Publikujemy teksty dotyczące przeszłych i współczesnych procesów migracji międzynarodowych oraz przeobrażeń, jakim podlegają skupiska imigrantów w miejscu zamieszkania. Interesują nas wszelkie aspekty procesów migracji, od zagadnień polityki migracyjnej oraz stosunku władz państwowych do migrantów, po kwestie tożsamości.
Zobacz numery
Opis
ISSN: 2081-4488
eISSN: 2544-4972
Punkty MNiSW: 70
UIC ID: 484726
Skrót czasopisma: Stud. Migr. Prz. Pol.
DOI: 10.4467/25444972SMPP
Redakcja
Afiliacja
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska Akademia Umiejętności
Data publikacji: 12.05.2026
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Szef działu recenzji:
Sekretarz redakcji: Ewa Modzelewska-Opara
Olga Czeranowska, Justyna Salamońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.001.23503Maria Nawojczyk, Nora Ratzmann, Łukasz Krzyżowski, Magdalena Nowicka, Oleksandra Missa, Anastasiia Plakhotnyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 29-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.002.23504Ewa Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 53-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.003.23505Artykuł jest poświęcony zmianom, jakie przyniosło wstąpienie Polski do Unii Europejskiej 20 lat temu dwóm ormiańskim zbiorowościom zamieszkałym w naszym kraju. Reakcja na integrację Polski z UE była wśród Ormian z konieczności zróżnicowana, a to ze względu na ich podział na dwie, głęboko odmienne grupy, które określam jako odrębne diaspory o względnie niewielkich wzajemnych kontaktach. Jedna to członkowie zasiedziałej i zasymilowanej kulturowo ormiańskiej mniejszości narodowej, druga to zbiorowość imigrantów z niepodległej Armenii przybyłych w ciągu ostatnich trzech dekad. Polska kultura, gospodarka i organizacja politycznoprawna w różnym stopniu i w odmienny sposób odcisnęły się na życiu obu zbiorowości. Materiał empiryczny wykorzystany w artykule do analiz składa się z 30 zapisów wywiadów pogłębionych oraz kilkunastu sprawozdań z obserwacji uczestniczących przeprowadzonych w trakcie świeckich i religijnych uroczystości.
Eugeniusz Portny
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 69-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.004.23506W artykule poddano analizie najnowszą falę migracji Buriatów do Mongolii, wywołaną wojną rosyjsko-ukraińską oraz mobilizacją ogłoszoną przez prezydenta Władimira Putina we wrześniu 2022 r. Autor skupił się na motywach skłaniających uciekinierów do wyboru Mongolii jako docelowego miejsca wyjazdu, reakcji społeczeństwa mongolskiego na osoby przybywające z Rosji, trudnościach adaptacji Buriatów do życia w nowym państwie, a także stosunku władz Mongolii do napływu tysięcy przymusowych migrantów. Badania oparto na metodzie analizy zawartości oraz pogłębionych wywiadach indywidualnych przeprowadzonych przez Autora w maju – czerwcu 2024 r. Na podstawie zgromadzonego materiału empirycznego Autor doszedł do wniosku, że społeczeństwo mongolskie potraktowało przybyszów na ogół życzliwie, choć równocześnie intensyfikacja bezpośrednich interakcji między Buriatami a Mongołami ujawniła rozpowszechnione wśród tych ostatnich stereotypy i pretensje wobec swoich północnych sąsiadów. Największą przeszkodą na drodze integracji Buriatów w nowe społeczeństwo okazał się brak wystarczającej znajomości języka buriackiego lub mongolskiego wśród dużej części uciekinierów. Z kolei władze Mongolii, choć wprowadziły częściowe ułatwienia wizowe dla obywateli Rosji w 2022 r., realizowały politykę „zero tolerancji”wobec rodzącego się na ich terytorium buriackiego aktywizmu etnicznego, co wynikało ze względów geopolitycznych i stricte pragmatycznych.
Krzysztof Ziomek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 93-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.005.23507Olga Czeranowska, Justyna Salamońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.001.23503Maria Nawojczyk, Nora Ratzmann, Łukasz Krzyżowski, Magdalena Nowicka, Oleksandra Missa, Anastasiia Plakhotnyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 29-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.002.23504Ewa Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 53-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.003.23505Artykuł jest poświęcony zmianom, jakie przyniosło wstąpienie Polski do Unii Europejskiej 20 lat temu dwóm ormiańskim zbiorowościom zamieszkałym w naszym kraju. Reakcja na integrację Polski z UE była wśród Ormian z konieczności zróżnicowana, a to ze względu na ich podział na dwie, głęboko odmienne grupy, które określam jako odrębne diaspory o względnie niewielkich wzajemnych kontaktach. Jedna to członkowie zasiedziałej i zasymilowanej kulturowo ormiańskiej mniejszości narodowej, druga to zbiorowość imigrantów z niepodległej Armenii przybyłych w ciągu ostatnich trzech dekad. Polska kultura, gospodarka i organizacja politycznoprawna w różnym stopniu i w odmienny sposób odcisnęły się na życiu obu zbiorowości. Materiał empiryczny wykorzystany w artykule do analiz składa się z 30 zapisów wywiadów pogłębionych oraz kilkunastu sprawozdań z obserwacji uczestniczących przeprowadzonych w trakcie świeckich i religijnych uroczystości.
Eugeniusz Portny
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 69-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.004.23506W artykule poddano analizie najnowszą falę migracji Buriatów do Mongolii, wywołaną wojną rosyjsko-ukraińską oraz mobilizacją ogłoszoną przez prezydenta Władimira Putina we wrześniu 2022 r. Autor skupił się na motywach skłaniających uciekinierów do wyboru Mongolii jako docelowego miejsca wyjazdu, reakcji społeczeństwa mongolskiego na osoby przybywające z Rosji, trudnościach adaptacji Buriatów do życia w nowym państwie, a także stosunku władz Mongolii do napływu tysięcy przymusowych migrantów. Badania oparto na metodzie analizy zawartości oraz pogłębionych wywiadach indywidualnych przeprowadzonych przez Autora w maju – czerwcu 2024 r. Na podstawie zgromadzonego materiału empirycznego Autor doszedł do wniosku, że społeczeństwo mongolskie potraktowało przybyszów na ogół życzliwie, choć równocześnie intensyfikacja bezpośrednich interakcji między Buriatami a Mongołami ujawniła rozpowszechnione wśród tych ostatnich stereotypy i pretensje wobec swoich północnych sąsiadów. Największą przeszkodą na drodze integracji Buriatów w nowe społeczeństwo okazał się brak wystarczającej znajomości języka buriackiego lub mongolskiego wśród dużej części uciekinierów. Z kolei władze Mongolii, choć wprowadziły częściowe ułatwienia wizowe dla obywateli Rosji w 2022 r., realizowały politykę „zero tolerancji”wobec rodzącego się na ich terytorium buriackiego aktywizmu etnicznego, co wynikało ze względów geopolitycznych i stricte pragmatycznych.
Krzysztof Ziomek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (199), 2026 (LII), s. 93-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.26.005.23507Data publikacji: 18.12.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Ewa Modzelewska-Opara
Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.023.22988Marta Pachocka, Ewa Gałecka-Burdziak, Katarzyna Górak-Sosnowska, Mateusz Krępa, Monika Szulecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 29-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.025.22990Klaudia Khan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 53-77
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.026.22991Krystyna Patora
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 79-102
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.027.22992Tomasz Piróg, Tomasz Masłyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 103-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.028.22993Karol Wilczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 127-151
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.029.22994Maria Cecilia Zsögön
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 153-168
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.030.22995Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.023.22988Marta Pachocka, Ewa Gałecka-Burdziak, Katarzyna Górak-Sosnowska, Mateusz Krępa, Monika Szulecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 29-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.025.22990Klaudia Khan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 53-77
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.026.22991Krystyna Patora
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 79-102
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.027.22992Tomasz Piróg, Tomasz Masłyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 103-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.028.22993Karol Wilczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 127-151
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.029.22994Maria Cecilia Zsögön
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (198), 2025 (LI), s. 153-168
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.030.22995Data publikacji: 17.11.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Ewa Modzelewska-Opara
Kinga Anna Gajda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 7-9
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.016.22527Tadeusz Kopyś, Kinga Anna Gajda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 13-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.017.22528Marta Jaroszewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 29-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.018.22529Agnieszka Gawlas-Zajączkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 55-63
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.019.22530Marcin Zubek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 65-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.020.22531Marta Pietras-Eichberger
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 79-94
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.021.22532Eugeniusz Kuznicow-Wyszyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 97-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.022.22533Tadeusz Kopyś, Kinga Anna Gajda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 13-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.017.22528Marta Jaroszewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 29-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.018.22529Agnieszka Gawlas-Zajączkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 55-63
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.019.22530Marcin Zubek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 65-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.020.22531Marta Pietras-Eichberger
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 79-94
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.021.22532Eugeniusz Kuznicow-Wyszyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 97-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.022.22533Kinga Anna Gajda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (197), 2025 (LI), s. 7-9
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.016.22527Data publikacji: 11.07.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Olga Czeranowska, Izabela Grabowska, Iga Wermińska-Wiśnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 7-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.025.20741Dorota Szpakowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 31-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.030.21228Kamilla Dolińska, Andrzej Jekaterynczuk, Julita Makaro, Karolina Podgórska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 55-79
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.011.21825Wnioski prowadzą do stwierdzenia, że wielokulturowe cechy miasta stanowią czynnik przyciągający studentów z Europy Wschodniej do studiowania w Lublinie i Wrocławiu, natomiast ewentualna decyzja o pozostaniu w mieście po studiach podejmowana jest już w większym stopniu na podstawie innych przesłanek, w tym przede wszystkim sytuacji związanej z rynkiem pracy.
Zofia Trafas, Victoria Kamasa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 81-104
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.014.21828Hexuan Zhang
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 105-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.012.21826Marzena Ruszkowska, Stanisława Katarzyna Nazaruk, Olena Budnyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 127-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.010.21824Czy i w jaki sposób w środowisku szkolnym zadbano o potrzeby edukacyjne uczniów uchodźców z Ukrainy? Jakie działania podjęto w celu adaptacji uczniów uchodźców do polskiej szkoły i integracji ze środowiskiem szkolnym? Jakie działania podjęli nauczyciele, a jakie dyrektorzy szkół w celu eliminacji barier edukacyjnych i wychowawczych? Stwierdzono, że zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele polskich szkół podjęli szereg działań edukacyjnych, wychowawczych i integracyjnych skierowanych do uczniów uchodźców z Ukrainy, głównie poprzez niwelację barier komunikacyjnych i ofertę specjalistycznego wsparcia.
Anna Kaganiec-Kamieńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 143-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.013.21827Olga Czeranowska, Izabela Grabowska, Iga Wermińska-Wiśnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 7-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.025.20741Dorota Szpakowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 31-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.030.21228Kamilla Dolińska, Andrzej Jekaterynczuk, Julita Makaro, Karolina Podgórska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 55-79
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.011.21825Wnioski prowadzą do stwierdzenia, że wielokulturowe cechy miasta stanowią czynnik przyciągający studentów z Europy Wschodniej do studiowania w Lublinie i Wrocławiu, natomiast ewentualna decyzja o pozostaniu w mieście po studiach podejmowana jest już w większym stopniu na podstawie innych przesłanek, w tym przede wszystkim sytuacji związanej z rynkiem pracy.
Zofia Trafas, Victoria Kamasa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 81-104
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.014.21828Hexuan Zhang
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 105-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.012.21826Marzena Ruszkowska, Stanisława Katarzyna Nazaruk, Olena Budnyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 127-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.010.21824Czy i w jaki sposób w środowisku szkolnym zadbano o potrzeby edukacyjne uczniów uchodźców z Ukrainy? Jakie działania podjęto w celu adaptacji uczniów uchodźców do polskiej szkoły i integracji ze środowiskiem szkolnym? Jakie działania podjęli nauczyciele, a jakie dyrektorzy szkół w celu eliminacji barier edukacyjnych i wychowawczych? Stwierdzono, że zarówno dyrektorzy, jak i nauczyciele polskich szkół podjęli szereg działań edukacyjnych, wychowawczych i integracyjnych skierowanych do uczniów uchodźców z Ukrainy, głównie poprzez niwelację barier komunikacyjnych i ofertę specjalistycznego wsparcia.
Anna Kaganiec-Kamieńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (196), 2025 (LI), s. 143-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.013.21827Data publikacji: 09.06.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Ewa Ślęzak-Belowska, Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 7-9
Ewa Ślęzak-Belowska, Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 11-35
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.001.21384Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 37-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.006.21389Barbara Jaczewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 55-82
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.003.21386Zuzanna Kapciak, Paula Pustułka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 83-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.004.21387Elżbieta M. Goździak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 105-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.007.21390Agnieszka Kurzemska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 129-146
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.002.21385Natalia Ożegalska-Łukasik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 147-165
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.005.21388Ewa Ślęzak-Belowska, Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 7-9
Ewa Ślęzak-Belowska, Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 11-35
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.001.21384Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 37-54
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.006.21389Barbara Jaczewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 55-82
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.003.21386Zuzanna Kapciak, Paula Pustułka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 83-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.004.21387Elżbieta M. Goździak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 105-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.007.21390Agnieszka Kurzemska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 129-146
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.002.21385Natalia Ożegalska-Łukasik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (195), 2025 (LI), s. 147-165
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.25.005.21388Data publikacji: 03.04.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Redaktorzy gościnni: Katarzyna Winiecka, Małgorzata Dziekońska
Katarzyna Winiecka, Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 7-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.031.21314Rafał Raczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 15-43
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.019.20735Kamila Kowalska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 45-73
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.020.20736Anna Fiń
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 75-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.022.20738Mark Narbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 105-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.026.20926Barbara Cieślińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 137-153
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.024.20740Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 155-158
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.023.20739Katarzyna Winiecka, Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 7-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.031.21314Rafał Raczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 15-43
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.019.20735Kamila Kowalska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 45-73
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.020.20736Anna Fiń
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 75-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.022.20738Mark Narbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 105-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.026.20926Barbara Cieślińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 137-153
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.024.20740Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (194), 2024 (L), s. 155-158
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.023.20739Data publikacji: 29.01.2025
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
ZDJĘCIE NA OKŁADCE: Kamil Łuczaj
Wojciech Janicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 9-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.028.21032Katarzyna Chrostowska-Malak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 27-57
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.016.20444Marcin Czaja
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 59-81
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.027.21031Elżbieta Wiejaczka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 83-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.010.19680Romuald Jończy
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 105-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.018.20576Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 129-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.021.18690Joanna Janiszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 147-150
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.017.20575Wojciech Janicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 9-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.028.21032Katarzyna Chrostowska-Malak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 27-57
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.016.20444Marcin Czaja
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 59-81
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.027.21031Elżbieta Wiejaczka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 83-103
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.010.19680Romuald Jończy
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 105-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.018.20576Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 129-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.021.18690Joanna Janiszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (193), 2024 (L), s. 147-150
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.017.20575Data publikacji: 22.10.2024
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Szef działu recenzji:
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Piotr Długosz, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 7-13
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.013.20321Piotr Długosz, Dominika Izdebska-Długosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 15-32
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.023.18935Kamil Kopacewicz, Michał Szewczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 33-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.014.20322Andrzej Szeptycki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 53-73
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.035.19344Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Ewa Krzaklewska, Anastasiya Stelmakh
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 75-97
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.001.19599Karolina Bielenin-Lenczowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 99-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.015.20323Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 119-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.034.19326Jowita Radzińska, Agnieszka Golińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 143-167
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.022.18934Agnieszka Popiel, Ewa Pragłowska, Bogdan Zawadzki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 169-188
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.005.19672Piotr Długosz, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 7-13
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.013.20321Piotr Długosz, Dominika Izdebska-Długosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 15-32
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.023.18935Kamil Kopacewicz, Michał Szewczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 33-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.014.20322Andrzej Szeptycki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 53-73
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.035.19344Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Ewa Krzaklewska, Anastasiya Stelmakh
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 75-97
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.001.19599Karolina Bielenin-Lenczowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 99-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.015.20323Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 119-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.034.19326Jowita Radzińska, Agnieszka Golińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 143-167
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.022.18934Agnieszka Popiel, Ewa Pragłowska, Bogdan Zawadzki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (192), 2024 (L), s. 169-188
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.005.19672Data publikacji: 08.2024
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Redaktorzy gościnni: Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
ZDJĘCIE NA OKŁADCE: Alex Ivashenko on Unsplash
Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 9-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.007.19677Tatiana Kanasz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 15-34
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.002.19600Małgorzata Dziekońska, Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 35-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.003.19601Olga Wanicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 59-81
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.004.19602Izabela Kujawa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 85-98
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.010.18349Tomasz Landmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 99-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.013.18461Ewelina Maria Ebertowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 123-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.006.17722Barbara Bossak-Herbst
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 145-165
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.008.19678Agnieszka Golińska, Anna Kwiatkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 167-195
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.009.19679Magdalena Ślusarczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 199-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.011.19937Helena Hryciuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 205-208
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.027.19141Mateusz Szast
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 209-213
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.012.19951Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 9-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.007.19677Tatiana Kanasz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 15-34
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.002.19600Małgorzata Dziekońska, Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 35-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.003.19601Olga Wanicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 59-81
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.004.19602Izabela Kujawa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 85-98
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.010.18349Tomasz Landmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 99-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.013.18461Ewelina Maria Ebertowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 123-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.006.17722Barbara Bossak-Herbst
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 145-165
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.008.19678Agnieszka Golińska, Anna Kwiatkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 167-195
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.009.19679Magdalena Ślusarczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 199-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.011.19937Helena Hryciuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 205-208
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.027.19141Mateusz Szast
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (191), 2024 (L), s. 209-213
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.24.012.19951Data publikacji: 28.08.2024
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Szef działu recenzji:
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Elżbieta Mirga-Wójtowicz, Ignacy Jóźwiak, Monika I. Szewczyk, Sonia Styrkacz, Kamila Fiałkowska, Michał P. Garapich
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 7-12
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.037.19628Andrzej Mirga
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 15-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.038.19629Sławomir Kapralski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 23-45
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.039.19630Anna Mirga-Kruszelnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 47-63
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.040.19631Michał P. Garapich
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 65-87
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.041.19632Elżbieta Mirga-Wójtowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 89-110
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.042.19633Sonia Styrkacz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 111-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.043.19634Monika I. Szewczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 139-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.044.19635Magdalena Machowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 163-198
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.045.19636Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 199-211
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.046.19637Kamila Fiałkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 213-232
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.047.19638Hubert Mikołaj Tubacki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 233-268
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.048.19639Alina Doboszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 269-281
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.049.19640Maria Szoska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 285-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.050.19641Adam Bartosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 305-330
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.051.19642Monika Weychert
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 331-343
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.052.19643Sławomir Kapralski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 345-361
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.053.19644Sonia Styrkacz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 363-368
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.054.19645Andrzej Mirga
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 15-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.038.19629Sławomir Kapralski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 23-45
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.039.19630Anna Mirga-Kruszelnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 47-63
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.040.19631Michał P. Garapich
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 65-87
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.041.19632Elżbieta Mirga-Wójtowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 89-110
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.042.19633Sonia Styrkacz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 111-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.043.19634Monika I. Szewczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 139-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.044.19635Magdalena Machowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 163-198
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.045.19636Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 199-211
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.046.19637Kamila Fiałkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 213-232
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.047.19638Hubert Mikołaj Tubacki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 233-268
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.048.19639Alina Doboszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 269-281
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.049.19640Maria Szoska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 285-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.050.19641Adam Bartosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 305-330
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.051.19642Monika Weychert
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 331-343
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.052.19643Sławomir Kapralski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 345-361
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.053.19644Sonia Styrkacz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 363-368
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.054.19645Elżbieta Mirga-Wójtowicz, Ignacy Jóźwiak, Monika I. Szewczyk, Sonia Styrkacz, Kamila Fiałkowska, Michał P. Garapich
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (190), 2023 (XLIX), s. 7-12
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.037.19628Data publikacji: 10.2023
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Mateusz Krępa, Natalia Judzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 9-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.033.19301Mateusz Krępa, Nasim Ahamed Mondal
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 15-37
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.032.19147Natalia Bloch
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 39-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.028.19143Ada Tymińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 57-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.029.19144Andrei Yeliseyeu
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 79-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.030.19145Lidia Zessin-Jurek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 101-119
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.031.19146Sławomir Łodziński, Marek Szonert
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 123-146
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.009.18348Artykuł skupia się na analizie ewolucji prac nad polską polityką migracyjną w okresie 2016–2022. Zwracamy w nim uwagę na znaczenie braku określenia jednoznacznych celów polityki migracyjnej państwa oraz wyznaczenia zasad ich realizacji. Dotyczyło to braku wypracowania kompromisu między celami związanymi z interesami gospodarki i potrzebami demograficznymi społeczeństwa a wąsko rozumianymi priorytetami zachowania bezpieczeństwa państwa. Rodziło to zarówno wewnętrzną konkurencję między poszczególnymi instytucjami w ramach administracji centralnej, jak i sprzyjało wysokiej wrażliwości politycznej prac nad wypracowaniem programu tej polityki. Jej efektem było to, że polityka migracyjna państwa przybrała charakter polityki publicznej „bez polityki” (ang. policy without politics), tj. prowadzenia konsekwentnych działań na różnych polach migracji (takich jak rynek pracy, polityka polonijna, ochrona granic i polityka uchodźcza) bez szerszej politycznej i oficjalnej dyskusji o jej celach w dłuższej perspektywie czasowej.
Mark Narbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 147-174
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.025.19010W niniejszym artykule dokonano analizy procesu migracji z Białorusi do Polski w drugiej dekadzie XXI wieku. Celem artykułu jest ujawnienie społecznych i demograficznych cech ruchu migracyjnego z Białorusi do Polski oraz ukazanie specyfiki motywacji i adaptacji białoruskich imigrantów w Polsce jako w nowym miejscu osiedlania się. Dla osiągnięcia zamierzonego celu w artykule zostaną udzielone odpowiedzi na następujące pytania: jakie są cechy społeczno-demograficzne ruchu migracyjnego z Białorusi do Polski? Jakie są motywy migracji obywateli Białorusi do Polski? Jakie są specyficzne cechy adaptacji białoruskich imigrantów w nowym miejscu osiedlania się? Do uzyskania odpowiedzi na postawione pytania zastosowano kompleksową metodologię: analizę zastanych danych statystycznych oraz badanie jakościowe przeprowadzone techniką indywidualnego wywiadu pogłębionego. Analiza zastanych danych statystycznych stworzyła perspektywę do przedstawienia specyfiki migracji, przede wszystkim jako fizycznego ruchu przestrzennego z Białorusi do Polski, a także umożliwiła uszczegółowienie profilu społecznego białoruskich imigrantów. Jednocześnie dane zebrane w ramach badania jakościowego stanowiły podstawę do określenia specyfiki procesu adaptacji oraz poznania motywacji migracyjnej wśród białoruskich imigrantów.
Agata Chutnik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 175-193
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.024.19009W niniejszym artykule po krótkim scharakteryzowaniu mniejszości polskiej w Litwie, opisuję media, które są dostępne w języku polskim w tym kraju, a następnie pokazuję, dlaczego polskojęzyczne kanały medialne nie stanowią atrakcyjnego źródła odniesienia dla młodych przedstawicieli mniejszości polskiej. Jednocześnie wyjaśniam, skąd bierze się niechęć osób młodych wobec mediów etnicznych i co powoduje ich odpływ ku mediom litewsko- i rosyjskojęzycznym. W szczególności przedstawiam kulturowe i historyczne powody atrakcyjności mediów rosyjskojęzycznych, które wiele młodych przedstawicieli wybiera jako alternatywę wobec polskich mediów etnicznych. Na koniec zastanawiam się nad konsekwencjami odchodzenia od polskojęzycznych przekazów medialnych i przyszłością samej mniejszości bez nich.
W artykule opieram się na wywiadach narracyjnych przeprowadzonych przeze mnie z młodymi przedstawicielami mniejszości polskiej w Litwie, którzy do Polski przyjechali w celach edukacyjnych, głównie na studia. Dodatkowym materiałem są również wywiady swobodne z listą poszukiwanych informacji z dziennikarzami pracującymi w mediach mniejszościowych. Korzystam również z analizy danych zastanych i przeglądu literatury.
Olga Czeranowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 195-217
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.011.18425Mateusz Krępa, Natalia Judzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 9-14
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.033.19301Mateusz Krępa, Nasim Ahamed Mondal
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 15-37
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.032.19147Natalia Bloch
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 39-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.028.19143Ada Tymińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 57-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.029.19144Andrei Yeliseyeu
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 79-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.030.19145Lidia Zessin-Jurek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 101-119
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.031.19146Sławomir Łodziński, Marek Szonert
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 123-146
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.009.18348Artykuł skupia się na analizie ewolucji prac nad polską polityką migracyjną w okresie 2016–2022. Zwracamy w nim uwagę na znaczenie braku określenia jednoznacznych celów polityki migracyjnej państwa oraz wyznaczenia zasad ich realizacji. Dotyczyło to braku wypracowania kompromisu między celami związanymi z interesami gospodarki i potrzebami demograficznymi społeczeństwa a wąsko rozumianymi priorytetami zachowania bezpieczeństwa państwa. Rodziło to zarówno wewnętrzną konkurencję między poszczególnymi instytucjami w ramach administracji centralnej, jak i sprzyjało wysokiej wrażliwości politycznej prac nad wypracowaniem programu tej polityki. Jej efektem było to, że polityka migracyjna państwa przybrała charakter polityki publicznej „bez polityki” (ang. policy without politics), tj. prowadzenia konsekwentnych działań na różnych polach migracji (takich jak rynek pracy, polityka polonijna, ochrona granic i polityka uchodźcza) bez szerszej politycznej i oficjalnej dyskusji o jej celach w dłuższej perspektywie czasowej.
Mark Narbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 147-174
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.025.19010W niniejszym artykule dokonano analizy procesu migracji z Białorusi do Polski w drugiej dekadzie XXI wieku. Celem artykułu jest ujawnienie społecznych i demograficznych cech ruchu migracyjnego z Białorusi do Polski oraz ukazanie specyfiki motywacji i adaptacji białoruskich imigrantów w Polsce jako w nowym miejscu osiedlania się. Dla osiągnięcia zamierzonego celu w artykule zostaną udzielone odpowiedzi na następujące pytania: jakie są cechy społeczno-demograficzne ruchu migracyjnego z Białorusi do Polski? Jakie są motywy migracji obywateli Białorusi do Polski? Jakie są specyficzne cechy adaptacji białoruskich imigrantów w nowym miejscu osiedlania się? Do uzyskania odpowiedzi na postawione pytania zastosowano kompleksową metodologię: analizę zastanych danych statystycznych oraz badanie jakościowe przeprowadzone techniką indywidualnego wywiadu pogłębionego. Analiza zastanych danych statystycznych stworzyła perspektywę do przedstawienia specyfiki migracji, przede wszystkim jako fizycznego ruchu przestrzennego z Białorusi do Polski, a także umożliwiła uszczegółowienie profilu społecznego białoruskich imigrantów. Jednocześnie dane zebrane w ramach badania jakościowego stanowiły podstawę do określenia specyfiki procesu adaptacji oraz poznania motywacji migracyjnej wśród białoruskich imigrantów.
Agata Chutnik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 175-193
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.024.19009W niniejszym artykule po krótkim scharakteryzowaniu mniejszości polskiej w Litwie, opisuję media, które są dostępne w języku polskim w tym kraju, a następnie pokazuję, dlaczego polskojęzyczne kanały medialne nie stanowią atrakcyjnego źródła odniesienia dla młodych przedstawicieli mniejszości polskiej. Jednocześnie wyjaśniam, skąd bierze się niechęć osób młodych wobec mediów etnicznych i co powoduje ich odpływ ku mediom litewsko- i rosyjskojęzycznym. W szczególności przedstawiam kulturowe i historyczne powody atrakcyjności mediów rosyjskojęzycznych, które wiele młodych przedstawicieli wybiera jako alternatywę wobec polskich mediów etnicznych. Na koniec zastanawiam się nad konsekwencjami odchodzenia od polskojęzycznych przekazów medialnych i przyszłością samej mniejszości bez nich.
W artykule opieram się na wywiadach narracyjnych przeprowadzonych przeze mnie z młodymi przedstawicielami mniejszości polskiej w Litwie, którzy do Polski przyjechali w celach edukacyjnych, głównie na studia. Dodatkowym materiałem są również wywiady swobodne z listą poszukiwanych informacji z dziennikarzami pracującymi w mediach mniejszościowych. Korzystam również z analizy danych zastanych i przeglądu literatury.
Olga Czeranowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (189), 2023 (XLIX), s. 195-217
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.011.18425Data publikacji: 31.10.2023
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Marcin Gońda, Michał Nowosielski, Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 7-10
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.014.18628Marcin Gońda, Michał Nowosielski, Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 13-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.015.18629Artykuł analizuje działania państwa polskiego mające na celu wsparcie jednostek polonoznawczych za granicą i bada relacje między tymi jednostkami a instytucjami w Polsce. Celem artykułu jest zrozumienie form i zakresu wsparcia oferowanego jednostkom polonoznawczym oraz wyjaśnienie, dlaczego działania z zakresu dyplomacji publicznej adresowane są także do polskiej diaspory. Analiza opiera się na oficjalnych dokumentach dotyczących dyplomacji publicznej i polityki polonijnej, a także na wynikach badania empirycznego przeprowadzonego wśród przedstawicieli polskich instytucji odpowiedzialnych za promocję polskiego wizerunku za granicą oraz przedstawicieli jednostek polonoznawczych. Wnioski wskazują na heterogeniczność tych jednostek oraz różnice między wsparciem dla jednostek na Wschodzie i Zachodzie. W przypadku jednostek funkcjonujących w krajach byłego ZSRR wyraźnie dominuje polityka polonijna, która ma na celu podtrzymywanie związków miejscowych Polaków z Polską i polskością. Na Zachodzie wsparcie dla jednostek polonoznawczych wynika zarówno z polityki polonijnej, jak i dyplomacji publicznej.
Mariusz Dzięglewski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 41-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.016.18630Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o miejsce polskich organizacji imigracyjnych o profilu kulturalnym, artystów mieszkających za granicą oraz zbiorowości migrantów w polu organizacyjnym, obejmującym systemowe działania promujące polską kulturę za granicą. Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie, poddano analizie dokumenty strategiczne wyznaczające kierunki polityki kulturalnej i polonijnej, przedstawiono strukturę pola obejmującego różne typy podmiotów zaangażowanych w promocję polskiej kultury oraz postulaty dotyczące roli, jaką winna pełnić diaspora – zarówno jako adresat, jak i „narzędzie” polityk publicznych. Usytuowanie podmiotów reprezentujących polską diasporę w polu organizacyjnym, wynikające z analizy dokumentów strategicznych, zestawiono z wynikami analizy dokumentacji konkursowej oraz beneficjentów programów rządowych wspierających działalność w tym obszarze w latach 2017–2022. Wnioski płynące z takiego zestawienia wskazują na ograniczone możliwości systemowego wspierania działań promocyjnych realizowanych przez organizacje imigranckie oraz twórców polskich mieszkających za granicą, pomimo dostrzegania potencjału diaspory w tym obszarze przez decydentów. Przedstawiciele diaspory sytuują się na peryferiach pola organizacyjnego obejmującego budowanie marki narodowej poprzez kulturę, a co za tym idzie – potencjał licznej i rozproszonej po całym świecie diaspory polskiej pozostaje wciąż niewykorzystany.
Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 71-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.017.18631Rafał Raczyński, Kinga Alina Langowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 93-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.018.18632Iwona Flis
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 117-1358
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.019.18633Polski Instytut Naukowy w Ameryce w trakcie swojej osiemdziesięcioletniej historii wielokrotnie współpracował z organizacjami innych grup etnicznych funkcjonujących za oceanem, zwłaszcza z organizacjami akademickimi i kulturalnymi reprezentującymi diaspory z Europy Wschodniej. Wśród nich szczególne miejsce zajmują organizacje ukraińskie, a zwłaszcza Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki i Ukraińska Wolna Akademia Nauk. Artykuł omawia płaszczyzny współpracy instytucjonalnej, w tym przykłady wspólnie zorganizowanych przedsięwzięć. Jest próbą odpowiedzi na pytania: czy kooperacja między organizacjami była okazjonalna, czy wpisywała się w długoterminowe zamierzenia organizacji, a także na jakich polach organizacje zbudowały wspólną reprezentację.
Zbigniew Szmyt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 139-158
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.020.18634Jednym z efektów rosyjskiej wojny domowej (1917–1922) była emigracja na niespotykaną wcześniej skalę. Z azjatyckiej części Rosji masowo emigrowali też przedstawiciele rodzimych mniejszości narodowych i etnicznych. Emigranci ci stworzyli szereg diaspor zamieszkujących strefy pograniczne z ZSRR. Władza radziecka traktowała te społeczności jako wrogie, a hermetyczny charakter sowieckiej granicy sprawiał, że kontakt pomiędzy diasporami a krajem pochodzenia był znikomy. Wraz z rozpadem ZSRR i otwarciem granic diaspory zaczęły odgrywać ważną rolę w tzw. odrodzeniu etnicznym mniejszości w Rosji. Inkorporacja dotychczas demonizowanych, nielojalnych i wrogich pogranicznych społeczności wymagała wprowadzenia nowych dyskursów i reprezentacji w lokalnych historiach publicznych. Na przykładzie buriackiej diaspory w Chinach artykuł pokazuje proces włączania diaspor w pole polityki etnicznej na Syberii i negocjowania ich statusu społecznego we współczesnej Rosji.
Marcin Gońda, Michał Nowosielski, Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 7-10
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.014.18628Marcin Gońda, Michał Nowosielski, Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 13-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.015.18629Artykuł analizuje działania państwa polskiego mające na celu wsparcie jednostek polonoznawczych za granicą i bada relacje między tymi jednostkami a instytucjami w Polsce. Celem artykułu jest zrozumienie form i zakresu wsparcia oferowanego jednostkom polonoznawczym oraz wyjaśnienie, dlaczego działania z zakresu dyplomacji publicznej adresowane są także do polskiej diaspory. Analiza opiera się na oficjalnych dokumentach dotyczących dyplomacji publicznej i polityki polonijnej, a także na wynikach badania empirycznego przeprowadzonego wśród przedstawicieli polskich instytucji odpowiedzialnych za promocję polskiego wizerunku za granicą oraz przedstawicieli jednostek polonoznawczych. Wnioski wskazują na heterogeniczność tych jednostek oraz różnice między wsparciem dla jednostek na Wschodzie i Zachodzie. W przypadku jednostek funkcjonujących w krajach byłego ZSRR wyraźnie dominuje polityka polonijna, która ma na celu podtrzymywanie związków miejscowych Polaków z Polską i polskością. Na Zachodzie wsparcie dla jednostek polonoznawczych wynika zarówno z polityki polonijnej, jak i dyplomacji publicznej.
Mariusz Dzięglewski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 41-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.016.18630Celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie o miejsce polskich organizacji imigracyjnych o profilu kulturalnym, artystów mieszkających za granicą oraz zbiorowości migrantów w polu organizacyjnym, obejmującym systemowe działania promujące polską kulturę za granicą. Aby odpowiedzieć na tak postawione pytanie, poddano analizie dokumenty strategiczne wyznaczające kierunki polityki kulturalnej i polonijnej, przedstawiono strukturę pola obejmującego różne typy podmiotów zaangażowanych w promocję polskiej kultury oraz postulaty dotyczące roli, jaką winna pełnić diaspora – zarówno jako adresat, jak i „narzędzie” polityk publicznych. Usytuowanie podmiotów reprezentujących polską diasporę w polu organizacyjnym, wynikające z analizy dokumentów strategicznych, zestawiono z wynikami analizy dokumentacji konkursowej oraz beneficjentów programów rządowych wspierających działalność w tym obszarze w latach 2017–2022. Wnioski płynące z takiego zestawienia wskazują na ograniczone możliwości systemowego wspierania działań promocyjnych realizowanych przez organizacje imigranckie oraz twórców polskich mieszkających za granicą, pomimo dostrzegania potencjału diaspory w tym obszarze przez decydentów. Przedstawiciele diaspory sytuują się na peryferiach pola organizacyjnego obejmującego budowanie marki narodowej poprzez kulturę, a co za tym idzie – potencjał licznej i rozproszonej po całym świecie diaspory polskiej pozostaje wciąż niewykorzystany.
Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 71-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.017.18631Rafał Raczyński, Kinga Alina Langowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 93-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.018.18632Iwona Flis
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 117-1358
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.019.18633Polski Instytut Naukowy w Ameryce w trakcie swojej osiemdziesięcioletniej historii wielokrotnie współpracował z organizacjami innych grup etnicznych funkcjonujących za oceanem, zwłaszcza z organizacjami akademickimi i kulturalnymi reprezentującymi diaspory z Europy Wschodniej. Wśród nich szczególne miejsce zajmują organizacje ukraińskie, a zwłaszcza Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki i Ukraińska Wolna Akademia Nauk. Artykuł omawia płaszczyzny współpracy instytucjonalnej, w tym przykłady wspólnie zorganizowanych przedsięwzięć. Jest próbą odpowiedzi na pytania: czy kooperacja między organizacjami była okazjonalna, czy wpisywała się w długoterminowe zamierzenia organizacji, a także na jakich polach organizacje zbudowały wspólną reprezentację.
Zbigniew Szmyt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (188), 2023 (XLIX), s. 139-158
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.020.18634Jednym z efektów rosyjskiej wojny domowej (1917–1922) była emigracja na niespotykaną wcześniej skalę. Z azjatyckiej części Rosji masowo emigrowali też przedstawiciele rodzimych mniejszości narodowych i etnicznych. Emigranci ci stworzyli szereg diaspor zamieszkujących strefy pograniczne z ZSRR. Władza radziecka traktowała te społeczności jako wrogie, a hermetyczny charakter sowieckiej granicy sprawiał, że kontakt pomiędzy diasporami a krajem pochodzenia był znikomy. Wraz z rozpadem ZSRR i otwarciem granic diaspory zaczęły odgrywać ważną rolę w tzw. odrodzeniu etnicznym mniejszości w Rosji. Inkorporacja dotychczas demonizowanych, nielojalnych i wrogich pogranicznych społeczności wymagała wprowadzenia nowych dyskursów i reprezentacji w lokalnych historiach publicznych. Na przykładzie buriackiej diaspory w Chinach artykuł pokazuje proces włączania diaspor w pole polityki etnicznej na Syberii i negocjowania ich statusu społecznego we współczesnej Rosji.
Data publikacji: 12.2022
Redaktor naczelny: Jan Brzozowski
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Jan Brzozowski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 7-11
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.004.17683Anne White, Sara Young
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 15-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.007.15707Anita Adamczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 31-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.020.16379Celem niniejszego artykułu jest analiza polskiej polityki migracyjnej. Nie dotyczy ona jednak rozważań na temat treści w niej zawartych, ale luk, paradoksów i etapów jej konstytuowania. W artykule postawiono tezę głoszącą, że polska polityka migracyjna tworzona „od góry” jest pełna paradoksów, co czyni ją wewnętrznie niespójną. Z jednej strony, ekonomiczna logika rynku nakazuje otwartość polityki na cudzoziemców, podczas gdy logika polityki skłania ku zamknięciu. W zaproponowanych w artykule fazach cyklu tworzenia polityki migracyjnej nie możemy wyjść poza drugi etap. „Polityka na papierze” jest naszą domeną. Z uwagi na ciągłe jej zmiany nie możemy przejść do fazy wdrażania i oceny. Niniejszy tekst powstał na podstawie metod charakterystycznych dla nauk o polityce i administracji (instytucjonalnej, systemowej, decyzyjnej) i nauk prawnych (prawno-dogmatyczna).
Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 53-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.021.16491Temat dzieci-migrantów jest coraz częściej poruszany nie tylko w sferze publicznej, ale również w badaniach naukowych. W Polsce stał się bardziej popularny w ciągu ostatniej dekady ze względu na procesy masowej imigracji. Większość prac dotyczy jednak zagadnienia na poziomie makro, traktuje o zmianach w krajowym programie nauczania, w szkołach i mówi o gotowości nauczycieli do pracy z klasami wielokulturowymi. Mniej badań koncentruje się na procesie adaptacji i socjalizacji dzieci z doświadczeniem migracyjnym. Ponadto większość istniejących prac dotyczy dorosłych. Tym samym nie oddaje się głosu dzieciom, których doświadczenia biograficzne również są ważne. Niniejszy artykuł przedstawia wyniki empirycznego badania jakościowego, opartego na podejściu skoncentrowanym na dziecku (child-centred approach). Pochodzą one z 20 częściowo ustrukturyzowanych wywiadów, przeprowadzonych z dziećmi-migrantami w Polsce. Analiza przedstawia główne aspekty postrzegania szkoły polskiej przez dzieci-migrantów dotyczące edukacji, socjalizacji oraz relacji z nauczycielami i rówieśnikami.
Olga Kurek-Ochmańska, Monika Struck-Peregończyk, Iwona Leonowicz-Bukała, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 71-94
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.006.15621W Polsce przypada średnio 2,4 lekarza w przeliczeniu na tysiąc mieszkańców (Eurostat 2020) i tym samym Polska zajmuje ostatnie miejsce w Unii Europejskiej pod względem liczby lekarzy (OECD 2019). Podobnie niekorzystnie wyglądają dane dotyczące liczby pielęgniarek i położnych. Problem ten wydaje się wyjątkowo palący w kontekście trwającego kryzysu epidemiologicznego COVID-19, który dodatkowo obnażył braki kadrowe w polskiej ochronie zdrowia i niejako „zmusił” władze do podjęcia działań mających na celu zapełnienie tych luk z pomocą medyków obcokrajowców. Działania te mogą budzić sprzeczne emocje, ponieważ będąc pracownikami ściśle poszukiwanymi na rynku pracy, medycy z zagranicy są jednocześnie imigrantami, a stosunek do przybyszów polaryzuje obecnie polskie społeczeństwo. Celem niniejszego artykułu jest analiza przedstawień medialnych wysoko wykwalifikowanych migrantów, wykonujących zawody lekarskie lub pielęgniarskie, którzy zdecydowali się mieszkać i pracować w Polsce. Praca odpowiada na pytania, w jaki sposób przekazy medialne z polskiej prasy tworzą obraz tych grup oraz jakie czynniki na niego wpływają. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że wizerunek medyka pochodzącego z zagranicy nie został utrwalony w polskich mediach, choć wraz z wybuchem epidemii COVID-19 nastąpił wzrost zainteresowania tym zagadnieniem. Problematyka migracji pracowników sektora medycznego jest rozpatrywana głównie w kontekście niedoborów kadrowych w systemie ochrony zdrowia, a opisom zazwyczaj nie towarzyszą silne emocje dotyczące migrantów.
Katarzyna Michalewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 95-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.008.15741Celem niniejszego artykułu jest omówienie, w jaki sposób wybrane polskie czasopisma w latach 1931–1939, czyli w czasie pomiędzy nową fazą konfliktu pomiędzy Chinami i Japonią a wybuchem II wojny światowej, przedstawiały Szanghaj. Był on omawiany w kontekście modernizacji Chin, II wojny chińsko-japońskiej oraz działalności Polonii szanghajskiej. A także podobnie jak dziś, był postrzegany jako jeden z symboli Państwa Środka. W pierwszym przypadku, redakcje czasopism podkreślały jego szczególną rolę polityczną, gospodarczą i kulturową w Państwie Środka. Dziennikarze zazwyczaj oceniali metropolię jako miasto wielu kultur, szans i kontrastów społecznych. W przypadku konfliktu chińsko-japońskiego los bombardowanego Szanghaju i jego mieszkańców w polskiej prasie stał się symbolem japońskich zbrodni. Dziennikarze przy tym chwalili również męstwo chińskich żołnierzy, którzy ofiarnie bronili miasta. Polskie czasopisma niewiele wspominały o Polonii szanghajskiej. Zazwyczaj były to jedyne krótkie notatki na ten temat albo pojedyncze wzmianki dodawane przy omawianiu innych zagadnień.
Ewa Joanna Grabowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 115-139
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.018.15860Aktywność dobroczynna Wietnamczyków w niewielkim stopniu podejmowana była w literaturze światowej, nie przykuła również uwagi polskich badaczy. Odwołania do teorii wymiany uogólnionej, przynależenia oraz uwarunkowań kulturowych są próbą wypełnienia powstałej luki. Na podstawie netnografii, wywiadów pogłębionych i analizy medialnych doniesień przeanalizowano działania charytatywne skierowane do społeczeństwa polskiego przed i w początkowej fazie pandemii. Skala i szeroki zasięg działań Wietnamczyków przynosił obopólne korzyści, również dla polskich polityków. Na poziomie wartości, dążenie do spłaty długu wdzięczności było jednym z czynników wpływających na decyzję o pomaganiu. Na poziomie instrumentalnym, oprócz partykularnych interesów budowania rozpoznawalności marki biznesowej, korzyścią motywującą do dalszych działań był między innymi pozytywny wizerunek społeczności w oczach polskiego społeczeństwa. Proaktywne odpowiedzi na realne zapotrzebowanie Polaków, konstruowanie wspólnej korzyści i dbałość o reputację stanowiły sposób manifestowania przynależenia w warunkach polskich.
Nataliia Boichuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 141-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.002.17649Dorota Kałuża-Kopias
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 163-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.003.17650Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 189-192
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.005.17691Anne White, Sara Young
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 15-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.007.15707Anita Adamczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 31-51
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.020.16379Celem niniejszego artykułu jest analiza polskiej polityki migracyjnej. Nie dotyczy ona jednak rozważań na temat treści w niej zawartych, ale luk, paradoksów i etapów jej konstytuowania. W artykule postawiono tezę głoszącą, że polska polityka migracyjna tworzona „od góry” jest pełna paradoksów, co czyni ją wewnętrznie niespójną. Z jednej strony, ekonomiczna logika rynku nakazuje otwartość polityki na cudzoziemców, podczas gdy logika polityki skłania ku zamknięciu. W zaproponowanych w artykule fazach cyklu tworzenia polityki migracyjnej nie możemy wyjść poza drugi etap. „Polityka na papierze” jest naszą domeną. Z uwagi na ciągłe jej zmiany nie możemy przejść do fazy wdrażania i oceny. Niniejszy tekst powstał na podstawie metod charakterystycznych dla nauk o polityce i administracji (instytucjonalnej, systemowej, decyzyjnej) i nauk prawnych (prawno-dogmatyczna).
Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 53-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.021.16491Temat dzieci-migrantów jest coraz częściej poruszany nie tylko w sferze publicznej, ale również w badaniach naukowych. W Polsce stał się bardziej popularny w ciągu ostatniej dekady ze względu na procesy masowej imigracji. Większość prac dotyczy jednak zagadnienia na poziomie makro, traktuje o zmianach w krajowym programie nauczania, w szkołach i mówi o gotowości nauczycieli do pracy z klasami wielokulturowymi. Mniej badań koncentruje się na procesie adaptacji i socjalizacji dzieci z doświadczeniem migracyjnym. Ponadto większość istniejących prac dotyczy dorosłych. Tym samym nie oddaje się głosu dzieciom, których doświadczenia biograficzne również są ważne. Niniejszy artykuł przedstawia wyniki empirycznego badania jakościowego, opartego na podejściu skoncentrowanym na dziecku (child-centred approach). Pochodzą one z 20 częściowo ustrukturyzowanych wywiadów, przeprowadzonych z dziećmi-migrantami w Polsce. Analiza przedstawia główne aspekty postrzegania szkoły polskiej przez dzieci-migrantów dotyczące edukacji, socjalizacji oraz relacji z nauczycielami i rówieśnikami.
Olga Kurek-Ochmańska, Monika Struck-Peregończyk, Iwona Leonowicz-Bukała, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 71-94
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.006.15621W Polsce przypada średnio 2,4 lekarza w przeliczeniu na tysiąc mieszkańców (Eurostat 2020) i tym samym Polska zajmuje ostatnie miejsce w Unii Europejskiej pod względem liczby lekarzy (OECD 2019). Podobnie niekorzystnie wyglądają dane dotyczące liczby pielęgniarek i położnych. Problem ten wydaje się wyjątkowo palący w kontekście trwającego kryzysu epidemiologicznego COVID-19, który dodatkowo obnażył braki kadrowe w polskiej ochronie zdrowia i niejako „zmusił” władze do podjęcia działań mających na celu zapełnienie tych luk z pomocą medyków obcokrajowców. Działania te mogą budzić sprzeczne emocje, ponieważ będąc pracownikami ściśle poszukiwanymi na rynku pracy, medycy z zagranicy są jednocześnie imigrantami, a stosunek do przybyszów polaryzuje obecnie polskie społeczeństwo. Celem niniejszego artykułu jest analiza przedstawień medialnych wysoko wykwalifikowanych migrantów, wykonujących zawody lekarskie lub pielęgniarskie, którzy zdecydowali się mieszkać i pracować w Polsce. Praca odpowiada na pytania, w jaki sposób przekazy medialne z polskiej prasy tworzą obraz tych grup oraz jakie czynniki na niego wpływają. Na podstawie przeprowadzonych badań można stwierdzić, że wizerunek medyka pochodzącego z zagranicy nie został utrwalony w polskich mediach, choć wraz z wybuchem epidemii COVID-19 nastąpił wzrost zainteresowania tym zagadnieniem. Problematyka migracji pracowników sektora medycznego jest rozpatrywana głównie w kontekście niedoborów kadrowych w systemie ochrony zdrowia, a opisom zazwyczaj nie towarzyszą silne emocje dotyczące migrantów.
Katarzyna Michalewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 95-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.008.15741Celem niniejszego artykułu jest omówienie, w jaki sposób wybrane polskie czasopisma w latach 1931–1939, czyli w czasie pomiędzy nową fazą konfliktu pomiędzy Chinami i Japonią a wybuchem II wojny światowej, przedstawiały Szanghaj. Był on omawiany w kontekście modernizacji Chin, II wojny chińsko-japońskiej oraz działalności Polonii szanghajskiej. A także podobnie jak dziś, był postrzegany jako jeden z symboli Państwa Środka. W pierwszym przypadku, redakcje czasopism podkreślały jego szczególną rolę polityczną, gospodarczą i kulturową w Państwie Środka. Dziennikarze zazwyczaj oceniali metropolię jako miasto wielu kultur, szans i kontrastów społecznych. W przypadku konfliktu chińsko-japońskiego los bombardowanego Szanghaju i jego mieszkańców w polskiej prasie stał się symbolem japońskich zbrodni. Dziennikarze przy tym chwalili również męstwo chińskich żołnierzy, którzy ofiarnie bronili miasta. Polskie czasopisma niewiele wspominały o Polonii szanghajskiej. Zazwyczaj były to jedyne krótkie notatki na ten temat albo pojedyncze wzmianki dodawane przy omawianiu innych zagadnień.
Ewa Joanna Grabowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 115-139
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.018.15860Aktywność dobroczynna Wietnamczyków w niewielkim stopniu podejmowana była w literaturze światowej, nie przykuła również uwagi polskich badaczy. Odwołania do teorii wymiany uogólnionej, przynależenia oraz uwarunkowań kulturowych są próbą wypełnienia powstałej luki. Na podstawie netnografii, wywiadów pogłębionych i analizy medialnych doniesień przeanalizowano działania charytatywne skierowane do społeczeństwa polskiego przed i w początkowej fazie pandemii. Skala i szeroki zasięg działań Wietnamczyków przynosił obopólne korzyści, również dla polskich polityków. Na poziomie wartości, dążenie do spłaty długu wdzięczności było jednym z czynników wpływających na decyzję o pomaganiu. Na poziomie instrumentalnym, oprócz partykularnych interesów budowania rozpoznawalności marki biznesowej, korzyścią motywującą do dalszych działań był między innymi pozytywny wizerunek społeczności w oczach polskiego społeczeństwa. Proaktywne odpowiedzi na realne zapotrzebowanie Polaków, konstruowanie wspólnej korzyści i dbałość o reputację stanowiły sposób manifestowania przynależenia w warunkach polskich.
Nataliia Boichuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 141-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.002.17649Dorota Kałuża-Kopias
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 163-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.003.17650Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 189-192
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.005.17691Jan Brzozowski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (187), 2023 (XLIX), s. 7-11
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.23.004.17683Data publikacji: 12.2022
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Guest Editors: Dariusz Niedźwiedzki, Jacek Schmidt
ZDJĘCIE WYKORZYSTANE NA OKŁADCE:
Dariusz Niedźwiedzki, Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 7-8
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.040.17342Dariusz Niedźwiedzki, Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 11-34
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.033.17206Przemysław Tacik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 35-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.034.17207Maciej Stępka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 53-71
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.035.17208Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 73-108
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.036.17209Dariusz Niedźwiedzki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 109-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.037.17210Agnieszka Chwieduk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 129-156
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.038.17211Piotr Boćko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 157-172
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.039.17212Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 175-178
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.031.17204Agnieszka Chwieduk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 179-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.032.17205Dariusz Niedźwiedzki, Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 11-34
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.033.17206Przemysław Tacik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 35-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.034.17207Maciej Stępka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 53-71
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.035.17208Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 73-108
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.036.17209Dariusz Niedźwiedzki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 109-127
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.037.17210Agnieszka Chwieduk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 129-156
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.038.17211Piotr Boćko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 157-172
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.039.17212Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 175-178
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.031.17204Agnieszka Chwieduk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 179-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.032.17205Dariusz Niedźwiedzki, Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (186), 2022 (XLVIII), s. 7-8
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.040.17342Data publikacji: 12.2022
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
ZDJĘCIE WYKORZYSTANE NA OKŁADCE:
Jakub Krzysztof Adamski, Izabela Florczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 9-13
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.029.16982Kamil Matuszczyk, Justyna Salamońska, Anita Brzozowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 15-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.019.16126Skala delegowania pracowników w ramach swobody przepływu usług jest znacznie niższa niż skala swobodnego przepływu pracowników, jednak delegowanie jako forma mobilności zyskuje w ostatnich kilku latach na znaczeniu. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się strategie pracodawców w zakresie obchodzenia przepisów prawa oraz adaptacji do zmieniającej się rzeczywistości prawnej po 2014 roku. Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie uwarunkowań, w których pracodawcy, w tym agencje pracy tymczasowej, delegują pracowników z Polski do innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Stawiamy pytanie o strategie i codzienne praktyki podejmowane przez podmioty delegujące pracowników sektora opieki domowej. Polska stanowi tu szczególny przykład przewodniego kraju pod względem liczby delegowanych pracowników do innych państw. Wykorzystując koncepcję infrastruktury migracyjnej (Xiang, Lindquist 2014), wyjaśniamy pięć głównych wymiarów warunkujących funkcjonowanie pracodawców delegujących pracowników: wymiar społeczny, komercyjny, pozarządowy, regulacyjny oraz technologiczny. Przeprowadzona analiza materiału empirycznego, zebranego w latach 2018–2021, dowiodła, że pomimo barier i utrudnień w procesie delegowania pracowników, przedsiębiorstwa wykorzystują dostępne uwarunkowania oraz wsparcie oferowane przez podmioty komercyjne świadczące usługi doradcze. Wpływ na podejmowane przez pracodawców strategie ma także specyfika samej branży opieki domowej, w której dominują nieformalne praktyki, tymczasowość oraz deficyt wykwalifikowanych pracowników.
Marta Kluszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 41-60
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.022.16723Migrujący do Hiszpanii Saharyjczycy i Saharyjki pochodzący z obozów dla uchodźców w Tinduf (Algieria), uwikłani są w sieć regulacji prawnych oraz ich zmieniających się interpretacji. Ich sytuacja prawna wynika zarówno z wcześniejszych kolonialnych więzi pomiędzy Saharą Zachodnią a Hiszpanią, jak i współczesnej polityki migracyjnej Hiszpanii. W tekście opisano podstawowe problemy dotyczące Saharyjczyków i Saharyjek ubiegających się o hiszpańskie obywatelstwo, a także trwający proces postkolonialnej rewindykacji obywatelstwa hiszpańskiego dla całej społeczności – zarówno na podstawie dopisania Saharyjczyków do art 22.1 Hiszpańskiego Kodeksu Cywilnego (uznającego więź historyczną i skracającego czas zamieszkania w Hiszpanii, wymagany do ubiegania się o obywatelstwo), jak i poprzez postulowane przez społeczność saharyjską uznanie hiszpańskiego obywatelstwa osób zamieszkujących na terenie Sahary Zachodniej przed 1976 rokiem oraz ich potomków.
Jan Bazyli Klakla
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 61-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.023.16724Jakub Krzysztof Adamski, Izabela Florczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 85-115
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.024.16725Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 119-120
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.030.16983Michał Tomasz Wójciuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 121-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.025.16726Artykuł jest próbą omówienia konspiracyjnych i powstańczych losów kpr. Zbigniewa Kruszewskiego „Jowisza” po wojnie profesora Uniwersytetu Teksańskiego w El Paso. W czasie swojego dzieciństwa w Warszawie doświadczył kataklizmu wojny i tragedii okupacji niemieckiej. Jako kilkunastolatek włączył się w prace polskiej konspiracji w szeregach „Zawiszaków” harcerskiego pionu zrzeszającego najmłodszych działaczy Szarych Szeregów (konspiracyjne harcerstwo męskie). W czasie powstania warszawskiego służył w III Zgrupowaniu „Konrad”, a następnie w Poczcie Polowej. Wziął udział w niebezpiecznej misji kurierskiej poza Warszawę, w której cudem uniknął śmierci. W końcowym etapie powstania był żołnierzem kompanii „Bradla” w Batalionie „Miłosz”. Po upadku powstania, razem z wojskiem trafił do niewoli niemieckiej. Ważnym elementem tekstu, oprócz przedstawienia losów powstańca jest również próba refleksji nad powojennymi dylematami uczestników walk o Warszawę, związanymi z pozostaniem na emigracji. Na podstawie ponad 20 relacji uczestników powstania, zarysowano problem pytań i rozterek wojennych rozbitków kwestii ułożenia sobie życia poza granicami Ojczyzny po zakończeniu wojny w 1945 r.
Beata Halicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 139-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.026.16727W artykule poddano refleksji wieloaspektowość określenia człowiek pogranicza, a także definicje pojęcia tożsamość pogranicza. Analizy dokonano na podstawie przemyśleń, konstrukcji biograficznej i interpretacji historii konkretnego człowieka – prof. Zbigniewa A. Kruszewskim, który sam określa się mianem człowieka pogranicza i w środowisku naukowym uchodzi za nestora badań nad granicami.
Podstawę źródłową stanowi obszerny wywiad przeprowadzony metodą biograficzną, a punktem wyjścia jest pytanie: jakie granice przekraczał w swoim życiu Zbigniew A. Kruszewski? Odpowiedź na nie pozwoliła stworzyć długą listę zjawisk społecznych, które ściśle związane są z przekraczaniem granic i bywają częstym doświadczeniem ludzi pogranicza. Lista ta zawiera także zjawiska mniej oczywiste, które niekoniecznie wpisują się do kanonu przedstawionych definicji. W części drugiej przedstawiono, jakie owoce przyniosło naukowe i społecznie zaangażowanie Zbigniewa A. Kruszewskiego na rzecz badań nad granicami i propagowania wiedzy o pograniczach.
Sławomir Łukasiewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 163-173
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.027.16728Postać Profesora Kruszewskiego doczekała się swojej biografii, niemniej jest to życiorys na tyle bogaty, że warto mu się przyglądać z różnych perspektyw. Lejtmotywem niniejszego artykułu2 będzie styk działalności politycznej i publicznej Profesora, z jego aktywnością naukową w zakresie nauk politycznych. W pierwszym przypadku mam na myśli przede wszystkim jego przynależność do Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja”. W drugim – tematykę jego prac naukowych prowadzonych przede wszystkim jako Profesora University of Texas w El Paso. Kwestią szczególnie dla mnie interesującą jest przenikanie się zainteresowań wywołanych własnym statusem emigranta oraz zaangażowania w konkretne rozwiązania polityczne promowane przez emigrantów z pracą naukową, której wiarygodność opiera się na rygorze badawczym.
Mariusz Olczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 177-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.028.16729Jakub Krzysztof Adamski, Izabela Florczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 9-13
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.029.16982Kamil Matuszczyk, Justyna Salamońska, Anita Brzozowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 15-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.019.16126Skala delegowania pracowników w ramach swobody przepływu usług jest znacznie niższa niż skala swobodnego przepływu pracowników, jednak delegowanie jako forma mobilności zyskuje w ostatnich kilku latach na znaczeniu. Szczególnym zainteresowaniem cieszą się strategie pracodawców w zakresie obchodzenia przepisów prawa oraz adaptacji do zmieniającej się rzeczywistości prawnej po 2014 roku. Celem niniejszego artykułu jest wyjaśnienie uwarunkowań, w których pracodawcy, w tym agencje pracy tymczasowej, delegują pracowników z Polski do innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Stawiamy pytanie o strategie i codzienne praktyki podejmowane przez podmioty delegujące pracowników sektora opieki domowej. Polska stanowi tu szczególny przykład przewodniego kraju pod względem liczby delegowanych pracowników do innych państw. Wykorzystując koncepcję infrastruktury migracyjnej (Xiang, Lindquist 2014), wyjaśniamy pięć głównych wymiarów warunkujących funkcjonowanie pracodawców delegujących pracowników: wymiar społeczny, komercyjny, pozarządowy, regulacyjny oraz technologiczny. Przeprowadzona analiza materiału empirycznego, zebranego w latach 2018–2021, dowiodła, że pomimo barier i utrudnień w procesie delegowania pracowników, przedsiębiorstwa wykorzystują dostępne uwarunkowania oraz wsparcie oferowane przez podmioty komercyjne świadczące usługi doradcze. Wpływ na podejmowane przez pracodawców strategie ma także specyfika samej branży opieki domowej, w której dominują nieformalne praktyki, tymczasowość oraz deficyt wykwalifikowanych pracowników.
Marta Kluszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 41-60
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.022.16723Migrujący do Hiszpanii Saharyjczycy i Saharyjki pochodzący z obozów dla uchodźców w Tinduf (Algieria), uwikłani są w sieć regulacji prawnych oraz ich zmieniających się interpretacji. Ich sytuacja prawna wynika zarówno z wcześniejszych kolonialnych więzi pomiędzy Saharą Zachodnią a Hiszpanią, jak i współczesnej polityki migracyjnej Hiszpanii. W tekście opisano podstawowe problemy dotyczące Saharyjczyków i Saharyjek ubiegających się o hiszpańskie obywatelstwo, a także trwający proces postkolonialnej rewindykacji obywatelstwa hiszpańskiego dla całej społeczności – zarówno na podstawie dopisania Saharyjczyków do art 22.1 Hiszpańskiego Kodeksu Cywilnego (uznającego więź historyczną i skracającego czas zamieszkania w Hiszpanii, wymagany do ubiegania się o obywatelstwo), jak i poprzez postulowane przez społeczność saharyjską uznanie hiszpańskiego obywatelstwa osób zamieszkujących na terenie Sahary Zachodniej przed 1976 rokiem oraz ich potomków.
Jan Bazyli Klakla
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 61-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.023.16724Jakub Krzysztof Adamski, Izabela Florczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 85-115
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.024.16725Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 119-120
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.030.16983Michał Tomasz Wójciuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 121-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.025.16726Artykuł jest próbą omówienia konspiracyjnych i powstańczych losów kpr. Zbigniewa Kruszewskiego „Jowisza” po wojnie profesora Uniwersytetu Teksańskiego w El Paso. W czasie swojego dzieciństwa w Warszawie doświadczył kataklizmu wojny i tragedii okupacji niemieckiej. Jako kilkunastolatek włączył się w prace polskiej konspiracji w szeregach „Zawiszaków” harcerskiego pionu zrzeszającego najmłodszych działaczy Szarych Szeregów (konspiracyjne harcerstwo męskie). W czasie powstania warszawskiego służył w III Zgrupowaniu „Konrad”, a następnie w Poczcie Polowej. Wziął udział w niebezpiecznej misji kurierskiej poza Warszawę, w której cudem uniknął śmierci. W końcowym etapie powstania był żołnierzem kompanii „Bradla” w Batalionie „Miłosz”. Po upadku powstania, razem z wojskiem trafił do niewoli niemieckiej. Ważnym elementem tekstu, oprócz przedstawienia losów powstańca jest również próba refleksji nad powojennymi dylematami uczestników walk o Warszawę, związanymi z pozostaniem na emigracji. Na podstawie ponad 20 relacji uczestników powstania, zarysowano problem pytań i rozterek wojennych rozbitków kwestii ułożenia sobie życia poza granicami Ojczyzny po zakończeniu wojny w 1945 r.
Beata Halicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 139-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.026.16727W artykule poddano refleksji wieloaspektowość określenia człowiek pogranicza, a także definicje pojęcia tożsamość pogranicza. Analizy dokonano na podstawie przemyśleń, konstrukcji biograficznej i interpretacji historii konkretnego człowieka – prof. Zbigniewa A. Kruszewskim, który sam określa się mianem człowieka pogranicza i w środowisku naukowym uchodzi za nestora badań nad granicami.
Podstawę źródłową stanowi obszerny wywiad przeprowadzony metodą biograficzną, a punktem wyjścia jest pytanie: jakie granice przekraczał w swoim życiu Zbigniew A. Kruszewski? Odpowiedź na nie pozwoliła stworzyć długą listę zjawisk społecznych, które ściśle związane są z przekraczaniem granic i bywają częstym doświadczeniem ludzi pogranicza. Lista ta zawiera także zjawiska mniej oczywiste, które niekoniecznie wpisują się do kanonu przedstawionych definicji. W części drugiej przedstawiono, jakie owoce przyniosło naukowe i społecznie zaangażowanie Zbigniewa A. Kruszewskiego na rzecz badań nad granicami i propagowania wiedzy o pograniczach.
Sławomir Łukasiewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 163-173
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.027.16728Postać Profesora Kruszewskiego doczekała się swojej biografii, niemniej jest to życiorys na tyle bogaty, że warto mu się przyglądać z różnych perspektyw. Lejtmotywem niniejszego artykułu2 będzie styk działalności politycznej i publicznej Profesora, z jego aktywnością naukową w zakresie nauk politycznych. W pierwszym przypadku mam na myśli przede wszystkim jego przynależność do Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja”. W drugim – tematykę jego prac naukowych prowadzonych przede wszystkim jako Profesora University of Texas w El Paso. Kwestią szczególnie dla mnie interesującą jest przenikanie się zainteresowań wywołanych własnym statusem emigranta oraz zaangażowania w konkretne rozwiązania polityczne promowane przez emigrantów z pracą naukową, której wiarygodność opiera się na rygorze badawczym.
Mariusz Olczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (185), 2022 (XLVIII), s. 177-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.028.16729Data publikacji: 09.2022
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
ZDJĘCIE WYKORZYSTANE NA OKŁADCE:
Mikołaj Musielak, Grafika opracowana w ramach projektu
„Polskie organizacje imigranckie w Europie"
Michał Nowosielski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 7-24
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.009.15835Projekt „Polskie organizacje imigranckie w Europie” realizowany w latach 2015–2020 (początkowo w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, a od 2017 r. w Ośrodku Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego) miał dwa cele badawcze. Pierwszy z nich, o charakterze diagnostycznym, polegał na określeniu stanu polskich organizacji imigranckich w wybranych krajach europejskich – Norwegii, Szwecji, Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Włoszech i Hiszpanii. Drugi miał charakter wyjaśniający i polegał na próbie znalezienia odpowiedzi na pytanie, co kształtuje stan polskich organizacji imigranckich w badanych krajach. Poprzez porównanie zjawisk i procesów występujących we wszystkich badanych krajach staraliśmy się odnaleźć zarówno podobieństwa, jak i różnice w sytuacji organizacji i czynnikach ją kształtujących.
Agnieszka Legut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 25-46
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.010.15836Polish Immigrant Organisations in the UK after 2004: Between Lack of Unity and Increased Recognition
Roch Dunin-Wąsowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 47-67
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.011.15837Jacek Kubera
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 69-89
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.012.15838Magdalena Lopez Rodriguez
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 91-113
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.013.15839Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 115-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.014.15840Artykuł ukazuje działania polskich organizacji imigranckich w Holandii w kontekście etnicznej i kulturowej różnorodności cechującej holenderskie społeczeństwo oraz zróżnicowania polskiej zbiorowości w tym kraju. Bazuje on na badaniach przeprowadzonych w 2017 roku wśród polskich organizacji imigranckich w Holandii oraz na wywiadach eksperckich. Jest to studium przypadków dwóch organizacji działających w holenderskiej metropolii. Organizacje te w różny sposób rozkładają akcenty na działalność kulturalną i społeczną oraz deklarują przywiązanie do odmiennych, „liberalnych” i „konserwatywnych” wartości. Badania wskazują, w jaki sposób polskie organizacje imigranckie w Holandii konsolidują polskie środowiska w tym kraju oraz wypełniają lukę w działaniach na rzecz integracji migrantów z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Aleksandra Sojka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 137-160
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.015.15841Niniejszy artykuł przedstawia wyniki kompleksowego badania polskich organizacji imigranckich w Hiszpanii. Analiza opiera się na danych zebranych podczas pogłębionych wywiadów z członkami polskich organizacji imigranckich w tym kraju, przedstawicielami ich otoczenia, ekspertami oraz przedstawicielami administracji hiszpańskiej. Głęboki kryzys ekonomiczny w Hiszpanii wyłania się jako główny element kształtujący kondycję badanych organizacji. Trudna sytuacja gospodarki hiszpańskiej w latach 2008–2014 zasadniczo zmieniła charakterystykę diaspory polskiej (a co za tym idzie, członków i odbiorców organizacji) oraz polityczną strukturę możliwości, w której egzystują stowarzyszenia. Jednocześnie, szersze zmiany w procesie migracji związane z globalizacją i integracją regionalną są postrzegane przez rozmówców jako kluczowe dla transformacji roli pełnionej przez organizacje.
Konfliktowy wymiar zorganizowania imigrantów – przypadek polskich organizacji imigranckich w Szwecji
Witold Nowak, Martyna Plucińska-Nowak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 161-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.016.15842Pomimo że organizacja jest zazwyczaj definiowana jako grupa ludzi działających na rzecz osiągania wspólnych celów w ramach określonej struktury, to funkcjonowanie organizacji nie jest wolne od napięć, sporów czy konfliktów. Niniejszy artykuł skupia się na konfliktowym obliczu /lub/ wymiarze zorganizowanych grup ludzkich w specyficznym kontekście – w warunkach migracyjnych. Zaprezentowane w nim zostaną wyniki prac badawczych przeprowadzonych przy zastosowaniu strategii studium przypadku wśród polskich organizacji imigranckich w Szwecji. Zrekonstruowana i wyjaśniona zostanie w nim specyfika napięć i sporów występujących w polonijnym polu organizacyjnym: zarówno w samych polskich organizacjach imigranckich, pomiędzy nimi, jak też pomiędzy nimi a ich otoczeniem społecznym i instytucjonalnym.
Michał Nowosielski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 185-206
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.017.15843Michał Nowosielski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 7-24
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.009.15835Projekt „Polskie organizacje imigranckie w Europie” realizowany w latach 2015–2020 (początkowo w Instytucie Zachodnim w Poznaniu, a od 2017 r. w Ośrodku Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego) miał dwa cele badawcze. Pierwszy z nich, o charakterze diagnostycznym, polegał na określeniu stanu polskich organizacji imigranckich w wybranych krajach europejskich – Norwegii, Szwecji, Niemczech, Holandii, Wielkiej Brytanii, Irlandii, Francji, Włoszech i Hiszpanii. Drugi miał charakter wyjaśniający i polegał na próbie znalezienia odpowiedzi na pytanie, co kształtuje stan polskich organizacji imigranckich w badanych krajach. Poprzez porównanie zjawisk i procesów występujących we wszystkich badanych krajach staraliśmy się odnaleźć zarówno podobieństwa, jak i różnice w sytuacji organizacji i czynnikach ją kształtujących.
