FAQ
T_LOGIN Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta?

T_REGISTER Zarejestruj się

Zeszyty Prasoznawcze

Logotyp Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Wyniki wyszukiwania

wyszukiwarka prosta

szukaj np. “cognitive architectures” AND 1993-200 NOT Urban
wyszukiwanie zaawansowane
np. 1234-6789
np. 10.4467/16890027AP.16.022.6009
np. Uniwersytet Jagielloński
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Tom 59, Numer 2 (226)

2016 Następne

Data publikacji: 07.11.2016

Licencja: Żadna

Redakcja

Redaktor naczelny Wojciech Kajtoch

Sekretarz redakcji Ryszard Filas

Zastępca redaktora naczelnego Agnieszka Cieślikowa

Redakcja zeszytu Ryszard Filas

Zawartość numeru

Ireneusz Bobrowski

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 287-293

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.018.5422
W przedstawianym artykule autor stara się ukazać relację pomiędzy gramatyką i pragmatyką z punktu widzenia użycia języka w mediach. Wiele zdań, które generuje gramatyka języka naturalnego, nigdy nie zostanie użytych w tekstach. Z drugiej strony wiele zdań, które generuje gramatyka języka naturalnego, jest używanych w bardzo odmiennych sytuacjach. Oba te fakty należy brać pod uwagę zarówno w badaniach lingwistycznych, jak i medioznawczych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Maciej Kawka

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 294-303

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.019.5423
Semiotyczna kategoria multimodalności wyrosła z przeświadczenia o możliwości odrzucenia języka jako podstawowego środka porozumiewania się lub co najmniej zredukowania jego udziału w procesach komunikowania i tworzenia oraz przekazywania znaczeń na korzyść innych systemów znakowych. Multimodalność i analiza multimodalna, rozumiane jako opis i interpretacja społecznie usytuowanych systemów znakowych, stały się od niedawna popularnymi tematami aktualnych dyskusji naukowych zgodnie z globalną tezą Gunthera Kressa i Theo van Leeuwena o multimodalności wszelkich tekstów – „wszystkie teksty są multimodalne”. Postulat całkowitej eliminacji kodu językowego z procesu komunikowania związany jest ze stopniowym rozpraszaniem pojęcia języka naturalnego, zwłaszcza w przekazach multimodalnych, i z coraz szerszym stosowaniem zjawisk semiotycznych i ich metajęzyka do opisu nowych sfer rzeczywistości. Rodzi się – jak twierdzą entuzjaści wizualności – prawdziwa „cywilizacja obrazu”, lingwistyka czy też gramatyka obrazu.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Snezhana Venovska-Antevska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 304-313

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.020.5424
Plotka – mimo że jest stale obecna w różnych sferach funkcjonowania mass mediów – nie stała się w Macedonii przedmiotem badań. Tematyka szerzenia nieprawdziwych informacji, pomówień, przekazywania wiadomości w określonym celu była w mediach szczególnie aktualna w 2015 roku jako informacja „bomba”. Materiał badawczy służący defi niowaniu tego typu wypowiedzi został zaczerpnięty z tabloidów i stanowi część zjawiska opisywanego jako „mowa nienawiści”, która umożliwia szerzenie na masową skalę informacji w określonym celu. W artykule została przedstawiona analiza zjawiska plotki występującej w macedońskich środkach masowego przekazu. Szczególną uwagę poświęcono językowym środkom wykorzystywanym w tego typu informacji.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Jan Kreft

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 314-325

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.021.5425
Artykuł jest poświęcony schyłkowi tradycyjnego dziennikarstwa prasowego, analizowanego z perspektywy zarządzania mediami i ekonomiki mediów. Dziennikarstwa uprawianego w organizacjach medialnych bezpiecznie posadowionych za barierami wejścia (do poszczególnych medialnych sektorów). Dziennikarstwa uprawianego w ramach stabilnych miejsc pracy na tradycyjnych papierowych nośnikach. Autor przedstawia malejącą wartość pracy dziennikarzy w takich organizacjach oraz zewnętrzne i wewnętrzne czynniki zmiany, przedstawione z per spektywy nowej logiki medialnej, osadzonej w teorii neoinstytucjonalnej. Uogólnienia dotyczące kresu dziennikarstwa, „jakie znamy”, identyfi kowane są jako schyłek dotychczasowych modeli biznesu wydawnictw, kryzys rentowności organizacji tradycyjnych mediów. Natomiast rozwój technologiczny w mediach, dotyczący zwłaszcza dystrybucji, ujęty jest jako nowa perspektywa i szansa lepszego dziennikarstwa oraz większej jego niezależności.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Kazimierz Wolny-Zmorzyński

