Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze

Małgorzata Gruchoła

Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze

Data publikacji: 07.11.2016

Zeszyty Prasoznawcze, 2016, Tom 59, Numer 2 (226), s. 348-368

https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.024.5428

Autorzy

Pobierz pełny tekst

PDF

drukuj cytuj

Tytuły

Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze

Abstrakt

Przemiany, jakie rozpoczęły się w Polsce po 1989 roku, radykalnie zmieniły sytuację środków masowego przekazu. Media, które wcześniej pełniły funkcję usługową wobec władzy, odzyskały niezależność, same stając się „czwartą władzą”. Działanie w warunkach wolności słowa z jednej strony dało różnym grupom społecznym możliwość wyartykułowania swoich racji, z drugiej zaś nałożyło na dziennikarzy szczególną odpowiedzialność.
Celem artykułu jest analiza porównawcza społecznego postrzegania statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku, w świetle badań opinii publicznej przeprowadzonych przez Centrum Badania Opinii Społecznej i Ośrodek Badania Opinii Publicznej w latach 1987–2014. Jest on próbą odpowiedzi na następujące problemy badawcze:

Czy zawód dziennikarza postrzegany jest tak samo jak wiele innych, czy też jako szczególny zawód?
Czy dziennikarstwo to służba społeczna czy forma biznesu?
Jaki portret zbiorowy środowiska dziennikarskiego funkcjonuje w społecznej świadomości?
Jak zmieniło się postrzeganie pracy dziennikarzy w ciągu ostatnich 30 lat?

W procesie badawczym przyjęto następującą tezę: W ciągu ostatnich 30 lat nie uległo zmianie społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarza.
Teza, sformułowana we wstępie artykułu, została obalona. W ciągu ostatnich 30 lat zaszły więc pewne niekorzystne zmiany w postrzeganiu pracy dziennikarzy. Wzrosło przekonanie, że szukają oni sensacji za wszelką cenę, a nie dążą do ujawniania prawdy. Gorzej oceniana jest ich uczciwość i wiarygodność. Częściej postrzegani są jako stronniczy.
Przy opracowywaniu materiału badawczego zastosowano metodę analizy porównawczej, wtórną ilościową analizę zawartości, jakościową analizę treści oraz analityczno-opisową.

Changes which began in Poland after 1989, radically changed the situation of the media. Media, which previously served as a service to authority regained independence, themselves becoming the “fourth power”. Action in terms of freedom of expression on the one hand gave various social groups the opportunity to articulate their arguments, on the other hand imposed on journalists a special responsibility. The aim of this paper is a comparative analysis of public perception of the professional status of journalists before and after 1989, in the light of public opinion polls conducted by the Center for Public Opinion Research and Public Opinion Research Centre in the years 1985–2014. It is an attempt to answer the following research problems:

Is a journalist is seen just as many, or as a specific profession?
Is Journalism is a form of social service or business?
What is a group portrait of the journalist works in the public consciousness?

In the process of research we assumed the following thesis: In the last 30 years the public perception of the status of professional journalist has not changed.

However, we refuted the thesis which we formulated in the beginning of the article. In the last 30 years some unfavorable changes have occurred in the perception of the work of journalists. Has increased the belief that they seek sensationalism by all means and do not strive to reveal the truth. Their honesty and credibility weakened. More often they are perceived as biased.

In developing the research material we used the following methodology: comparative ana-

lysis, secondary quantitative content analysis, qualitative content analysis and analytical and descriptive method.

Słowa kluczowe

opinia publiczna, dziennikarze, analiza porównawcza

public opinion, journalists, comparative analysis

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Centrum Badania Opinii Społecznej: Co myślimy o lustracji? Komunikat nr 1881. Komunikat nr BS/12/12/98. Warszawa 1998.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Czy Polacy ufają dziennikarzom? Komunikat nr 2954. Komunikat nr BS/108/2003. Warszawa 2003.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Dziennikarze o sobie i polityce informacyjnej. Komunikat nr 0280. Komunikat nr BS/242/7/87. Warszawa 1987.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Jacy są, jacy powinni być dziennikarze? Komunikat nr 2692. Komunikat nr BS/68/2002. Warszawa 2002.