Agnieszka Legut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 25-46
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.010.15836Polish Immigrant Organisations in the UK after 2004: Between Lack of Unity and Increased Recognition
Roch Dunin-Wąsowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 47-67
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.011.15837Jacek Kubera
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 69-89
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.012.15838Magdalena Lopez Rodriguez
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 91-113
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.013.15839Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 115-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.014.15840Artykuł ukazuje działania polskich organizacji imigranckich w Holandii w kontekście etnicznej i kulturowej różnorodności cechującej holenderskie społeczeństwo oraz zróżnicowania polskiej zbiorowości w tym kraju. Bazuje on na badaniach przeprowadzonych w 2017 roku wśród polskich organizacji imigranckich w Holandii oraz na wywiadach eksperckich. Jest to studium przypadków dwóch organizacji działających w holenderskiej metropolii. Organizacje te w różny sposób rozkładają akcenty na działalność kulturalną i społeczną oraz deklarują przywiązanie do odmiennych, „liberalnych” i „konserwatywnych” wartości. Badania wskazują, w jaki sposób polskie organizacje imigranckie w Holandii konsolidują polskie środowiska w tym kraju oraz wypełniają lukę w działaniach na rzecz integracji migrantów z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Aleksandra Sojka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 137-160
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.015.15841Niniejszy artykuł przedstawia wyniki kompleksowego badania polskich organizacji imigranckich w Hiszpanii. Analiza opiera się na danych zebranych podczas pogłębionych wywiadów z członkami polskich organizacji imigranckich w tym kraju, przedstawicielami ich otoczenia, ekspertami oraz przedstawicielami administracji hiszpańskiej. Głęboki kryzys ekonomiczny w Hiszpanii wyłania się jako główny element kształtujący kondycję badanych organizacji. Trudna sytuacja gospodarki hiszpańskiej w latach 2008–2014 zasadniczo zmieniła charakterystykę diaspory polskiej (a co za tym idzie, członków i odbiorców organizacji) oraz polityczną strukturę możliwości, w której egzystują stowarzyszenia. Jednocześnie, szersze zmiany w procesie migracji związane z globalizacją i integracją regionalną są postrzegane przez rozmówców jako kluczowe dla transformacji roli pełnionej przez organizacje.
Konfliktowy wymiar zorganizowania imigrantów – przypadek polskich organizacji imigranckich w Szwecji
Witold Nowak, Martyna Plucińska-Nowak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 161-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.016.15842Pomimo że organizacja jest zazwyczaj definiowana jako grupa ludzi działających na rzecz osiągania wspólnych celów w ramach określonej struktury, to funkcjonowanie organizacji nie jest wolne od napięć, sporów czy konfliktów. Niniejszy artykuł skupia się na konfliktowym obliczu /lub/ wymiarze zorganizowanych grup ludzkich w specyficznym kontekście – w warunkach migracyjnych. Zaprezentowane w nim zostaną wyniki prac badawczych przeprowadzonych przy zastosowaniu strategii studium przypadku wśród polskich organizacji imigranckich w Szwecji. Zrekonstruowana i wyjaśniona zostanie w nim specyfika napięć i sporów występujących w polonijnym polu organizacyjnym: zarówno w samych polskich organizacjach imigranckich, pomiędzy nimi, jak też pomiędzy nimi a ich otoczeniem społecznym i instytucjonalnym.
Michał Nowosielski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (184), 2022 (XLVIII), s. 185-206
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.017.15843Data publikacji: 04.2022
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
ZDJĘCIE WYKORZYSTANE NA OKŁADCE:
Unsplash, Tabea Schimpf, Go on a trip. Make an adventure
Karolina Podgórska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 7-27
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.025.13846Badania nad wykorzystaniem nowych technologii w procesach migracyjnych prowadzone są w różnych kontekstach, z perspektywy zarówno jednostokowego doświadczenia migranta, jak i z poziomu podmiotów zarządzających procesami migracyjnymi. Jednym z tych kontekstów jest komunikacja, która w sytuacji pozostawania w mobilności nabiera szczególnego znaczenia. Wykorzystanie technologii w komunikacji pełni wiele funkcji, szczególnie sprzyjać może podtrzymywaniu istniejących relacji z członkami zarówno społeczności pochodzenia, jak i społeczności osiedlenia, jak też wspierać powstawanie nowych powiazań, stając się elementem transnarodowego, migracyjnego habitusu. Celem artykułu jest przybliżenie problematyki wykorzystania technologii w komunikacji migrantów edukacyjnych (studentów zagranicznych) w kontekście funkcjonowania sieci społecznych, w których również w sferze wirtualnej można wyodrębnić słabe i silne więzi składające się na społeczny kapitał migracyjny. Przedstawione w artykule informacje odnoszą się do wyników badania ilościowego przeprowadzonego wśród ukraińskich studentów uczących się na uczelniach lubelskich, którego celem był opis wirtualnych sieci społecznych cudzoziemskiej młodzieży.
Łukasz Łotocki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 29-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.028.144252015 roku miało miejsce apogeum kryzysu imigracyjnego na świecie, w tym w Europie. We wspomnianym roku liczba nielegalnych przekroczeń granic Unii Europejskiej wzrosła do 1 822 337 w porównaniu do 282 962 w 2014 roku. Podjęte wówczas na forum UE decyzje o realizacji mechanizmu relokacji i przesiedleń wywołały ostry konflikt polityczny. W sporze pojawiały się różne argumenty zwolenników i przeciwników przyjętych rozwiązań, w tym wiążące zaprojektowane mechanizmy z kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego państw przyjmujących. W niniejszym artykule przyjęto założenie, że każda sytuacja kryzysowa wiąże się z zagrożeniami dla bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, a jako cel postawiono identyfikację faktów i danych odnoszących się do związku między kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego a kryzysem imigracyjnym. Jako punkt odniesienia przyjęto sytuację w Republice Federalnej Niemiec. Główne pytania badawcze skoncentrowano na identyfikacji rozmiaru i struktury zagrożeń związanych z napływem osób niepożądanych, przestępczością, integracją zawodową imigrantów, sytuacją zdrowotną oraz utratą długofalowej kontroli nad procesami migracyjnymi. Metodą wykorzystaną w badaniu jest analiza danych zastanych. Z analizy wynika, że na przykładzie państwa niemieckiego można stwierdzić, iż największe zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego związane z kryzysem imigracyjnym dotyczyły takich kwestii, jak niekontrolowany napływ osób niepożądanych oraz przestępczość.
Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 57-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.027.14424Szlaki migracyjne z terenów obecnego województwa podlaskiego prowadzą za ocean i do krajów europejskich, w tym za wschodnią granicę kraju. W tekście zostały zaprezentowane najważniejsze wyniki badania retrospektywnego z mieszkańcami województwa podlaskiego, którzy w latach 80. XX wieku podejmowali migracje zagraniczne. Celem badania było uzupełnienie stanu wiedzy na temat przemieszczeń międzynarodowych z regionu, pogłębienie ich charakterystyki, ale też spojrzenie na ich konsekwencje w perspektywie długoterminowej. W badaniu zastosowano metodę ilościową i jakościową. Uczestnikami byli mieszkańcy województwa, którzy w latach 1980 doświadczyli migracji bezpośrednio – jako migranci lub pośrednio – jako członkowie rodziny migranta. Wyniki uzyskane w grupie migrantów są omówione w tekście. Oprócz wskazania głównych kierunków i celów migracji zagranicznych, wyniki badania pozwoliły ustalić, że w badanym okresie 7 na 10 badanych osób miało bezpośrednie doświadczenia migracji zagranicznej, oraz potwierdzić dotychczasowe założenia o dominacji migracji czasowych nad długoterminowymi w badanym okresie. Do ważnych wniosków należy ten, że migracje lat 1980 z województwa podlaskiego, mimo że nie przełożyły się wyraźnie na ekonomiczny rozwój miejscowości wysyłających, poprzez możliwość doświadczania innej rzeczywistości, tak za zachodnią, jak i za wschodnią granicą Polski, wzbudzały w migrantach pragnienie i gotowość do zmiany.
Marcin Dębicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 85-107
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.047.14588Artykuł jest próbą zestawienia miejsca, jakie mniejszość polska na Wileńszczyźnie zajmuje współcześnie w świadomości rodaków, ze sposobem, w jaki społeczność tę widziano przed stuleciem. Z uwagi na ewidentne odmienności obu grup oraz obu „momentów historycznych”, skutkujących również brakiem ekwiwalentności metodologicznej, bardziej niż na rezultatach porównania sensu stricto skoncentrowano się na charakterystyce przedmiotów zestawienia, uwzględniającej elementy społeczne, polityczne i kulturowe. W tym celu przyjrzano się trzem obszarom życia społecznego: (1) relacjom politycznym pomiędzy Polską a Litwą i sposobowi, w jaki były/są one rozumiane przez Polaków; (2) etniczności Polaków z Wileńszczyzny i poziomowi zainteresowania nimi przez rodaków macierzystych; a także (3) kresowości i peryferyjności tego regionu. Rozważania oparto na wynikach współczesnych badań socjologicznych oraz literaturze przedmiotu, a także na relacjach historycznych.
Paweł Sowiński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 109-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.046.14466Artykuł podejmuje zagadnienie pomocy dla opozycji demokratycznej w Polsce rozwijanej przez polską emigrację polityczną w świecie zachodnim w latach 70. i 80. XX wieku. Studium zogniskowane jest na jednej, ale ważnej inicjatywie – Funduszu Pomocy Krajowi w Londynie. W latach 1976–1990 Fundusz zebrał ponad 280 tysięcy funtów (ok. 850 tysięcy dzisiejszych funtów) na pomoc dla polskiej opozycji. Należał do kluczowych organizacji w systemie wsparcia procesów demokratyzacyjnych w Polsce przed 1989 rokiem. Tekst wpisuje się w historiografię zimnej wojny, która akcentuje akcje podejmowane na rzecz jedności Europy. Autor wskazuje na wagę społecznych wysiłków emigracji. Uwypukla rolę pośredników na drodze do Polski. Jednocześnie autor stara się wpisać historię Funduszu w szerszy kontekst międzynarodowy.
Marta Kluszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 137-155
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.001.13888Magdalena Hoły-Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 157-180
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.002.15236Artykuł wskazuje, w jaki sposób można uzupełnić lukę polegającą na braku badań dotyczących postaw wykładowców akademickich (nie-lektorów), rodzimych użytkowników języka polskiego, wobec błędów popełnianych przez studentów, dla których polszczyzna nie jest językiem ojczystym. Tłem teoretycznym są: (1) badania prowadzone w literaturze anglojęzycznej w obrębie paradygmatu English as a lingua franca – w szczególności w odniesieniu do szkolnictwa wyższego i jego umiędzynarodowienia – które problematyzują zasadność uznania schematów językowych stosowanych przez rodzimych użytkowników jako jedynego, bądź najważniejszego kryterium kompetencji językowej; (2) półperyferyjność systemu szkolnictwa wyższego w Polsce. Akademicy z Polski, jako autorzy tekstów naukowych, mogą stać się beneficjentami podejść, które odchodzą od ortodoksji w kwestii języka angielskiego w przypadku publikacji w międzynarodowych (zazwyczaj anglosaskich) czasopismach. Praca w systemie półperyferyjnym, przyciągającym coraz więcej studentów z zagranicy (głównie z Ukrainy), stawia ich jednak równocześnie w drugiej roli: trybunału poprawności językowej zgodnej ze standardami akademickiej polszczyzny. Artykuł rozważa możliwe scenariusze negocjowania tych dwóch tożsamości.
Tomasz Landmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 181-198
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.003.15237Katarzyna Winiecka, Janusz Mucha, Aleksandra Porankiewicz-Żukowska, Karolina Radłowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 199-221
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.004.15238Aleksandra Matyja
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 223-244
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.005.15300Celem artykułu jest przedstawienie wyników projektu badawczego dotyczącego migracji Hiszpanów do Polski, a więc zjawiska nowego oraz słabo dotąd zbadanego, w przeciwieństwie do kierunku odwrotnego, który utrwalił się przez wieki i któremu poświęcono wiele publikacji. Nieoczekiwanie Hiszpanie stali się trzecią największą grupą cudzoziemców z Unii Europejskiej mieszkających w Polsce, co było przyczynkiem do przeprowadzenia wywiadów pogłębionych z jej przedstawicielami. Za szczególnie istotną uznano kwestię motywacji do obrania właśnie takiego celu migracji, a także rolę, jaką w podejmowaniu tej decyzji odgrywały wcześniejsze wyobrażenia respondentów na temat Polski i Polaków. Przeanalizowano także proces aktualizacji tych wyobrażeń podczas przebywania w nowym otoczeniu kulturowym, przyjmując tym samym perspektywę właściwą studiom nad komunikacją międzykulturową. Badanie pozwoliło wykazać, że Hiszpanie migrujący do Polski to ludzie młodzi i posiadający wyższe wykształcenie, którzy decydują się na zmianę kraju zamieszkania ze względu na chęć znalezienia stabilnego zatrudnienia, a więc osiągnięcia celu, który w Hiszpanii jawi się im jako niemal nieosiągalny. Procesowi podejmowania decyzji o wyjeździe do kraju, który ma oferować atrakcyjne możliwości na rynku pracy, towarzyszą liczne negatywne komponenty obrazu Polski w Hiszpanii (m.in. bieda, zacofanie), które stopniowo ulegają aktualizacji podczas pobytu w nowym kraju.
Jerzy Kuzicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 245-272
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.026.13852Artykuł prezentuje działalność księgarską i wydawniczą Karola Królikowskiego, jednego z działaczy i wychodźców polskich po powstaniu listopadowym we Francji. Emigrant ten prowadził w Paryżu w latach 1844–1871 Księgarnię Katolicką, przemianowaną później na Księgarnię Polską. Artykuł powstał na podstawie korespondencji Karola Królikowskiego, znajdującej się w polskich i zagranicznych bibliotekach i archiwach. Ponadto wykorzystano prasę emigracyjną, katalogi księgarskie oraz opracowania naukowe. Z naszych dociekań wynika, że sortyment księgarski, początkowo skromny, z czasem wzrósł do kilkuset tytułów książkowych, prasowych i publicystycznych. Oferta księgarska stale była poszerzana, o czym decydowały intensywne kontakty z księgarzami z Poznania, Krakowa oraz Paryża, Berlina, Wrocławia, Lipska. Królikowski wydawał literaturę religijną, dzieła poetów emigracyjnych (Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego i innych) oraz publicystykę polityczną. Trudno oszacować liczbę książek wydanych nakładem Księgarni Polskiej, prawdopodobnie przekroczyła ona 100 tytułów. Instytucja ta była miejscem, gdzie gromadzili się emigranci we francuskiej stolicy.
Karolina Podgórska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 7-27
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.025.13846Badania nad wykorzystaniem nowych technologii w procesach migracyjnych prowadzone są w różnych kontekstach, z perspektywy zarówno jednostokowego doświadczenia migranta, jak i z poziomu podmiotów zarządzających procesami migracyjnymi. Jednym z tych kontekstów jest komunikacja, która w sytuacji pozostawania w mobilności nabiera szczególnego znaczenia. Wykorzystanie technologii w komunikacji pełni wiele funkcji, szczególnie sprzyjać może podtrzymywaniu istniejących relacji z członkami zarówno społeczności pochodzenia, jak i społeczności osiedlenia, jak też wspierać powstawanie nowych powiazań, stając się elementem transnarodowego, migracyjnego habitusu. Celem artykułu jest przybliżenie problematyki wykorzystania technologii w komunikacji migrantów edukacyjnych (studentów zagranicznych) w kontekście funkcjonowania sieci społecznych, w których również w sferze wirtualnej można wyodrębnić słabe i silne więzi składające się na społeczny kapitał migracyjny. Przedstawione w artykule informacje odnoszą się do wyników badania ilościowego przeprowadzonego wśród ukraińskich studentów uczących się na uczelniach lubelskich, którego celem był opis wirtualnych sieci społecznych cudzoziemskiej młodzieży.
Łukasz Łotocki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 29-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.028.144252015 roku miało miejsce apogeum kryzysu imigracyjnego na świecie, w tym w Europie. We wspomnianym roku liczba nielegalnych przekroczeń granic Unii Europejskiej wzrosła do 1 822 337 w porównaniu do 282 962 w 2014 roku. Podjęte wówczas na forum UE decyzje o realizacji mechanizmu relokacji i przesiedleń wywołały ostry konflikt polityczny. W sporze pojawiały się różne argumenty zwolenników i przeciwników przyjętych rozwiązań, w tym wiążące zaprojektowane mechanizmy z kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego państw przyjmujących. W niniejszym artykule przyjęto założenie, że każda sytuacja kryzysowa wiąże się z zagrożeniami dla bezpieczeństwa wewnętrznego państwa, a jako cel postawiono identyfikację faktów i danych odnoszących się do związku między kwestią bezpieczeństwa wewnętrznego a kryzysem imigracyjnym. Jako punkt odniesienia przyjęto sytuację w Republice Federalnej Niemiec. Główne pytania badawcze skoncentrowano na identyfikacji rozmiaru i struktury zagrożeń związanych z napływem osób niepożądanych, przestępczością, integracją zawodową imigrantów, sytuacją zdrowotną oraz utratą długofalowej kontroli nad procesami migracyjnymi. Metodą wykorzystaną w badaniu jest analiza danych zastanych. Z analizy wynika, że na przykładzie państwa niemieckiego można stwierdzić, iż największe zagrożenia dla bezpieczeństwa wewnętrznego związane z kryzysem imigracyjnym dotyczyły takich kwestii, jak niekontrolowany napływ osób niepożądanych oraz przestępczość.
Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 57-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.027.14424Szlaki migracyjne z terenów obecnego województwa podlaskiego prowadzą za ocean i do krajów europejskich, w tym za wschodnią granicę kraju. W tekście zostały zaprezentowane najważniejsze wyniki badania retrospektywnego z mieszkańcami województwa podlaskiego, którzy w latach 80. XX wieku podejmowali migracje zagraniczne. Celem badania było uzupełnienie stanu wiedzy na temat przemieszczeń międzynarodowych z regionu, pogłębienie ich charakterystyki, ale też spojrzenie na ich konsekwencje w perspektywie długoterminowej. W badaniu zastosowano metodę ilościową i jakościową. Uczestnikami byli mieszkańcy województwa, którzy w latach 1980 doświadczyli migracji bezpośrednio – jako migranci lub pośrednio – jako członkowie rodziny migranta. Wyniki uzyskane w grupie migrantów są omówione w tekście. Oprócz wskazania głównych kierunków i celów migracji zagranicznych, wyniki badania pozwoliły ustalić, że w badanym okresie 7 na 10 badanych osób miało bezpośrednie doświadczenia migracji zagranicznej, oraz potwierdzić dotychczasowe założenia o dominacji migracji czasowych nad długoterminowymi w badanym okresie. Do ważnych wniosków należy ten, że migracje lat 1980 z województwa podlaskiego, mimo że nie przełożyły się wyraźnie na ekonomiczny rozwój miejscowości wysyłających, poprzez możliwość doświadczania innej rzeczywistości, tak za zachodnią, jak i za wschodnią granicą Polski, wzbudzały w migrantach pragnienie i gotowość do zmiany.
Marcin Dębicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 85-107
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.047.14588Artykuł jest próbą zestawienia miejsca, jakie mniejszość polska na Wileńszczyźnie zajmuje współcześnie w świadomości rodaków, ze sposobem, w jaki społeczność tę widziano przed stuleciem. Z uwagi na ewidentne odmienności obu grup oraz obu „momentów historycznych”, skutkujących również brakiem ekwiwalentności metodologicznej, bardziej niż na rezultatach porównania sensu stricto skoncentrowano się na charakterystyce przedmiotów zestawienia, uwzględniającej elementy społeczne, polityczne i kulturowe. W tym celu przyjrzano się trzem obszarom życia społecznego: (1) relacjom politycznym pomiędzy Polską a Litwą i sposobowi, w jaki były/są one rozumiane przez Polaków; (2) etniczności Polaków z Wileńszczyzny i poziomowi zainteresowania nimi przez rodaków macierzystych; a także (3) kresowości i peryferyjności tego regionu. Rozważania oparto na wynikach współczesnych badań socjologicznych oraz literaturze przedmiotu, a także na relacjach historycznych.
Paweł Sowiński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 109-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.046.14466Artykuł podejmuje zagadnienie pomocy dla opozycji demokratycznej w Polsce rozwijanej przez polską emigrację polityczną w świecie zachodnim w latach 70. i 80. XX wieku. Studium zogniskowane jest na jednej, ale ważnej inicjatywie – Funduszu Pomocy Krajowi w Londynie. W latach 1976–1990 Fundusz zebrał ponad 280 tysięcy funtów (ok. 850 tysięcy dzisiejszych funtów) na pomoc dla polskiej opozycji. Należał do kluczowych organizacji w systemie wsparcia procesów demokratyzacyjnych w Polsce przed 1989 rokiem. Tekst wpisuje się w historiografię zimnej wojny, która akcentuje akcje podejmowane na rzecz jedności Europy. Autor wskazuje na wagę społecznych wysiłków emigracji. Uwypukla rolę pośredników na drodze do Polski. Jednocześnie autor stara się wpisać historię Funduszu w szerszy kontekst międzynarodowy.
Marta Kluszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 137-155
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.001.13888Magdalena Hoły-Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 157-180
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.002.15236Artykuł wskazuje, w jaki sposób można uzupełnić lukę polegającą na braku badań dotyczących postaw wykładowców akademickich (nie-lektorów), rodzimych użytkowników języka polskiego, wobec błędów popełnianych przez studentów, dla których polszczyzna nie jest językiem ojczystym. Tłem teoretycznym są: (1) badania prowadzone w literaturze anglojęzycznej w obrębie paradygmatu English as a lingua franca – w szczególności w odniesieniu do szkolnictwa wyższego i jego umiędzynarodowienia – które problematyzują zasadność uznania schematów językowych stosowanych przez rodzimych użytkowników jako jedynego, bądź najważniejszego kryterium kompetencji językowej; (2) półperyferyjność systemu szkolnictwa wyższego w Polsce. Akademicy z Polski, jako autorzy tekstów naukowych, mogą stać się beneficjentami podejść, które odchodzą od ortodoksji w kwestii języka angielskiego w przypadku publikacji w międzynarodowych (zazwyczaj anglosaskich) czasopismach. Praca w systemie półperyferyjnym, przyciągającym coraz więcej studentów z zagranicy (głównie z Ukrainy), stawia ich jednak równocześnie w drugiej roli: trybunału poprawności językowej zgodnej ze standardami akademickiej polszczyzny. Artykuł rozważa możliwe scenariusze negocjowania tych dwóch tożsamości.
Tomasz Landmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 181-198
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.003.15237Katarzyna Winiecka, Janusz Mucha, Aleksandra Porankiewicz-Żukowska, Karolina Radłowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 199-221
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.004.15238Aleksandra Matyja
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 223-244
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.22.005.15300Celem artykułu jest przedstawienie wyników projektu badawczego dotyczącego migracji Hiszpanów do Polski, a więc zjawiska nowego oraz słabo dotąd zbadanego, w przeciwieństwie do kierunku odwrotnego, który utrwalił się przez wieki i któremu poświęcono wiele publikacji. Nieoczekiwanie Hiszpanie stali się trzecią największą grupą cudzoziemców z Unii Europejskiej mieszkających w Polsce, co było przyczynkiem do przeprowadzenia wywiadów pogłębionych z jej przedstawicielami. Za szczególnie istotną uznano kwestię motywacji do obrania właśnie takiego celu migracji, a także rolę, jaką w podejmowaniu tej decyzji odgrywały wcześniejsze wyobrażenia respondentów na temat Polski i Polaków. Przeanalizowano także proces aktualizacji tych wyobrażeń podczas przebywania w nowym otoczeniu kulturowym, przyjmując tym samym perspektywę właściwą studiom nad komunikacją międzykulturową. Badanie pozwoliło wykazać, że Hiszpanie migrujący do Polski to ludzie młodzi i posiadający wyższe wykształcenie, którzy decydują się na zmianę kraju zamieszkania ze względu na chęć znalezienia stabilnego zatrudnienia, a więc osiągnięcia celu, który w Hiszpanii jawi się im jako niemal nieosiągalny. Procesowi podejmowania decyzji o wyjeździe do kraju, który ma oferować atrakcyjne możliwości na rynku pracy, towarzyszą liczne negatywne komponenty obrazu Polski w Hiszpanii (m.in. bieda, zacofanie), które stopniowo ulegają aktualizacji podczas pobytu w nowym kraju.
Jerzy Kuzicki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (183), 2022 (XLVIII), s. 245-272
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.026.13852Artykuł prezentuje działalność księgarską i wydawniczą Karola Królikowskiego, jednego z działaczy i wychodźców polskich po powstaniu listopadowym we Francji. Emigrant ten prowadził w Paryżu w latach 1844–1871 Księgarnię Katolicką, przemianowaną później na Księgarnię Polską. Artykuł powstał na podstawie korespondencji Karola Królikowskiego, znajdującej się w polskich i zagranicznych bibliotekach i archiwach. Ponadto wykorzystano prasę emigracyjną, katalogi księgarskie oraz opracowania naukowe. Z naszych dociekań wynika, że sortyment księgarski, początkowo skromny, z czasem wzrósł do kilkuset tytułów książkowych, prasowych i publicystycznych. Oferta księgarska stale była poszerzana, o czym decydowały intensywne kontakty z księgarzami z Poznania, Krakowa oraz Paryża, Berlina, Wrocławia, Lipska. Królikowski wydawał literaturę religijną, dzieła poetów emigracyjnych (Adama Mickiewicza, Zygmunta Krasińskiego i innych) oraz publicystykę polityczną. Trudno oszacować liczbę książek wydanych nakładem Księgarni Polskiej, prawdopodobnie przekroczyła ona 100 tytułów. Instytucja ta była miejscem, gdzie gromadzili się emigranci we francuskiej stolicy.
Data publikacji: 12.2021
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
ZDJĘCIE WYKORZYSTANE NA OKŁADCE:
Pixabay
CHILD-UP (Children Hybrid Integration: Learning Dialogue as a way of Upgrading Policies of Participation) is a project funded by the European Commission (GA 822400) within the HORIZON 2020, http://www.child-up.eu/home. CHILD-UP logo with the permission of the Project Consortium
Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Justyna Struzik, Marta Warat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 7-22
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.049.14802Claudio Baraldi
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 25-36
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.050.14803Sara Amadasi, Adrian Holliday
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 37-53
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.051.14804Thomas Droessler, Lena Foertsch, Margund K. Rohr
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 55-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.052.14805Federico Farini, Angela Scollan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 79-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.053.14806Sara Amadasi, Chiara Ballestri
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 97-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.054.14807Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 117-137
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.055.14808Justyna Struzik, Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Marta Warat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 139-157
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.056.14809Małgorzata Pamuła-Behrens
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 161-182
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.057.14810Shannon Damery, Alissia Raziano
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 183-203
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.058.14811Claudio Dondi, Edoardo Gimigliano, Edwin Katerberg, Julie Raouane, Monica Turrini
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 205-218
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.059.14812Jakub Kościółek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 219-237
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.060.14813Urszula Majcher-Legawiec
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 239-250
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.061.14814Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 251-263
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.062.14815Ewa Kozdraj, Agata Świdzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 265-278
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.063.14816Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Justyna Struzik, Marta Warat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 7-22
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.049.14802Claudio Baraldi
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 25-36
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.050.14803Sara Amadasi, Adrian Holliday
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 37-53
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.051.14804Thomas Droessler, Lena Foertsch, Margund K. Rohr
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 55-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.052.14805Federico Farini, Angela Scollan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 79-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.053.14806Sara Amadasi, Chiara Ballestri
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 97-116
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.054.14807Anzhela Popyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 117-137
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.055.14808Justyna Struzik, Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk, Marta Warat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 139-157
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.056.14809Małgorzata Pamuła-Behrens
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 161-182
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.057.14810Shannon Damery, Alissia Raziano
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 183-203
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.058.14811Claudio Dondi, Edoardo Gimigliano, Edwin Katerberg, Julie Raouane, Monica Turrini
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 205-218
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.059.14812Jakub Kościółek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 219-237
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.060.14813Urszula Majcher-Legawiec
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 239-250
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.061.14814Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 251-263
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.062.14815Ewa Kozdraj, Agata Świdzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (182), 2021 (XLVII), s. 265-278
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.063.14816Data publikacji: 11.2021
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Redakcja numeru: Anna Fiń, Aneta Kostrzewa
Anna Fiń, Aneta Kostrzewa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 8-15
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.029.14449Anna D. Jaroszyńska-Kirchmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 19-38
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.030.14450Dorota Praszałowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 39-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.031.14451Monika Machowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 57-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.032.14452Kamila Ziółkowska-Weiss
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 79-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.033.14453Anna Rudek-Śmiechowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 101-118
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.034.14454Adrianna Seniów, Nina Pielacińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 119-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.035.14455Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 141-166
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.036.14456Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 167-187
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.037.14457Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 189-210
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.038.14458Agata Kochaniewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 211-236
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.040.14460Tomasz Padło
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 237-251
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.039.14459Łukasz Albański, Małgorzata Krywult-Albańska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 253-265
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.044.14464Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 269-292
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.041.14461Marcin Gońda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 293-317
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.042.14462Urszula Markowska-Manista, Marta Jadwiga Pietrusińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 319-344
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.043.14463Anna D. Jaroszyńska-Kirchmann
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 19-38
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.030.14450Dorota Praszałowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 39-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.031.14451Monika Machowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 57-78
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.032.14452Kamila Ziółkowska-Weiss
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 79-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.033.14453Anna Rudek-Śmiechowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 101-118
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.034.14454Adrianna Seniów, Nina Pielacińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 119-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.035.14455Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 141-166
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.036.14456Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 167-187
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.037.14457Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 189-210
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.038.14458Agata Kochaniewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 211-236
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.040.14460Tomasz Padło
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 237-251
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.039.14459Łukasz Albański, Małgorzata Krywult-Albańska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 253-265
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.044.14464Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 269-292
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.041.14461Marcin Gońda
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 293-317
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.042.14462Urszula Markowska-Manista, Marta Jadwiga Pietrusińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 319-344
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.043.14463Anna Fiń, Aneta Kostrzewa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (181), 2021 (XLVII), s. 8-15
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.029.14449Data publikacji: 08.2021
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sekretarz redakcji: Kamil Łuczaj
Redaktorzy gościnni: Witold Klaus, Katarzyna Strąk, Monika Szulecka
Monika Szulecka, Witold Klaus, Katarzyna Strąk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 7-17
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.017.13773Magdalena Półtorak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 21-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.018.13774Marcin Górski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 41-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.019.13775Artykuł analizuje polską praktykę ignorowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz znacznego poziomu odmów udzielenia ochrony międzynarodowej w kontekście Reguły 61 Regulaminu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, która pozwala na zastosowanie procedury wyroku pilotażowego w przypadku strukturalnego naruszenia EKPC. Z motywów wyroku ETPC z 23 lipca 2020 r. w sprawie M.K. i inni przeciwko Polsce, a także informacji przedstawionych przez Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacje pozarządowe wynika, że istnieją podstawy dla zakwalifikowania praktyki ignorowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej jako naruszenia strukturalnego. Nie ma natomiast wystarczających podstaw dla takiej kwalifikacji w odniesieniu do znacznego poziomu odmów udzielenia ochrony międzynarodowej.
Magdalena Perkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 57-85
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.020.13776Celem artykułu jest przedstawienie mechanizmu działania zorganizowanych grup przestępczych, które podejmują się ułatwiania przekraczania granicy państwa wbrew przepisom. Rozważania oparto o analizę dokonaną na podstawie studium przypadku sprawy karnej, w której sprawcy zostali skazani za organizowanie innym osobom przekraczania wschodniej granicy Polski wbrew przepisom, podjęte w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. Zweryfikowano, czy zgodnie z doniesieniami Straży Granicznej oraz Komisji Europejskiej w analizowanym przypadku mamy do czynienia z działaniem międzynarodowej transgranicznej grupy przestępczej, czy jedynie siatki lokalnych grup przestępczych funkcjonujących na obszarze poszczególnych państw i współpracujących ze sobą. Na podstawie przyjętej metody badawczej ukazano strukturę oraz sposób działania grupy. Część rozważań poświęcono reakcji prawnokarnej na zjawisko głównie w oparciu o wysokość orzeczonych kar przez wymiar sprawiedliwości. Dokonano analizy orzeczonych kar w przedmiotowej sprawie i porównano je z polityką karną polskiego wymiaru sprawiedliwości w zakresie art. 264 § 32 i 2583 kk. Wysokość orzeczonych kar zestawiono z postulatami wynikającymi z implementacji prawa Unii Europejskiej.
Monika Szulecka, Witold Klaus
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 87-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.021.13777Michał Jan Żłobecki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 115-137
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.022.13778Przyjęty w 2015 r. Europejski Program w Zakresie Migracji ujawnił potrzebę dokonania zmiany podstawy prawnej Frontexu, aby zwiększyć jego rolę w zakresie powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie, przy jednoczesnym poszanowaniu ich podstawowych praw. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami wszystkie deportacje koordynowane lub organizowane przez Frontex mają być monitorowane. Jednocześnie utworzona została wewnętrzna pula obserwatorów ds. powrotów przymusowych, która pełnić miała rolę subsydiarną w stosunku do krajowych mechanizmów monitorowania deportacji. Z uwagi jednak na niską efektywność systemów krajowych, liczba przymusowych powrotów obserwowanych przez członków puli Frontexu stale wzrasta. Autor omawia genezę utworzenia puli obserwatorów, prawne i organizacyjne ramy jej funkcjonowania i rozwój działalności na przestrzeni ostatnich lat.
Renata Kurpiewska-Korbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 139-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.023.13779Plany władz tureckich dotyczące ustanowienia w północnej Syrii strefy bezpieczeństwa dla uchodźców syryjskich stanowią podstawę podjętych w artykule rozważań nad stanowiskiem Unii Europejskiej wobec proponowanego organizmu politycznego i możliwości podjęcia związanych z nim działań. Są zarazem punktem wyjścia dla szerszej analizy stosunków unijno-tureckich, zwłaszcza z uwzględnieniem kwestii bliskowschodniego uchodźstwa. Artykuł powstał w oparciu o politologiczną analizę treści (dokumentów i tekstów medialnych) oraz przegląd literatury naukowej na temat eksternalizacji zarządzania migracjami przez UE, stref bezpieczeństwa, stosunków UE-Turcja oraz projektu utworzenia syryjskiej strefy. Przywołane publikacje powstały głównie w latach 2017–2020, czyli w okresie wzmożonego zainteresowania badanym zagadnieniem. Konkluzje uzyskane w wyniku przeprowadzonej analizy wskazują na żywotne zainteresowanie obu stron podtrzymaniem współpracy w zakresie migracji. Po stronie unijnej wynika ono głównie z potrzeby realizacji celów eksternalizacji zrządzania migracjami, natomiast dla Turcji pozostaje ona ważnym elementem wpisującym się w proces budowy pozycji mocarstwa regionalnego. Wbrew jednak wzajemnym zależnościom partnerów w realizacji priorytetowych interesów, akceptacja dla utworzenia strefy bezpieczeństwa w Syrii przez UE – w świetle obecnych uwarunkowań prawnomiędzynarodowych i geopolitycznych – jest mało prawdopodobna.
Katarzyna Strąk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 163-182
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.024.13780Przedmiotem tego artykułu jest próba oceny wpływu Europejskiego programu w zakresie migracji z 2015 r. na status obywatela UE. Ocena ta została zrealizowana w kontekście swobody przemieszczania się na podstawie art. 21 TFUE w dwóch obszarach. Pierwszym z nich jest tymczasowe wprowadzenie kontroli na granicach wewnętrznych państw członkowskich UE, drugim – środki przyjmowane przez państwa członkowskie, związane z utrzymaniem porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego, w tym ochroną przed zagrożeniem terrorystycznym. Materiał badawczy jest jednak stosunkowo nieliczny, ogranicza się do wybranych przepisów Kodeksu Granicznego Schengen i wybranych spraw przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, w dalszym ciągu w większości przypadków jeszcze nierozstrzygniętych. Mimo to z analizy tej wynika konkretny wniosek. Przepisy unijne, nawet jeśli faktycznie ograniczają sytuację prawną obywateli unijnych, wpisują się w zakres ograniczeń dopuszczalnych. Rzeczywisty wpływ na ograniczenie praw wynikających z posiadania statusu obywatela UE mają przepisy państw członkowskich.