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 326-334

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.022.5426
Fotografia dziennikarska jest dziełem pełnym znaków, oddziałujących na odbiorcę, gdy na nią patrzy, jest ona dla niego źródłem informacji o teraźniejszości i przeszłości, którą może – dzięki zawartym znakom i kodom – odtworzyć w swojej wyobraźni.
O wartości fotografii dziennikarskiej decyduje przekaz informacyjny oraz estetyczny. Przy ocenie i wartościowaniu tego typu fotografii istotne powinny być następujące wskaźniki: określenie podgatunku (m.in. fotografia prasowa, fotoreportaż, fotofelieton); prawdziwość fotografii (zgodność obrazu z rzeczywistością); stopień informacji (wzbogacający wiedzę odbiorcy); ikoniczność (przypadkowe nawiązanie obrazem fotograficznym do symboli); kompozycja obrazu (umiejętność łączenia poszczególnych elementów widocznych na fotografii w całość); stopień emocji pozytywnych lub negatywnych (jakie wrażenie fotografia robi na odbiorcy). Ten stopień dotyczy dopiero subiektywnego podejścia do fotografii; odbiorca uzasadnia, dlaczego dany obraz przemawia do niego lub nie.
Te kryteria oceny i wartościowania łączą się w całość i dają wyobrażenie o wiernym naśladownictwie rzeczywistości, bowiem fotografia dziennikarska jest nie tylko podobizną rzeczy, ale przede wszystkim naśladowaniem tego, co widział fotoreporter.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Wojciech Furman

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 335-347

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.023.5427
Przypadki wybrane z okresu ostatnich 18 lat wskazują, że największe znaczenie zyskały te amatorskie publikacje internetowe, które zostały wsparte autorytetem profesjonalnych dziennikarzy. Efekt synergii był w tych przypadkach oczywisty. Należy jednak postawić pytania o to, kim byli partnerzy profesjonalnych dziennikarzy, jak przebiegała ich współpraca i czy można w niej wyróżnić jakieś tendencje i punkty graniczne.
Artykuł rozpoczyna się od wskazania cech tradycyjnych przekazów dziennikarskich jako jednego z typów komunikowania. Następnie zostały krótko przedstawione przemiany w komunikowaniu, towarzyszące upowszechnieniu przekazów cyfrowych. Metodą badania była analiza pięciu przypadków znaczących publikacji. Analiza wykazała, kiedy zanikła funkcja „bramkarza” (gatekeeper) oraz jak radykalnie skraca się czas na weryfikowanie treści przekazów.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Małgorzata Gruchoła