Centrum Badania Opinii Społecznej: O uczciwości i rzetelności zawodowej. Komunikat nr 3493. Komunikat nr BS/37/2006. Warszawa 2006.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Oceny pracy dziennikarzy.Komunikat nr 3637. Komunikat nr BS/179/2006. Warszawa 2006.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Opinie na temat pracy dziennikarzy. Komunikat nr 4744. Komunikat nr BS/164/2012. Warszawa 2012.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Opinie o uczciwości i rzetelności zawodowej. Komunikat nr 2373. Komunikat nr BS/116/2000. Warszawa 2000.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Społeczna rola dziennikarzy. Komunikat nr 1613. Komunikat nr BS/110/108/96. Warszawa 1996.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Społeczne oceny kampanii wyborczej ’95. Komunikat nr 1474. Komunikat nr BS/191/166/95. Warszawa 1995.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Uczciwość i rzetelność zawodowa. Komunikat nr 1876. Komunikat nr BS/7/7/98. Warszawa 1998.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Zaufanie społeczne. Komunikat nr 4268. Komunikat nr BS/29/2010.Warszawa 2010.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Zaufanie społeczne. Komunikat nr 4613. Komunikat nr BS/33/2012. Warszawa 2012.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Zaufanie w sferze prywatnej i publicznej a społeczeństwo obywatelskie. Komunikat nr 3480. Komunikat nr BS/24/2006. Warszawa 2006.

Centrum Badania Opinii Społecznej: Zaufanie w sferze publicznej i prywatnej. Komunikat nr 3086. Warszawa 2004.

Gruchoła M. (2010). Dziennikarstwo: służba społeczna czy biznes? Analiza porównawcza badań opinii publicznej w latach 1996–2006. W: I. Hofman, D. Kępa-Figura (red.). Współczesne media. Wolne media? (s. 24–34). Lublin: UMCS.

Gruchoła M. (2011). Służba społeczna czy biznes? – granice etyki dziennikarskiej. W: A. Radomski, R. Bomba (red). Granice w kulturze (s. 106–124). Lublin: Wiedza i Edukacja.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Czy dziennikarze powinni mieć prawo ujawniania tajemnicy państwowej, jeśli przemawia za tym ważny interes społeczny. Komunikat nr 076/94. Warszawa 1994.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Jeszcze o taśmach Renaty Beger. Komunikat nr 067/06.Warszawa 2006.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Korzystanie z mediów. Ocena pracy dziennikarzy TVP. Komunikat nr 33/94. Warszawa 1994.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Lekarz, dziennikarz, adwokat – społeczna akceptacja tajemnicy zawodowej. Komunikat nr 50/97. Warszawa 1997.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Media po zmianie politycznej w Polsce. Komunikat nr 015/08. Warszawa 2008.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Ocena wybranych programów informacyjnych. Komunikat nr 1002b/92. Warszawa 1992.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Odbiór i ocena programów telewizyjnych w świetle badań widowni i opinii prasowych. Komunikat nr 0934/90. Warszawa 1990.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Opinie o zawodzie dziennikarza. Komunikat nr 28/448. Warszawa 1987.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Opinie widzów o dziennikarzach TVP. Komunikat nr 1200/94. Warszawa 1994.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Popularność osób prowadzących programy w telewizji. Komunikat 23/85. Warszawa 1985.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Popularność prezenterów Dziennika Telewizyjnego. Komunikat 27/85. Warszawa 1985.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Wiarygodność informacji TVP S.A. Komunikat nr 23/95. Warszawa 1995.

Ośrodek Badania Opinii Publicznej: Zawody społecznego zaufania. Komunikat nr 15/03. Warszawa 2003.

Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. o prawie prasowym. Dz.U. z 1984 r. Nr 5 poz. 24.

Informacje

Informacje: Zeszyty Prasoznawcze, 2016, Tom 59, Numer 2 (226), s. 348-368

DOI: https://doi.org/10.4467/22996362PZ.16.024.5428

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski:

Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze

Angielski:

Public perception of the professional status of journalists before and after 1989. Comparative analyzes

Autorzy

Małgorzata Gruchoła

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Polska

Publikacja: 07.11.2016

Status artykułu: Otwarte

Licencja: Żadna

Udział procentowy autorów:

Małgorzata Gruchoła (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 2040

Liczba pobrań: 1034

<p> Społeczne postrzeganie statusu zawodowego dziennikarzy przed i po 1989 roku. Analizy porównawcze</p>

Pobierz xml

Ustawienia prywatności (cookies)

Niezbędne (2)

Statystyka (2)

Pobierz pełny tekst

Tytuły

Abstrakt

Słowa kluczowe

Bibliografia

Informacje

Autorzy