Monika Szulecka, Witold Klaus, Katarzyna Strąk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 7-17
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.017.13773Magdalena Półtorak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 21-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.018.13774Marcin Górski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 41-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.019.13775Artykuł analizuje polską praktykę ignorowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz znacznego poziomu odmów udzielenia ochrony międzynarodowej w kontekście Reguły 61 Regulaminu Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, która pozwala na zastosowanie procedury wyroku pilotażowego w przypadku strukturalnego naruszenia EKPC. Z motywów wyroku ETPC z 23 lipca 2020 r. w sprawie M.K. i inni przeciwko Polsce, a także informacji przedstawionych przez Rzecznika Praw Obywatelskich i organizacje pozarządowe wynika, że istnieją podstawy dla zakwalifikowania praktyki ignorowania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej jako naruszenia strukturalnego. Nie ma natomiast wystarczających podstaw dla takiej kwalifikacji w odniesieniu do znacznego poziomu odmów udzielenia ochrony międzynarodowej.
Magdalena Perkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 57-85
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.020.13776Celem artykułu jest przedstawienie mechanizmu działania zorganizowanych grup przestępczych, które podejmują się ułatwiania przekraczania granicy państwa wbrew przepisom. Rozważania oparto o analizę dokonaną na podstawie studium przypadku sprawy karnej, w której sprawcy zostali skazani za organizowanie innym osobom przekraczania wschodniej granicy Polski wbrew przepisom, podjęte w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. Zweryfikowano, czy zgodnie z doniesieniami Straży Granicznej oraz Komisji Europejskiej w analizowanym przypadku mamy do czynienia z działaniem międzynarodowej transgranicznej grupy przestępczej, czy jedynie siatki lokalnych grup przestępczych funkcjonujących na obszarze poszczególnych państw i współpracujących ze sobą. Na podstawie przyjętej metody badawczej ukazano strukturę oraz sposób działania grupy. Część rozważań poświęcono reakcji prawnokarnej na zjawisko głównie w oparciu o wysokość orzeczonych kar przez wymiar sprawiedliwości. Dokonano analizy orzeczonych kar w przedmiotowej sprawie i porównano je z polityką karną polskiego wymiaru sprawiedliwości w zakresie art. 264 § 32 i 2583 kk. Wysokość orzeczonych kar zestawiono z postulatami wynikającymi z implementacji prawa Unii Europejskiej.
Monika Szulecka, Witold Klaus
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 87-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.021.13777Michał Jan Żłobecki
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 115-137
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.022.13778Przyjęty w 2015 r. Europejski Program w Zakresie Migracji ujawnił potrzebę dokonania zmiany podstawy prawnej Frontexu, aby zwiększyć jego rolę w zakresie powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie, przy jednoczesnym poszanowaniu ich podstawowych praw. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami wszystkie deportacje koordynowane lub organizowane przez Frontex mają być monitorowane. Jednocześnie utworzona została wewnętrzna pula obserwatorów ds. powrotów przymusowych, która pełnić miała rolę subsydiarną w stosunku do krajowych mechanizmów monitorowania deportacji. Z uwagi jednak na niską efektywność systemów krajowych, liczba przymusowych powrotów obserwowanych przez członków puli Frontexu stale wzrasta. Autor omawia genezę utworzenia puli obserwatorów, prawne i organizacyjne ramy jej funkcjonowania i rozwój działalności na przestrzeni ostatnich lat.
Renata Kurpiewska-Korbut
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 139-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.023.13779Plany władz tureckich dotyczące ustanowienia w północnej Syrii strefy bezpieczeństwa dla uchodźców syryjskich stanowią podstawę podjętych w artykule rozważań nad stanowiskiem Unii Europejskiej wobec proponowanego organizmu politycznego i możliwości podjęcia związanych z nim działań. Są zarazem punktem wyjścia dla szerszej analizy stosunków unijno-tureckich, zwłaszcza z uwzględnieniem kwestii bliskowschodniego uchodźstwa. Artykuł powstał w oparciu o politologiczną analizę treści (dokumentów i tekstów medialnych) oraz przegląd literatury naukowej na temat eksternalizacji zarządzania migracjami przez UE, stref bezpieczeństwa, stosunków UE-Turcja oraz projektu utworzenia syryjskiej strefy. Przywołane publikacje powstały głównie w latach 2017–2020, czyli w okresie wzmożonego zainteresowania badanym zagadnieniem. Konkluzje uzyskane w wyniku przeprowadzonej analizy wskazują na żywotne zainteresowanie obu stron podtrzymaniem współpracy w zakresie migracji. Po stronie unijnej wynika ono głównie z potrzeby realizacji celów eksternalizacji zrządzania migracjami, natomiast dla Turcji pozostaje ona ważnym elementem wpisującym się w proces budowy pozycji mocarstwa regionalnego. Wbrew jednak wzajemnym zależnościom partnerów w realizacji priorytetowych interesów, akceptacja dla utworzenia strefy bezpieczeństwa w Syrii przez UE – w świetle obecnych uwarunkowań prawnomiędzynarodowych i geopolitycznych – jest mało prawdopodobna.
Katarzyna Strąk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (180), 2021 (XLVII), s. 163-182
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.024.13780Przedmiotem tego artykułu jest próba oceny wpływu Europejskiego programu w zakresie migracji z 2015 r. na status obywatela UE. Ocena ta została zrealizowana w kontekście swobody przemieszczania się na podstawie art. 21 TFUE w dwóch obszarach. Pierwszym z nich jest tymczasowe wprowadzenie kontroli na granicach wewnętrznych państw członkowskich UE, drugim – środki przyjmowane przez państwa członkowskie, związane z utrzymaniem porządku publicznego i bezpieczeństwa publicznego, w tym ochroną przed zagrożeniem terrorystycznym. Materiał badawczy jest jednak stosunkowo nieliczny, ogranicza się do wybranych przepisów Kodeksu Granicznego Schengen i wybranych spraw przed Trybunałem Sprawiedliwości UE, w dalszym ciągu w większości przypadków jeszcze nierozstrzygniętych. Mimo to z analizy tej wynika konkretny wniosek. Przepisy unijne, nawet jeśli faktycznie ograniczają sytuację prawną obywateli unijnych, wpisują się w zakres ograniczeń dopuszczalnych. Rzeczywisty wpływ na ograniczenie praw wynikających z posiadania statusu obywatela UE mają przepisy państw członkowskich.
Data publikacji: 01.1970
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Daria Łucka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 9-31
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.001.13313Justyna Łukaszewska-Bezulska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 33-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.002.13314Agnieszka Kulesa, Aneta Nisiobęcka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 57-82
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.003.13315Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 83-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.004.13316W artykule wskazuje się na pobyt i działalność Polaków w Afryce Zachodniej począwszy od pierwszych kontaktów aż do współczesności. Początkowo byli tam obecni jako żeglarze pływający pod banderami państw obcych. Później dołączyli do nich wojskowi i marynarze, którzy znaleźli się poza granicami kraju. W XIX w. i okresie międzywojennym dotarli tam polscy emigranci cywilni, były to jednak pojedyncze osoby. Inną grupę stanowili emigranci wojskowi, którzy obecni byli w niemieckich wojskach kolonialnych oraz służbę swą odbywali we francuskiej Legii Cudzoziemskiej. Większą liczebnie grupę stanowili żołnierze i oficerowie Wojska Polskiego, którzy po 1939 r. zostali ewakuowani do Wielkiej Brytanii. Z żołnierzami brytyjskimi transportowali samoloty z Afryki Zachodniej do Egiptu, które następnie walczyły z wojskami niemieckimi. Po wykonaniu swoich zadań wracali oni na kontynent europejski.
Do powstania społeczności polskich i polonijnych w Afryce Zachodniej doszło po II wojnie światowej. To wówczas skupiła się tam nieliczna emigracja wojenna, zaczęli tam docierać polscy specjaliści i kadry naukowo-techniczne znad Wisły, przybywali misjonarze i misjonarki, polsko-afrykańskie rodziny oraz przedstawiciele Polonii z innych części świata. Do 1989 r. w krajach zachodnioafrykańskich zatrudnionych było ok. 5 tys. specjalistów, a niektórym z nich towarzyszyły rodziny. Znaczenie kadr naukowo-technicznych zmalało po transformacji systemowej. Odtąd nieliczni specjaliści udawali się do tego regionu świata.
Współczesne skupiska polskie i polonijne w państwach Afryki Zachodniej należą do niewielkich, albowiem łącznie stanowią zbiorowość ok. 700-osobową. Niemal połowa z nich znalazła miejsce zamieszkania bądź zatrudnienia w Nigerii, który to kraj posiada największą gospodarkę oraz dysponuje najliczniejszą populacją. W innych krajach przebywają społeczności dużo mniejsze.
Ewa Nowicka, Sławomir Łodziński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 101-124
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.005.13317Artykuł analizuje wyniki sondażu „Polacy i inni trzydzieści lat później”, poświęconego postawom Polaków wobec innych narodów i ras, który został przeprowadzony w czerwcu 2018 r. Nawiązuje on do podobnych sondaży z lat 1988 i 1998, które zostały przygotowane przez autorów artykułu i zrealizowane według tych samych reguł metodologicznych i technicznych. W artykule koncentrujemy się na wizerunku Anglika we współczesnym społeczeństwie polskim. Jego uderzającą cechą jest bogactwo i zróżnicowanie sformułowań. Interpretacja tej złożoności stanowi główną część naszych rozważań. Poszczególne elementy wizerunku są traktowane jako efekt międzyetnicznych styczności bezpośrednich i pośrednich płynących ze zjawisk migracyjnych, a także postępu w zakresie technicznych możliwości kontaktów międzyludzkich. Z jednej strony, wynika to z rosnącej mobilności i liczniejszych styczności osobistych, ale także szeroko dostępnego przekazu medialnego i używania na masową skalę skutecznych form komunikacji (połączenia Skype i Whatsapp, rozwój technologii komórkowych oraz Internetu). Z drugiej, pochodzi on z kontaktów z rodzinami w Polsce osób, które pozostały w Wielkiej Brytanii jako emigranci, a za ich pośrednictwem z szerszym gronem ich krewnych, przyjaciół i znajomych. Mimo zmian w wizerunku nie zmienił się dystans wobec Anglików, którzy postrzegani są ciągle przez Polaków jako jedni z najbliższych nam narodów w Europie. W artykule chcemy zakwestionować zasadność posługiwania się klasycznym pojęciem „stereotypu”, rzadziej już używanego przez socjologów, ale pozostającym w użyciu wśród psychologów (upatrujących w nich źródła uprzedzeń i dyskryminacji oraz problemów w kontaktach międzygrupowych) oraz kulturoznawców. Będziemy starali się dowieść, że kategorię pojęciową stereotypu należy zastąpić pojęciem bardziej złożonym „wizerunku” („obrazu”) etnicznego”, a zebrane doświadczenie badawcze potwierdza tę tezę.
Beata Bielska, Olga Kurek-Ochmańska, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 125-148
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.006.13318Artykuł przedstawia doświadczenia badawcze z projektu jakościowego dotyczącego urodzonych za granicą pracowników akademickich (UZPA) pracujących w Polsce jako jednej z kategorii wysoko wykwalifikowanych migrantów. Omawia kolejne etapy procesu badawczego, problematyzując zagadnienia metodologiczne, takie jak stosowanie metody onomastycznej, wykorzystanie języków innych niż polski, niestygmatyzowanie grup mniejszościowych. W każdej z części formułujemy praktyczne zalecenia dotyczące możliwych dróg postępowania w kolejnych projektach badawczych.
Sabina Kubiciel-Lodzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 149-180
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.007.13319Monika Trojanowska-Strzęboszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 181-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.008.13320Zagadnienie partycypacji politycznej imigrantów w Polsce nabiera aktualności i warte jest ponownego rozważenia przez władze państwowe wraz z rosnącą liczbą imigrantów osiedlających się w Polsce. Z uwagi na strukturę imigracji do Polski, charakteryzującą się dominacją imigrantów pochodzących spoza Unii Europejskiej, kwestie te nie podlegają regulacjom unijnym, odnoszącym się wyłącznie do obywateli UE. Otwartym pozostaje pytanie czy polskie władze podejmą działania w kierunku obejmowania wybranymi prawami politycznymi także imigrantów z krajów trzecich, którzy przenieśli centrum swojej aktywności życiowej do Polski. W artykule podjęty został temat partycypacji politycznej imigrantów w Polsce na przykładzie ich aktywności w wyborach lokalnych w 2014 i 2018 r. Jego zasadniczym celem badawczym jest identyfikacja kluczowych uwarunkowań partycypacji wyborczej cudzoziemców oraz analiza danych Państwowej Komisji Wyborczej, ukazujących rzeczywisty stopień korzystania przez cudzoziemców mieszkających w Polsce z przysługujących im praw wyborczych na poziomie lokalnym (prawa wybierania i prawa do kandydowania). Przeprowadzone analizy posłużyły ujawnieniu możliwości, barier i wyzwań, formalnych i praktycznych, zwłaszcza natury systemowej, w zakresie partycypacji wyborczej imigrantów w Polsce, zarówno tych, którym takie prawa już przysługują, jak i tych, którzy prawa te mogliby uzyskać.
Marta Rostropowicz-Miśko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 205-223
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.009.13321Joanna Wojdon, Małgorzata Skotnicka-Palka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 225-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.010.13322Artur Patek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 239-258
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.011.13323Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 261-271
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.012.13324Krzysztof Jaskułowski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 273-276
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.013.13325Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 277-288
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.014.13326Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 291-294
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.015.13327Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 295-301
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.016.13328Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 261-271
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.012.13324Krzysztof Jaskułowski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 273-276
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.013.13325Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 277-288
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.014.13326Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 291-294
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.015.13327Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 295-301
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.016.13328Daria Łucka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 9-31
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.001.13313Justyna Łukaszewska-Bezulska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 33-55
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.002.13314Agnieszka Kulesa, Aneta Nisiobęcka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 57-82
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.003.13315Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 83-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.004.13316W artykule wskazuje się na pobyt i działalność Polaków w Afryce Zachodniej począwszy od pierwszych kontaktów aż do współczesności. Początkowo byli tam obecni jako żeglarze pływający pod banderami państw obcych. Później dołączyli do nich wojskowi i marynarze, którzy znaleźli się poza granicami kraju. W XIX w. i okresie międzywojennym dotarli tam polscy emigranci cywilni, były to jednak pojedyncze osoby. Inną grupę stanowili emigranci wojskowi, którzy obecni byli w niemieckich wojskach kolonialnych oraz służbę swą odbywali we francuskiej Legii Cudzoziemskiej. Większą liczebnie grupę stanowili żołnierze i oficerowie Wojska Polskiego, którzy po 1939 r. zostali ewakuowani do Wielkiej Brytanii. Z żołnierzami brytyjskimi transportowali samoloty z Afryki Zachodniej do Egiptu, które następnie walczyły z wojskami niemieckimi. Po wykonaniu swoich zadań wracali oni na kontynent europejski.
Do powstania społeczności polskich i polonijnych w Afryce Zachodniej doszło po II wojnie światowej. To wówczas skupiła się tam nieliczna emigracja wojenna, zaczęli tam docierać polscy specjaliści i kadry naukowo-techniczne znad Wisły, przybywali misjonarze i misjonarki, polsko-afrykańskie rodziny oraz przedstawiciele Polonii z innych części świata. Do 1989 r. w krajach zachodnioafrykańskich zatrudnionych było ok. 5 tys. specjalistów, a niektórym z nich towarzyszyły rodziny. Znaczenie kadr naukowo-technicznych zmalało po transformacji systemowej. Odtąd nieliczni specjaliści udawali się do tego regionu świata.
Współczesne skupiska polskie i polonijne w państwach Afryki Zachodniej należą do niewielkich, albowiem łącznie stanowią zbiorowość ok. 700-osobową. Niemal połowa z nich znalazła miejsce zamieszkania bądź zatrudnienia w Nigerii, który to kraj posiada największą gospodarkę oraz dysponuje najliczniejszą populacją. W innych krajach przebywają społeczności dużo mniejsze.
Ewa Nowicka, Sławomir Łodziński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 101-124
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.005.13317Artykuł analizuje wyniki sondażu „Polacy i inni trzydzieści lat później”, poświęconego postawom Polaków wobec innych narodów i ras, który został przeprowadzony w czerwcu 2018 r. Nawiązuje on do podobnych sondaży z lat 1988 i 1998, które zostały przygotowane przez autorów artykułu i zrealizowane według tych samych reguł metodologicznych i technicznych. W artykule koncentrujemy się na wizerunku Anglika we współczesnym społeczeństwie polskim. Jego uderzającą cechą jest bogactwo i zróżnicowanie sformułowań. Interpretacja tej złożoności stanowi główną część naszych rozważań. Poszczególne elementy wizerunku są traktowane jako efekt międzyetnicznych styczności bezpośrednich i pośrednich płynących ze zjawisk migracyjnych, a także postępu w zakresie technicznych możliwości kontaktów międzyludzkich. Z jednej strony, wynika to z rosnącej mobilności i liczniejszych styczności osobistych, ale także szeroko dostępnego przekazu medialnego i używania na masową skalę skutecznych form komunikacji (połączenia Skype i Whatsapp, rozwój technologii komórkowych oraz Internetu). Z drugiej, pochodzi on z kontaktów z rodzinami w Polsce osób, które pozostały w Wielkiej Brytanii jako emigranci, a za ich pośrednictwem z szerszym gronem ich krewnych, przyjaciół i znajomych. Mimo zmian w wizerunku nie zmienił się dystans wobec Anglików, którzy postrzegani są ciągle przez Polaków jako jedni z najbliższych nam narodów w Europie. W artykule chcemy zakwestionować zasadność posługiwania się klasycznym pojęciem „stereotypu”, rzadziej już używanego przez socjologów, ale pozostającym w użyciu wśród psychologów (upatrujących w nich źródła uprzedzeń i dyskryminacji oraz problemów w kontaktach międzygrupowych) oraz kulturoznawców. Będziemy starali się dowieść, że kategorię pojęciową stereotypu należy zastąpić pojęciem bardziej złożonym „wizerunku” („obrazu”) etnicznego”, a zebrane doświadczenie badawcze potwierdza tę tezę.
Beata Bielska, Olga Kurek-Ochmańska, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 125-148
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.006.13318Artykuł przedstawia doświadczenia badawcze z projektu jakościowego dotyczącego urodzonych za granicą pracowników akademickich (UZPA) pracujących w Polsce jako jednej z kategorii wysoko wykwalifikowanych migrantów. Omawia kolejne etapy procesu badawczego, problematyzując zagadnienia metodologiczne, takie jak stosowanie metody onomastycznej, wykorzystanie języków innych niż polski, niestygmatyzowanie grup mniejszościowych. W każdej z części formułujemy praktyczne zalecenia dotyczące możliwych dróg postępowania w kolejnych projektach badawczych.
Sabina Kubiciel-Lodzińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 149-180
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.007.13319Monika Trojanowska-Strzęboszewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 181-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.008.13320Zagadnienie partycypacji politycznej imigrantów w Polsce nabiera aktualności i warte jest ponownego rozważenia przez władze państwowe wraz z rosnącą liczbą imigrantów osiedlających się w Polsce. Z uwagi na strukturę imigracji do Polski, charakteryzującą się dominacją imigrantów pochodzących spoza Unii Europejskiej, kwestie te nie podlegają regulacjom unijnym, odnoszącym się wyłącznie do obywateli UE. Otwartym pozostaje pytanie czy polskie władze podejmą działania w kierunku obejmowania wybranymi prawami politycznymi także imigrantów z krajów trzecich, którzy przenieśli centrum swojej aktywności życiowej do Polski. W artykule podjęty został temat partycypacji politycznej imigrantów w Polsce na przykładzie ich aktywności w wyborach lokalnych w 2014 i 2018 r. Jego zasadniczym celem badawczym jest identyfikacja kluczowych uwarunkowań partycypacji wyborczej cudzoziemców oraz analiza danych Państwowej Komisji Wyborczej, ukazujących rzeczywisty stopień korzystania przez cudzoziemców mieszkających w Polsce z przysługujących im praw wyborczych na poziomie lokalnym (prawa wybierania i prawa do kandydowania). Przeprowadzone analizy posłużyły ujawnieniu możliwości, barier i wyzwań, formalnych i praktycznych, zwłaszcza natury systemowej, w zakresie partycypacji wyborczej imigrantów w Polsce, zarówno tych, którym takie prawa już przysługują, jak i tych, którzy prawa te mogliby uzyskać.
Marta Rostropowicz-Miśko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 205-223
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.009.13321Joanna Wojdon, Małgorzata Skotnicka-Palka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 225-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.010.13322Artur Patek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (179), 2021 (XLVII), s. 239-258
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.21.011.13323Data publikacji: 21.12.2020
Redaktorki numeru: Katarzyna Andrejuk
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 7-16
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.036.12773Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 17-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.047.12932Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 27-47
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.037.12774Agnieszka Trąbka, Iga Wermińska-Wiśnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 49-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.038.12775Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 71-95
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.039.12776Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 97-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.040.12777Justyna Kijonka, Monika Żak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 115-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.041.12778Kseniya Homel
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 137-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.042.12779Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 163-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.043.12780Tatiana Kanasz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 187-207
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.044.12781Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 209-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.045.12782Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 239-264
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.046.12783Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 7-16
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.036.12773Katarzyna Andrejuk, Aleksandra Winiarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 17-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.047.12932Anne White
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 27-47
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.037.12774Agnieszka Trąbka, Iga Wermińska-Wiśnicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 49-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.038.12775Katarzyna Winiecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 71-95
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.039.12776Małgorzata Dziekońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 97-114
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.040.12777Justyna Kijonka, Monika Żak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 115-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.041.12778Kseniya Homel
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 137-162
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.042.12779Ignacy Jóźwiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 163-186
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.043.12780Tatiana Kanasz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 187-207
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.044.12781Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 209-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.045.12782Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (178), 2020 (XLVI), s. 239-264
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.046.12783Data publikacji: 30.10.2020
Redaktorki numeru: Karolina Golemo, Agnieszka Małek
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Karolina Golemo, Agnieszka Małek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 7-10
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.027.12591Anna Fiń
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 11-31
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.028.12592Tomasz Ferenc
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 33-50
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.029.12593Justyna Budzik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 51-60
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.030.12594Elżbieta Wiącek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 61-84
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.031.12595Milena Gammaitoni
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 85-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.032.12596Dance and Music in the Bangladeshi Diaspora in Italy. The Identity Links forged by Musical Education
Katiuscia Carnà
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 101-112
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.033.12597Karolina Golemo
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 113-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.034.12598Ksenia Prosyukova
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 127-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.035.12599Karolina Golemo, Agnieszka Małek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 7-10
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.027.12591Anna Fiń
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 11-31
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.028.12592Tomasz Ferenc
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 33-50
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.029.12593Justyna Budzik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 51-60
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.030.12594Elżbieta Wiącek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 61-84
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.031.12595Milena Gammaitoni
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 85-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.032.12596Dance and Music in the Bangladeshi Diaspora in Italy. The Identity Links forged by Musical Education
Katiuscia Carnà
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 101-112
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.033.12597Karolina Golemo
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 113-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.034.12598Ksenia Prosyukova
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (177), 2020 (XLVI), s. 127-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.035.12599Data publikacji: 07.08.2020
Zdjecie wykorzystane na okładce: Unsplash/Max Böhme
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Barbara Jancewicz, Justyna Salamońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 7-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.009.12325Tradycyjnie badania nad migracjami dotyczyły jednokierunkowych przepływów ludności z kraju pochodzenia do poszczególnych krajów pobytu. Niewiele badań wybiegało poza te ramy, głównie z powodu ograniczonego dostępu do danych. Celem tego artykułu jest szersza analiza, odnosząca się do migracji wielokrotnych, to jest sekwencji migracji, powrotów i powtórnej migracji, w szczególności do kolejnych krajów docelowych. Jest to możliwe na podstawie danych pochodzących z sondażu Narodowego Banku Polskiego na temat polskich migrantów mieszkających w Wielkiej Brytanii, Holandii, Irlandii oraz Niemczech w 2016 roku. Analizując wyniki tego sondażu szacujemy, że migranci wielokrotni stanowią około 11% wszystkich polskich migrantów. Porównujemy profil polskich migrantów wielokrotnych z profilem pozostałych migrantów oraz dokonujemy porównań wewnątrz grupy migrantów wielokrotnych. Odnajdujemy pewne podobieństwa pomiędzy profilami migrantów wielokrotnych w czterech krajach. Równocześnie wskazujemy jednak, że nie jest to grupa jednorodna, prawdopodobnie ze względu na zróżnicowane mechanizmy selekcji do różnych krajów docelowych. Ponadto przedstawiamy kierunki geograficzne migracji wielokrotnych Polaków oraz wskazujemy na dominującą rolę krajów Unii Europejskiej dla tych migracji.
Patrycja Trzeszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 31-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.010.12326Celem tekstu jest namysł nad nieobecnością zagadnienia migracji członków mniejszości narodowych/etnicznych w polskich studiach migracyjnych dotyczących wyjazdów z Polski w latach 80. XX wieku na przykładzie Ukraińców. Autorka prezentuje przyczyny i przebieg emigracji obywateli polskich narodowości ukraińskiej w ostatniej dekadzie PRL, wskazuje na konsekwencje tej migracji dla diaspory ukraińskiej w Kanadzie, ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce oraz dla samych migrantów. Podejmuje dyskusję z literaturą, która określa emigrantów z Polski z lat 80. XX w. do Kanady i Europy Zachodniej jako „polskich emigrantów” zasilających Polonię, wskazując na różnice między motywacjami migracyjnymi i strategiami adaptacyjnymi polskich i ukraińskich migrantów w latach 80. XX w. Omawia również postawy ukraińskich emigrantów wobec kraju pochodzenia, wpływ ich mniejszościowej kondycji w PRL na dokonywane w nowym kraju wybory tożsamościowe i w zakresie stylu życia.
Bartłomiej Walczak, Nikolaos Lampas
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 53-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.011.12327Krzysztof Wasilewski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 71-89
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.012.12328Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 91-106
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.013.12329Tekst zawiera prezentację koncepcji i założeń metodologicznych (strategii badawczych) projektu „Organizacja przestrzeni w polskich ośrodkach detencyjnych dla cudzoziemców”. Jest to pionierskie przedsięwzięcie badawcze realizowane w instytucji totalnej, która do tej pory pozostawała poza oglądem przedstawicieli nauk społecznych. Roczne badania zespołowe, które przeprowadzono we wszystkich sześciu strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców w Polsce miały charakter interdyscyplinarny, wymagały opracowania autorskiej, a zarazem eklektycznej koncepcji badania kultury organizacyjnej instytucji totalnej, odwołującej się do różnych inspiracji teoretycznych (proksemika, kinezyka, interakcjonizm symboliczny, teoria morfogenezy, koncepcja „patron-klient”, koncepcja ekonomii moralności i in.).
Maria Strzemieczna, Mikołaj Pawlak, Jacek Imiela, Magdalena Lorkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 107-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.016.12332Adam Anczyk, Halina Grzymała-Moszczyńska, Agnieszka Krzysztof-Świderska, Jacek Prusak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 127-151
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.017.12333Niniejszy artykuł prezentuje rezultaty badania pilotażowego na temat relacji polskich migrantów z norweską służbą zdrowia. Badanie miało charakter jakościowy – przeprowadzono 20 częściowo ustrukturyzowanych wywiadów z Polakami mieszkającymi w Norwegii dłużej niż dwa lata, którzy mieli kontakt z norweskim systemem ochrony zdrowia. Celem badania była identyfikacja potencjalnych problemów pojawiających się w kontakcie polskich migrantów z norweskim świadczeniodawcą. Kwestionariusz wywiadu, zbudowany w oparciu o Wywiad Ukształtowania Kulturowego (DSM V) zorientowany został na pozyskanie możliwie bogatych danych, w celu identyfikacji innych czynników utrudniających korzystanie ze służby zdrowia, niż obustronny deficyt kompetencji językowych, na co wskazywano głównie w poprzednich badaniach. Norweska służba zdrowia w świetle odpowiedzi respondentów otrzymała mieszane recenzje, mniej więcej tyle samo osób było zadowolonych z jej funkcjonowania, co przeciwnie. W niniejszym badaniu kwestia zaufania wysunęła się na pierwszy plan interpretacyjny – polscy pacjenci ufają lekarzowi, o ile ten spełni ich kulturowe oczekiwania (np. przepisze antybiotyk lub inny silny środek, czego oczekiwaliby od lekarzy w Polsce), co nazwaliśmy „warunkowym zaufaniem”. Badani wspominali również o problemach w dostępie do lekarzy specjalistów w Norwegii w porównaniu do Polski, co może być odzwierciedleniem różnic w systemie organizacji opieki zdrowotnej – w Norwegii lekarz pierwszego kontaktu (GP) ma więcej obowiązków, które wymagają kompetencji, niż w Polsce, gdzie GP jest osobą kierującą na badania do specjalisty jeżeli pojawi się problem medyczny, którego nie potrafi rozwiązać. Artykuł stanowi zatem studium relacji polskich migrantów z zagranicznymi systemami opieki zdrowotnej – które w przyszłości powinny być ponawiane – a zastosowana w nim metoda jakościowa umożliwiła prezentację zróżnicowanych postaw osób najbardziej zainteresowanych praktycznymi aplikacjami płynących zeń wniosków – Polaków stale przebywających w Norwegii.
Sylwia Galanciak, Bohdana Huriy
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 153-175
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.014.12330Od wybuchu w 2014 roku wojny rosyjsko-ukraińskiej i związanego z nią kryzysu polityczno-ekonomicznego Polska pozostaje głównym kierunkiem migracji obywateli Ukrainy (OECD 2018, Jaroszewicz 2018). Nowi imigranci przybywają ze zróżnicowanym przygotowaniem w zakresie językowym, prawnym czy społecznym (NBP 2018). Tymczasem badania relacji pomiędzy kapitałem niematerialnym obywateli a rozwojem gospodarki wskazują na znaczącą rolę kapitału społecznego i kulturowego w budowaniu stabilnie rozwijającej się gospodarki (Czapiński 2008). Artykuł prezentuje wyniki prowadzonych w 2019 roku badań dotyczących identyfikacji eksponowanych w Internecie informacyjnych potrzeb ukraińskich migrantów szukających zatrudnienia w Polsce. Analiza postów Ukraińców w sieci społecznościowej Facebook oraz częściowo ustrukturyzowanych, pogłębionych wywiadów eksperckich, pozwoliła wyłonić zestaw pięciu kategorii informacji, jakich imigranci poszukują w Internecie (związanych z przepisami prawnymi i dokumentami, z pracą, miejscem zamieszkania i zakwaterowaniem, dostępem do usług oraz wypoczynkiem i formami spędzania czasu wolnego) oraz wskazać media społecznościowe jako ważne narzędzie redukcji deficytu kapitału społecznego, z którym borykają się migranci w kraju przyjmującym.
Joanna Bielecka-Prus
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 177-200
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.015.12331Badania opinii publicznej w Polsce dowodzą, że Polacy mają niechętny stosunek do Ukraińców. Jednakże dane te nie pokazują, jak postawy różnicują się ze względu na płeć imigrantów. Tymczasem dane dotyczące małżeństw mieszanych wskazują, że polscy mężczyźni coraz częściej wchodzą w związki małżeńskie z Ukrainkami. Można zatem przypuszczać, że płeć imigrantów jest istotną zmienną wpływającą na stosunek do cudzoziemców.
Biorąc pod uwagę istotny wpływ mediów na kształtowanie postaw w stosunku do imigrantów i reprodukowania etnostereotypów warto przejrzeć się bliżej, jaki obraz imigrantek z Ukrainy jest tworzony i podtrzymywany w dyskursie publicznym. Można przypuszczać, że obraz kobiet z Ukrainy jest męskim punktem widzenia, sprowadzających kobiety ukraińskie do obiektów seksualnych i opiekunek. Ważne są także inne zmienne (np. wiek, wykształcenie kobiet), które tworzą intersekcjonalny obraz.
Przedmiotem badań będą językowe sposoby reprezentowania imigrantek ukraińskich w wybranych tytułach prasowych w latach 2007–2018. Wybrane przedziały czasowe pozwolą przyjrzeć się, na ile dany obraz jest stabilny. W badaniach posłużę się dwiema metodami: analizą treści oraz Krytyczną Analizą Dyskursu. W końcowej części artykułu dokonam porównania reprezentacji migrantek polskich (na podstawie badań już opublikowanych) oraz migrantek z Ukrainy w polskiej prasie.
Anna Korwin-Kowalewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 201-226
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.018.12334Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 227-245
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.019.12335Artykuł przedstawia kilka przykładów obrazujących oddziaływanie wydarzeń I wojny światowej na żyjących w Kanadzie polskich imigrantów, pozycję polskiej grupy etnicznej w tym kraju oraz na aktywność osób polskiego pochodzenia na rzecz rekrutacji do wojska polskiego w Ameryce Północnej. Polaków, którzy byli poddanymi Niemiec lub monarchii austro-wegierskiej traktowano jak przedstawicieli państw wrogich. Mieli obowiązek rejestracji i regularnego zgłaszania się na policję a niektórzy zostali internowani w stworzonych w czasie wojny obozach pracy. Część z nich była z tych obozów zwolniona po interwencji polskich organizacji i polskich duchownych. Żołnierze polskiego pochodzenia, zarówno ochotnicy jak i poborowi, znaleźli się także w oddziałach Kanadyjskich Sił Ekspedycyjnych walczących w Europie. Ponad 20 tys. polskich ochotników z USA (w tym ponad 200 z Kanady) zgłosiło się też do obozu szkoleniowego utworzonego w Niagara-on-the-Lake, Ontario, przy granicy z USA. Problemy z organizacją i funkcjonowaniem tego obozu oraz opinie o polskich ochotnikach, kształtowały nastawienie wielu Kanadyjczyków do polskiej grupy etnicznej i nowotworzonego Państwa Polskiego.
Paulina Napierała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 247-279
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.026.12368Agnieszka Ayşen Kaim
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 281-306
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.020.12336Tekst jest opracowaniem studium przypadku dwukulturowości (polsko-chrześcijańskiej i osmańsko-muzułmańskiej) Konstantego Borzęckiego (1826–1876), polskiego powstańca emigranta z XIX w., który przeszedł na islam i przyjął imię Mustafa Dżelaleddin Pasza (tur. Mustafa Celâlettin Paşa). Do historii kultury Turcji przeszedł dzięki nośności jego teorii o europejskim pochodzeniu Turków. Można uznać , że na jego formację ideologiczną i życiową jako polskiego bohatera tureckiej wizji narodu wpłynął splot wielu okoliczności, jak: doświadczenie życia w polskiej ziemiańskiej rodzinie, seminarium, rozczarowanie powstańcze, opuszczenie kraju i konwersja na islam, czynna służba w armii osmańskiej, praca publicysty-ideologa nowo tworzącej się państwowości tureckiej. Myśl Borzęckiego ewoluowała, w działalności jego potomków i innych inspirujących się jego pracą Les Turcs Anciens et Modernes (Turcy dawni i nowi, Konstantynopol, 1869). Teoria turo-aryjskości zarysowana przez Borzęckiego stała się podstawą reform kulturowych, zwłaszcza zmiany alfabetu (z arabskiego na łaciński) za czasów Republiki Turcji (1928). Tekst proponuje zerwanie z anachroniczną terminologią jak „poturczeniec”, a w zamian, promuje zapożyczony z zachodnioeuropejskiej literatury naukowej: termin postać „pomiędzy”, („go between”), i pośrednika kulturowego („cultural broker”). Analiza sięga też do delikatnej strony podwójności, jaką są słabe więzi z dawnym środowiskiem chrześcijańskim przed apostazją i z nowym muzułmańskim, a nawet podwójnym wykluczeniu ze strony obu środowisk, w świetle socjologicznej teorii Marka Granovettera.