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 348-368

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.024.5428
Przemiany, jakie rozpoczęły się w Polsce po 1989 roku, radykalnie zmieniły sytuację środków masowego przekazu. Media, które wcześniej pełniły funkcję usługową wobec władzy, odzyskały niezależność, same stając się „czwartą władzą”. Działanie w warunkach wolności słowa z jednej strony dało różnym grupom społecznym możliwość wyartykułowania swoich racji, z drugiej zaś nałożyło na dziennikarzy szczególną odpowiedzialność.
Celem artykułu jest analiza porównawcza społecznego postrzegania statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku, w świetle badań opinii publicznej przeprowadzonych przez Centrum Badania Opinii Społecznej i Ośrodek Badania Opinii Publicznej w latach 1987–2014. Jest on próbą odpowiedzi na następujące problemy badawcze:
  • Czy zawód dziennikarza postrzegany jest tak samo jak wiele innych, czy też jako szczególny zawód?
  • Czy dziennikarstwo to służba społeczna czy forma biznesu?
  • Jaki portret zbiorowy środowiska dziennikarskiego funkcjonuje w społecznej świadomości?
  • Jak zmieniło się postrzeganie pracy dziennikarzy w ciągu ostatnich 30 lat?
W procesie badawczym przyjęto następującą tezę: W ciągu ostatnich 30 lat nie uległo zmianie społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarza.
Teza, sformułowana we wstępie artykułu, została obalona. W ciągu ostatnich 30 lat zaszły więc pewne niekorzystne zmiany w postrzeganiu pracy dziennikarzy. Wzrosło przekonanie, że szukają oni sensacji za wszelką cenę, a nie dążą do ujawniania prawdy. Gorzej oceniana jest ich uczciwość i wiarygodność. Częściej postrzegani są jako stronniczy.
Przy opracowywaniu materiału badawczego zastosowano metodę analizy porównawczej, wtórną ilościową analizę zawartości, jakościową analizę treści oraz analityczno-opisową.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Lucyna Szot

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 369-392

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.025.5429
Większość zawodów medialnych cechuje niska profesjonalizacja, tzn. brak jasnego zdefi - niowania kwalifi kacji i reguł działania wyznaczających standard profesjonalizmu, a to w połączeniu z kultem indywidualizmu i talentu – sprzyja rozwijaniu różnych ideologii zawodowych. Każdy dziennikarz działa w układzie różnych oczekiwań, ma różne kryteria oceny rezultatów własnej pracy i musi dokonywać wyboru. W dużych instytucjach nadawczych uwidacznia się zasadnicza sprzeczność między: bezstronnością a stronniczością, wymogami kreatywności i krytycyzmu a specjalizacją i rutynizacją pracy, interesami właściciela a obywatelskim prawem do wolności słowa, płaceniem za jakość pracy lub produktu a płaceniem za czas pracy itd. Wszystkie te sprzeczności tkwią w samej istocie działalności nadawczej (wydawniczej). Zjawisko polityzacji i komercjalizacji oraz warunki ekonomiczne, w jakich się dokonują owe procesy, skutkują pauperyzacją zawodu dziennikarza w Polsce. Przyczynia się do tego zbyt mała aktywność środowisk twórczych. Organizacje dziennikarskie są słabe i rozbite. Nie są zdolne do skutecznej reprezentacji interesów zawodowych środowiska na forum parlamentarnym.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Agnieszka Stępińska , Kinga Adamczewska, Dominika Narożna, Ewa Jurga-Wosik, Bartłomiej Secler

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 393-407

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.026.5430
Celem artykułu jest metaanaliza wyników badań empirycznych prowadzonych wśród polskich dziennikarzy od lat 70. oraz ukazanie kierunków zmian, jakie w tym środowisku zachodziły w ostatnich czterech dekadach. Porównanie wyników badań z czterech ostatnich dekad prowadzi do wniosku, że wraz ze zmianami polityczno-społecznymi w Polsce na plan pierwszy wśród motywów wyboru zawodu dziennikarskiego przez polskich dziennikarzy wysunęły się motywacje indywidualistyczne, zaś straciły na znaczeniu motywacje altruistyczne. Ponadto zestawienie danych dotyczących motywacji do wykonywania zawodu z oczekiwaniami w zakresie pełnienia funkcji i odgrywania ról przez media i dziennikarzy pozwala na odtworzenie deklarowanego przez przedstawicieli organizacji medialnych współczesnego modelu polskiego dziennikarstwa (tzw. role perception): nastawionego przede wszystkim na przekaz informacji i przedstawianie szerokiego spektrum poglądów oraz kontrolowanie elit, zaś dopiero w dalszej kolejności podejmującego się aktywizowania lub edukowania obywateli.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Jolanta Dzierżyńska-Mielczarek

