FAQ

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki

Pałac Aleksandry Branickiej w Zinkowcach na podstawie dawnych planów i map

Data publikacji: 19.12.2023

Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 2023, Tom 68, Numer 4, s. 113 - 125

https://doi.org/10.4467/0023589XKHNT.23.045.18787

Autorzy

,
Leszek Opyrchał
Wojskowa Akademia Techniczna w Warszawie
https://orcid.org/0000-0001-7585-843X Orcid
Wszystkie publikacje autora →
Rusłan Nahnybida
https://orcid.org/0000-0002-7779-9362 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Abstrakt

Aleksandra Branicka’s Palace in Zinkivtsi according to Historical Plans and Maps

In 1796, Tsarina Catherine II dissolved the estates of the Kamieniec bishops. She bestowed the town of Zinkivtsi (Zinkowce), located adjacent to Kamieniec Podolski, upon Aleksandra Branicka. In the early 19th c., she was to commission an impressive neoclassical palace with a sprawling park spanning several hectares. The property was to be sold to Józef Bietkowski around 1850. However, a comprehensive analysis of eleven 18th- and 19th-century maps of the vicinity of Kamenets Podolski denies the creation of such an estate in Zinkivtsi. Furthermore, the copious published materials and archives related to the Branicki family, along with the comparatively sparse historical records of the Bietkowskis, fail to confirm the presence of the palace and park complex in Zinkivtsi.

Bibliografia

Źródła rękopiśmienne

Archiwum Główne Akt Dawnych [AGAD], PL 1/388, Zbiór Aleksandra Czołowskiego, sygn. 249, mikrofilm 38856, Kościół zinkowiecki, [w:] Visitatio generalis Ecclesiae olim Cathedralis Camenecensis Podoliae, ab Michaele Romano Sierakowski episcopo Laticzoviensi personaliter facta et expedita A.D. 1796, k. 74–86.

Deržavnij arhìv Hmel’nic’koï oblastì (Archiwum Państwowe Obwodu Chmielnickiego) [DAHO], f. 685. p. 4. spr. 23, [Wizytacja] diecezji podolsko-kamienieckiej dekanatu zinkowieckiego. Kościół świecki, parafialny zinkowiecki, 1824 r., k. 91–99.

 

Źródła kartograficzne

Central’nij deržavnij ìstoričnij arhìv Ukraïni (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne Ukrainy w Kijowie) [CDIAU]:

– f. 492, op. 34, spr. 1172, Plan Kamieńca Podolskiego z 1873 r.;

– f. 492, op. 34, spr. 1165, Plan zinkowskiej jurydyki, 1871 r.

Rossijskij gosudarstvennyj voenno-istoričeskij arhiv (Rosyjskie Państwowe Archiwum Historyczno-Wojskowe w Moskwie) [RGWIA]:

– f. 349, op. 17, d. 598, Plan Jana Schüllera, 1773 r.;

– f. 349, op. 17, d. 613, Plan Kamieńca Podolskiego Mieleszczenkowa z 1797 r. – B;

– f. 349, op. 17, d. 632, Plan Kamieńca Podolskiego Bogomołowa z 1800 r.;

– f. 349, op. 17, d. 650, Plan Kamieńca Podolskiego Mieleszczenkowa z 1800 r. – A;

– f. 349, op. 17, d. 650, Plan Kamieńca Podolskiego Korży z 1800 r.;

– f. 349, op. 17, d. 633, Plan Kamieńca Podolskiego Mieleszczenkowa z 1800 r. – B;

– f. 349, op. 17, d. 671, Plan Kamieńca Podolskiego Bogomołowa z 1801 r.,

– f. 349, op. 17, d. 685, Plan Kamieńca Podolskiego Głuchowa – C z 1803 r.,

– f. 349, op. 17, d. 721, Anonimowy plan Kamieńca Podolskiego wraz z jego przedmieściami

z 1810 r.

Biblioteka Narodowa [BN]:

– sygn. ZZK 1 329, dostęp on-line: polona.pl/item/geometriceskii-plan-gubernskagogoroda-

kamenca-c-prinadlezasimi-k-onimu-vygonnymi,MjAyMjQ2MTQ/0/#info-:metadata [dostęp 30.05.2022];

– sygn. ZZK 26685, dostęp on-line: polona.pl/item-view/3f34b1cd-fee1-43d9-b695-

1895b2c9e11c?page=0 [dostęp 11.06.2023].

 

Literatura przedmiotu

Aftanazy R., Materiały do dziejów rezydencji, red. A.J. Baranowski, t. 9 A, Dawne województwo podolskie, Warszawa 1992.