Katarzyna Seroka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 309-324
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.021.12337Emilia Fiszer (1885–1949) pochodziła z rodziny łódzkich księgarzy. Choć początkowo jej kariera naukowa skupiona była przede wszystkim wokół nauk matematyczno-przyrodniczych i filozofii (uzyskała doktorat na paryskiej Sorbonie), to jednak Fiszerówna powróciła do rodzinnych tradycji. W latach 30. XX wieku związała się na stałe z Towarzystwem Historyczno-Literackim i Biblioteką Polską w Paryżu, gdzie przez wiele lat pełniła funkcję kustoszki tejże instytucji. Celem artykułu jest zaprezentowanie sylwetki tej nieznanej szerzej filozofki i kustoszki.
Andrzej Bonusiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 325-350
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.022.12338Artykuł prezentuje działalność polityczną Polaków na terenie niepodległej Ukrainy. Pokazuje formy tej działalności i jej rezultaty, odwołując się do przykładów wybranych przedstawicieli mniejszości polskiej. W tekście pokazana jest również próba stworzenia samodzielnego ruchu politycznego Polaków nad Dnieprem, a także przybliżona została historia zabiegów o niezależne stronnictwo polityczne Polaków nad Dnieprem.
Analiza sytuacji mającej miejsce w omawianym zakresie w latach 1988–2018 pozwala stwierdzić, że przedstawiciele mniejszości polskiej mieli możliwość prowadzenia działalności politycznej na Ukrainie niezależnie od tego, czy posiadali własną partię polityczną. Wydaje się, że w specyficznej sytuacji geopolitycznej istniejącej w tym kraju diaspora polska może skutecznie działać jedynie w ścisłym związku z organizacjami większościowych grup ludności, co pozwala stwierdzić, iż działania mające na celu budowę własnej siły politycznej były błędne.
Stanisław Stępka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 353-361
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.024.12340Wiesława Piątkowska-Stepaniak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 363-368
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.025.12341Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 369-374
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.023.12339Recenzja książek: Dominic Pacyga, American Warsaw: The Rise, Fall, and Rebirth of Polish Chicago, Chicago: Uniersity of Chicago Press, 2019, ss. 321; John Radziłowski i Ann Hetzel Gunkel, Poles in Illinois, Carbondale: Southern Illinois University Press, 2020, ss. 244.
Katarzyna Seroka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 309-324
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.021.12337Emilia Fiszer (1885–1949) pochodziła z rodziny łódzkich księgarzy. Choć początkowo jej kariera naukowa skupiona była przede wszystkim wokół nauk matematyczno-przyrodniczych i filozofii (uzyskała doktorat na paryskiej Sorbonie), to jednak Fiszerówna powróciła do rodzinnych tradycji. W latach 30. XX wieku związała się na stałe z Towarzystwem Historyczno-Literackim i Biblioteką Polską w Paryżu, gdzie przez wiele lat pełniła funkcję kustoszki tejże instytucji. Celem artykułu jest zaprezentowanie sylwetki tej nieznanej szerzej filozofki i kustoszki.
Andrzej Bonusiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 325-350
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.022.12338Artykuł prezentuje działalność polityczną Polaków na terenie niepodległej Ukrainy. Pokazuje formy tej działalności i jej rezultaty, odwołując się do przykładów wybranych przedstawicieli mniejszości polskiej. W tekście pokazana jest również próba stworzenia samodzielnego ruchu politycznego Polaków nad Dnieprem, a także przybliżona została historia zabiegów o niezależne stronnictwo polityczne Polaków nad Dnieprem.
Analiza sytuacji mającej miejsce w omawianym zakresie w latach 1988–2018 pozwala stwierdzić, że przedstawiciele mniejszości polskiej mieli możliwość prowadzenia działalności politycznej na Ukrainie niezależnie od tego, czy posiadali własną partię polityczną. Wydaje się, że w specyficznej sytuacji geopolitycznej istniejącej w tym kraju diaspora polska może skutecznie działać jedynie w ścisłym związku z organizacjami większościowych grup ludności, co pozwala stwierdzić, iż działania mające na celu budowę własnej siły politycznej były błędne.
Stanisław Stępka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 353-361
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.024.12340Wiesława Piątkowska-Stepaniak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 363-368
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.025.12341Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 369-374
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.023.12339Recenzja książek: Dominic Pacyga, American Warsaw: The Rise, Fall, and Rebirth of Polish Chicago, Chicago: Uniersity of Chicago Press, 2019, ss. 321; John Radziłowski i Ann Hetzel Gunkel, Poles in Illinois, Carbondale: Southern Illinois University Press, 2020, ss. 244.
Barbara Jancewicz, Justyna Salamońska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 7-29
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.009.12325Tradycyjnie badania nad migracjami dotyczyły jednokierunkowych przepływów ludności z kraju pochodzenia do poszczególnych krajów pobytu. Niewiele badań wybiegało poza te ramy, głównie z powodu ograniczonego dostępu do danych. Celem tego artykułu jest szersza analiza, odnosząca się do migracji wielokrotnych, to jest sekwencji migracji, powrotów i powtórnej migracji, w szczególności do kolejnych krajów docelowych. Jest to możliwe na podstawie danych pochodzących z sondażu Narodowego Banku Polskiego na temat polskich migrantów mieszkających w Wielkiej Brytanii, Holandii, Irlandii oraz Niemczech w 2016 roku. Analizując wyniki tego sondażu szacujemy, że migranci wielokrotni stanowią około 11% wszystkich polskich migrantów. Porównujemy profil polskich migrantów wielokrotnych z profilem pozostałych migrantów oraz dokonujemy porównań wewnątrz grupy migrantów wielokrotnych. Odnajdujemy pewne podobieństwa pomiędzy profilami migrantów wielokrotnych w czterech krajach. Równocześnie wskazujemy jednak, że nie jest to grupa jednorodna, prawdopodobnie ze względu na zróżnicowane mechanizmy selekcji do różnych krajów docelowych. Ponadto przedstawiamy kierunki geograficzne migracji wielokrotnych Polaków oraz wskazujemy na dominującą rolę krajów Unii Europejskiej dla tych migracji.
Patrycja Trzeszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 31-52
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.010.12326Celem tekstu jest namysł nad nieobecnością zagadnienia migracji członków mniejszości narodowych/etnicznych w polskich studiach migracyjnych dotyczących wyjazdów z Polski w latach 80. XX wieku na przykładzie Ukraińców. Autorka prezentuje przyczyny i przebieg emigracji obywateli polskich narodowości ukraińskiej w ostatniej dekadzie PRL, wskazuje na konsekwencje tej migracji dla diaspory ukraińskiej w Kanadzie, ukraińskiej mniejszości narodowej w Polsce oraz dla samych migrantów. Podejmuje dyskusję z literaturą, która określa emigrantów z Polski z lat 80. XX w. do Kanady i Europy Zachodniej jako „polskich emigrantów” zasilających Polonię, wskazując na różnice między motywacjami migracyjnymi i strategiami adaptacyjnymi polskich i ukraińskich migrantów w latach 80. XX w. Omawia również postawy ukraińskich emigrantów wobec kraju pochodzenia, wpływ ich mniejszościowej kondycji w PRL na dokonywane w nowym kraju wybory tożsamościowe i w zakresie stylu życia.
Bartłomiej Walczak, Nikolaos Lampas
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 53-70
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.011.12327Krzysztof Wasilewski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 71-89
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.012.12328Jacek Schmidt
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 91-106
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.013.12329Tekst zawiera prezentację koncepcji i założeń metodologicznych (strategii badawczych) projektu „Organizacja przestrzeni w polskich ośrodkach detencyjnych dla cudzoziemców”. Jest to pionierskie przedsięwzięcie badawcze realizowane w instytucji totalnej, która do tej pory pozostawała poza oglądem przedstawicieli nauk społecznych. Roczne badania zespołowe, które przeprowadzono we wszystkich sześciu strzeżonych ośrodków dla cudzoziemców w Polsce miały charakter interdyscyplinarny, wymagały opracowania autorskiej, a zarazem eklektycznej koncepcji badania kultury organizacyjnej instytucji totalnej, odwołującej się do różnych inspiracji teoretycznych (proksemika, kinezyka, interakcjonizm symboliczny, teoria morfogenezy, koncepcja „patron-klient”, koncepcja ekonomii moralności i in.).
Maria Strzemieczna, Mikołaj Pawlak, Jacek Imiela, Magdalena Lorkowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 107-125
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.016.12332Adam Anczyk, Halina Grzymała-Moszczyńska, Agnieszka Krzysztof-Świderska, Jacek Prusak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 127-151
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.017.12333Niniejszy artykuł prezentuje rezultaty badania pilotażowego na temat relacji polskich migrantów z norweską służbą zdrowia. Badanie miało charakter jakościowy – przeprowadzono 20 częściowo ustrukturyzowanych wywiadów z Polakami mieszkającymi w Norwegii dłużej niż dwa lata, którzy mieli kontakt z norweskim systemem ochrony zdrowia. Celem badania była identyfikacja potencjalnych problemów pojawiających się w kontakcie polskich migrantów z norweskim świadczeniodawcą. Kwestionariusz wywiadu, zbudowany w oparciu o Wywiad Ukształtowania Kulturowego (DSM V) zorientowany został na pozyskanie możliwie bogatych danych, w celu identyfikacji innych czynników utrudniających korzystanie ze służby zdrowia, niż obustronny deficyt kompetencji językowych, na co wskazywano głównie w poprzednich badaniach. Norweska służba zdrowia w świetle odpowiedzi respondentów otrzymała mieszane recenzje, mniej więcej tyle samo osób było zadowolonych z jej funkcjonowania, co przeciwnie. W niniejszym badaniu kwestia zaufania wysunęła się na pierwszy plan interpretacyjny – polscy pacjenci ufają lekarzowi, o ile ten spełni ich kulturowe oczekiwania (np. przepisze antybiotyk lub inny silny środek, czego oczekiwaliby od lekarzy w Polsce), co nazwaliśmy „warunkowym zaufaniem”. Badani wspominali również o problemach w dostępie do lekarzy specjalistów w Norwegii w porównaniu do Polski, co może być odzwierciedleniem różnic w systemie organizacji opieki zdrowotnej – w Norwegii lekarz pierwszego kontaktu (GP) ma więcej obowiązków, które wymagają kompetencji, niż w Polsce, gdzie GP jest osobą kierującą na badania do specjalisty jeżeli pojawi się problem medyczny, którego nie potrafi rozwiązać. Artykuł stanowi zatem studium relacji polskich migrantów z zagranicznymi systemami opieki zdrowotnej – które w przyszłości powinny być ponawiane – a zastosowana w nim metoda jakościowa umożliwiła prezentację zróżnicowanych postaw osób najbardziej zainteresowanych praktycznymi aplikacjami płynących zeń wniosków – Polaków stale przebywających w Norwegii.
Sylwia Galanciak, Bohdana Huriy
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 153-175
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.014.12330Od wybuchu w 2014 roku wojny rosyjsko-ukraińskiej i związanego z nią kryzysu polityczno-ekonomicznego Polska pozostaje głównym kierunkiem migracji obywateli Ukrainy (OECD 2018, Jaroszewicz 2018). Nowi imigranci przybywają ze zróżnicowanym przygotowaniem w zakresie językowym, prawnym czy społecznym (NBP 2018). Tymczasem badania relacji pomiędzy kapitałem niematerialnym obywateli a rozwojem gospodarki wskazują na znaczącą rolę kapitału społecznego i kulturowego w budowaniu stabilnie rozwijającej się gospodarki (Czapiński 2008). Artykuł prezentuje wyniki prowadzonych w 2019 roku badań dotyczących identyfikacji eksponowanych w Internecie informacyjnych potrzeb ukraińskich migrantów szukających zatrudnienia w Polsce. Analiza postów Ukraińców w sieci społecznościowej Facebook oraz częściowo ustrukturyzowanych, pogłębionych wywiadów eksperckich, pozwoliła wyłonić zestaw pięciu kategorii informacji, jakich imigranci poszukują w Internecie (związanych z przepisami prawnymi i dokumentami, z pracą, miejscem zamieszkania i zakwaterowaniem, dostępem do usług oraz wypoczynkiem i formami spędzania czasu wolnego) oraz wskazać media społecznościowe jako ważne narzędzie redukcji deficytu kapitału społecznego, z którym borykają się migranci w kraju przyjmującym.
Joanna Bielecka-Prus
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 177-200
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.015.12331Badania opinii publicznej w Polsce dowodzą, że Polacy mają niechętny stosunek do Ukraińców. Jednakże dane te nie pokazują, jak postawy różnicują się ze względu na płeć imigrantów. Tymczasem dane dotyczące małżeństw mieszanych wskazują, że polscy mężczyźni coraz częściej wchodzą w związki małżeńskie z Ukrainkami. Można zatem przypuszczać, że płeć imigrantów jest istotną zmienną wpływającą na stosunek do cudzoziemców.
Biorąc pod uwagę istotny wpływ mediów na kształtowanie postaw w stosunku do imigrantów i reprodukowania etnostereotypów warto przejrzeć się bliżej, jaki obraz imigrantek z Ukrainy jest tworzony i podtrzymywany w dyskursie publicznym. Można przypuszczać, że obraz kobiet z Ukrainy jest męskim punktem widzenia, sprowadzających kobiety ukraińskie do obiektów seksualnych i opiekunek. Ważne są także inne zmienne (np. wiek, wykształcenie kobiet), które tworzą intersekcjonalny obraz.
Przedmiotem badań będą językowe sposoby reprezentowania imigrantek ukraińskich w wybranych tytułach prasowych w latach 2007–2018. Wybrane przedziały czasowe pozwolą przyjrzeć się, na ile dany obraz jest stabilny. W badaniach posłużę się dwiema metodami: analizą treści oraz Krytyczną Analizą Dyskursu. W końcowej części artykułu dokonam porównania reprezentacji migrantek polskich (na podstawie badań już opublikowanych) oraz migrantek z Ukrainy w polskiej prasie.
Anna Korwin-Kowalewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 201-226
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.018.12334Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 227-245
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.019.12335Artykuł przedstawia kilka przykładów obrazujących oddziaływanie wydarzeń I wojny światowej na żyjących w Kanadzie polskich imigrantów, pozycję polskiej grupy etnicznej w tym kraju oraz na aktywność osób polskiego pochodzenia na rzecz rekrutacji do wojska polskiego w Ameryce Północnej. Polaków, którzy byli poddanymi Niemiec lub monarchii austro-wegierskiej traktowano jak przedstawicieli państw wrogich. Mieli obowiązek rejestracji i regularnego zgłaszania się na policję a niektórzy zostali internowani w stworzonych w czasie wojny obozach pracy. Część z nich była z tych obozów zwolniona po interwencji polskich organizacji i polskich duchownych. Żołnierze polskiego pochodzenia, zarówno ochotnicy jak i poborowi, znaleźli się także w oddziałach Kanadyjskich Sił Ekspedycyjnych walczących w Europie. Ponad 20 tys. polskich ochotników z USA (w tym ponad 200 z Kanady) zgłosiło się też do obozu szkoleniowego utworzonego w Niagara-on-the-Lake, Ontario, przy granicy z USA. Problemy z organizacją i funkcjonowaniem tego obozu oraz opinie o polskich ochotnikach, kształtowały nastawienie wielu Kanadyjczyków do polskiej grupy etnicznej i nowotworzonego Państwa Polskiego.
Paulina Napierała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 247-279
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.026.12368Agnieszka Ayşen Kaim
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (176), 2020 (XLVI), s. 281-306
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.020.12336Tekst jest opracowaniem studium przypadku dwukulturowości (polsko-chrześcijańskiej i osmańsko-muzułmańskiej) Konstantego Borzęckiego (1826–1876), polskiego powstańca emigranta z XIX w., który przeszedł na islam i przyjął imię Mustafa Dżelaleddin Pasza (tur. Mustafa Celâlettin Paşa). Do historii kultury Turcji przeszedł dzięki nośności jego teorii o europejskim pochodzeniu Turków. Można uznać , że na jego formację ideologiczną i życiową jako polskiego bohatera tureckiej wizji narodu wpłynął splot wielu okoliczności, jak: doświadczenie życia w polskiej ziemiańskiej rodzinie, seminarium, rozczarowanie powstańcze, opuszczenie kraju i konwersja na islam, czynna służba w armii osmańskiej, praca publicysty-ideologa nowo tworzącej się państwowości tureckiej. Myśl Borzęckiego ewoluowała, w działalności jego potomków i innych inspirujących się jego pracą Les Turcs Anciens et Modernes (Turcy dawni i nowi, Konstantynopol, 1869). Teoria turo-aryjskości zarysowana przez Borzęckiego stała się podstawą reform kulturowych, zwłaszcza zmiany alfabetu (z arabskiego na łaciński) za czasów Republiki Turcji (1928). Tekst proponuje zerwanie z anachroniczną terminologią jak „poturczeniec”, a w zamian, promuje zapożyczony z zachodnioeuropejskiej literatury naukowej: termin postać „pomiędzy”, („go between”), i pośrednika kulturowego („cultural broker”). Analiza sięga też do delikatnej strony podwójności, jaką są słabe więzi z dawnym środowiskiem chrześcijańskim przed apostazją i z nowym muzułmańskim, a nawet podwójnym wykluczeniu ze strony obu środowisk, w świetle socjologicznej teorii Marka Granovettera.
Data publikacji: 31.03.2020
Redaktorki numeru: Magdalena Lesińska
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Sabina Kubiciel-Lodzińska, Jolanta Maj, Katarzyna Widera
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.001.11792Małgorzata Wachowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 29-45
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.002.11793Ze względu na fakt, że wysoko wykwalifikowanych imigrantów uważa się za źródło cennego know-how i rozprzestrzeniania się wiedzy, artykuł skupia się na korzyściach wynikających z międzynarodowej mobilności wynalazców z perspektywy innowacyjności polskiej gospodarki, która mierzona jest liczbą wynalazków. Na podstawie analizy międzynarodowych zgłoszeń patentowych stwierdzono, że 12% produktu wynalazczego Polski z lat 2004–2018 stanowiły rozwiązania techniczne tworzone przez cudzoziemców, głównie obywateli Niemiec, a w dalszej kolejności Francji i Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Marta Jadwiga Pietrusińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 47-66
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.003.11794Celem artykułu jest krytyczna analiza dyskursu (KAD) literatury dziecięcej o tematyce uchodźczej, która ukazała się na polskim rynku wydawniczym w latach 2015–2018. Analiza jedenastu publikacji dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym skupia się na głównych toposach, reprezentacjach uchodźców oraz formacjach dyskursywnych, które się w nich pojawiają. Dzięki zastosowaniu metody KAD możliwe było odkrycie niewyartykułowanej wprost w dyskursie prouchodźczym postawy opartej na stereotypizacji uchodźców (figura biednego uchodźcy), asymetryczności relacji czy też neokolonializmie i zakorzenionej w dyskursie „solidarności i współczuciu” czy też dyskursie „bezproblemowej wielokulturowości”. Analiza pozwoliła również na ustalenie relacji pomiędzy dyskursem prouchodźczym a dyskursem antyuchodźczym. Analizowane książki powstały po wybuchu tzw. kryzysu uchodźczego, mają charakter interwencyjny i stanowią odpowiedź na mowę nienawiści i pogardy – kontestują więc dyskurs antyuchodźczy.
Katarzyna Cymbranowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 67-95
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.004.11795Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 97-119
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.005.11796Artykuł analizuje, w jaki sposób urodzeni za granicą pracownicy uczelni i instytucji badawczych zlokalizowanych w Polsce i w Słowacji korzystają z oferty kulturalnej i infrastruktury miast, w których podjęli pracę. Badania, oparte na indywidualnych wywiadach pogłębionych (IDI), pokazały cztery powracające wzorce dotyczące interakcji z miastem. Opierając się na podmiotowej rekonstrukcji przekonań uczestników badania, wyrażonej w formie narracji, można wyróżnić dwa style aktywne i dwa pasywne. Aktywne to „zachwyt miastem europejskim”, charakterystyczny głównie dla przybyszów z Ameryki Północnej oraz „życie w obrębie diaspory”. Style pasywne określam zaś mianem „instrumentalnego kontaktu z miastem”, typowego dla pracowników dojeżdżających z państw sąsiednich wyłącznie do pracy oraz „kontaktu powierzchownego”, czyli mało intensywnych kontaktów z podstawowymi instytucjami dostępnymi w mieście ze względu na brak czasu, charakterystyczny dla pracy akademickiej, w której trudno oddzielić od siebie aktywności zawodowe i pozazawodowe.
Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 121-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.006.11797W drugiej dekadzie XXI wieku w Starych Juchach mają miejsce dwa równoległe procesy związane z mobilnością przestrzenną: migracje zagraniczne oraz migracje osiedleńcze do Juch. Dotychczasowi mieszkańcy gminy wyjeżdżają do miast oraz za granicę, głównie do Islandii, jednocześnie trwa proces wykupywania działek na Mazurach i osiedlania się tu tymczasowo lub na stałe przybyszów z dużych miast. Obie mobilności zachodzą w Juchach na stosunkowo dużą skalę w porównaniu do innych miejscowości z tego regionu, co skutkuje wyraźną polaryzacją społeczną i przestrzenną. Powstają dwie wiejskie społeczności, których członkowie różnią się habitusami i posiadanymi kapitałami: ekonomicznym, społecznym i kulturowym.
W artykule przedstawiono wyniki badania zrealizowanego w latach 2016–17 nt. procesów migracyjnych w gminie Stare Juchy. Jak wynika z badań, emigranci i osoby powracające z emigracji nie są agentami zmian w gminie, coraz większą rolę odgrywają za to nowi mieszkańcy, którzy inwestują w lokalną turystykę, ośrodki terapeutyczne, inicjują rozmaite działania społeczne i są liderami w projektach obywatelskich.
Marzena Sylwia Kruk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 143-160
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.007.11798Jednym z głównych wskaźników decydujących o stopniu umiędzynarodowienia uczelni wyższych w UE jest liczba studentów zagranicznych. Polskie uczelnie po przystąpieniu do wspólnoty europejskiej i podpisaniu Deklaracji Bolońskiej stanęły wobec nowych wyzwań związanych z wieloma aspektami dotyczącymi przyjęcia nowych studentów z różnych krajów, np. rozszerzeniem oferty edukacyjnej, problemami integracyjnymi. Statystyki wskazują, że od 2004 r. wzrasta natężenie migracji edukacyjnych do Polski.
Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, co skłania studentów zagranicznych do wyboru Lublina jako miejsca studiów? Artykuł składa się z trzech części, w których przedstawione są dane statystyczne dotyczące umiędzynarodowienia w Polsce (1) i Lublinie (2). Zasadnicza część artykułu (3) przedstawia prezentację wybranych wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu Europejskiego Uniwersytetu Wschodniego (dalej: EUW). W artykule omówiono najistotniejsze kwestie dotyczące opinii studentów na temat planów edukacyjnych, opinii studentów na temat uczelni w Lublinie oraz opinii lubelskich studentów zagranicznych z państw Partnerstwa Wschodniego (PW) na temat miasta Lublina.
Badania przeprowadzone wśród potencjalnych studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego oraz już studiującej w Lublinie młodzieży zza wschodniej granicy dają szerokie spektrum spojrzenia na kwestię migracji edukacyjnych do Polski. Analiza wybranych opinii studiującej młodzieży z krajów Partnerstwa Wschodniego pozwala odpowiedzieć na pytanie, dlaczego spośród wielu miast akademickich w Polsce wybrali Lublin jako miejsce studiów.
Katarzyna Michalewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 161-185
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.008.11799Celem artykułu jest przedstawienie obrazu Polonii harbińskiej, jaki wyłania się z polonijnej prasy. Za daty krańcowe wybrano rok 1931 – początek aneksji Mandżurii przez Armię Kwańtuńską oraz rok 1937 – początek II wojny chińsko-japońskiej.
Głównymi źródłami są trzy najważniejsze gazety polonijne: wydawane przez Stowarzyszenie „Gospoda Polska” – „Listy Harbińskie” i „Daleki Wschód” oraz redagowany przez polskich, katolickich duchownych: „Tygodnik Polski”. Źródłem uzupełniającym jest wydawany w Warszawie: „Kwartalnik Wschód”, ściśle powiązany z dwoma pierwszymi tytułami.
Prasa polonijna, pisząc o działalności tutejszej społeczności polskiej, najbardziej skupiała się na takich aspektach jak: działalność oświatowo-kulturalna, w przypadku „Listów Harbińskich”, „Dalekiego Wschodu” i „Kwartalnika Wschód” oraz religijno-kulturowa, w przypadku „Tygodnika Polskiego”. Wszystkie numery wiele miejsca poświęcały działalności charytatywnej tutejszej Polonii. Z lektury źródła możemy także wywnioskować, że członków Polonii harbińskiej cechował zarówno patriotyzm, jak i pobożność, a także otwartość na inne kultury.
W prasie brakuje jednak bezpośrednich wzmianek o represjach, które mogłyby spotkać członków Polonii harbińskiej, ze strony władz okupacyjnych miasta.
Sabina Kubiciel-Lodzińska, Jolanta Maj, Katarzyna Widera
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 7-28
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.001.11792Małgorzata Wachowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 29-45
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.002.11793Ze względu na fakt, że wysoko wykwalifikowanych imigrantów uważa się za źródło cennego know-how i rozprzestrzeniania się wiedzy, artykuł skupia się na korzyściach wynikających z międzynarodowej mobilności wynalazców z perspektywy innowacyjności polskiej gospodarki, która mierzona jest liczbą wynalazków. Na podstawie analizy międzynarodowych zgłoszeń patentowych stwierdzono, że 12% produktu wynalazczego Polski z lat 2004–2018 stanowiły rozwiązania techniczne tworzone przez cudzoziemców, głównie obywateli Niemiec, a w dalszej kolejności Francji i Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Marta Jadwiga Pietrusińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 47-66
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.003.11794Celem artykułu jest krytyczna analiza dyskursu (KAD) literatury dziecięcej o tematyce uchodźczej, która ukazała się na polskim rynku wydawniczym w latach 2015–2018. Analiza jedenastu publikacji dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym skupia się na głównych toposach, reprezentacjach uchodźców oraz formacjach dyskursywnych, które się w nich pojawiają. Dzięki zastosowaniu metody KAD możliwe było odkrycie niewyartykułowanej wprost w dyskursie prouchodźczym postawy opartej na stereotypizacji uchodźców (figura biednego uchodźcy), asymetryczności relacji czy też neokolonializmie i zakorzenionej w dyskursie „solidarności i współczuciu” czy też dyskursie „bezproblemowej wielokulturowości”. Analiza pozwoliła również na ustalenie relacji pomiędzy dyskursem prouchodźczym a dyskursem antyuchodźczym. Analizowane książki powstały po wybuchu tzw. kryzysu uchodźczego, mają charakter interwencyjny i stanowią odpowiedź na mowę nienawiści i pogardy – kontestują więc dyskurs antyuchodźczy.
Katarzyna Cymbranowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 67-95
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.004.11795Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 97-119
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.005.11796Artykuł analizuje, w jaki sposób urodzeni za granicą pracownicy uczelni i instytucji badawczych zlokalizowanych w Polsce i w Słowacji korzystają z oferty kulturalnej i infrastruktury miast, w których podjęli pracę. Badania, oparte na indywidualnych wywiadach pogłębionych (IDI), pokazały cztery powracające wzorce dotyczące interakcji z miastem. Opierając się na podmiotowej rekonstrukcji przekonań uczestników badania, wyrażonej w formie narracji, można wyróżnić dwa style aktywne i dwa pasywne. Aktywne to „zachwyt miastem europejskim”, charakterystyczny głównie dla przybyszów z Ameryki Północnej oraz „życie w obrębie diaspory”. Style pasywne określam zaś mianem „instrumentalnego kontaktu z miastem”, typowego dla pracowników dojeżdżających z państw sąsiednich wyłącznie do pracy oraz „kontaktu powierzchownego”, czyli mało intensywnych kontaktów z podstawowymi instytucjami dostępnymi w mieście ze względu na brak czasu, charakterystyczny dla pracy akademickiej, w której trudno oddzielić od siebie aktywności zawodowe i pozazawodowe.
Małgorzata Budyta-Budzyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 121-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.006.11797W drugiej dekadzie XXI wieku w Starych Juchach mają miejsce dwa równoległe procesy związane z mobilnością przestrzenną: migracje zagraniczne oraz migracje osiedleńcze do Juch. Dotychczasowi mieszkańcy gminy wyjeżdżają do miast oraz za granicę, głównie do Islandii, jednocześnie trwa proces wykupywania działek na Mazurach i osiedlania się tu tymczasowo lub na stałe przybyszów z dużych miast. Obie mobilności zachodzą w Juchach na stosunkowo dużą skalę w porównaniu do innych miejscowości z tego regionu, co skutkuje wyraźną polaryzacją społeczną i przestrzenną. Powstają dwie wiejskie społeczności, których członkowie różnią się habitusami i posiadanymi kapitałami: ekonomicznym, społecznym i kulturowym.
W artykule przedstawiono wyniki badania zrealizowanego w latach 2016–17 nt. procesów migracyjnych w gminie Stare Juchy. Jak wynika z badań, emigranci i osoby powracające z emigracji nie są agentami zmian w gminie, coraz większą rolę odgrywają za to nowi mieszkańcy, którzy inwestują w lokalną turystykę, ośrodki terapeutyczne, inicjują rozmaite działania społeczne i są liderami w projektach obywatelskich.
Marzena Sylwia Kruk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 143-160
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.007.11798Jednym z głównych wskaźników decydujących o stopniu umiędzynarodowienia uczelni wyższych w UE jest liczba studentów zagranicznych. Polskie uczelnie po przystąpieniu do wspólnoty europejskiej i podpisaniu Deklaracji Bolońskiej stanęły wobec nowych wyzwań związanych z wieloma aspektami dotyczącymi przyjęcia nowych studentów z różnych krajów, np. rozszerzeniem oferty edukacyjnej, problemami integracyjnymi. Statystyki wskazują, że od 2004 r. wzrasta natężenie migracji edukacyjnych do Polski.
Głównym celem artykułu jest odpowiedź na pytanie, co skłania studentów zagranicznych do wyboru Lublina jako miejsca studiów? Artykuł składa się z trzech części, w których przedstawione są dane statystyczne dotyczące umiędzynarodowienia w Polsce (1) i Lublinie (2). Zasadnicza część artykułu (3) przedstawia prezentację wybranych wyników badań przeprowadzonych w ramach projektu Europejskiego Uniwersytetu Wschodniego (dalej: EUW). W artykule omówiono najistotniejsze kwestie dotyczące opinii studentów na temat planów edukacyjnych, opinii studentów na temat uczelni w Lublinie oraz opinii lubelskich studentów zagranicznych z państw Partnerstwa Wschodniego (PW) na temat miasta Lublina.
Badania przeprowadzone wśród potencjalnych studentów z krajów Partnerstwa Wschodniego oraz już studiującej w Lublinie młodzieży zza wschodniej granicy dają szerokie spektrum spojrzenia na kwestię migracji edukacyjnych do Polski. Analiza wybranych opinii studiującej młodzieży z krajów Partnerstwa Wschodniego pozwala odpowiedzieć na pytanie, dlaczego spośród wielu miast akademickich w Polsce wybrali Lublin jako miejsce studiów.
Katarzyna Michalewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (175), 2020 (XLVI), s. 161-185
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.20.008.11799Celem artykułu jest przedstawienie obrazu Polonii harbińskiej, jaki wyłania się z polonijnej prasy. Za daty krańcowe wybrano rok 1931 – początek aneksji Mandżurii przez Armię Kwańtuńską oraz rok 1937 – początek II wojny chińsko-japońskiej.
Głównymi źródłami są trzy najważniejsze gazety polonijne: wydawane przez Stowarzyszenie „Gospoda Polska” – „Listy Harbińskie” i „Daleki Wschód” oraz redagowany przez polskich, katolickich duchownych: „Tygodnik Polski”. Źródłem uzupełniającym jest wydawany w Warszawie: „Kwartalnik Wschód”, ściśle powiązany z dwoma pierwszymi tytułami.
Prasa polonijna, pisząc o działalności tutejszej społeczności polskiej, najbardziej skupiała się na takich aspektach jak: działalność oświatowo-kulturalna, w przypadku „Listów Harbińskich”, „Dalekiego Wschodu” i „Kwartalnika Wschód” oraz religijno-kulturowa, w przypadku „Tygodnika Polskiego”. Wszystkie numery wiele miejsca poświęcały działalności charytatywnej tutejszej Polonii. Z lektury źródła możemy także wywnioskować, że członków Polonii harbińskiej cechował zarówno patriotyzm, jak i pobożność, a także otwartość na inne kultury.
W prasie brakuje jednak bezpośrednich wzmianek o represjach, które mogłyby spotkać członków Polonii harbińskiej, ze strony władz okupacyjnych miasta.
Data publikacji: 30.12.2019
Redaktorki numeru: Krystyna Slany
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 7-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.037.11351Artykuł stanowi przegląd zagadnień badawczych w obszarze studiów nad migracjami kobiet ze szczególnym uwzględnieniem mobilności Polek. Charakteryzujemy stopniową zmianę paradygmatu, która doprowadziła do zaobserwowania odmienności migracji kobiet i mężczyzn oraz uznania w związku z tym, że płeć jest niezwykle ważną zmienną niezbędną przy ich analizowaniu i wyjaśnianiu. Naszym celem jest również przedstawienie mobilności Polek w perspektywie historycznej, jak i zarysowanie współczesnych trendów w polskich studiach migracyjnych. Poszukujemy siły i sprawczości migrantek, ich determinacji w zmianie życia nie tylko dla siebie, ale i rodzin, uwzględniając złożony ekonomiczno-społeczny kontekst globalny i krajowy. Inspiracją do przygotowania tekstu w takiej perspektywie, jak i całego tomu była 100. rocznica uzyskania przez Polki praw wyborczych.
Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 27-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.038.11352Od końca XVIII w. ziemie polskie opuszczały kolejne fale zesłańców, uchodźców politycznych i emigrantów. Były wśród nich również kobiety. Ich udział w ruchach migracyjnych, problemy i doświadczenia podróży oraz zmiany związane z nowym miejscem osiedlenia są jednak w większości opracowań historycznych pomijane i marginalizowane. Wynika to z braku źródeł, z braku szczegółowych badań nad udziałem oraz rolą kobiet w kolejnych falach polskich migracji, ale też z braku zainteresowania tą sferą ze strony historyków. Ostania z wymienionych barier jest przełamywana dopiero od lat 80. XX w., a wcześniejsze opracowania bazują głównie na doświadczeniach mężczyzn.
Celem artykułu jest próba ukazania stanu badań dotyczących kolejnych okresów, różnych kierunków oraz zagadnień związanych z migracjami Polek od XIX w. do wybuchu II wojny światowej. Przedstawiona problematyka obejmuje zarówno migracje polityczne, wyjazdy na studia, różne kierunki emigracji zarobkowej jak i przemieszczenia z okresu I wojny światowej. Zestawienie dostępnych danych statystycznych dowodzi stopniowego zwiększania udziału kobiet wśród polskich migrantów. Ich odsetek, koleje losu oraz procesy przemian pozycji w rodzinie a także w lokalnej i ponadlokalnej społeczności etnicznej i poza nią zależały tak od okresu emigracji, kraju oraz miejsca osiedlenia jak i od charakteru podejmowanych zajęć. Ważnym czynnikiem wydaje się także nastawienie i pomoc dla kobiet – imigrantek w krajach ich osiedlenia.
