FAQ

Media Biznes Kultura

Dziennikarstwo i komunikacja społeczna, Uniwersytet Gdański

Opis

„Media Biznes Kultura" to czasopismo naukowe o profilu medioznawczym wydawane przez Instytut Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Gdańskiego w partnerstwie z Komisją Etyki Komunikacji Polskiej Akademii Umiejętności. Tytuł czasopisma jest bezpośrednim nawiązaniem do nazwy międzynarodowej konferencji naukowej, cyklicznie organizowanej przez gdańskie dziennikarstwo zapraszające do interdyscyplinarnego dyskursu na temat mediów naukowców z kraju i za granicy.


Umieszczane tu artykuły sytuują się na styku takich dyscyplin jak: nauki a  mediach, nauki o  komunikowaniu, marketing i  zarządzanie, psychologia, językoznawstwo i  komunikacja wizualna. Formuła czasopisma jest dwujęzyczna. Teksty publikowane są w języku polskim i języku angielskim.

Czasopismo uzyskało dofinansowanie w ramach programu MNiSW „Rozwój czasopism naukowych".

ISSN: 2451-1986

eISSN: 2544-2554

Punkty MNiSW: 40

UIC ID: 493453

Skrót czasopisma: Media Bizn. Kult.

DOI: 10.4467/25442554.MBK

Redakcja

Redaktor naczelny:
prof. UG dr hab Anna Ryłko-Kurpiewska
Zastępca redaktora naczelnego:
prof. UG dr hab Małgorzata Łosiewicz
Sekretarz redakcji:
dr Dominika Rafalska
Redaktorzy językowi:
Joanna Marek-Banach
Joanna Siemieniuk
Redaktorzy tematyczni:
dr hab. Elżbieta Wierzbicka-Piotrowska
Hedwig Wagner
dr Konrad Knoch
prof. dr Rocio Zamora Medina
prof. Alan R. Freitag
prof. Liselot Hudders
Redaktor statystyczny:
dr Maciej Brosz
Oprawa graficzna :
dr Mirosław Rekowski

Zawartość czasopisma

zobacz wszystkie wydania Następne

Numer 2 (19) 2025

Data publikacji: 19.12.2025

Redaktor naczelny: Anna Ryłko-Kurpiewska

Zastępca redaktora naczelnego: Małgorzata Łosiewicz

Sekretarz redakcji: Dominika Rafalska

Zawartość numeru

Joanna Szylko-Kwas

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 5-17

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.015.22864
W ostatnich dwóch latach w Polsce odbyły się cztery kampanie wyborcze, z czego trzy zostały wybrane do zawartej w tym tekście analizy. W wyniku procesu mediatyzacji polityki oraz obecności zjawiska dziennikarstwa narracji, telewizyjne serwisy informacyjne stały się narzędziem perswazji wobec wyborców. Jednym z narzędzi komunikacji była figura wroga, którym regularnie byli migranci. Celem artykułu było określenie strategii retorycznych wykorzystanych w serwisach informacyjnych „Wiadomości” TVP i „Dzisiaj” Telewizji Republika podczas kampanii wyborczych w 2023 (TVP), 2024 i 2025 (TV Republika) roku oraz zidentyfikowanie użytych schematów argumentacyjnych w postaci toposów. Materiał badawczy stanowiło 39 serwisów informacyjnych z ostatnich dwóch tygodni (do ciszy wyborczej) przed wyborami parlamentarnymi w Polsce, do Parlamentu Europejskiego oraz przed wyborami prezydenckimi. Przeprowadzone badanie scharakteryzowało metanarrację prawicowego nadawcy w okresie przedwyborczym, ukazując schematy argumentacyjne, ton wypowiedzi oraz techniki manipulacyjne używane do opisywania migrantów w kontekście walki o poparcie, a więc o głosy widzów serwisów informacyjnych.
Czytaj więcej Następne