Aftanazy R., Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej. Województwo Podolskie, Wrocław 1996.

Antoniuk D., Polskie majątki w okolicach Kamieńca Podolskiego, „Słowo Polskie” 2020, nr 9 (98), s. 8.

Białkowski L., Podole w XVI w. Rysy społeczne i gospodarcze, Warszawa 1920.

Boniecki A., Herbarz polski, widomości historyczno-genealogiczne o rodach szlacheckich, t. 1, Warszawa 1899.

Boniecki A., Uzupełnienia i sprostowania do części I, Warszawa 1906.

Dr Antoni J. [Rolle J.], Zameczki podolskie na kresach multańskich, t. 1–3, Warszawa 1880.

Epsztain T., Polska własność ziemska na Ukrainie w 1890 r. (gubernia kijowska, podolska i wołyńska) w 1890 r., Warszawa 2008.

Gdański J., Machynia M., Srzednicki Cz., Stepan K., Oficerowie wojska koronnego 1777–1794: spisy, cz. 4, Formacje Targowicy, szkolnictwo wojskowe, varia, uzupełnienie, Kraków 2003.

Hauser Z., Zapomniane polskie rezydencje na Ukrainie (I), „Cenne, bezcenne, utracone” 2008, nr 3 (56), s. 28–31.

Hauser Z., Zapomniane polskie rezydencje na Ukrainie (II), „Cenne, bezcenne, utracone” 2008, nr 4 (57), s. 28–31.

Jabłonowski A., Podole u schyłku wieku XV, „Ateneum” 1880, t. 18, r. 5, t. 2, z. 3, s. 521–545.

Jabłonowski A., Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. 8, Ziemie ruskie. Wołyń i Podole opisane przez Aleksandra Jabłonowskiego, Warszawa 1889 (Źródła dziejowe, t. 19).

Kaniewska I., Secygniowski Dionizy, PSB t. 36, s. 120–122.

Kosk H., Generalicja polska, t. 2, Pruszków 2001.

Łojek J., Dzieje pięknej Bitynki. Opowieść o życiu Zofii Wittowej-Potockiej (1760–1822), Warszawa 1972.

Machynia M., Srzednicki Cz., Wojsko koronne, Artyleria i wojska inżynieryjne, oficerowie Rzeczypospolitej Obojga Narodów 1777–1794, spisy, Kraków 1999.

Mucha J., Organizacja diecezji kamienieckiej do 1795 r., „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne” 1983, t. 30, z. 4, s. 61–284.

Marczyński W., Statystyczne, topograficzne i historyczne opisanie guberni podolskiej z rycinami i mappami, t. 1–3, Wilno 1820–1823.

Mościcki H., Branicka Aleksandra, PSB t. 2, s. 393.

Opyrchał L., Rękopiśmienne plany i ryciny twierdzy Kamieniec Podolski, Warszawa 2019.

Nitecki P., Biskupi kościoła w Polsce, słownik biograficzny, Warszawa 1992.

Podrobnyj atlas Rossijskoj imperii s planami glavnyh gorodov, S. Peterburg 1871.

Przeźdzecki A., Podole Wołyń Ukraina, obrazy miejsc i czasów, t. 1–2, Wilno 1841.

Puławski K., Kronika polskich rodów szlacheckich Podola, Wołynia i Ukrainy, oprac. T. Epsztein, S. Górzyński, t. 1–2, Warszawa 1991.

Ruszczyc M., Dzieje rodu i fortuny Branickich, Warszawa 1991.

Szczepaniak J., Diecezja kamieniecka ok. 1830 r., Kraków 2019.

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i Innych Krajów Słowiańskich, red. B. Chlebowski, t. 14, Warszawa 1895.

 

Strony internetowe

Antoniuk D., Polskie dwory na wschodnim Wołyniu i Podolu. Zińkowce, Uście i Surpuńkowce, www.slowopolskie.org/polskie-dwory-na-wschodnim-wolyniu-i-podolu-zinkowce-uscie-i-surpunkowce/ [dostęp 8.03.2023].

Wołoszyński R.W., Zofia Potocka (1v. Wittowa), www.ipsb.nina.gov.pl/a/biografia/zofiapotocka-1v-wittowa [dostęp 26.05.2022].

Informacje

Informacje: Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 2023, s. 113 - 125

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Angielski:

Aleksandra Branicka’s Palace in Zinkivtsi according to Historical Plans and Maps

Publikacja: 19.12.2023

Otrzymano: 24.03.2023

Zaakceptowano: 13.06.2023

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-NC-ND  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Leszek Opyrchał (Autor) - 50%
Rusłan Nahnybida (Autor) - 50%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 296

Liczba pobrań: 215