Joanna Dmuchała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 57-76
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.039.11353Przybywszy do Stanów Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku polskie emigrantki znalazły się w obcym często nieprzyjaznym środowisku. Pomimo różnic kulturowych, nieznające języka i obyczajów Polki w USA kreowały siebie oraz własną/nową przestrzeń wykraczając poza granice świata domowego i angażując się w szeroko pojęte życie społeczne. Od końca XIX wieku kobiety polskiego pochodzenia tworzyły system oświatowy, który pozwał im na pracę w ramach wspólnoty etnicznej, zakładały sierocińce, działały w stowarzyszeniach dobroczynnych, organizowały strajki i bojkoty, udowadniając tym samym swoją polityczną siłę. Korzystając z istniejących w społeczeństwie amerykańskim swobód zrzeszania się oraz wyniesionych z kraju pochodzenia tradycji solidarności i samopomocy sąsiedzkiej, polskie emigrantki zaczęły zakładać lokalne towarzystwa wzajemnej pomocy, które pod koniec lat 80. XIX w. zjednoczyły się w jednej, centralnej organizacji, tworząc w 1898 roku Związek Polek w Ameryce, zapewniający kobietom ubezpieczenie, dbałość o zachowanie świadomości narodowej oraz emancypację.
Elżbieta Ptak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 77-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.040.11354Tradycyjnie migracje międzynarodowe z Podhala postrzegane były przez pryzmat ekonomicznych konsekwencji wyjazdów górali podhalańskich – mężczyzn udających się do prac sezonowych w rolnictwie (wyjazdy kontynentalne) lub w przemyśle ciężkim: budownictwie czy metalurgii (wyjazdy zamorskie). Jednak od dekad w migracjach międzynarodowych z Podhala uczestniczyły kobiety. Do końca XX wieku migrantki z Podhala głównie towarzyszyły wyjeżdżającym do pracy mężczyznom, szczególnie w przypadku migracji do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Obecne od lat 90. XX wieku zmiany w strumieniach migracyjnych z Podhala dotyczyły także uczestnictwa kobiet w migracjach. Góralki podhalańskie coraz częściej samodzielnie podejmowały decyzje o wyjeździe, a ich aktywne uczestnictwo w migracjach międzynarodowych powodowało zmiany w społecznościach wysyłających. Potwierdzeniem tego faktu są dane z badań własnych, które prowadziłam w jednej z podhalańskich społeczności wiejskich – Ludźmierzu. Na podstawie przeprowadzonych badań wyłonić można interesujące kwestie związane z migracjami góralek. W artykule podjęto analizę jednego z takich zagadnień, mianowicie zmian w kapitale społecznym, kulturowym i ekonomicznym uczestniczek migracji międzynawowych z Podhala (przez wyjazdem, w trakcie, po zakończonej migracji) i ich wpływu na podejmowane rodzaje aktywności w społeczności wysyłającej i przyjmującej
Agnieszka Małek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 101-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.041.11355Celem artykułu jest ukazanie zaangażowania migrantek w polskich szkołach uzupełniających w Wielkiej Brytanii i we Włoszech w kontekście aktywizmu obywatelskiego. Rosnąca liczba polskich szkół uzupełniających w różnych krajach osiedlenia polskich migrantów stanowi przykład skutecznych form współdziałania na rzecz innych i potencjalnego źródła dalszej mobilizacji i aktywizacji obywatelskiej. Szczególną rolę w tworzeniu i funkcjonowaniu szkół odgrywają kobiety. Podejmują pracę dydaktyczną, wchodzą w skład zarządu szkół i rad rodzicielskich, pozyskują fundusze na działalność szkoły, są odpowiedzialne za sprawy administracyjne, współpracują z innymi organizacjami. Migrantki nie tylko skutecznie potrafią wykorzystać posiadany kapitał kulturowy, ale nieustannie go rozwijają. Artykuł ma charakter analityczno-empiryczny i opiera się na wywiadach częściowo ustrukturyzowanych przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
Aneta Krzyworzeka-Jelinowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 119-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.042.11356Historia migracji Polek i Polaków do Francji jest długa, bogata i zróżnicowana pod względem płci migrujących osób, wykształcenia, struktury wieku oraz powodów emigracji. Ostatnia fala emigracji, która opuściła kraj w okresie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej i otwarcia francuskiego rynku pracy dla Polaków, charakteryzuje się wyraźną samoorganizacją w sferze praktyk edukacyjnych dla dzieci. Oddolna mobilizacja edukacyjna jest zdecydowanie zdeterminowana przez płeć, a jej siłę i determinację unaoczniają liczne szkoły społeczne powstałe z indywidualnych i kolektywnych inicjatyw. W artykule przedstawię wstępne wyniki moich badań pochodzące z wywiadów pogłębionych z liderkami i nauczycielkami tamtejszego środowiska polonijnego oraz uzupełnię je wnioskami z obserwacji uczestniczącej.
Paula Pustułka , Dominika Winogrodzka, Marta Buler
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 139-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.043.11357Chociaż migracje Polek cieszyły się dużym zainteresowaniem naukowym, szczyt rozwoju badań genderowych dotyczących wyjazdów zagranicznych objął przede wszystkim doświadczenia kobiet migrujących w latach 80. i 90. XX w., aż do pierwszego pięciolecia poakcesyjnego (2004–2009). Soczewka pokoleniowa oznacza, że badanymi były przede wszystkim migrujące Polki z pokoleń baby-boomers i X. Dekadę później migracje kształtują biografie Milenialsek, jednak wyróżniające je doświadczenia mobilności nie są szczegółowo eksplorowane poza kontekstem rynku pracy. Opierając się na materiale empirycznym z projektu „Paczki przyjaciół i migracje” (2016–2020), w artykule analizujemy wzory migracyjne wykształconych Polek z pokolenia Y. Pokazujemy decyzje mobilnościowe Milenialsek oraz śledzimy relacje między płcią a rolami społecznymi w życiu osobistym i rodzinnym młodych kobiet. Wskazujemy na nowe wzory migracji „mobilnego pokolenia wyboru”, a także stwierdzamy, że o ile pewne relacje i role rodzinne Milenialsek uległy transformacji, o tyle sprzężenie mobilności z macierzyństwem zdaje się mniej podatne na międzypokoleniową zmianę.
Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 165-191
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.044.11358Celem artykułu jest przedstawienie strategii badawczej, którą warto zastosować, starając się lepiej zrozumieć obecność Polek w Norwegii. Ich napływ do Norwegii i późniejsze ścieżki migracyjne w dużym stopniu kształtował nieformalny charakter podejmowanych prac. Polki korzystały też z w pełni sformalizowanych możliwości przyjazdu. Dynamiczny wzrost liczby polskich migrantów rozpoczął się po 2004 roku. Wciąż obserwujemy dysproporcję między liczbą mężczyzn i kobiet. Tych ostatnich jest mniej, ale są lepiej wykształcone.
Analizowanie migracji jedynie z perspektywy ekonomicznej motywacji, nie oddaje bardziej złożonego charakteru zjawiska. Migracje Polek można lepiej zrozumieć, odwołując się do perspektywy biograficznej i używając pojęć, takich jak pragnienia, aspiracja i autonomia. W artykule wykorzystałam materiał z własnych badań, zebrany podczas pobytów w Norwegii jako visiting researcher na Oslo Metropolitan University (dawniej Oslo and Akershus University College of Applied Sciences) oraz projektu Transfam. Przeanalizowałam wywiady z kobietami, które do pracy za granicę wyjechały samodzielnie. Poszczególnym fazom biografii przypisane zostały odpowiadające im pragnienia, aspiracje, proces podejmowania decyzji oraz sposób realizacji pragnień
Elżbieta Czapka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 193-207
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.045.11359Karolina Kremens, Patrycja Matusz-Protasiewicz, Magdalena Półtorak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 209-234
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.046.11360Pojęcie małżeństwa mieszanego (mixed marriage) odnosi się do związku osób reprezentujących różne kultury (intercultural marriage), religie (interreligious marriage lub interfaith marriage) czy narodowości (transnational marriage). Polki coraz częściej decydują się na małżeństwa z obcokrajowcami, które zawierane są zarówno w Polsce, jak i za granicą. Małżeństwa osób pochodzących z różnych krajów, posługujące się różnymi językami, wychowane i wykształcone w odmiennych systemach kulturowych czy religijnych, mogą napotkać na trudności w budowaniu relacji społecznych/rodzinnych. Może to powodować, że Polki będące w małżeństwa mieszanych mogą być/stać się ofiarami przemocy domowej w wymiarze ekonomicznym, psychicznym, fizycznym i seksualnym, często uwarunkowanej normami zwyczajowymi. Co więcej, nie wszystkie rodzaje przemocy czy przestępstw wobec kobiet są w ogóle w krajach zamieszkania Polek-migrantek zabronione pod groźbą kary. Sytuacja może komplikować się dodatkowo, gdy w grę wchodzi małżeństwo regulowane np. prawem szariatu.
Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie czy polskie przepisy prawne (lub ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe) gwarantują Polkom z małżeństw mieszanych jakąkolwiek ochronę, a jeśli tak, to gdzie i w jaki sposób mogą się one o takową starać. Ważnym pytaniem jest również, jakie instytucje publiczne angażują się w pomoc tej konkretnej grupie migrantek oraz jak daleko w praktyce sięgają ich możliwości, szczególnie w sytuacji, gdy doświadczająca przemocy Polka przebywa w kraju, gdzie prawo nie rozdziela życia świeckiego i religijnego, a sprawy małżeństw podlegają (przede wszystkim) sądownictwu religijnemu
Krystyna Slany, Magdalena Ślusarczyk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 7-26
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.037.11351Artykuł stanowi przegląd zagadnień badawczych w obszarze studiów nad migracjami kobiet ze szczególnym uwzględnieniem mobilności Polek. Charakteryzujemy stopniową zmianę paradygmatu, która doprowadziła do zaobserwowania odmienności migracji kobiet i mężczyzn oraz uznania w związku z tym, że płeć jest niezwykle ważną zmienną niezbędną przy ich analizowaniu i wyjaśnianiu. Naszym celem jest również przedstawienie mobilności Polek w perspektywie historycznej, jak i zarysowanie współczesnych trendów w polskich studiach migracyjnych. Poszukujemy siły i sprawczości migrantek, ich determinacji w zmianie życia nie tylko dla siebie, ale i rodzin, uwzględniając złożony ekonomiczno-społeczny kontekst globalny i krajowy. Inspiracją do przygotowania tekstu w takiej perspektywie, jak i całego tomu była 100. rocznica uzyskania przez Polki praw wyborczych.
Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 27-56
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.038.11352Od końca XVIII w. ziemie polskie opuszczały kolejne fale zesłańców, uchodźców politycznych i emigrantów. Były wśród nich również kobiety. Ich udział w ruchach migracyjnych, problemy i doświadczenia podróży oraz zmiany związane z nowym miejscem osiedlenia są jednak w większości opracowań historycznych pomijane i marginalizowane. Wynika to z braku źródeł, z braku szczegółowych badań nad udziałem oraz rolą kobiet w kolejnych falach polskich migracji, ale też z braku zainteresowania tą sferą ze strony historyków. Ostania z wymienionych barier jest przełamywana dopiero od lat 80. XX w., a wcześniejsze opracowania bazują głównie na doświadczeniach mężczyzn.
Celem artykułu jest próba ukazania stanu badań dotyczących kolejnych okresów, różnych kierunków oraz zagadnień związanych z migracjami Polek od XIX w. do wybuchu II wojny światowej. Przedstawiona problematyka obejmuje zarówno migracje polityczne, wyjazdy na studia, różne kierunki emigracji zarobkowej jak i przemieszczenia z okresu I wojny światowej. Zestawienie dostępnych danych statystycznych dowodzi stopniowego zwiększania udziału kobiet wśród polskich migrantów. Ich odsetek, koleje losu oraz procesy przemian pozycji w rodzinie a także w lokalnej i ponadlokalnej społeczności etnicznej i poza nią zależały tak od okresu emigracji, kraju oraz miejsca osiedlenia jak i od charakteru podejmowanych zajęć. Ważnym czynnikiem wydaje się także nastawienie i pomoc dla kobiet – imigrantek w krajach ich osiedlenia.
Joanna Dmuchała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 57-76
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.039.11353Przybywszy do Stanów Zjednoczonych na przełomie XIX i XX wieku polskie emigrantki znalazły się w obcym często nieprzyjaznym środowisku. Pomimo różnic kulturowych, nieznające języka i obyczajów Polki w USA kreowały siebie oraz własną/nową przestrzeń wykraczając poza granice świata domowego i angażując się w szeroko pojęte życie społeczne. Od końca XIX wieku kobiety polskiego pochodzenia tworzyły system oświatowy, który pozwał im na pracę w ramach wspólnoty etnicznej, zakładały sierocińce, działały w stowarzyszeniach dobroczynnych, organizowały strajki i bojkoty, udowadniając tym samym swoją polityczną siłę. Korzystając z istniejących w społeczeństwie amerykańskim swobód zrzeszania się oraz wyniesionych z kraju pochodzenia tradycji solidarności i samopomocy sąsiedzkiej, polskie emigrantki zaczęły zakładać lokalne towarzystwa wzajemnej pomocy, które pod koniec lat 80. XIX w. zjednoczyły się w jednej, centralnej organizacji, tworząc w 1898 roku Związek Polek w Ameryce, zapewniający kobietom ubezpieczenie, dbałość o zachowanie świadomości narodowej oraz emancypację.
Elżbieta Ptak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 77-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.040.11354Tradycyjnie migracje międzynarodowe z Podhala postrzegane były przez pryzmat ekonomicznych konsekwencji wyjazdów górali podhalańskich – mężczyzn udających się do prac sezonowych w rolnictwie (wyjazdy kontynentalne) lub w przemyśle ciężkim: budownictwie czy metalurgii (wyjazdy zamorskie). Jednak od dekad w migracjach międzynarodowych z Podhala uczestniczyły kobiety. Do końca XX wieku migrantki z Podhala głównie towarzyszyły wyjeżdżającym do pracy mężczyznom, szczególnie w przypadku migracji do Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej. Obecne od lat 90. XX wieku zmiany w strumieniach migracyjnych z Podhala dotyczyły także uczestnictwa kobiet w migracjach. Góralki podhalańskie coraz częściej samodzielnie podejmowały decyzje o wyjeździe, a ich aktywne uczestnictwo w migracjach międzynarodowych powodowało zmiany w społecznościach wysyłających. Potwierdzeniem tego faktu są dane z badań własnych, które prowadziłam w jednej z podhalańskich społeczności wiejskich – Ludźmierzu. Na podstawie przeprowadzonych badań wyłonić można interesujące kwestie związane z migracjami góralek. W artykule podjęto analizę jednego z takich zagadnień, mianowicie zmian w kapitale społecznym, kulturowym i ekonomicznym uczestniczek migracji międzynawowych z Podhala (przez wyjazdem, w trakcie, po zakończonej migracji) i ich wpływu na podejmowane rodzaje aktywności w społeczności wysyłającej i przyjmującej
Agnieszka Małek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 101-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.041.11355Celem artykułu jest ukazanie zaangażowania migrantek w polskich szkołach uzupełniających w Wielkiej Brytanii i we Włoszech w kontekście aktywizmu obywatelskiego. Rosnąca liczba polskich szkół uzupełniających w różnych krajach osiedlenia polskich migrantów stanowi przykład skutecznych form współdziałania na rzecz innych i potencjalnego źródła dalszej mobilizacji i aktywizacji obywatelskiej. Szczególną rolę w tworzeniu i funkcjonowaniu szkół odgrywają kobiety. Podejmują pracę dydaktyczną, wchodzą w skład zarządu szkół i rad rodzicielskich, pozyskują fundusze na działalność szkoły, są odpowiedzialne za sprawy administracyjne, współpracują z innymi organizacjami. Migrantki nie tylko skutecznie potrafią wykorzystać posiadany kapitał kulturowy, ale nieustannie go rozwijają. Artykuł ma charakter analityczno-empiryczny i opiera się na wywiadach częściowo ustrukturyzowanych przeprowadzonych w Wielkiej Brytanii i we Włoszech.
Aneta Krzyworzeka-Jelinowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 119-138
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.042.11356Historia migracji Polek i Polaków do Francji jest długa, bogata i zróżnicowana pod względem płci migrujących osób, wykształcenia, struktury wieku oraz powodów emigracji. Ostatnia fala emigracji, która opuściła kraj w okresie przystąpienia Polski do Unii Europejskiej i otwarcia francuskiego rynku pracy dla Polaków, charakteryzuje się wyraźną samoorganizacją w sferze praktyk edukacyjnych dla dzieci. Oddolna mobilizacja edukacyjna jest zdecydowanie zdeterminowana przez płeć, a jej siłę i determinację unaoczniają liczne szkoły społeczne powstałe z indywidualnych i kolektywnych inicjatyw. W artykule przedstawię wstępne wyniki moich badań pochodzące z wywiadów pogłębionych z liderkami i nauczycielkami tamtejszego środowiska polonijnego oraz uzupełnię je wnioskami z obserwacji uczestniczącej.
Paula Pustułka , Dominika Winogrodzka, Marta Buler
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 139-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.043.11357Chociaż migracje Polek cieszyły się dużym zainteresowaniem naukowym, szczyt rozwoju badań genderowych dotyczących wyjazdów zagranicznych objął przede wszystkim doświadczenia kobiet migrujących w latach 80. i 90. XX w., aż do pierwszego pięciolecia poakcesyjnego (2004–2009). Soczewka pokoleniowa oznacza, że badanymi były przede wszystkim migrujące Polki z pokoleń baby-boomers i X. Dekadę później migracje kształtują biografie Milenialsek, jednak wyróżniające je doświadczenia mobilności nie są szczegółowo eksplorowane poza kontekstem rynku pracy. Opierając się na materiale empirycznym z projektu „Paczki przyjaciół i migracje” (2016–2020), w artykule analizujemy wzory migracyjne wykształconych Polek z pokolenia Y. Pokazujemy decyzje mobilnościowe Milenialsek oraz śledzimy relacje między płcią a rolami społecznymi w życiu osobistym i rodzinnym młodych kobiet. Wskazujemy na nowe wzory migracji „mobilnego pokolenia wyboru”, a także stwierdzamy, że o ile pewne relacje i role rodzinne Milenialsek uległy transformacji, o tyle sprzężenie mobilności z macierzyństwem zdaje się mniej podatne na międzypokoleniową zmianę.
Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 165-191
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.044.11358Celem artykułu jest przedstawienie strategii badawczej, którą warto zastosować, starając się lepiej zrozumieć obecność Polek w Norwegii. Ich napływ do Norwegii i późniejsze ścieżki migracyjne w dużym stopniu kształtował nieformalny charakter podejmowanych prac. Polki korzystały też z w pełni sformalizowanych możliwości przyjazdu. Dynamiczny wzrost liczby polskich migrantów rozpoczął się po 2004 roku. Wciąż obserwujemy dysproporcję między liczbą mężczyzn i kobiet. Tych ostatnich jest mniej, ale są lepiej wykształcone.
Analizowanie migracji jedynie z perspektywy ekonomicznej motywacji, nie oddaje bardziej złożonego charakteru zjawiska. Migracje Polek można lepiej zrozumieć, odwołując się do perspektywy biograficznej i używając pojęć, takich jak pragnienia, aspiracja i autonomia. W artykule wykorzystałam materiał z własnych badań, zebrany podczas pobytów w Norwegii jako visiting researcher na Oslo Metropolitan University (dawniej Oslo and Akershus University College of Applied Sciences) oraz projektu Transfam. Przeanalizowałam wywiady z kobietami, które do pracy za granicę wyjechały samodzielnie. Poszczególnym fazom biografii przypisane zostały odpowiadające im pragnienia, aspiracje, proces podejmowania decyzji oraz sposób realizacji pragnień
Elżbieta Czapka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 193-207
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.045.11359Karolina Kremens, Patrycja Matusz-Protasiewicz, Magdalena Półtorak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (174), 2019 (XLV), s. 209-234
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.046.11360Pojęcie małżeństwa mieszanego (mixed marriage) odnosi się do związku osób reprezentujących różne kultury (intercultural marriage), religie (interreligious marriage lub interfaith marriage) czy narodowości (transnational marriage). Polki coraz częściej decydują się na małżeństwa z obcokrajowcami, które zawierane są zarówno w Polsce, jak i za granicą. Małżeństwa osób pochodzących z różnych krajów, posługujące się różnymi językami, wychowane i wykształcone w odmiennych systemach kulturowych czy religijnych, mogą napotkać na trudności w budowaniu relacji społecznych/rodzinnych. Może to powodować, że Polki będące w małżeństwa mieszanych mogą być/stać się ofiarami przemocy domowej w wymiarze ekonomicznym, psychicznym, fizycznym i seksualnym, często uwarunkowanej normami zwyczajowymi. Co więcej, nie wszystkie rodzaje przemocy czy przestępstw wobec kobiet są w ogóle w krajach zamieszkania Polek-migrantek zabronione pod groźbą kary. Sytuacja może komplikować się dodatkowo, gdy w grę wchodzi małżeństwo regulowane np. prawem szariatu.
Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie czy polskie przepisy prawne (lub ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe) gwarantują Polkom z małżeństw mieszanych jakąkolwiek ochronę, a jeśli tak, to gdzie i w jaki sposób mogą się one o takową starać. Ważnym pytaniem jest również, jakie instytucje publiczne angażują się w pomoc tej konkretnej grupie migrantek oraz jak daleko w praktyce sięgają ich możliwości, szczególnie w sytuacji, gdy doświadczająca przemocy Polka przebywa w kraju, gdzie prawo nie rozdziela życia świeckiego i religijnego, a sprawy małżeństw podlegają (przede wszystkim) sądownictwu religijnemu
Data publikacji: 11.2019
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Walter D. Kamphoefner
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 7-27
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.030.11072David A. Gerber
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 29-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.031.11073Anna Mazurkiewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 41-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.032.11074Neal Pease
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 59-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.033.11075Mary Patrice Erdmans, Adrianna Smell
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 69-91
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.034.11076James S. Pula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 93-118
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.035.11077Joanna Kulpińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 119-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.036.11078Walter D. Kamphoefner
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 7-27
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.030.11072David A. Gerber
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 29-40
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.031.11073Anna Mazurkiewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 41-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.032.11074Neal Pease
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 59-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.033.11075Mary Patrice Erdmans, Adrianna Smell
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 69-91
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.034.11076James S. Pula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 93-118
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.035.11077Joanna Kulpińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (173), 2019 (XLV), s. 119-135
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.036.11078Data publikacji: 05.09.2019
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Anna Horolets, Magdalena Lesińska, Marek Okólski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 7-42
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.013.10839W Polsce po 1989 roku w wyniku intensyfikacji mobilności przestrzennej i zwiększenia swobody akademickiej nastąpił dynamiczny rozwój studiów migracyjnych. Po trzech dekadach transformacji ustrojowej można stwierdzić, że osiągnęły one status odrębnego pola badawczego, którego tożsamość instytucjonalną wyznaczają specjalistyczne ośrodki naukowe, duże projekty badawcze i aplikacyjne, wydawnictwa ciągłe i wpływowe monografie, kierunki studiów, nagrody przyznawane za prace magisterskie i doktorskie poświęcone migracjom oraz konferencje cykliczne. Przedstawiciele większości dyscyplin z dziedziny nauk humanistycznych i społecznych – m.in. demografii, ekonomii, socjologii, politologii, historii, antropologii, geografii – rozwijają badania nad migracjami. Jednocześnie, wiele projektów badawczych i publikacji z zakresu studiów migracyjnych cechuje interdyscyplinarność. Celem artykułu jest naszkicowanie mapy tego złożonego pola badawczego i próba zdiagnozowania jego stanu i kierunków rozwoju. Tekst przedstawia raport o stanie badań nad migracjami w Polsce po 1989 roku, przygotowany w latach 2016–2018 przez Komitet Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk.
Zuzanna Brunarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 43-62
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.014.10840Aleksandra Turowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 63-85
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.015.10841Agata Domachowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 87-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.016.10842Anna Magdalena Kosińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 101-129
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.017.10843W niniejszym artykule zanalizowane zostały regulacje prawne odnoszące się do działania tzw. unijnych agencji migracyjnych. Zgodnie z przyjętym założeniem kreowanie unijnej polityki migracyjnej opiera się w dużym stopniu na zasadzie priorytetu bezpieczeństwa migracyjnego. Zasada ta zakłada przyjęcie jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa wobec wszystkich uczestników procesu migracyjnego. Z zasadą tą powiązane jest również prawo solidarnościowe do bezpieczeństwa migracyjnego. Szczególną rolę w realizacji polityki migracyjnej UE pełnią tzw. migracyjne agencje zdecentralizowane – Frontex, EASO i eu-LISA. Autorka analizuje regulacje prawne odnoszące się do działań każdej z nich oraz poziom ich praktycznego wdrożenia, skupiając się szczególnie na okresie po kwietniu 2015 r. tj. po eskalacji europejskiego kryzysu migracyjnego.
Patrycja Błasiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 131-159
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.018.10844Artykuł stanowi wprowadzenie do tematyki związanej z religijno-społecznym ruchem New Sanctuary Movement, który pomaga nieudokumentowanym imigrantom w USA uniknąć deportacji. Chociaż swoją działalność opiera na biblijnym prawie do schronienia na terenie świątyni, to nie wszyscy chrześcijanie popierają jego istnienie. Tematyka ta jest szczególnie aktualna w czasie prezydentury Donalda Trumpa, ponieważ ograniczenie dotacji ze środków federalnych na tzw. sanctuary cities, czyli stany, hrabstwa lub miasta należące do New Sanctuary Movement było kluczowym punktem jego programu wyborczego „Make America Great Again”. Działalność New Sanctuary Movement została analizowana w kontekście koncepcji obywatelskiego nieposłuszeństwa.
Anita Adamczyk, Robert Bartłomiejski, Dorota Kowalewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 161-184
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.019.10845Celem niniejszego artykułu jest analiza sytuacji imigrantów zarobkowych na zachodniopomorskim rynku pracy. Dane dotyczące imigracji zarobkowej do województwa zachodniopomorskiego zostały odniesione do uwarunkowań regionalnego rynku pracy. Autorzy w artykule odwołują się ponadto do danych pochodzących z wywiadów z imigrantami i ekspertami. Na ich podstawie dokonano analizy sytuacji rodzinnej, ekonomicznej i społecznej imigracji zarobkowych. Zgromadzone dane wskazują, że zdecydowaną większość imigrantów zarobkowych w województwie zachodniopomorskim stanowili Ukraińcy. Ich przyjazd do Szczecina i regionu zachodniopomorskiego, podyktowany był, w pierwszej kolejności relatywnie wysokimi zarobkami, a następnie bliskością językową i kulturową. Z przeprowadzonych badań wynika, że w tej chwili mamy do czynienia w województwie zachodniopomorskim ze zjawiskami typowymi dla imigracji „pierwszej fali”. Dla tego etapu pracy zarobkowej cudzoziemców charakterystyczna jest częstsza zmiana miejsca zatrudnienia, wydłużanie godzinowego czasu pracy i mniejsza liczba kontaktów pomiędzy imigrantami.
Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 185-205
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.020.10846W artykule wskazuje się na rolę i działalność polskich emigrantów w krajach i kulturach arabskich. Do tego obszaru zaliczono w materiale Afrykę Północno-Zachodnią, Afrykę Północno-Wschodnią, Bliski Wschód i Półwysep Arabski. Są to regiony zdominowane przez ludność pochodzenia arabskiego.
Pierwsi emigranci z ziem polskich zaczęli docierać do krajów arabskich już w średniowieczu i czasach nowożytnych. Dopiero od końca XVIII w. zaczęło przyjeżdżać coraz więcej osób, ale ta część świata nigdy nie stanowiła dla polskiej emigracji atrakcyjnego miejsca do zamieszkania. Największe grupy dotarły tam w latach II wojny światowej, ale miało to związek z uchodźcami politycznymi uciekającymi przed Rzeszą Niemiecką oraz osobami ewakuowanymi ze Związku Radzieckiego.
Polskich emigrantów docierających do krajów arabskich podzielić można na trzy grupy. Pierwszą stanowiła emigracja polityczno-wojskowa – oficerowie w wojsku tureckim, żołnierze francuskiej i hiszpańskiej legii cudzoziemskiej, oddziały wojskowe biorące udział w działaniach zbrojnych związanych z II wojną światową. Drugą była emigracja ekonomiczno-zarobkowa – rzemieślnicy, specjaliści, artyści, kadry naukowo-techniczne XIX i XX-wieczne. Trzecia wywodziła się z emigracji społeczno-kulturalnej – duchowni pracujący w tej części świata, małżeństwa polsko-arabskie.
Maja Biernacka, Barbara Jancewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 207-235
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.021.10847Joanna Książek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 237-253
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.022.10848Artykuł ukazuje funkcjonującą w przestrzeni społecznej konfrontację dwóch imigranckich grup – repatriantów i uchodźców, które wraz z kryzysem uchodźczym w Europie oraz polityzacją problemów dotyczących zarówno jednej jak i drugiej grupy, ulegają społecznej polaryzacji. Do analizy zjawiska wykorzystywane są dwie antropologiczne kategorie: opozycyjna – Swoich i Obcych, oraz „jednocząca” – wspólnoty. Druga z nich traktowana jest jako objawiająca się na dwóch płaszczyznach – opartej na przynależności narodowej oraz opartej na dzieleniu wspólnego losu. Proces przypisywania obydwu grupom cech swojskości bądź obcości, włączania do wspólnoty bądź wykluczania z niej, ulega relatywizacji pod wpływem bieżących wydarzeń światowych i ich społecznego odbioru współkształtowanego w niemałym stopniu przez dyskurs oficjalny. Główną tezą wynikającą z analizy przedstawionej sytuacji jest, iż próby powoływania się na wspólnotę losu wszystkich migrantów dokonywane przez środowiska pro- imigranckie i pro-uchodźcze, w obliczu strachu wywołanego kryzysem związanym z napływem uchodźców, zderzają się w nierównej walce ze wspólnotą tożsamości mającą niejako pierwszeństwo w sytuacji zagrożenia. W tekście wykorzystuję wyniki dwuletnich badań prowadzonych w środowisku repatriantów oraz spostrzeżenia jako uczestnika i obserwatora debaty publicznej na temat uchodźców w Polsce.
Iwona H. Pugacewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 255-273
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.023.10849Artykuł prezentuje interesującą, dziewiętnastowieczną formę demonstracji uczuć narodowych, jaką był polski pogrzeb na emigracji. Przyjmował często formę patriotycznej manifestacji i w sposób naturalny, niejako mimowolnie, okazał się ważnym elementem działalności Szkoły Polskiej na Batignolles. Uchwycenie roli ceremoniału pochówkowego w patriotycznej dydaktyce największej dziewiętnastowiecznej polskiej placówki edukacyjnej na Zachodzie, to ukazanie zupełnie nieznanej sfery emigracyjnego wychowania. Uczestnictwo polskich dzieci i młodzieży w pogrzebach, jak i związanych z nimi, wypracowywanych przez lata zwyczajach, wpisało się na stałe do szeroko rozumianego programu wychowawczo-dydaktycznego szkoły, świadczyło o odrębności obyczajowo-etnicznej polskiej diaspory wobec francuskiej kultury, uczyło historii i polskich tradycji, wzmacniało poczucie polskiej identyfikacji narodowej. Poprzez cykliczne odbywane żałoby, procesje i tym podobne manifestacje kształtowały się elementy tożsamości batignolskiej młodzieży typowe dla przedstawicieli polskiej diaspory. Ukazanie wagi i trwałości takiego patriotycznego, a zarazem „żałobnego” wychowania uzmysławia rolę pozalekcyjnej edukacji w konstruowaniu i przekazywaniu trwałej identyfikacji narodowej kolejnym pokoleniom wychowywanym na emigracji.
Grzegorz Pełczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 275-291
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.024.10850W okresie międzywojennym było we Francji ponad 500 000 emigrantów z Polski. Po wojnie komunistyczny rząd polski postanowił sprowadzić ich do Polski. W latach 1946–1949 z Francji do Polski przyjechało ok. 70 000 osób i zamieszkało głównie na Dolnym i Górnym Śląsku. Było im trudno przyzwyczaić się do życia w Polsce ze względu na różnice kulturowe, ogromne zniszczenie kraju, a także niesprzyjającą sytuację polityczną. Niektórzy wrócili do Francji. Większość jednak znalazła w Polsce swoje miejsce, w większej czy mniejszej mierze zachowując więzi z Francją.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 295-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.025.10851Maria Flora Zielińska, z domu Nałęcz-Odrzywolska, wyjechała z Krakowa w 1957 roku. Wraz z mężem Jankiem osiedli najpierw w Montrealu, później w Ottawie. Maria, kobieta o wielkim temperamencie i sercu, przez ponad pół wieku niestrudzenie pracowała na rzecz ukochanej Polski, Polonii i Kanady. W kraju ukończyła studia rolnicze na UJ, a w Kanadzie bibliotekoznawstwo na McGill University. Czynnie działała w niemal wszystkich ottawskich organizacjach polonijnych, reprezentowała je także na forum ogólnokanadyjskim. Zawodowo związana była z kanadyjskimi bibliotekami: uniwersytecką w Montrealu i Narodową w Ottawie, współtworzyła biblioteki przy instytucjach polonijnych. Zorganizowała i przez ponad 20 lat prowadziła Multilingual Biblioservice, biblioteczney serwis służący kanadyjskim grupom etnicznym. Była to jedna z ważniejszych instytucji powołanych przez rząd P.E. Trudeau w ramach polityki pluralizmu kulturowego. Wielką miłością Marysi pozostał Kraków, gdzie często przyjeżdżała do ostatnich swoich lat, by przejść się po Starym Mieście, iść do Kościoła Mariackiego i do kawiarni Noworola, odwiedzić przyjaciół, po prostu pobyć. Ottawskie mieszkanie Zielińskich zawsze było otwarte dla przybyszów, nie tylko z Polski. Zmarła jesienią 2016 roku w wieku 95 lat.
Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 305-318
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.027.10853Wychodząc od ogólnej definicji transnarodowości Stevena Vertoveca, w artykule posłużono się czterema z sześciu wyszczególnionych przez niego ujęć wskazanego pojęcia. Transnarodowość jako morfologia społeczna, rodzaj świadomości, forma reprodukcji kulturowej oraz (re)konstrukcja „miejsca” lub lokalności – każde z tych znaczeń stało się przyczynkiem do rozważań związanych z zagadnieniami oscylującymi wokół szeroko i różnorodnie pojmowanej kultury.
Mirosław Pawliszyn
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 319-331
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.026.10852Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 335-339
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.028.10854Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 341-348
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.029.10855Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 341-348
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.029.10855Anna Horolets, Magdalena Lesińska, Marek Okólski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 7-42
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.013.10839W Polsce po 1989 roku w wyniku intensyfikacji mobilności przestrzennej i zwiększenia swobody akademickiej nastąpił dynamiczny rozwój studiów migracyjnych. Po trzech dekadach transformacji ustrojowej można stwierdzić, że osiągnęły one status odrębnego pola badawczego, którego tożsamość instytucjonalną wyznaczają specjalistyczne ośrodki naukowe, duże projekty badawcze i aplikacyjne, wydawnictwa ciągłe i wpływowe monografie, kierunki studiów, nagrody przyznawane za prace magisterskie i doktorskie poświęcone migracjom oraz konferencje cykliczne. Przedstawiciele większości dyscyplin z dziedziny nauk humanistycznych i społecznych – m.in. demografii, ekonomii, socjologii, politologii, historii, antropologii, geografii – rozwijają badania nad migracjami. Jednocześnie, wiele projektów badawczych i publikacji z zakresu studiów migracyjnych cechuje interdyscyplinarność. Celem artykułu jest naszkicowanie mapy tego złożonego pola badawczego i próba zdiagnozowania jego stanu i kierunków rozwoju. Tekst przedstawia raport o stanie badań nad migracjami w Polsce po 1989 roku, przygotowany w latach 2016–2018 przez Komitet Badań nad Migracjami Polskiej Akademii Nauk.
