FAQ

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

Opis

„Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” jest najstarszym polskim pismem poświęconym dziejom nauki. Ukazuje się nieprzerwanie od 1956 roku. Wydawcą i właścicielem pisma jest Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN.

Publikowane w „Kwartalniku Historii Nauki i Techniki” artykuły przedstawiają szerokie spektrum historii nauk ścisłych, przyrodniczych, społecznych i humanistycznych oraz techniki. Pismo publikuje oryginalne prace badawcze, edycje i opracowania źródeł, podsumowania stanu badań, artykuły polemiczne, recenzje i artykuły recenzyjne oraz komunikaty dokumentujące życie naukowe. Teksty publikowane są w językach polskim i angielskim (dawniej także we francuskim i niemieckim).

„Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” ukazuje się w trzecim miesiącu każdego kwartału. Publikowanie artykułów w piśmie jest nieodpłatne. Numery od 2018 roku są udostępniane nieodpłatnie na stronie Portalu Czasopism Naukowych.

Artykuły zamieszczone w „Kwartalniku Historii Nauki i Techniki” objęte są licencją CC BY 4.0 (Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe)

ISSN: 0023-589X

eISSN: 2657-4020

Punkty MNiSW: 100

UIC ID: 24665

Skrót czasopisma: Kwart. Hist. Nauki Tech.

DOI: 10.4467/0023589XKHNT

Redakcja

Redaktor naczelny:
dr hab., prof. PAN Zbigniew Tucholski
Zastępcy redaktora naczelnego:
dr Barbara Bienias
dr Danuta Ciesielska
dr hab., prof. PAN Anna Trojanowska
Redaktorzy-doradcy:
prof. Martina Bečvářová
dr Maria Elvira Callapez
dr Fanxiang Min
dr hab. Stefan Poser
Sekretarze redakcji:
dr Andrzej Skalimowski
dr Katarzyna Borkowska
mgr Karolina Piszczałka
dr Maciej Jasiński
dr Mateusz Marszałkowski
dr Tomasz Siewierski

Afiliacja

Instytut Historii Nauki im. L. i A. Birkenmajerów PAN

Zawartość czasopisma

zobacz wszystkie wydania Następne

Tom 70, Numer 3

Data publikacji: 10.10.2025

Redaktor naczelny: Zbigniew Tucholski

Zastępcy redaktora naczelnego: Barbara Bienias, Danuta Ciesielska, Anna Trojanowska

Redaktorzy-doradcy: Martina Bečvářová, Maria Elvira Callapez, Fanxiang Min, Stefan Poser

Zawartość numeru

Wojciech Bis, Magdalena Bis, Mikola Volkau

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 70, Numer 3, 2025, s. 9-37

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.25.001.22266
Czytaj więcej Następne

Paweł Brzegowy, Joanna Korzeniowska

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 70, Numer 3, 2025, s. 39-72

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.25.001.22267
Antoni Rehman (1840–1917) – uczony związany z uniwersytetami w Krakowie i we Lwowie – znany jest głównie jako botanik, chociaż większość życia zawodowego przeżył w służbie geografii. Będąc doświadczonym podróżnikiem, w drugiej połowie lat siedemdziesiątych XIX w. przebywał w Afryce Południowej prowadząc badania geobotaniczne i geograficzne. Trzy lata spędzone w miejscu ożywionej ekspansji kolonialnej były również okazją do zapoznania tamtejszych autochtonów z grup Khoisan i Bantu. Niniejszy artykuł poświęcony jest historii etnograficznych badań Rehmana wśród ludów rdzennych z Basuto, Kolonii Natalu, Kolonii Przylądkowej, Republiki Południowoafrykańskiej i Wolnego Państwa Orani. Ich autor zdemaskował i rozprawił się z wieloma stereotypami dotyczącymi tamtejszych plemion. Polemizował z obiegowymi opiniami na ich temat. Otwarcie wystąpił przeciwko ich odczłowieczaniu i ksenofobii oraz przyczynił się do spopularyzowania wiedzy o kulturach afrykańskich grup autochtonicznych.
Czytaj więcej Następne

Viktoriia Dobrovolska, Varfolomii Savchuk

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 70, Numer 3, 2025, s. 73-102

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.25.001.22268
Artykuł szczegółowo analizuje proces powstawania Instytutu Politechnicznego w Odessie w 1918 r., w czasie wojny domowej w Ukrainie. Głównymi źródłami historycznymi są materiały Archiwum Państwowego Obwodu Odeskiego, z których większość została wprowadzona do obiegu naukowego po raz pierwszy. Jako główne metody badawcze zastosowano metody analizy systemowej, syntezy, metodę historyczną, metody logiczne i porównawczo-historyczne, metodę uogólniania.
Artykuł ma charakter nowatorski, gdyż po raz pierwszy wykorzystuje pełnowymiarowy zespół źródeł archiwalnych: dokonuje krytycznej analizy istniejącej historiografii przedmiotu badań, określa i uwzględnia wszystkie główne elementy funkcjonalne i konstrukcyjne nowo utworzonego instytutu politechnicznego. Szczegółowo bada proces ich powstawania i miejsce w nim każdego z korporacyjnych uczestników tego procesu, rola i znaczenie czynnika osobowego w instytucjonalizacji wyższego szkolnictwa technicznego w Odessie. Po raz pierwszy odnotowano nie tylko udział odeskiego oddziału Rosyjskiego Towarzystwa Technicznego w tym procesie, lecz udowodniono jego wiodącą rolę w powstaniu instytutu. W trudnych warunkach politycznych wojny domowej de facto uzyskało status niezależnego Odeskiego Towarzystwa Technicznego. Wyjaśniono metody i formy działalności organizacyjnej odeskiego oddziału Rosyjskiego Towarzystwa Technicznego w procesie instytucjonalizacji wyższego szkolnictwa technicznego w Odessie.
Artykuł wyjaśnia także kierunki i mechanizmy współdziałania oraz koordynacji wysiłków struktur korporacyjnych społeczności lokalnej, w szczególności odeskiego oddziału Cesarskiego Rosyjskiego Towarzystwa Technicznego, Odeskiego Związku Inżynierów i Techników, młodzieży studenckiej (Związek Studentów Techniki), organy samorządu miejskiego, nauczyciele Uniwersytetu Noworosyjskiego (Odessa), osoby publiczne itp.
Ustalono i ujawniono wiodącą rolę szeregu osobistości, które miały wpływ na proces powstawania OPI. Wyjaśnione zostają także cechy polityczne i organizacyjne procesu instytucjonalizacji wyższego szkolnictwa technicznego w Odessie w warunkach ciągłej zmiany sił wojskowo-politycznych o różnych poglądach ideologicznych. Instytut Politechniczny w Odessie stał się pierwszą wyższą uczelnią techniczną na ziemiach południowej Ukrainy i do dziś pozostaje wiodącą instytucją szkolnictwa wyższego.
Czytaj więcej Następne

KOMUNIKATY I MATERIAŁY

Włodzimierz Appel, Krzysztof Królczyk

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, Tom 70, Numer 3, 2025, s. 263-280

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.25.001.22275
Czytaj więcej Następne