Paulina Emilia Jedlińska

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 19-35

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.016.22865
W artykule przeanalizowano aktywność Elona Muska na platformie X (dawniej Twitter) w kontekście jego potencjalnego wpływu na dyskurs polityczny podczas wyborów prezydenckich w USA w 2024 roku. Skupiono się na treści wybranych postów Muska oraz reakcjach użytkowników (komentarze, udostępnienia), stosując podejście jakościowe w celu zidentyfikowania narracji i sposobów wywoływania kontrowersji. Nie prowadzono badań empirycznych pozwalających na określenie rzeczywistego wpływu postów na decyzje wyborcze odbiorców, dlatego wnioski odnoszą się wyłącznie do potencjalnych skutków aktywności Muska w mediach społecznościowych. Omówiono mechanizmy zarządzania platformą X po przejęciu przez Muska, zmiany algorytmów i moderacji treści oraz rolę postów generowanych przez sztuczną inteligencję. Wyniki wskazały, że posty Muska mogły prowadzić do polaryzacji opinii publicznej, generowania kontrowersji i wzmacniania narracji politycznych w sieci, a także uwypukliły wyzwania regulacyjne związane z mediami społecznościowymi i AI.
Czytaj więcej Następne

Sofiia Vavrin

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 37-50

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.017.22866
W artykule poddano analizie kluczową rolę public relations (PR) w kampaniach wyborczych Donalda Trumpa, koncentrując się na strategiach zastosowanych w latach 2016 i 2024. Jego dojście do władzy, mimo braku tradycyjnego doświadczenia politycznego, oznaczało nowy etap w komunikacji politycznej, w którym wizerunek i narracje odgrywają decydującą rolę. Badanie analizuje, w jaki sposób jego kampanie wyborcze wykorzystywały przekaz, zarządzanie kryzysowe oraz narzędzia cyfrowe do mobilizacji zwolenników i przeciwdziałania oponentom, dostosowując się do dynamicznego środowiska medialnego. Kampania z 2016 roku wyróżniała się innowacyjnym podejściem do mediów społecznościowych, zwłaszcza Twittera, co pozwoliło Trumpowi ominąć tradycyjne media i nawiązać bezpośredni kontakt z wyborcami. Intensywnie korzystał z emocjonalnie nacechowanej retoryki, w tym ze sloganu „Make America Great Again”. Te niekonwencjonalne strategie okazały się skuteczne w przyciąganiu rozczarowanego elektoratu.
W artykule omówiono również kampanię wyborczą Trumpa w 2024 roku, która miała miejsce w warunkach pogłębiającej się polaryzacji, transformacji cyfrowej oraz wzmożonej kontroli medialnej. Strategia PR koncentrowała się na budowaniu wizerunku „prezydenta powracającego”, wykorzystując narracje dotyczące wyzwań gospodarczych po pandemii. Dzięki prowokacyjnym wypowiedziom, aktywnemu wykorzystaniu przestrzeni medialnej i skutecznemu PR w rozwiązywaniu problemów prawnych, kampania Trumpa potwierdziła siłę komunikacji strategicznej w kształtowaniu opinii publicznej i wpływaniu na proces wyborczy. W konkluzji podkreślono rosnącą rolę PR we współczesnych wyborach, gdzie zdolność do kontrolowania agendy informacyjnej stanowi kluczowy czynnik sukcesu.
Czytaj więcej Następne

Agnieszka Marzęda

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 59-96

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.018.22867
Trolling to zjawisko komunikacyjne o dużej różnorodności, obejmujące działania celowe: prowokowanie, dezorganizowanie i manipulowanie innymi użytkownikami w środowisku cyfrowym. Celem artykułu jest opracowanie rozszerzonej klasyfikacji form trollingu oraz analiza ich charakterystyki i skutków społecznych. Zastosowano metody jakościowe: desk research oraz obserwację uczestniczącą opartą na analizie tysięcy interakcji w mediach społecznościowych. Wyodrębniono kategorie takie jak trolling destrukcyjny, manipulacyjny, ideologiczny, humorystyczny i tematyczny. Wyniki wskazują, że trolling, odmienny od hejtu, ma istotne konsekwencje emocjonalne, społeczne i reputacyjne. Przedstawiona typologia może wspierać dalsze badania, działania edukacyjne i refleksję nad cyfrową agresją.
Czytaj więcej Następne

Natalia Firek

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 71-83

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.019.22868
Celem artykułu było zbadanie, w jaki sposób młodzież korzysta z mediów społecznościowych oraz jakie emocje towarzyszą im podczas interakcji z tymi platformami. W części teoretycznej dokonano charakterystyki pokolenia Z, określając jego główne cechy, takie jak biegłość w obsłudze nowych technologii, wielozadaniowość czy zaangażowanie w życie internetowe. W dalszej części artykułu przeanalizowano specyfikę i funkcje mediów społecznościowych w kontekście wykorzystania ich przez pokolenie Z, między innymi do budowania tożsamości, w celach rozrywkowych czy do wyszukiwania informacji. W części empirycznej przedstawiono wyniki badań własnych, których celem było określenie sposobu używania mediów społecznościowych przez pokolenie Z, a także identyfikacja emocji związanych z wykorzystywaniem platform społecznościowych w codziennym życiu.
Czytaj więcej Następne