Zuzanna Brunarska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 43-62
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.014.10840Aleksandra Turowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 63-85
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.015.10841Agata Domachowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 87-100
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.016.10842Anna Magdalena Kosińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 101-129
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.017.10843W niniejszym artykule zanalizowane zostały regulacje prawne odnoszące się do działania tzw. unijnych agencji migracyjnych. Zgodnie z przyjętym założeniem kreowanie unijnej polityki migracyjnej opiera się w dużym stopniu na zasadzie priorytetu bezpieczeństwa migracyjnego. Zasada ta zakłada przyjęcie jak najwyższego poziomu bezpieczeństwa wobec wszystkich uczestników procesu migracyjnego. Z zasadą tą powiązane jest również prawo solidarnościowe do bezpieczeństwa migracyjnego. Szczególną rolę w realizacji polityki migracyjnej UE pełnią tzw. migracyjne agencje zdecentralizowane – Frontex, EASO i eu-LISA. Autorka analizuje regulacje prawne odnoszące się do działań każdej z nich oraz poziom ich praktycznego wdrożenia, skupiając się szczególnie na okresie po kwietniu 2015 r. tj. po eskalacji europejskiego kryzysu migracyjnego.
Patrycja Błasiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 131-159
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.018.10844Artykuł stanowi wprowadzenie do tematyki związanej z religijno-społecznym ruchem New Sanctuary Movement, który pomaga nieudokumentowanym imigrantom w USA uniknąć deportacji. Chociaż swoją działalność opiera na biblijnym prawie do schronienia na terenie świątyni, to nie wszyscy chrześcijanie popierają jego istnienie. Tematyka ta jest szczególnie aktualna w czasie prezydentury Donalda Trumpa, ponieważ ograniczenie dotacji ze środków federalnych na tzw. sanctuary cities, czyli stany, hrabstwa lub miasta należące do New Sanctuary Movement było kluczowym punktem jego programu wyborczego „Make America Great Again”. Działalność New Sanctuary Movement została analizowana w kontekście koncepcji obywatelskiego nieposłuszeństwa.
Anita Adamczyk, Robert Bartłomiejski, Dorota Kowalewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 161-184
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.019.10845Celem niniejszego artykułu jest analiza sytuacji imigrantów zarobkowych na zachodniopomorskim rynku pracy. Dane dotyczące imigracji zarobkowej do województwa zachodniopomorskiego zostały odniesione do uwarunkowań regionalnego rynku pracy. Autorzy w artykule odwołują się ponadto do danych pochodzących z wywiadów z imigrantami i ekspertami. Na ich podstawie dokonano analizy sytuacji rodzinnej, ekonomicznej i społecznej imigracji zarobkowych. Zgromadzone dane wskazują, że zdecydowaną większość imigrantów zarobkowych w województwie zachodniopomorskim stanowili Ukraińcy. Ich przyjazd do Szczecina i regionu zachodniopomorskiego, podyktowany był, w pierwszej kolejności relatywnie wysokimi zarobkami, a następnie bliskością językową i kulturową. Z przeprowadzonych badań wynika, że w tej chwili mamy do czynienia w województwie zachodniopomorskim ze zjawiskami typowymi dla imigracji „pierwszej fali”. Dla tego etapu pracy zarobkowej cudzoziemców charakterystyczna jest częstsza zmiana miejsca zatrudnienia, wydłużanie godzinowego czasu pracy i mniejsza liczba kontaktów pomiędzy imigrantami.
Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 185-205
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.020.10846W artykule wskazuje się na rolę i działalność polskich emigrantów w krajach i kulturach arabskich. Do tego obszaru zaliczono w materiale Afrykę Północno-Zachodnią, Afrykę Północno-Wschodnią, Bliski Wschód i Półwysep Arabski. Są to regiony zdominowane przez ludność pochodzenia arabskiego.
Pierwsi emigranci z ziem polskich zaczęli docierać do krajów arabskich już w średniowieczu i czasach nowożytnych. Dopiero od końca XVIII w. zaczęło przyjeżdżać coraz więcej osób, ale ta część świata nigdy nie stanowiła dla polskiej emigracji atrakcyjnego miejsca do zamieszkania. Największe grupy dotarły tam w latach II wojny światowej, ale miało to związek z uchodźcami politycznymi uciekającymi przed Rzeszą Niemiecką oraz osobami ewakuowanymi ze Związku Radzieckiego.
Polskich emigrantów docierających do krajów arabskich podzielić można na trzy grupy. Pierwszą stanowiła emigracja polityczno-wojskowa – oficerowie w wojsku tureckim, żołnierze francuskiej i hiszpańskiej legii cudzoziemskiej, oddziały wojskowe biorące udział w działaniach zbrojnych związanych z II wojną światową. Drugą była emigracja ekonomiczno-zarobkowa – rzemieślnicy, specjaliści, artyści, kadry naukowo-techniczne XIX i XX-wieczne. Trzecia wywodziła się z emigracji społeczno-kulturalnej – duchowni pracujący w tej części świata, małżeństwa polsko-arabskie.
Maja Biernacka, Barbara Jancewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 207-235
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.021.10847Joanna Książek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 237-253
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.022.10848Artykuł ukazuje funkcjonującą w przestrzeni społecznej konfrontację dwóch imigranckich grup – repatriantów i uchodźców, które wraz z kryzysem uchodźczym w Europie oraz polityzacją problemów dotyczących zarówno jednej jak i drugiej grupy, ulegają społecznej polaryzacji. Do analizy zjawiska wykorzystywane są dwie antropologiczne kategorie: opozycyjna – Swoich i Obcych, oraz „jednocząca” – wspólnoty. Druga z nich traktowana jest jako objawiająca się na dwóch płaszczyznach – opartej na przynależności narodowej oraz opartej na dzieleniu wspólnego losu. Proces przypisywania obydwu grupom cech swojskości bądź obcości, włączania do wspólnoty bądź wykluczania z niej, ulega relatywizacji pod wpływem bieżących wydarzeń światowych i ich społecznego odbioru współkształtowanego w niemałym stopniu przez dyskurs oficjalny. Główną tezą wynikającą z analizy przedstawionej sytuacji jest, iż próby powoływania się na wspólnotę losu wszystkich migrantów dokonywane przez środowiska pro- imigranckie i pro-uchodźcze, w obliczu strachu wywołanego kryzysem związanym z napływem uchodźców, zderzają się w nierównej walce ze wspólnotą tożsamości mającą niejako pierwszeństwo w sytuacji zagrożenia. W tekście wykorzystuję wyniki dwuletnich badań prowadzonych w środowisku repatriantów oraz spostrzeżenia jako uczestnika i obserwatora debaty publicznej na temat uchodźców w Polsce.
Iwona H. Pugacewicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 255-273
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.023.10849Artykuł prezentuje interesującą, dziewiętnastowieczną formę demonstracji uczuć narodowych, jaką był polski pogrzeb na emigracji. Przyjmował często formę patriotycznej manifestacji i w sposób naturalny, niejako mimowolnie, okazał się ważnym elementem działalności Szkoły Polskiej na Batignolles. Uchwycenie roli ceremoniału pochówkowego w patriotycznej dydaktyce największej dziewiętnastowiecznej polskiej placówki edukacyjnej na Zachodzie, to ukazanie zupełnie nieznanej sfery emigracyjnego wychowania. Uczestnictwo polskich dzieci i młodzieży w pogrzebach, jak i związanych z nimi, wypracowywanych przez lata zwyczajach, wpisało się na stałe do szeroko rozumianego programu wychowawczo-dydaktycznego szkoły, świadczyło o odrębności obyczajowo-etnicznej polskiej diaspory wobec francuskiej kultury, uczyło historii i polskich tradycji, wzmacniało poczucie polskiej identyfikacji narodowej. Poprzez cykliczne odbywane żałoby, procesje i tym podobne manifestacje kształtowały się elementy tożsamości batignolskiej młodzieży typowe dla przedstawicieli polskiej diaspory. Ukazanie wagi i trwałości takiego patriotycznego, a zarazem „żałobnego” wychowania uzmysławia rolę pozalekcyjnej edukacji w konstruowaniu i przekazywaniu trwałej identyfikacji narodowej kolejnym pokoleniom wychowywanym na emigracji.
Grzegorz Pełczyński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 275-291
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.024.10850W okresie międzywojennym było we Francji ponad 500 000 emigrantów z Polski. Po wojnie komunistyczny rząd polski postanowił sprowadzić ich do Polski. W latach 1946–1949 z Francji do Polski przyjechało ok. 70 000 osób i zamieszkało głównie na Dolnym i Górnym Śląsku. Było im trudno przyzwyczaić się do życia w Polsce ze względu na różnice kulturowe, ogromne zniszczenie kraju, a także niesprzyjającą sytuację polityczną. Niektórzy wrócili do Francji. Większość jednak znalazła w Polsce swoje miejsce, w większej czy mniejszej mierze zachowując więzi z Francją.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 295-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.025.10851Maria Flora Zielińska, z domu Nałęcz-Odrzywolska, wyjechała z Krakowa w 1957 roku. Wraz z mężem Jankiem osiedli najpierw w Montrealu, później w Ottawie. Maria, kobieta o wielkim temperamencie i sercu, przez ponad pół wieku niestrudzenie pracowała na rzecz ukochanej Polski, Polonii i Kanady. W kraju ukończyła studia rolnicze na UJ, a w Kanadzie bibliotekoznawstwo na McGill University. Czynnie działała w niemal wszystkich ottawskich organizacjach polonijnych, reprezentowała je także na forum ogólnokanadyjskim. Zawodowo związana była z kanadyjskimi bibliotekami: uniwersytecką w Montrealu i Narodową w Ottawie, współtworzyła biblioteki przy instytucjach polonijnych. Zorganizowała i przez ponad 20 lat prowadziła Multilingual Biblioservice, biblioteczney serwis służący kanadyjskim grupom etnicznym. Była to jedna z ważniejszych instytucji powołanych przez rząd P.E. Trudeau w ramach polityki pluralizmu kulturowego. Wielką miłością Marysi pozostał Kraków, gdzie często przyjeżdżała do ostatnich swoich lat, by przejść się po Starym Mieście, iść do Kościoła Mariackiego i do kawiarni Noworola, odwiedzić przyjaciół, po prostu pobyć. Ottawskie mieszkanie Zielińskich zawsze było otwarte dla przybyszów, nie tylko z Polski. Zmarła jesienią 2016 roku w wieku 95 lat.
Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 305-318
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.027.10853Wychodząc od ogólnej definicji transnarodowości Stevena Vertoveca, w artykule posłużono się czterema z sześciu wyszczególnionych przez niego ujęć wskazanego pojęcia. Transnarodowość jako morfologia społeczna, rodzaj świadomości, forma reprodukcji kulturowej oraz (re)konstrukcja „miejsca” lub lokalności – każde z tych znaczeń stało się przyczynkiem do rozważań związanych z zagadnieniami oscylującymi wokół szeroko i różnorodnie pojmowanej kultury.
Mirosław Pawliszyn
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 319-331
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.026.10852Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (172), 2019 (XLV), s. 335-339
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.028.10854Data publikacji: 05.2019
Guest Editors: Paula Pustułka
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Paula Pustułka , Agnieszka Trąbka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 11-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.012.10270Elżbieta M. Goździak, Joseph Russell-Jenkins
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 25-39
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.001.10251Ewa Krzaklewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 41-59
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.002.10252Justyna Sarnowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 61-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.003.10253Dominika Winogrodzka, Izabela Mleczko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 85-106
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.004.10254Sara Young
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 109-130
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.005.10255Izabela Czerniejewska, Izabella Main
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 131-148
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.006.10256Stella Strzemecka, Krystyna Slany
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 149-170
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.007.10257Paulina Szydłowska, Joanna Durlik , Halina Grzymała-Moszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 171-192
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.008.10258Krystyna Kamińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 193-214
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.009.10259Joanna Książek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 215-233
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.010.10260Anzhela Popyk, Paula Pustułka , Agnieszka Trąbka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 235-255
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.011.10261Paula Pustułka , Agnieszka Trąbka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 11-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.012.10270Elżbieta M. Goździak, Joseph Russell-Jenkins
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 25-39
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.001.10251Ewa Krzaklewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 41-59
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.002.10252Justyna Sarnowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 61-83
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.003.10253Dominika Winogrodzka, Izabela Mleczko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 85-106
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.004.10254Sara Young
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 109-130
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.005.10255Izabela Czerniejewska, Izabella Main
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 131-148
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.006.10256Stella Strzemecka, Krystyna Slany
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 149-170
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.007.10257Paulina Szydłowska, Joanna Durlik , Halina Grzymała-Moszczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 171-192
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.008.10258Krystyna Kamińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 193-214
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.009.10259Joanna Książek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 215-233
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.010.10260Anzhela Popyk, Paula Pustułka , Agnieszka Trąbka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1 (171), 2019 (XLV), s. 235-255
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.19.011.10261Data publikacji: 12.2018
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Mary Patrice Erdmans
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 9-30
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.043.9445Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 31-43
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.044.9446Sonia Caputa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 45-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.045.9447Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 59-75
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.046.9448Magdalena Paluszkiewicz-Misiaczek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 77-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.047.9449Magdalena Lesińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 97-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.048.9450Mikołaj Murkociński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 119-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.049.9451Piotr Podemski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 137-156
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.050.9452Justyna Budzik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 159-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.051.9453Mary Patrice Erdmans
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 9-30
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.043.9445Joanna Wojdon
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 31-43
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.044.9446Sonia Caputa
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 45-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.045.9447Anna Reczyńska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 59-75
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.046.9448Magdalena Paluszkiewicz-Misiaczek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 77-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.047.9449Magdalena Lesińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 97-117
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.048.9450Mikołaj Murkociński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 119-136
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.049.9451Piotr Podemski
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 137-156
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.050.9452Justyna Budzik
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 4 (170), 2018 (XLIV), s. 159-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.051.9453Data publikacji: 12.12.2018
Guest Editors: Kamil Łuczaj, Janusz Mucha, Maria Nawojczyk
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Maria Nawojczyk, Magdalena Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 9-15
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.032.9431Anna Skraba, Magdalena Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 17-39
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.033.9432Maria Nawojczyk, Lidia Synowiec-Jaje
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 41-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.034.9433Małgorzata Patok
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 59-76
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.035.9434Katarzyna Andrejuk, Olena Oleksiyenko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 77-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.036.9435Marta Songin-Mokrzan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 97-112
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.037.9436Janusz Mucha, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 115-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.038.9437Gregor Schäfer
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 123-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.039.9438Rui Machado Gomes, João Teixeira Lopes, Luísa Cerdeira, Henrique Vaz, Paulo Peixoto, Belmiro Cabrito, Maria Lourdes Machado-Taylor, Rui Brites, Tomás Patrocínio, Rafaela Ganga, Sílvia Silva, José Pedro Silva
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 143-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.040.9439Jelena Dinić
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 165-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.041.9440Kamil Łuczaj, Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 185-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.042.9441Janusz Mucha, Kamil Łuczaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 115-122
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.038.9437Gregor Schäfer
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 123-142
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.039.9438Rui Machado Gomes, João Teixeira Lopes, Luísa Cerdeira, Henrique Vaz, Paulo Peixoto, Belmiro Cabrito, Maria Lourdes Machado-Taylor, Rui Brites, Tomás Patrocínio, Rafaela Ganga, Sílvia Silva, José Pedro Silva
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 143-164
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.040.9439Jelena Dinić
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 165-183
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.041.9440Kamil Łuczaj, Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 185-204
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.042.9441Maria Nawojczyk, Magdalena Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 9-15
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.032.9431Anna Skraba, Magdalena Nowicka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 17-39
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.033.9432Maria Nawojczyk, Lidia Synowiec-Jaje
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 41-58
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.034.9433Małgorzata Patok
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 59-76
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.035.9434Katarzyna Andrejuk, Olena Oleksiyenko
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 77-96
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.036.9435Marta Songin-Mokrzan
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 3 (169), 2018 (XLIV), s. 97-112
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.037.9436Data publikacji: 08.11.2018
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 9-30
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.017.9143Mirosław Pawliszyn
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 31-42
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.018.9144W prezentowanym artykule autor zastanawia się, czym jest wrogość jako taka, przyjmując, iż ludzie z natury są wobec siebie raczej przychylni, pozbawieni negatywnych odczuć. Nie chodzi o dokładne opisanie kategorii „obcego”, ale ważniejszy jest sam proces, który sprawia, że ktoś zostaje w ten sposób określony. Wrogość jest czymś wtórnym, pochodnym, zatem tym, co przeinacza, przekłamuje prawdę o człowieku. Nie sposób jednak powiedzieć, co tak naprawdę skłania człowieka do tego, by wyzwoliła się w nim postawa wrogości. Jak rozgrywa się ten skomplikowany, jak można mniemać, akt przejścia od traktowania kogoś jako „innego” do myślenia o nim w kategorii „obcego”? Autor próbuje wskazać kilka istotnych wątków, by dojść do konkluzji, iż proces „tworzenia obcego”, choć sam w sobie nienaturalny, stanowi nieodłączny element świata, w jakim żyjemy. Konkluzja ta ma zawsze tragiczny wymiar.
Jan Lencznarowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 43-66
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.019.9145Australijska polityka imigracyjna, szczególnie wobec uchodźców, oraz polityka wielokulturowości były często przywoływane w Europie jako pozytywny model, zwłaszcza przez zwolenników masowej imigracji i integracji nowo przybyłych w społeczeństwach przyjmujących. Jednak w ostatnich latach stanowisko Canberry wobec osób próbujących bez wiz dostać się na terytorium australijskie, by tam uzyskać status uchodźcy, wzbudza krytykę na świecie i w samej Australii. Zarazem, gdy Unia Europejska stanęła w obliczu fali niekontrolowanej migracji z Afryki i Azji, nie brakuje wezwań do przyjęcia australijskich rozwiązań. Trudno nie spostrzec, jak bardzo owe polemiki odzwierciedlają starcie różnych politycznych i ideologicznych perspektyw, a trafiające do polskiego czytelnika wypowiedzi są zwykle wyrwane z kontekstu. Dlatego poniższy tekst ma dwa cele: zarysowanie historii polityki australijskiej wobec uchodźców oraz wykazanie, że wprowadzone na przełomie wieku zmiany są raczej jej ewolucyjną kontynuacją niż radykalną zmianą.
Piotr Długosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 67-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.020.9146Artykuł prezentuje wyniki badań nad imigracją ukraińskich studentów do Polski. Badania zostały zrealizowane metodą sondażową za pomocą ankiety audytoryjnej wśród studentów w 2015 i 2017 r. Próba badawcza liczyła 606 studentów. Badania realizowano w Krakowie, Rzeszowie i Przemyślu. Wynika z nich, że głównym motywem przyjazdu na studia do Polski była chęć uzyskania zagranicznego wykształcenia, mającego zwiększyć szanse życiowe młodzieży. Największym problemem, jaki się pojawił po przyjeździe, były wysokie koszty życia w Polsce oraz brak znajomości języka i niedostateczna integracja z polskimi rówieśnikami. Najwyżej studenci ocenili infrastrukturę techniczną i cyfrową polskich uczelni oraz serdeczne i życzliwe stosunki z pracownikami uczelni. Znaczącym problemem dla studentów był brak możliwości znalezienia odpowiedniej pracy w czasie studiów i po ich skończeniu. Większość studentów po licencjacie planuje zdobyć wykształcenie magisterskie. Po zakończeniu edukacji tylko 13% ankietowanych zamierza wrócić na Ukrainę. Ponad połowa chce pozostać w Polsce, a 1/3 wyjechać dalej na zachód.
Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 93-110
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.021.9147Artykuł analizuje dane na temat cudzoziemców zarejestrowanych jako osoby bezrobotne w Polsce. Najwięcej zarejestrowanych bezrobotnych pochodzi z krajów byłego Związku Radzieckiego, w szczególności z Ukrainy, Rosji, Białorusi, Armenii. Za taki rozkład odpowiadają różne czynniki, np. Ukraińcy to największa i dynamicznie rosnąca społeczność imigrancka, więc proporcjonalnie obarczona największym ryzykiem bezrobocia. Z kolei osoby ujęte w statystykach jako Rosjanie to głównie uchodźcy z Czeczenii. Niemal nieobecni wśród zarejestrowanych bezrobotnych są imigranci z Wietnamu, Indii i Chin, mimo że społeczności z tych krajów są w Polsce relatywnie duże. Z samym statusem bezrobotnego jest związany dostęp do pewnych podstawowych świadczeń społecznych (zwłaszcza objęcie publiczną opieką zdrowotną). Natomiast udział osób z prawem do zasiłku w populacji cudzoziemców zarejestrowanych jako bezrobotni jest bardzo niski, mniejszy niż w przypadku ogółu bezrobotnych w Polsce. Ponadto analiza odsetka bezrobotnych w zależności od państwa pochodzenia wykazała, że w latach 2012–2017 udział bezrobotnych w populacji imigrantów z poszczególnych grup co do zasady zmniejszał się. Przyrost populacji imigranckiej był dużo większy niż przyrost liczby bezrobotnych. W podsumowaniu zaproponowane są wyjaśnienia niskiego poziomu bezrobocia wśród imigrantów w Polsce. Analizując bezrobocie rejestrowane imigrantów w Polsce, artykuł wypełnia ważną lukę badawczą dotyczącą analizy bierności zawodowej cudzoziemców w RP.
Agnieszka Szczepaniak-Kroll
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 111-133
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.022.9148Na początku lat 80. XX w., w związku z napiętą sytuacją polityczną i kryzysem ekonomicznym w Polsce, tysiące ludzi wyruszyło na emigrację do Europy Zachodniej. Preferowanym kierunkiem stał się wówczas nie tak odległy Berlin Zachodni. Polacy włożyli wiele energii, by zintegrować się ze społeczeństwem przyjmującym, wypracowując odpowiednie strategie pobytowe. Przyczyniły się one do powstania określonych stylów życia, czyli zespołu zachowań charakterystycznych dla tej właśnie grupy. W ostatnich latach ulegają one modyfikacjom, m.in. w związku z procesem transnacjonalizacji migrantów. W artykule analizuję zachodzące zmiany na podstawie wyników badań, które przeprowadziłam w latach 2009–2015.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 135-154
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.023.9149W 2011 roku w Kanadzie mieszkało około 250 tysięcy osób czysto portugalskiego pochodzenia i prawie 180 tysięcy o korzeniach częściowo portugalskich. Pierwsza grupa emigrantów portugalskich dotarła do Kanady w 1953 roku, początkując tym samym niemal pół wieku dość licznego osadnictwa Portugalczyków w tym kraju. W ciągu kolejnych dekad Portugalczycy migrowali do Kanady w ponad 95% w ramach sponsoringu rodzinnego, sąsiedzkiego czy udzielanego bliższym i dalszym znajomym. W efekcie kolejne grupy emigrantów portugalskich miały bardzo zbliżone do siebie charakterystyki: niemal zupełny brak wykształcenia, brak jakiegokolwiek przygotowania zawodowego, znajomość jedynie rodzimego języka. Diaspora portugalska w Kanadzie wywodzi się przede wszystkim z Azorów. Do dziś ponad 65% portugalskiej grupy etnicznej to pierwsze lub kolejne pokolenia emigrantów z tych wysp. Portugalska grupa etniczna jest zaliczana przez badaczy do grup w trakcie przekształceń, choć niemal wszyscy przyznają, że są to procesy spóźnione w stosunku do innych zbiorowości etnicznych. Powodów takiego stanu jest wiele, wśród nich najważniejsze to: dominacja pierwszej generacji, która de facto nie posiada żadnego wykształcenia i dodatkowo nie ma nawyków edukacyjnych; socjalizacja większości emigrantów w czasach reżimu Salazara, skutkująca między innymi brakiem samodzielności; wewnętrzne rozbicie grupy jako efekt relacji wywiezionych z Europy, w tym poczucie marginalizowania pochodzącej z Azorów większości przez grupę z Portugalii kontynentalnej.
Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 155-187
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.024.9150Punktem wyjścia prowadzonego w tym artykule wywodu jest teza o istniejących między Polską a Portugalią podobieństwach z zakresu zagadnień migracyjnych. W pierwszym rzędzie, celem wykazania owych podobieństw, autorka prześledziła historię Portugalii z perspektywy migracyjnej od czasów wielkich odkryć geograficznych. Jednocześnie wybrane portugalskie doświadczenia odniesiono do sytuacji Polski w omawianym zakresie. Następnie przybliżono wdrożone w Portugalii określone rozwiązania o charakterze politycznym, które wpisują się w ramy – wysuwanych przez Rafała Matyję, Annę Siewierską-Chmaj i Konrada Pędziwiatra – poszczególnych postulatów zasadniczych wytycznych polskiej doktryny imigracyjnej. A wspomnianymi postulatami są: po pierwsze, udzielanie ochrony uchodźcom; po drugie, działanie na rzecz szeroko pojmowanej repatriacji; po trzecie, otwarcie na migrantów z Europy, a także z innych zbliżonych do niej pod względem kulturowym obszarów i dostrzeżenie w nich potencjalnych współobywateli oraz po czwarte, przedsiębranie działań mających na celu sprowadzenie do Polski wysoko wykwalifikowanych obcokrajowców.
Maja Biernacka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 189-201
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.025.9151Paweł Sowiński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 203-228
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.026.9152Autor artykułu przyjmuje perspektywę mikrohistoryczną. Na przykładzie Norberta Żaby, polskiego uchodźcy w Szwecji w latach 1945–1994, zajmuje się problemem obowiązków emigranta wobec kraju pochodzenia w sytuacji łączności z dawną ojczyzną i zarazem częściowej alienacji od spraw polskich. Twierdzi, że Żaba należał do tak zwanych aktorów transformacyjnych, przyczyniał się do poszerzenia horyzontów poznawczych przybyszów z kraju i tym samym do wyłaniania się demokratycznej wspólnoty społeczno-politycznej w Polsce. Analiza uwzględnia problematykę taktyki działania, przywództwa, konfliktu, tożsamości grupowej, motywacji, emocji emigranta politycznego, mediów społecznych, polityki na odległość.
Elżbieta Nieroba
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 229-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.027.9153Paulina Napierała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 241-247
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.028.9154Joanna Kulpińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 251-257
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.029.9155Agnieszka Szczepaniak-Kroll
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 259-261
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.030.9156Izabella Main, 2018, Lepsze światy medyczne? Zdrowie, choroba i leczenie polskich migrantek w perspektywie antropologicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar: Warszawa, 2018, 208 s.
Sandra Tomczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 263-265
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.031.9157Paulina Napierała
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 241-247
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.028.9154Joanna Kulpińska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 251-257
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.029.9155Agnieszka Szczepaniak-Kroll
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 259-261
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.030.9156Izabella Main, 2018, Lepsze światy medyczne? Zdrowie, choroba i leczenie polskich migrantek w perspektywie antropologicznej, Wydawnictwo Naukowe Scholar: Warszawa, 2018, 208 s.
Sandra Tomczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 263-265
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.031.9157Agnieszka Bielewska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 9-30
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.017.9143Mirosław Pawliszyn
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 31-42
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.018.9144W prezentowanym artykule autor zastanawia się, czym jest wrogość jako taka, przyjmując, iż ludzie z natury są wobec siebie raczej przychylni, pozbawieni negatywnych odczuć. Nie chodzi o dokładne opisanie kategorii „obcego”, ale ważniejszy jest sam proces, który sprawia, że ktoś zostaje w ten sposób określony. Wrogość jest czymś wtórnym, pochodnym, zatem tym, co przeinacza, przekłamuje prawdę o człowieku. Nie sposób jednak powiedzieć, co tak naprawdę skłania człowieka do tego, by wyzwoliła się w nim postawa wrogości. Jak rozgrywa się ten skomplikowany, jak można mniemać, akt przejścia od traktowania kogoś jako „innego” do myślenia o nim w kategorii „obcego”? Autor próbuje wskazać kilka istotnych wątków, by dojść do konkluzji, iż proces „tworzenia obcego”, choć sam w sobie nienaturalny, stanowi nieodłączny element świata, w jakim żyjemy. Konkluzja ta ma zawsze tragiczny wymiar.
Jan Lencznarowicz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 43-66
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.019.9145Australijska polityka imigracyjna, szczególnie wobec uchodźców, oraz polityka wielokulturowości były często przywoływane w Europie jako pozytywny model, zwłaszcza przez zwolenników masowej imigracji i integracji nowo przybyłych w społeczeństwach przyjmujących. Jednak w ostatnich latach stanowisko Canberry wobec osób próbujących bez wiz dostać się na terytorium australijskie, by tam uzyskać status uchodźcy, wzbudza krytykę na świecie i w samej Australii. Zarazem, gdy Unia Europejska stanęła w obliczu fali niekontrolowanej migracji z Afryki i Azji, nie brakuje wezwań do przyjęcia australijskich rozwiązań. Trudno nie spostrzec, jak bardzo owe polemiki odzwierciedlają starcie różnych politycznych i ideologicznych perspektyw, a trafiające do polskiego czytelnika wypowiedzi są zwykle wyrwane z kontekstu. Dlatego poniższy tekst ma dwa cele: zarysowanie historii polityki australijskiej wobec uchodźców oraz wykazanie, że wprowadzone na przełomie wieku zmiany są raczej jej ewolucyjną kontynuacją niż radykalną zmianą.
Piotr Długosz
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 67-92
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.020.9146Artykuł prezentuje wyniki badań nad imigracją ukraińskich studentów do Polski. Badania zostały zrealizowane metodą sondażową za pomocą ankiety audytoryjnej wśród studentów w 2015 i 2017 r. Próba badawcza liczyła 606 studentów. Badania realizowano w Krakowie, Rzeszowie i Przemyślu. Wynika z nich, że głównym motywem przyjazdu na studia do Polski była chęć uzyskania zagranicznego wykształcenia, mającego zwiększyć szanse życiowe młodzieży. Największym problemem, jaki się pojawił po przyjeździe, były wysokie koszty życia w Polsce oraz brak znajomości języka i niedostateczna integracja z polskimi rówieśnikami. Najwyżej studenci ocenili infrastrukturę techniczną i cyfrową polskich uczelni oraz serdeczne i życzliwe stosunki z pracownikami uczelni. Znaczącym problemem dla studentów był brak możliwości znalezienia odpowiedniej pracy w czasie studiów i po ich skończeniu. Większość studentów po licencjacie planuje zdobyć wykształcenie magisterskie. Po zakończeniu edukacji tylko 13% ankietowanych zamierza wrócić na Ukrainę. Ponad połowa chce pozostać w Polsce, a 1/3 wyjechać dalej na zachód.
Katarzyna Andrejuk
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 93-110
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.021.9147Artykuł analizuje dane na temat cudzoziemców zarejestrowanych jako osoby bezrobotne w Polsce. Najwięcej zarejestrowanych bezrobotnych pochodzi z krajów byłego Związku Radzieckiego, w szczególności z Ukrainy, Rosji, Białorusi, Armenii. Za taki rozkład odpowiadają różne czynniki, np. Ukraińcy to największa i dynamicznie rosnąca społeczność imigrancka, więc proporcjonalnie obarczona największym ryzykiem bezrobocia. Z kolei osoby ujęte w statystykach jako Rosjanie to głównie uchodźcy z Czeczenii. Niemal nieobecni wśród zarejestrowanych bezrobotnych są imigranci z Wietnamu, Indii i Chin, mimo że społeczności z tych krajów są w Polsce relatywnie duże. Z samym statusem bezrobotnego jest związany dostęp do pewnych podstawowych świadczeń społecznych (zwłaszcza objęcie publiczną opieką zdrowotną). Natomiast udział osób z prawem do zasiłku w populacji cudzoziemców zarejestrowanych jako bezrobotni jest bardzo niski, mniejszy niż w przypadku ogółu bezrobotnych w Polsce. Ponadto analiza odsetka bezrobotnych w zależności od państwa pochodzenia wykazała, że w latach 2012–2017 udział bezrobotnych w populacji imigrantów z poszczególnych grup co do zasady zmniejszał się. Przyrost populacji imigranckiej był dużo większy niż przyrost liczby bezrobotnych. W podsumowaniu zaproponowane są wyjaśnienia niskiego poziomu bezrobocia wśród imigrantów w Polsce. Analizując bezrobocie rejestrowane imigrantów w Polsce, artykuł wypełnia ważną lukę badawczą dotyczącą analizy bierności zawodowej cudzoziemców w RP.
Agnieszka Szczepaniak-Kroll
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 111-133
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.022.9148Na początku lat 80. XX w., w związku z napiętą sytuacją polityczną i kryzysem ekonomicznym w Polsce, tysiące ludzi wyruszyło na emigrację do Europy Zachodniej. Preferowanym kierunkiem stał się wówczas nie tak odległy Berlin Zachodni. Polacy włożyli wiele energii, by zintegrować się ze społeczeństwem przyjmującym, wypracowując odpowiednie strategie pobytowe. Przyczyniły się one do powstania określonych stylów życia, czyli zespołu zachowań charakterystycznych dla tej właśnie grupy. W ostatnich latach ulegają one modyfikacjom, m.in. w związku z procesem transnacjonalizacji migrantów. W artykule analizuję zachodzące zmiany na podstawie wyników badań, które przeprowadziłam w latach 2009–2015.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 135-154
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.023.9149W 2011 roku w Kanadzie mieszkało około 250 tysięcy osób czysto portugalskiego pochodzenia i prawie 180 tysięcy o korzeniach częściowo portugalskich. Pierwsza grupa emigrantów portugalskich dotarła do Kanady w 1953 roku, początkując tym samym niemal pół wieku dość licznego osadnictwa Portugalczyków w tym kraju. W ciągu kolejnych dekad Portugalczycy migrowali do Kanady w ponad 95% w ramach sponsoringu rodzinnego, sąsiedzkiego czy udzielanego bliższym i dalszym znajomym. W efekcie kolejne grupy emigrantów portugalskich miały bardzo zbliżone do siebie charakterystyki: niemal zupełny brak wykształcenia, brak jakiegokolwiek przygotowania zawodowego, znajomość jedynie rodzimego języka. Diaspora portugalska w Kanadzie wywodzi się przede wszystkim z Azorów. Do dziś ponad 65% portugalskiej grupy etnicznej to pierwsze lub kolejne pokolenia emigrantów z tych wysp. Portugalska grupa etniczna jest zaliczana przez badaczy do grup w trakcie przekształceń, choć niemal wszyscy przyznają, że są to procesy spóźnione w stosunku do innych zbiorowości etnicznych. Powodów takiego stanu jest wiele, wśród nich najważniejsze to: dominacja pierwszej generacji, która de facto nie posiada żadnego wykształcenia i dodatkowo nie ma nawyków edukacyjnych; socjalizacja większości emigrantów w czasach reżimu Salazara, skutkująca między innymi brakiem samodzielności; wewnętrzne rozbicie grupy jako efekt relacji wywiezionych z Europy, w tym poczucie marginalizowania pochodzącej z Azorów większości przez grupę z Portugalii kontynentalnej.
Magdalena Gąsior
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 155-187
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.024.9150Punktem wyjścia prowadzonego w tym artykule wywodu jest teza o istniejących między Polską a Portugalią podobieństwach z zakresu zagadnień migracyjnych. W pierwszym rzędzie, celem wykazania owych podobieństw, autorka prześledziła historię Portugalii z perspektywy migracyjnej od czasów wielkich odkryć geograficznych. Jednocześnie wybrane portugalskie doświadczenia odniesiono do sytuacji Polski w omawianym zakresie. Następnie przybliżono wdrożone w Portugalii określone rozwiązania o charakterze politycznym, które wpisują się w ramy – wysuwanych przez Rafała Matyję, Annę Siewierską-Chmaj i Konrada Pędziwiatra – poszczególnych postulatów zasadniczych wytycznych polskiej doktryny imigracyjnej. A wspomnianymi postulatami są: po pierwsze, udzielanie ochrony uchodźcom; po drugie, działanie na rzecz szeroko pojmowanej repatriacji; po trzecie, otwarcie na migrantów z Europy, a także z innych zbliżonych do niej pod względem kulturowym obszarów i dostrzeżenie w nich potencjalnych współobywateli oraz po czwarte, przedsiębranie działań mających na celu sprowadzenie do Polski wysoko wykwalifikowanych obcokrajowców.
Maja Biernacka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 189-201
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.025.9151Paweł Sowiński
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 203-228
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.026.9152Autor artykułu przyjmuje perspektywę mikrohistoryczną. Na przykładzie Norberta Żaby, polskiego uchodźcy w Szwecji w latach 1945–1994, zajmuje się problemem obowiązków emigranta wobec kraju pochodzenia w sytuacji łączności z dawną ojczyzną i zarazem częściowej alienacji od spraw polskich. Twierdzi, że Żaba należał do tak zwanych aktorów transformacyjnych, przyczyniał się do poszerzenia horyzontów poznawczych przybyszów z kraju i tym samym do wyłaniania się demokratycznej wspólnoty społeczno-politycznej w Polsce. Analiza uwzględnia problematykę taktyki działania, przywództwa, konfliktu, tożsamości grupowej, motywacji, emocji emigranta politycznego, mediów społecznych, polityki na odległość.