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 408-423

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.027.5431
Według raportu „World Press Trends” w 2014 roku przychody ze sprzedaży treści czytelnikom były w światowej prasie wyższe niż przychody ze sprzedaży reklam. Symptomy zmiany w finansowaniu działalności wydawnictw prasowych widoczne były od dłuższego czasu i świadczyły o przekształceniach w systemie komunikacji społecznej. Wcześniej doszło do odwrócenia proporcji w finansowaniu telewizji, bo przychody pozyskiwane od abonentów płatnej telewizji przewyższyły wpływy z reklam. Celem niniejszego tekstu jest odpowiedź na pytanie o przyczyny zmiany modelu finansowania prasy i analiza tego zjawiska na polskim rynku prasowym. Inaczej bowiem niż w telewizji, zmiana finansowania mediów drukowanych nie wynika ze wzrostu przychodów od odbiorców, lecz z postępującego spadku nakładów reklamowych w prasie.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Olga Dąbrowska‑Cendrowska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 424-440

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.028.5432
Prasa kobieca to nadal niezwykle atrakcyjny dla wydawców sektor rynku medialnego. Mimo rozwoju i ekspansji nowych mediów magazyny kobiece przynoszą zyski swoim wydawcom, którzy znaleźli sposób na funkcjonowanie prasy kobiecej na rynku medialnym, nieustannie zmienianym przez nowe media. O rozwoju ilościowym tej prasy świadczą nowe magazyny debiutujące każdego roku na rynku. Wynikiem rozbudowy tego sektora prasowego jest obserwowany od piętnastu lat proces segmentacji. Wydawcy tworzą mniejsze, najczęściej poświęcone konkretnej tematyce, segmenty prasowe. W ich obrębie dochodzi do rywalizacji o czytelniczkę i o wpływy z reklam.
Artykuł stanowi próbę krytycznego spojrzenia na sektor prasy kobiecej. Badaniami objęto tytuły funkcjonujące na polskim rynku prasowym w latach 1990–2015. Wydaje się, że taka perspektywa czasowa pozwoli zbadać zaangażowanie wydawców w ten sektor prasowy, kondycję najważniejszych tytułów, uchwycić procesy segmentacji oraz sytuację prasy kobiecej w kontekście ekspansji nowych mediów.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Zbigniew Oniszczuk

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 441-451

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.029.5433
Proces cyfryzacji komunikowania masowego sprzyja rozwojowi mediów elektronicznych i komplikuje funkcjonowanie prasy. Malejące nakłady i wpływy reklamowe zmuszają wydawców prasowych do zmiany strategii rozwojowej. W Niemczech prekursorami tych przeobrażeń są duże wydawnictwa prasowe, królujące na rynku gazet i dzienników oraz popularnych czasopism. Główne kierunki tej strategicznej reorientacji to przekształcenie wydawnictw w multimedialne koncerny, zmniejszenie kosztów redagowania i druku prasy oraz budowanie oferty w Internecie. Niektóre z niemieckich wydawnictw prasowych zwiększają również skalę swoich inwestycji zagranicznych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Jolanta Chwastyk-Kowalczyk

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 451-463

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.030.5434
Artykuł dotyczy polskich portali internetowych w latach 2001–2010, tj.: Expatpol.com, Goniec. com, Gazeta.ie, Dublin24.net, Londynek.net, oraz udostępnianych przez nie e-tygodników, ukazujących się również w Wielkiej Brytanii w wersji tradycyjnej – Cooltura, Goniec Polski – The Polish Times, Polish Express i Nowy Czas. The New Time, a także na Zielonej Wyspie – Polska Gazeta. Misją ich założycieli jest informowanie o zdarzeniach z kraju i ze świata, ale przede wszystkim tworzenie wspólnoty polskiej społeczności w Wielkiej Brytanii i Irlandii. Z uwagi na wielość inicjatyw wydawniczych autorka skupiła się tylko na wybranych czterech najbardziej popularnych tygodnikach. Wykazano, że Internet jest technologią kontynuacyjną (od internetowych wydań gazety do internetowych portali informacyjnych), a nie technologią zakłócającą tok rozwoju tradycyjnej prasy.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Marta Jarosz