Przemysław Ciszek

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 85-98

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.020.22869
Telewizja to medium, które dostarcza głównie rozrywki, a jednym z popularnych typów programów tego rodzaju są teleturnieje. Zaczęły się one pojawiać w polskiej telewizji w latach 60. XX wieku, a część z nich stanowiły typowe quizy. W artykule przedstawiono teoretyczne podstawy gatunku teleturnieju typu quiz oraz ukazano, jak istotne dla polskiej telewizji po 1989 roku były licencje na tego typu programy rozrywkowe. Celem pracy jest wypełnienie luki badawczej na polskim rynku medialnym w obszarze franczyz i formatów medialnych. Jest to istotna kwestia na obecnym, międzynarodowym rynku mediów. Badanie opiera się na analizie zawartości i obejmuje analizę polskich oraz zagranicznych formatów teleturniejów typu quiz, a także ich popularności w polskim środowisku medialnym trzech głównych kanałów telewizyjnych. Wyniki wskazują, że większość teleturniejów emitowanych w polskiej telewizji po 1989 roku opierała się na formatach zachodnich, co dawało programowi większą szansę na sukces w porównaniu z markami własnymi.
Czytaj więcej Następne

Marta Cerkaska

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 99-110

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.021.22870
Pojawienie się w sferze medialnej podcastów stworzyło nową przestrzeń do tworzenia treści, które mogą pełnić różnorodne funkcje. Wśród wielu funkcji społecznych na szczególną uwagę zasługuje popularyzacja wiedzy. Funkcja ta jest szczególnie istotna w realiach trzeciej dekady XXI wieku, kiedy podważa się wiele naukowych, potwierdzonych teorii, a do dyskusji na istotne tematy dopuszcza się pseudonaukowców lub sztuczną inteligencję. Nieprzecenione znaczenie w tworzeniu treści naukowych ma ich autor – podcaster. Od jego kompetencji, wiedzy i usposobienia do nauki zależy jakość i wartość prezentowanych treści. W pierwszej części artykułu autorka wprowadza do istoty podcastingu i komunikacji naukowej, natomiast w drugiej – pochyla się nad studium przypadku medialnej działalności Karoliny Głowackiej, autorki podcastu Radio Naukowe. Celem badania jest analiza i podkreślenie tych elementów działalności internetowej, które w największym stopniu konstytuują społeczną rolę podcastera jako edukatora, ze szczególnym uwzględnieniem sposobów przekazywania wiedzy, strategii komunikacyjnych oraz etycznych praktyk informacyjnych. Przedmiotem badań są odcinki podcastu „Radio Naukowe” Karoliny Głowackiej, analizowane jako reprezentatywny przykład współczesnej popularyzacji nauki w mediach cyfrowych. W badaniu zastosowano metodę studium przypadku, która umożliwia pogłębioną obserwację specyfiki działań podcasterki oraz pozwala uchwycić zależności między jej kompetencjami, stylem komunikacji i sposobem moderowania debaty publicznej a odbiorem treści przez słuchaczy.
Czytaj więcej Następne

Mikołaj Janiak

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 111-123

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.022.22871
Artykuł stanowi próbę odpowiedzi na pytanie o funkcję fotografii dokumentalnej w odniesieniu do cykli fotograficznych wykonanych na terenach byłych niemieckich obozów koncentracyjnych. Celem jest ukazanie fotografii jako medium pamięci, które z jednej strony pełni rolę dokumentu historycznego, a z drugiej – nośnika pamięci kulturowej. Poprzez analizę semiotyczną autor podejmuje próbę odczytania znaczeń zawartych w fotografiach pochodzących z omawianych cykli, wskazując, że zdjęcie należy postrzegać nie tylko jako image of record, lecz także jako image of memory. Doświadczenie wizualne jawi się jako kluczowy element pełnego odbioru analizowanego dzieła fotograficznego.
Czytaj więcej Następne