Elżbieta Nieroba
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 2 (168), 2018 (XLIV), s. 229-238
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.027.9153Data publikacji: 18.09.2018
Sekretarz redakcji: Agnieszka Trąbka
Redaktor naczelny: Dorota Praszałowicz
Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 9-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.001.8910Przez termin „pogranicze” autor rozumie zjawisko społeczne, w ramach którego ludzie z obu stron lub z kilku stron różnie zresztą rozumianych granic wchodzą ze sobą w kontakt. Granica jako linia wykreślona na mapie i wytyczona w przestrzeni nie jest konieczna dla istnienia pogranicza. Z kolei nawet w wypadku formalnie wytyczonej granicy można dokładać wysiłków dla likwidacji sytuacji pogranicza. Komunizm starał się, by umocniona i dobrze strzeżona granica nie dopuszczała do kontaktów ludzi w obszarze jej bliskim. Na obszarach pogranicza tworzyła się kultura synkretyczna – choć pytanie oczywiście w jakim stopniu i w jakich dziedzinach życia. O niektórych ludziach można mówić jako o ludziach pogranicza. Częste w dziejach dyskusje o przynależności ludzi zapamiętanych przez historię jako wielcy dotyczą często ludzi z pogranicza. Obszary pogranicza nieraz bywają terenami konfliktów, zaś ludzie tam żyjący bądź z takich terenów wywodzący się maja nieraz ciężki los. Jednocześnie w wielu wypadkach kształtowali się jako ludzie twórczy i oryginalni.
Karolina Bielenin-Lenczowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 23-47
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.002.8911Celem tego artykułu jest analiza codziennych i świątecznych praktyk jedzeniowych potomków imigrantów polskich w Brazylii w kontekście ich tożsamości zbiorowych i indywidualnych. Badania były prowadzone metodą obserwacji uczestniczącej, autorka prowadziła również wywiady formalne i nieformalne, a także obserwowała aktywność Brazylijczyków polskiego pochodzenia w internecie (Facebook, blogosfera). Autorka skupia uwagę przede wszystkim na jednym produkcie: pierogach, które są uważane za „typowe jedzenie” potomków Polaków. Pokazuje, jak pierogi, jako danie łatwe do przygotowania, pożywne i tanie, są reprodukowane w społeczności polonijnej w przestrzeni domowej i publicznej, stając się częścią programu kulturowego diaspory podczas różnego rodzaju świąt i festiwali.
Argumentuje, że pierogi, podobnie jak inne produkty uważane za „typowe”, są podatne na patrymonializację, ponieważ stoją w centrum tożsamości diaspory. Jednocześnie proponuje wyjście poza perspektywę etniczną i narodową i pokazanie, że zwyczaje jedzeniowe stanowią element tożsamości wiejskiej, środkowo-europejskiej, wspólnej z potomkami Ukraińców czy emigrantów z Pomorza Zachodniego, związanej z podobnym trybem życia i sposobem gospodarowania.
Kamila Ziółkowska-Weiss
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 49-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.003.8912Amerykanie o polskich korzeniach stanowią jedną z najliczniejszych grup narodowościowych zarówno w samym mieście, jak i w Wielkiej Metropolii Chicagowskiej (zaraz po Meksykanach). Stawiając pytanie, ilu Amerykanów polskiego pochodzenia mieszka w Chicago lub na przedmieściach, na ogół nie znajduje się takich samych odpowiedzi. Dysproporcje biorą się stąd, że nie ma konkretnego kryterium, kogo można bądź należy zaliczyć do polskiej grupy narodowościowej, jak również stąd, że nie wszyscy biorą udział w ogólnym spisie ludności. Celem artykułu jest ukazanie rozmieszczenia przestrzennego Polonii zamieszkującej Wielką Metropolię Chicagowską w latach 1980, 1990, 2000 i 2010, oraz analiza zjawiska rozprzestrzeniania się Polonii poza granice miasta Chicago, do innych hrabstw. Analizie poddana została również koncentracjaPolaków zamieszkujących poszczególne dzielnice miasta Chicago w roku 1980 i 2010 oraz omówienie zjawiska migrowania przez Polonię ze starych dzielnic śródmiejskich do bogatszych, dalej oddalonych od centrum.
Anita Brzozowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 69-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.004.8913Artykuł prezentuje wyniki badania, którym objęte zostały opublikowane w mediach społecznościowych wypowiedzi migrantów z Polski w Wielkiej Brytanii i z Ukrainy w Polsce. Do analizy wykorzystano koncepcję społecznego zakotwiczania, która odnosi się do procesu poszukiwania życiowych punktów oparcia – kotwic, pozwalających jednostkom na osiągnięcie psychospołecznej stabilizacji i efektywne funkcjonowanie w nowych warunkach. Przeprowadzone badanie wskazało nie tylko na rolę kotwic obiektywnych, takich jak praca zarobkowa, zasoby materialne i warunki instytucjonalne kraju przyjmującego, lecz także na znaczącą rolę kotwic osadzonych w relacjach społecznych. Zarówno migranci z Polski, jak i z Ukrainy zakotwiczają się mentalnie w wyobrażonych wspólnotach, konstruując klasowo-etniczne formy tożsamości, które stanowią ich punkty odniesienia w nowych warunkach społeczno-kulturowych. Polscy migranci budują wspólnoty wyobrażone, wykorzystując jako grupy odniesienia białych Brytyjczyków oraz przedstawicieli mniejszości etnicznych i grup migranckich o pozaeuropejskich korzeniach. Jednocześnie w ich narracjach podkreślane są różnice klasowe i edukacyjne w obrębie społeczności polskich migrantów. Migranci z Ukrainy konstruują tożsamość w odniesieniu do wartości europejskich oraz przedstawicieli społeczeństwa przyjmującego w warunkach znoszenia wszelkich różnic związanych z ich pozycją społeczno-ekonomiczną. W analizowanych narracjach w obu badanych grupach preferowane są postawy prointegracyjne.
Konrad Banaś
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 101-115
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.005.8914Pierwsze grupy Polaków znalazły się w Luksemburgu już pod koniec XIX w. Po I wojnie światowej państwo to było celem emigracji zarobkowej Polonii westfalsko-nadreńskiej. W latach 30. XX w. do Luksemburga udawali się również Polacy z kraju, gdzie na miejscu dostawali zatrudnienie w rolnictwie lub rzadziej w górnictwie. W czasach II wojny światowej liczba Polonii luksemburskiej poważnie spadła. Pojawiła się jednak niewielka grupa robotników przymusowych, skierowanych do pracy przez Niemców. Po zakończeniu wojny, europejskie rządy przystąpiły do akcji repatriacyjnej swych obywateli. Z inicjatywą wystąpiły władze Luksemburga, które zaproponowały Warszawie układ o wzajemnej repatriacji. Takowy został podpisany 24 VIII 1945 r. W powrocie do Polski zainteresowani byli głównie robotnicy przymusowi oraz „dipisi”. Grupy te borykały się z niezwykle trudną sytuacją socjalno-bytową. Stara przedwojenna emigracja zarobkowa zdążyła się już wtopić w otoczenie. Mimo słabej organizacji aparatu repatriacyjnego ze strony władz warszawskich, do Polski repatriowało się co najmniej 334 Polaków, głównie przez Belgię.
Seweryn Kapinos
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 117-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.006.8915Większość migrantów z Polski, którzy przebywają w Wielkiej Brytanii, długotrwałych, relatywnie dobrze wykształconych, młodych i posiadających przykre doświadczenia w kraju wysyłającym, radzi sobie w nowych okolicznościach społecznych i zawodowych całkiem dobrze. Co więcej, migranci wyrażają zadowolenie z powodu podjęcia decyzji o wyjeździe. To zupełnie nowa jakość w polskiej migracji. Z tego punktu widzenia, problematyka współczesnych migracji jest ważna i trudna do uchwycenia z powodu swojej odrębności w komparacjach do tradycyjnych form migracji. Kiedy ludzie migrują z jednego narodu czy kultury do odmiennych, zabierają ze sobą tożsamość. Egzystując w nowej kulturze, ich tożsamość kulturowa podlega zmianom. Zmieniać może się również ich poczucie przynależności. Autor stara się odpowiedzieć na pytanie o to, jak przedstawia się tożsamość Polaków, zwykłych ludzi w nowym społeczno-kulturowym środowisku. Głównym przedmiotem badań jest próba zbadania związku między tożsamością społeczno-kulturową i migracją. W prezentowanej pracy autor stara się odpowiedzieć na pytanie, jak prezentuje się tożsamość Polaków w Wielkiej Brytanii.
Marta Łuczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 145-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.007.8916Autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób tożsamość narodowa jednostki jest modyfikowana w sytuacji migracji. Badania własne zostały przeprowadzone wśród polskich studentów, którzy przebywają za granicą w celu odbycia studiów. Dla celów operacyjnych autorka przyjęła, że tożsamość narodowa to zbiór autodefinicji jednostki, odnoszących się do dwóch elementów, a mianowicie: do identyfikacji narodowej oraz do walencji kulturowej. Na podstawie analizy przypadków zostało wyróżnionych pięć typów modyfikacji tożsamości tj.: „ja” Polak – obywatel świata; „ja” obywatel świata, urodzony w Polsce; „ja” Polak, obywatel obecnego kraju pobytu i obywatel świata; „ja” Polak i obywatel obecnego kraju pobytu; „ja” obywatel świata i/lub obywatel obecnego kraju pobytu.
Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 163-188
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.008.8917Celem artykułu jest analiza wzorów osiedleńczych polskich migrantów i ich rodzin w Norwegii oraz przybliżenie mechanizmów, przez które zachodzi ich adaptacja do życia w Norwegii. Artykuł oparty jest na badaniach jakościowych (wywiady z 24 rozmówcami, zima–lato 2014) i ilościowych (ankieta internetowa, maj i czerwiec 2015 r., 648 osób) przeprowadzonych w ramach projektu TRANSFAM, jak również na oficjalnych statystykach i rezultatach wcześniejszych badań. Autorka wykorzystała ponadto rezultaty obserwacji poczynionych podczas pobytu w Oslo, gdzie w sierpniu 2016 r. przebywała jako visiting researcher na uczelni Oslo and Akershus University College of Applied Sciences. Zebrany materiał pozwala stwierdzić, że bez względu na początkowe plany Polacy wydłużają swój pobyt w tym kraju. Wraz z rozwojem sieci migracyjnych oraz wzrostem liczby dzieci rodzących się w Norwegii i sprowadzanych przez rodziców do tego kraju, czasowa migracja Polaków przybiera formę długotrwałego pobytu. Dominujący po 2004 r. wzór czasowych migracji przeważnie mężczyzn zostaje uzupełniany przez długookresowe migracje rodzinne.
Mustafa Switat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 189-218
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.009.8918Artykuł przedstawia genezę, ewolucję pojęcia rasizmu i mechanizmów mu pokrewnych oraz percepcji tych zjawisk we współczesnej Polsce na przykładzie diaspory arabskiej, której członkowie potencjalnie mogą się stać oraz często rzeczywiście stają się ofi arami rasizmu i zjawisk mu podobnych. W artykule zaprezentowano pojęcia: rasizm, dystans społeczny, uprzedzenia, dyskryminacja, stygmatyzacja, marginalizacja, wykluczenie, stereotypizacja „obcych”, ksenofobia oraz nietolerancja w aspekcie teorii socjologicznych. W tekście zaprezentowano również przykładowe wypowiedzi respondentów badań terenowych przeprowadzonych w dwunastu miastach Polski od maja 2013 do marca 2014 roku (członków arabskiej diaspory i Polaków) na tematy związane z postrzeganiem „obcych” i percepcją ww. zjawisk w Polsce.
Marcin Borys
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 219-239
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.010.8919Artykuł jest próbą ukazania roli, jaką odegrały żeńskie zgromadzenia zakonne w kształtowaniu się oraz funkcjonowaniu polonijnego skupiska w XIX-wiecznym Chicago. Od roku 1874, a więc od chwili rozpoczęcia pracy w parafi i św. Stanisława Kostki przez reprezentantki zakonu School Sisters of Notre Dame, przedstawicielki kolejnych zgromadzeń (m.in. felicjanki, nazaretanki, franciszkanki błogosławionej Kunegundy) angażowały się w życie coraz to większej liczby polskich parafi i etnicznych powstających w Wietrznym Mieście. Ich aktywność była widoczna na gruncie religijnym, charytatywno-społecznym, a przede wszystkim oświatowym.
Siostry prowadziły instytucje pomocowe służące polskim imigrantom – sierotom, osobom schorowanym i w podeszłym wieku. Zajmowały się edukacją najmłodszych, skupiając się zarówno na przekazaniu podstaw wiedzy, jak i na wychowaniu w duchu katolickim oraz w przywiązaniu do tradycji przodków.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 241-257
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.011.8920Portugalczycy to bez wątpienia najwięksi w dziejach odkrywcy i podróżnicy. Od XV do XVII wieku panowali na oceanach świata, ale będąc małym krajem bardzo szybko przegrywali walkę o wpływy na większości nowo odkrytych obszarów z mocniejszymi od siebie potęgami europejskimi.
Na przełomie XV/XVI wieku portugalskie żaglowce dotarły do wybrzeży dzisiejszej Brazylii i ta, na ponad trzy wieki, stała się perłą w koronie portugalskich posiadłości zamorskich. Tam też, przez wieki, najczęściej emigrowali Portugalczycy.
Wyjeżdżali oni jednak nie tylko do swoich kolonii. Portugalia prawie nigdy nie była dostatnim krajem dla większości jej mieszkańców. Od końca XIX wieku do lat 90. wieku XX z kraju wyjechało około 4 mln osób. Według statystyk w 2007 roku poza krajem przebywało niemal 5 mln Portugalczyków. Najwięcej w obu Amerykach 2,8 mln, w Europie diaspora portugalska liczyła w 2007 roku niemal 1,6 mln osób.
Portugalczycy nie tylko migrują po świecie, oni są także znakomitymi rybakami, którzy przez ponad 500 lat łowili na Grand Banks, u północno-zachodnich wybrzeży dzisiejszej Kanady. W XX wieku ich obecność na łowiskach wschodniokanadyjskich była zdominowana przez działalność tzw. White Fleet, Frota Branca.
Daniel Tilles
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 261-275
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.012.8995Istotną część brytyjskiej mitologii narodowej stanowi idea, według której Wielka Brytania miała być miejscem schronienia dla uciekających przed wojną i prześladowaniami: od francuskich Hugenotów w XVII wieku, przez Polaków w czasie II wojny światowej, po Hindusów z Ugandy w latach 70. Ta idea brytyjskiej gościnności wydaje się jednak sprzeczna z obecnie rozpowszechnioną niechęcią do przyjmowania uchodźców. Dysonans ten możemy tłumaczyć tym, że pamięć zbiorowa nierzadko zaprzecza faktom: w historii każda fala uchodźców spotykała się z niezadowoleniem i wrogością, gdy docierała do brytyjskich brzegów.
Taką tendencję dobrze ilustrują zbieżności pomiędzy brytyjskimi reakcjami wobec dwóch grup uchodźców, które przybyły do Wielkiej Brytanii w odstępie stu lat. Pierwsza grupa to Żydzi, którzy docierali na Wyspy Brytyjskie w latach 1880–1940, uciekając przed pogromami w Rosji i prześladowaniami nazistowskimi. Drugą grupą są Muzułmanie, rzybywający na Wyspy w ciągu ostatnich dwóch dekad. Pojawienie się obu grup stawało się źródłem tych samych obaw: przed obcością kultury i religii, która miałaby stanowić zagrożenie dla brytyjskich zwyczajów; przed rozprzestrzenianiem się radykalnych, agresywnych ideologii; oraz przed tym, że nowi przybysze będą konkurencją ekonomiczną dla mieszkańców.
Niniejsza praca poświęcona będzie podobieństwom i różnicom w brytyjskim dyskursie na temat żydowskich i muzułmańskich uchodźców, a także spróbuje zestawić te zbieżności i kontrasty z mitem gościnności uznawanej przez wielu Brytyjczyków za ich narodową cechę.
Andrzej Bonusiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 277-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.013.8996Poniższy tekst przedstawia zarys dziejów i funkcjonowania środowiska polskiego zamieszkałego w Mariupolu na Ukrainie. W pierwszej części opracowania główną uwagę poświęcono charakterystyce działalności Polaków skupionych w miejscowych strukturach polonijnych oraz ich aktywności w ramach Kościoła rzymskokatolickiego. Gros rozważań poświęcone zostało okresowi minionych 15 lat XXI wieku, choć w celu zrozumienia istoty położenia Mariupolaków sięgnięto również po omówienie wybranych aspektów z wcześniejszych dwustu lat dziejów miasta. Druga część poświęcona została zabiegom mającym na celu doprowadzenie do ewakuacji z zagrożonego wojną miasta osób polskiego pochodzenia. Omówiony został proces organizacji tego przedsięwzięcia oraz jego wykonanie. Scharakteryzowano zabiegi mające na celu doprowadzenie do legalizacji pobytu przybyszy, rozsiedlenia Mariupolaków w poszczególnych polskich ośrodkach oraz ułatwienia i adaptacji do nowych warunków funkcjonowania. Zasygnalizowano również możliwości funkcjonowania osób pozostałych w Mariupolu. Integralną częścią rozważań jest zaprezentowanie różnych form pomocy udzielanych przez Polskę i Polaków potrzebującym zarówno na Ukrainie, jak i na terenie Polski. Elementem rozważań jest także prezentacja i ocena zachowań władz państwowych, opozycji politycznej, mediów i samych Polaków w stosunku do dążeń osób polskiego pochodzenia zamieszkałych w Mariupolu.
Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 305-310
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.014.8997Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 313-324
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.015.8998Michał Nowosielski, Polskie organizacje w Niemczech. Stan i uwarunkowania, Instytut Zachodni, Poznań 2016, 432 str. (razem z bibliografi ą i załącznikiem)
Adam Walaszek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 325-328
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.016.8999Daniel Tilles
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 261-275
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.012.8995Istotną część brytyjskiej mitologii narodowej stanowi idea, według której Wielka Brytania miała być miejscem schronienia dla uciekających przed wojną i prześladowaniami: od francuskich Hugenotów w XVII wieku, przez Polaków w czasie II wojny światowej, po Hindusów z Ugandy w latach 70. Ta idea brytyjskiej gościnności wydaje się jednak sprzeczna z obecnie rozpowszechnioną niechęcią do przyjmowania uchodźców. Dysonans ten możemy tłumaczyć tym, że pamięć zbiorowa nierzadko zaprzecza faktom: w historii każda fala uchodźców spotykała się z niezadowoleniem i wrogością, gdy docierała do brytyjskich brzegów.
Taką tendencję dobrze ilustrują zbieżności pomiędzy brytyjskimi reakcjami wobec dwóch grup uchodźców, które przybyły do Wielkiej Brytanii w odstępie stu lat. Pierwsza grupa to Żydzi, którzy docierali na Wyspy Brytyjskie w latach 1880–1940, uciekając przed pogromami w Rosji i prześladowaniami nazistowskimi. Drugą grupą są Muzułmanie, rzybywający na Wyspy w ciągu ostatnich dwóch dekad. Pojawienie się obu grup stawało się źródłem tych samych obaw: przed obcością kultury i religii, która miałaby stanowić zagrożenie dla brytyjskich zwyczajów; przed rozprzestrzenianiem się radykalnych, agresywnych ideologii; oraz przed tym, że nowi przybysze będą konkurencją ekonomiczną dla mieszkańców.
Niniejsza praca poświęcona będzie podobieństwom i różnicom w brytyjskim dyskursie na temat żydowskich i muzułmańskich uchodźców, a także spróbuje zestawić te zbieżności i kontrasty z mitem gościnności uznawanej przez wielu Brytyjczyków za ich narodową cechę.
Andrzej Bonusiak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 277-303
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.013.8996Poniższy tekst przedstawia zarys dziejów i funkcjonowania środowiska polskiego zamieszkałego w Mariupolu na Ukrainie. W pierwszej części opracowania główną uwagę poświęcono charakterystyce działalności Polaków skupionych w miejscowych strukturach polonijnych oraz ich aktywności w ramach Kościoła rzymskokatolickiego. Gros rozważań poświęcone zostało okresowi minionych 15 lat XXI wieku, choć w celu zrozumienia istoty położenia Mariupolaków sięgnięto również po omówienie wybranych aspektów z wcześniejszych dwustu lat dziejów miasta. Druga część poświęcona została zabiegom mającym na celu doprowadzenie do ewakuacji z zagrożonego wojną miasta osób polskiego pochodzenia. Omówiony został proces organizacji tego przedsięwzięcia oraz jego wykonanie. Scharakteryzowano zabiegi mające na celu doprowadzenie do legalizacji pobytu przybyszy, rozsiedlenia Mariupolaków w poszczególnych polskich ośrodkach oraz ułatwienia i adaptacji do nowych warunków funkcjonowania. Zasygnalizowano również możliwości funkcjonowania osób pozostałych w Mariupolu. Integralną częścią rozważań jest zaprezentowanie różnych form pomocy udzielanych przez Polskę i Polaków potrzebującym zarówno na Ukrainie, jak i na terenie Polski. Elementem rozważań jest także prezentacja i ocena zachowań władz państwowych, opozycji politycznej, mediów i samych Polaków w stosunku do dążeń osób polskiego pochodzenia zamieszkałych w Mariupolu.
Jacek Knopek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 305-310
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.014.8997Janusz Mucha
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 313-324
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.015.8998Michał Nowosielski, Polskie organizacje w Niemczech. Stan i uwarunkowania, Instytut Zachodni, Poznań 2016, 432 str. (razem z bibliografi ą i załącznikiem)
Adam Walaszek
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 325-328
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.016.8999Marcin Kula
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 9-21
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.001.8910Przez termin „pogranicze” autor rozumie zjawisko społeczne, w ramach którego ludzie z obu stron lub z kilku stron różnie zresztą rozumianych granic wchodzą ze sobą w kontakt. Granica jako linia wykreślona na mapie i wytyczona w przestrzeni nie jest konieczna dla istnienia pogranicza. Z kolei nawet w wypadku formalnie wytyczonej granicy można dokładać wysiłków dla likwidacji sytuacji pogranicza. Komunizm starał się, by umocniona i dobrze strzeżona granica nie dopuszczała do kontaktów ludzi w obszarze jej bliskim. Na obszarach pogranicza tworzyła się kultura synkretyczna – choć pytanie oczywiście w jakim stopniu i w jakich dziedzinach życia. O niektórych ludziach można mówić jako o ludziach pogranicza. Częste w dziejach dyskusje o przynależności ludzi zapamiętanych przez historię jako wielcy dotyczą często ludzi z pogranicza. Obszary pogranicza nieraz bywają terenami konfliktów, zaś ludzie tam żyjący bądź z takich terenów wywodzący się maja nieraz ciężki los. Jednocześnie w wielu wypadkach kształtowali się jako ludzie twórczy i oryginalni.
Karolina Bielenin-Lenczowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 23-47
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.002.8911Celem tego artykułu jest analiza codziennych i świątecznych praktyk jedzeniowych potomków imigrantów polskich w Brazylii w kontekście ich tożsamości zbiorowych i indywidualnych. Badania były prowadzone metodą obserwacji uczestniczącej, autorka prowadziła również wywiady formalne i nieformalne, a także obserwowała aktywność Brazylijczyków polskiego pochodzenia w internecie (Facebook, blogosfera). Autorka skupia uwagę przede wszystkim na jednym produkcie: pierogach, które są uważane za „typowe jedzenie” potomków Polaków. Pokazuje, jak pierogi, jako danie łatwe do przygotowania, pożywne i tanie, są reprodukowane w społeczności polonijnej w przestrzeni domowej i publicznej, stając się częścią programu kulturowego diaspory podczas różnego rodzaju świąt i festiwali.
Argumentuje, że pierogi, podobnie jak inne produkty uważane za „typowe”, są podatne na patrymonializację, ponieważ stoją w centrum tożsamości diaspory. Jednocześnie proponuje wyjście poza perspektywę etniczną i narodową i pokazanie, że zwyczaje jedzeniowe stanowią element tożsamości wiejskiej, środkowo-europejskiej, wspólnej z potomkami Ukraińców czy emigrantów z Pomorza Zachodniego, związanej z podobnym trybem życia i sposobem gospodarowania.
Kamila Ziółkowska-Weiss
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 49-68
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.003.8912Amerykanie o polskich korzeniach stanowią jedną z najliczniejszych grup narodowościowych zarówno w samym mieście, jak i w Wielkiej Metropolii Chicagowskiej (zaraz po Meksykanach). Stawiając pytanie, ilu Amerykanów polskiego pochodzenia mieszka w Chicago lub na przedmieściach, na ogół nie znajduje się takich samych odpowiedzi. Dysproporcje biorą się stąd, że nie ma konkretnego kryterium, kogo można bądź należy zaliczyć do polskiej grupy narodowościowej, jak również stąd, że nie wszyscy biorą udział w ogólnym spisie ludności. Celem artykułu jest ukazanie rozmieszczenia przestrzennego Polonii zamieszkującej Wielką Metropolię Chicagowską w latach 1980, 1990, 2000 i 2010, oraz analiza zjawiska rozprzestrzeniania się Polonii poza granice miasta Chicago, do innych hrabstw. Analizie poddana została również koncentracjaPolaków zamieszkujących poszczególne dzielnice miasta Chicago w roku 1980 i 2010 oraz omówienie zjawiska migrowania przez Polonię ze starych dzielnic śródmiejskich do bogatszych, dalej oddalonych od centrum.
Anita Brzozowska
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 69-99
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.004.8913Artykuł prezentuje wyniki badania, którym objęte zostały opublikowane w mediach społecznościowych wypowiedzi migrantów z Polski w Wielkiej Brytanii i z Ukrainy w Polsce. Do analizy wykorzystano koncepcję społecznego zakotwiczania, która odnosi się do procesu poszukiwania życiowych punktów oparcia – kotwic, pozwalających jednostkom na osiągnięcie psychospołecznej stabilizacji i efektywne funkcjonowanie w nowych warunkach. Przeprowadzone badanie wskazało nie tylko na rolę kotwic obiektywnych, takich jak praca zarobkowa, zasoby materialne i warunki instytucjonalne kraju przyjmującego, lecz także na znaczącą rolę kotwic osadzonych w relacjach społecznych. Zarówno migranci z Polski, jak i z Ukrainy zakotwiczają się mentalnie w wyobrażonych wspólnotach, konstruując klasowo-etniczne formy tożsamości, które stanowią ich punkty odniesienia w nowych warunkach społeczno-kulturowych. Polscy migranci budują wspólnoty wyobrażone, wykorzystując jako grupy odniesienia białych Brytyjczyków oraz przedstawicieli mniejszości etnicznych i grup migranckich o pozaeuropejskich korzeniach. Jednocześnie w ich narracjach podkreślane są różnice klasowe i edukacyjne w obrębie społeczności polskich migrantów. Migranci z Ukrainy konstruują tożsamość w odniesieniu do wartości europejskich oraz przedstawicieli społeczeństwa przyjmującego w warunkach znoszenia wszelkich różnic związanych z ich pozycją społeczno-ekonomiczną. W analizowanych narracjach w obu badanych grupach preferowane są postawy prointegracyjne.
Konrad Banaś
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 101-115
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.005.8914Pierwsze grupy Polaków znalazły się w Luksemburgu już pod koniec XIX w. Po I wojnie światowej państwo to było celem emigracji zarobkowej Polonii westfalsko-nadreńskiej. W latach 30. XX w. do Luksemburga udawali się również Polacy z kraju, gdzie na miejscu dostawali zatrudnienie w rolnictwie lub rzadziej w górnictwie. W czasach II wojny światowej liczba Polonii luksemburskiej poważnie spadła. Pojawiła się jednak niewielka grupa robotników przymusowych, skierowanych do pracy przez Niemców. Po zakończeniu wojny, europejskie rządy przystąpiły do akcji repatriacyjnej swych obywateli. Z inicjatywą wystąpiły władze Luksemburga, które zaproponowały Warszawie układ o wzajemnej repatriacji. Takowy został podpisany 24 VIII 1945 r. W powrocie do Polski zainteresowani byli głównie robotnicy przymusowi oraz „dipisi”. Grupy te borykały się z niezwykle trudną sytuacją socjalno-bytową. Stara przedwojenna emigracja zarobkowa zdążyła się już wtopić w otoczenie. Mimo słabej organizacji aparatu repatriacyjnego ze strony władz warszawskich, do Polski repatriowało się co najmniej 334 Polaków, głównie przez Belgię.
Seweryn Kapinos
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 117-143
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.006.8915Większość migrantów z Polski, którzy przebywają w Wielkiej Brytanii, długotrwałych, relatywnie dobrze wykształconych, młodych i posiadających przykre doświadczenia w kraju wysyłającym, radzi sobie w nowych okolicznościach społecznych i zawodowych całkiem dobrze. Co więcej, migranci wyrażają zadowolenie z powodu podjęcia decyzji o wyjeździe. To zupełnie nowa jakość w polskiej migracji. Z tego punktu widzenia, problematyka współczesnych migracji jest ważna i trudna do uchwycenia z powodu swojej odrębności w komparacjach do tradycyjnych form migracji. Kiedy ludzie migrują z jednego narodu czy kultury do odmiennych, zabierają ze sobą tożsamość. Egzystując w nowej kulturze, ich tożsamość kulturowa podlega zmianom. Zmieniać może się również ich poczucie przynależności. Autor stara się odpowiedzieć na pytanie o to, jak przedstawia się tożsamość Polaków, zwykłych ludzi w nowym społeczno-kulturowym środowisku. Głównym przedmiotem badań jest próba zbadania związku między tożsamością społeczno-kulturową i migracją. W prezentowanej pracy autor stara się odpowiedzieć na pytanie, jak prezentuje się tożsamość Polaków w Wielkiej Brytanii.
Marta Łuczak
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 145-161
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.007.8916Autorka podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób tożsamość narodowa jednostki jest modyfikowana w sytuacji migracji. Badania własne zostały przeprowadzone wśród polskich studentów, którzy przebywają za granicą w celu odbycia studiów. Dla celów operacyjnych autorka przyjęła, że tożsamość narodowa to zbiór autodefinicji jednostki, odnoszących się do dwóch elementów, a mianowicie: do identyfikacji narodowej oraz do walencji kulturowej. Na podstawie analizy przypadków zostało wyróżnionych pięć typów modyfikacji tożsamości tj.: „ja” Polak – obywatel świata; „ja” obywatel świata, urodzony w Polsce; „ja” Polak, obywatel obecnego kraju pobytu i obywatel świata; „ja” Polak i obywatel obecnego kraju pobytu; „ja” obywatel świata i/lub obywatel obecnego kraju pobytu.
Katarzyna Gmaj
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 163-188
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.008.8917Celem artykułu jest analiza wzorów osiedleńczych polskich migrantów i ich rodzin w Norwegii oraz przybliżenie mechanizmów, przez które zachodzi ich adaptacja do życia w Norwegii. Artykuł oparty jest na badaniach jakościowych (wywiady z 24 rozmówcami, zima–lato 2014) i ilościowych (ankieta internetowa, maj i czerwiec 2015 r., 648 osób) przeprowadzonych w ramach projektu TRANSFAM, jak również na oficjalnych statystykach i rezultatach wcześniejszych badań. Autorka wykorzystała ponadto rezultaty obserwacji poczynionych podczas pobytu w Oslo, gdzie w sierpniu 2016 r. przebywała jako visiting researcher na uczelni Oslo and Akershus University College of Applied Sciences. Zebrany materiał pozwala stwierdzić, że bez względu na początkowe plany Polacy wydłużają swój pobyt w tym kraju. Wraz z rozwojem sieci migracyjnych oraz wzrostem liczby dzieci rodzących się w Norwegii i sprowadzanych przez rodziców do tego kraju, czasowa migracja Polaków przybiera formę długotrwałego pobytu. Dominujący po 2004 r. wzór czasowych migracji przeważnie mężczyzn zostaje uzupełniany przez długookresowe migracje rodzinne.
Mustafa Switat
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 189-218
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.009.8918Artykuł przedstawia genezę, ewolucję pojęcia rasizmu i mechanizmów mu pokrewnych oraz percepcji tych zjawisk we współczesnej Polsce na przykładzie diaspory arabskiej, której członkowie potencjalnie mogą się stać oraz często rzeczywiście stają się ofi arami rasizmu i zjawisk mu podobnych. W artykule zaprezentowano pojęcia: rasizm, dystans społeczny, uprzedzenia, dyskryminacja, stygmatyzacja, marginalizacja, wykluczenie, stereotypizacja „obcych”, ksenofobia oraz nietolerancja w aspekcie teorii socjologicznych. W tekście zaprezentowano również przykładowe wypowiedzi respondentów badań terenowych przeprowadzonych w dwunastu miastach Polski od maja 2013 do marca 2014 roku (członków arabskiej diaspory i Polaków) na tematy związane z postrzeganiem „obcych” i percepcją ww. zjawisk w Polsce.
Marcin Borys
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 219-239
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.010.8919Artykuł jest próbą ukazania roli, jaką odegrały żeńskie zgromadzenia zakonne w kształtowaniu się oraz funkcjonowaniu polonijnego skupiska w XIX-wiecznym Chicago. Od roku 1874, a więc od chwili rozpoczęcia pracy w parafi i św. Stanisława Kostki przez reprezentantki zakonu School Sisters of Notre Dame, przedstawicielki kolejnych zgromadzeń (m.in. felicjanki, nazaretanki, franciszkanki błogosławionej Kunegundy) angażowały się w życie coraz to większej liczby polskich parafi i etnicznych powstających w Wietrznym Mieście. Ich aktywność była widoczna na gruncie religijnym, charytatywno-społecznym, a przede wszystkim oświatowym.
Siostry prowadziły instytucje pomocowe służące polskim imigrantom – sierotom, osobom schorowanym i w podeszłym wieku. Zajmowały się edukacją najmłodszych, skupiając się zarówno na przekazaniu podstaw wiedzy, jak i na wychowaniu w duchu katolickim oraz w przywiązaniu do tradycji przodków.
Marta Kijewska-Trembecka
Studia Migracyjne – Przegląd Polonijny, Nr 1(167), 2018 (XLIV), s. 241-257
https://doi.org/10.4467/25444972SMPP.18.011.8920Portugalczycy to bez wątpienia najwięksi w dziejach odkrywcy i podróżnicy. Od XV do XVII wieku panowali na oceanach świata, ale będąc małym krajem bardzo szybko przegrywali walkę o wpływy na większości nowo odkrytych obszarów z mocniejszymi od siebie potęgami europejskimi.
Na przełomie XV/XVI wieku portugalskie żaglowce dotarły do wybrzeży dzisiejszej Brazylii i ta, na ponad trzy wieki, stała się perłą w koronie portugalskich posiadłości zamorskich. Tam też, przez wieki, najczęściej emigrowali Portugalczycy.
Wyjeżdżali oni jednak nie tylko do swoich kolonii. Portugalia prawie nigdy nie była dostatnim krajem dla większości jej mieszkańców. Od końca XIX wieku do lat 90. wieku XX z kraju wyjechało około 4 mln osób. Według statystyk w 2007 roku poza krajem przebywało niemal 5 mln Portugalczyków. Najwięcej w obu Amerykach 2,8 mln, w Europie diaspora portugalska liczyła w 2007 roku niemal 1,6 mln osób.
Portugalczycy nie tylko migrują po świecie, oni są także znakomitymi rybakami, którzy przez ponad 500 lat łowili na Grand Banks, u północno-zachodnich wybrzeży dzisiejszej Kanady. W XX wieku ich obecność na łowiskach wschodniokanadyjskich była zdominowana przez działalność tzw. White Fleet, Frota Branca.