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 464-476

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.031.5435
Intensywny rozwój Internetu wymógł na wydawcach prasy drukowanej konieczność tworzenia portali bezpośrednio związanych z dostępnymi na rynku tytułami drukowanymi. Ten niepisany obowiązek mają zarówno koncerny wydające prasę codzienną, jak i magazyny. W początkowej fazie realizacji projektów przenoszenia „printu” do wersji online zakładano, że część tego, co czyta się na papierze, będzie też czytała się na monitorze lub ekranie urządzeń elektronicznych, a więc praca niektórych członków redakcji online będzie polegała niemal wyłącznie na publikowaniu tekstów drukowanych na stronie internetowej. Jednocześnie zarówno wydania drukowane pism, jak i ich wersje elektroniczne miały oddzielne składy redakcyjne, a współpraca pomiędzy nimi nie była ścisła. W ostatnich latach ta sytuacja uległa zmianie. Wprawdzie wydawcy działający na rynku prasy drukowanej i online zwykle utrzymują rozdzielność zespołów dziennikarskich odpowiedzialnych za treści udostępnianie w tytułach obu rodzajów, ale relacje między tymi ekipami ulegają przeobrażeniom, co wpływa także na zawartość publikacji. Jakie wyzwania i trudności stoją przed dziennikarzami „druku” i „online’u”? Jak są postrzegani jedni i drudzy w środowisku dziennikarskim i poza nim? Odpowiedzi na te i inne pytania pozwoli udzielić analiza zawartości Dziennika Gazety Prawnej i portalu Dziennik.pl oraz praktyka dziennikarska autorki tekstu.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Marek Chyliński

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 2 (226), 2016, s. 477-487

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.032.5436
Jedna z przyjętych przez autora tego przedłożenia hipotez zakłada, że obniżanie się poziomu dyskursu medialnego spowodowane jest brakami i zaniedbaniami metodologicznymi w poszukiwaniu i pozyskiwaniu informacji. Domysł ten udowodniony został przez zebranie precyzyjnych danych, dokumentujących zmniejszanie czasu przeznaczanego w mediach na research oraz ignorowanie metodologicznych procedur badań dziennikarskich. Zgromadzony w toku prac badawczych obszerny materiał empiryczny pozwolił zainicjować dotychczas mało znane lub pomijane kierunki badań nad przebiegiem procesów informacyjnych w pracy dziennikarskiej i – szerzej – w organizacji medialnej.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Pliki do pobrania

Pobierz PDF Spis treści PDF Pobierz PDF Od redaktorów PDF

Słowa kluczowe: gramatyka, pragmatyka, język naturalny, media, językoznawstwo, medioznawstwo, multimodalny dyskurs, język, obraz, tekst, komunikowanie, plotka, język macedoński, media w Republice Macedonii, informacja „bomba”, dziennikarstwo tradycyjne, ekonomika mediów, nowa logika medialna, zarządzanie mediami, teoria neoinstytucjonalna mediów, organizacje medialne, fotografia dziennikarska, wartościowanie, ocena, informacja, obraz, dziennikarstwo tradycyjne, dziennikarstwo internetowe, synergia, współpraca, autorytet mediów, opinia publiczna, dziennikarze, analiza porównawcza, dziennikarstwo – standard profesjonalizmu, bezstronność, suwerenność, obiektywizm, wiedza, warsztat, etyka, polityka, polaryzacja pól widzenia, dziennikarze, Polska, motywacje, role zawodowe, zmiany, rynek prasy, finansowanie mediów, przychody reklamowe, sprzedaż treści, prasa kobieca, nowe media, segmentacja, cyfryzacja, rynek prasowy i jego segmenty, wydawnictwa prasowe, strategia rozwojowa, koncerny medialne, polskie portale internetowe w Wielkiej Brytanii, polskie e-tygodniki w Wielkiej Brytanii i Irlandii, Expatpol.com, Goniec.com, Gazeta.ie, Emito.net, Szkocjanet.pl, Dublin24. net, Londynek.net, Cooltura, Goniec Polski – The Polish Times, Polish Express, Nowy Czas. The New Time, Polska Gazeta, Internet, dziennikarstwo online, prasa, dziennikarze, research dziennikarski, źródła informacji, pozyskiwanie informacji