Beata Czechowska-Derkacz, Milla Järvipetäjä

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 125-134

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.023.22872
Dynamicznie zmieniające się środowisko mediów: nowoczesne technologie, w tym sztuczna inteligencja i nowe sposoby komunikacji, sprzyjają stawianiu pytań o aktualność metod nauczania w zawodach związanych z mediami w synergii z celami zrównoważonego rozwoju. Jest to dyskurs nie tylko o środowiskowych aspektach medialnej aktywności, lecz także o etyce i kulturze pracy, modelach organizacyjnych, odpowiedzialności zawodowej, równości, integracji, inkluzwności czy wellbeingu. Jak kształcić przyszłych dziennikarzy, specjalistów public relations, media relations i w innych zawodach medialnych? Jak budować kompetencje przyszłości oraz przyjazne i odpowiedzialne środowisko medialne? Artykuł jest próbą odpowiedzi na te pytania w oparciu o doświadczenia z realizacji międzynarodowego projektu SUMED – Sustainable Multidimensional Media Contents, z udziałem partnerów z uczelni z Polski, Hiszpanii, Malty i Finlandii.
Czytaj więcej Następne

Dominik Chomik

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 135-147

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.024.22873
Tekst zawiera jakościową analizę zawartości dwóch ustaw i dwóch kart etycznych regulujących działalność dziennikarską. Jego celem jest ustalenie zakresu zbieżności między powinnościami dziennikarskimi wymienionymi w tych dokumentach a zapisaną w Konstytucji RP zasadą zrównoważonego rozwoju (rozumianą tu jako napięcie między sferami ekologiczną, społeczną a ekonomiczną). Regulacje te nie zawierają treści sprzecznych z zasadą zrównoważonego rozwoju. Żaden z dokumentów nie podejmuje tematyki ekologicznej. Powinności społeczne dziennikarzy i imperatyw ekonomiczny (rozumiany jako dążenie dziennikarza do osiągnięcia zysku) nie są zwykle (poza jednym wyjątkiem) przedstawiane względem siebie (w sposób relacyjny), lecz odnoszone do innych tradycyjnych pojęć, takich jak rzetelność czy dobro publiczne. Prowadzi to do wniosku o potrzebie dyskusji środowiskowej w sprawie modyfikacji analizowanych dokumentów w zakresie powinności dziennikarskich, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Czytaj więcej Następne

Magdalena Gorzelany-Dziadkowiec, Jakub Misztal

Media Biznes Kultura, Numer 2 (19) 2025, 2025, s. 149-163

https://doi.org/10.4467/25442554.MBK.25.055.22874
Cyfryzacja konsumpcji stanowi jeden z kluczowych trendów współczesnego rynku, którego wpływ wyraźnie zaznacza się w zmieniającej się branży medialnej i rozrywkowej. Widzowie stopniowo odchodzą od tradycyjnych mediów analogowych, takich jak telewizja, na rzecz nowoczesnych rozwiązań – przede wszystkim platform VoD. Celem opracowania było zbadanie zmieniających się tendencji w preferencjach polskich konsumentów dotyczących korzystania z platform VoD. Badanie koncentrowało się na identyfikacji kluczowych czynników wpływających na wybór konkretnych platform VoD. W badaniu udział wzięło 237 respondentów, a zastosowaną metodą badawczą był kwestionariusz CSAQ udostępniony za pośrednictwem formularza Google. Badanie miało wymiar jakościowy. Odpowiedzi przedstawiono w formie zagregowanej. W artykule omówiono pojęcie preferencji konsumenta oraz zidentyfikowano czynniki determinujące rozwój rynku platform VoD. Na podstawie przeglądu literatury przedmiotu oraz wyników badań własnych zaprezentowano zmieniające się tendencje w preferencjach polskich użytkowników korzystających z platform VoD. Wskazano zarówno uwarunkowania rozwojowe rynku VoD, jak i determinanty decyzji o wykupieniu subskrypcji. Analiza preferencji konsumentów odgrywa kluczową rolę w rozwoju organizacji działających w branży medialnej. Zrozumienie czynników wpływających na wybory polskich użytkowników platform VoD może stanowić cenne źródło informacji dla przedsiębiorstw funkcjonujących w branży rozrywkowej, wspierając proces podejmowania decyzji strategicznych oraz budowania przewagi konkurencyjnej. Ograniczeniem badań jest niereprezentatywna próba badawcza, która nie pozwala na stawianie ogólnych wniosków.
Czytaj więcej Następne