Zeszyty Prasoznawcze Nr 1 (225) 2016

Nie masz jeszcze konta?

Zarejestruj się

Zeszyty Prasoznawcze

O czasopiśmie

Dla Autorów

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.

Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)

^* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora

Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Niezbędne (2)

Niezbędne (2)
- Nazwa
  
  Dostawca
  
  Cel
  
  Data ważności
  
  Rodzaj
- Nazwa: cookie Consent
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Przechowuje informacje o preferencjach użytkownika w zakresie plików cookies, wyrażenie zgody lub jej odmowę.
  
  Data ważności: 6 miesięcy
  
  Rodzaj: HTTP
- Nazwa: PHPSESSID
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Plik PHPSESSID jest plikiem natywnym PHP i pozwala witrynom na zapamiętywanie danych dotyczących stanu sesji. W Witrynie jest wykorzystywany do ustanawiania sesji użytkownika i przekazywania danych na temat stanu przy użyciu tymczasowych plików cookie znanych powszechnie pod nazwą sesyjnych plików cookie. Ponieważ plik cookie PHPSESSID nie ma określonego terminu ważności, znika w momencie zamknięcia przeglądarki.
  
  Data ważności: Zamknięcie przeglądarki
  
  Rodzaj: Techniczny plik cookie
Statystyka (2)

Statystyka (2)
- Nazwa
  
  Dostawca
  
  Cel
  
  Data ważności
  
  Rodzaj
- Nazwa: _ga
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Rejestruje unikalny identyfikator, który jest używany do generowania danych statystycznych na temat sposobu, w jaki odwiedzający korzysta z witryny.
  
  Data ważności: 2 lata
  
  Rodzaj: HTTP
- Nazwa: _ga_Y7GJLDNPQR
  
  Dostawca: ejournals
  
  Cel: Służy do rozróżniania poszczególnych użytkowników podczas ich wizyt na stronie. Przechowuje unikalny identyfikator użytkownika, co pozwala Google Analytics śledzić powtarzające się wizyty oraz analizować, w jaki sposób użytkownicy korzystają z witryny na przestrzeni czasu. To pomaga w lepszej optymalizacji treści i funkcjonalności strony.
  
  Data ważności: 2 lata
  
  Rodzaj: HTTP

2016

Data publikacji: 29.06.2016

Licencja: Żadna

Redakcja

Redakcja zeszytu Małgorzata Lisowska-Magdziarz

Sekretarz redakcji Ryszard Filas

Zastępca redaktora naczelnego Agnieszka Cieślikowa

Redaktor naczelny Wojciech Kajtoch

Zawartość numeru

Od redaktora: Seriale - nowa jakość, czy stare w nowej odsłonie?

Małgorzata Lisowska-Magdziarz

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 1-15

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.001.5178

Artykuł jest próbą zdefi niowania serialu jakościowego nowego typu i wskazania różnic pomiędzy neoserialami i tradycyjną, syndykowaną produkcją serialową. Autorka analizuje strukturę narracyjną, estetykę, rozwiązania formalne oraz tematykę seriali jakościowych, sytuując je na tle struktury współczesnego aparatu telewizyjnego. Wskazuje także na związki neoserialu z przemianami technologicznymi (w szczególności interaktywnością i mobilnością mediów), konwergencją medialną, ewolucją relacji nadawczo-odbiorczych oraz zmianą protokołów użytkowania telewizji.

PDF

W poprzednim sezonie… Krótka historia amerykańskiego serialu telewizyjnego

Bolesław Racięski

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 16-31

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.002.5179

W artykule przedstawione zostały najważniejsze zagadnienia związane z rozwojem serialu tele wizyjnego od lat pięćdziesiątych do lat dziewięćdziesiątych XX wieku, przede wszystkim w USA. Pierwsza część rozprawy opisuje korzenie narracji seryjnej: powieści w odcinkach i seriale kina niemego. Następne podrozdziały dotyczą m.in. przemian w serialu komediowym, transformacji serialu epizodycznego w serial kontynuowany oraz uwarunkowań powstania quality dramas i popularyzacji telewizyjnych eksperymentów narracyjnych. W artykule opisano zarówno przemiany tekstualne seriali, jak również ich konteksty społeczne i technologiczne.

PDF

HBO – wzorzec współczesnej telewizji jakościowej

Małgorzata Pawłowska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 32-50

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.003.5180

Nowe seriale to produkt i korelat tak zwanej telewizji jakościowej. Prototypem i wzorcem tego typu telewizji jest HBO, amerykańska stacja kablowa, która nie tylko ma własną tożsamość, ale też podlega specyfi cznie amerykańskiemu mechanizmowi rynku telewizyjnego: konieczności konkurencji pomiędzy stacjami i rywalizacji o uwagę coraz bardziej wyrobionego i wybrednego widza. Autorka opisuje historię i współczesne działania HBO jako korelat sytuacji, w której medium telewizyjne nieustannie podlega zmianom i dynamicznym przekształceniom, uzależnionym od procesów społecznych, technologicznych, prawnych i wielu innych. HBO to stacja, która w tych zmiennych warunkach cieszy się trwałym sukcesem.

PDF

Pomiędzy ramówką a serialowym obżarstwem. Jak Polacy oglądają seriale?

Agnieszka Karasińska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 51-63

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.004.5181

Artykuł poświęcony jest nowemu zjawisku, jakim jest kompulsywne oglądanie seriali. Binge-watching to praktyka polegająca na odbiorze seriali telewizyjnych w całości lub w większej liczbie odcinków podczas jednej sesji. Sposób takiej recepcji jest charakterystyczny dla wykształconych i kompetentnych kulturowo młodych dorosłych, którzy samodzielnie kształtują swój medialny repertuar za pomocą pozatelewizyjnych form dystrybucji. Model kompulsywnego odbioru zaistniał dzięki zmianom w obrębie seriali, technologii i praktyk uczestnictwa. W opracowaniu starano się pokazać genezę zjawiska oraz jego popularność. W dalszej części tekstu przedstawiono wnioski na temat motywacji i zaangażowania polskich widzów, którzy oddają się kompulsywnej recepcji seriali nowej generacji.

PDF

Serial „Gra o tron” i jego literacki pierwowzór – „Pieśń lodu i ognia” jako filary opowiadania transmedialnego

Agnieszka Całek

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 64-80

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.005.5182

„Gra o tron” to serial produkcji telewizji HBO, który od początków jego nadawania w 2011 roku obejrzały miliony widzów na całym świecie. Produkcja ta oraz jej literacki pierwowzór saga „Pieśń lodu i ognia” George’a R.R. Martina stanowią zasadniczy komponent opowiadania transmedialnego, jakim się stała narracja o krainie zwanej Westeros. Niniejszy tekst traktuje o serialu jako produkcie kultury popularnej, który umożliwił zbudowanie dojrzałej narracji transmedialnej. Ponadto zawiera analizę relacji serialu oraz sagi, na motywach której powstał.

PDF

Czarny smutek. Strategia autorska Nica Pizzolatto w „Detektywie”

Małgorzata Pawłowska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 81-95

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.006.5183

Złożony z dwóch sezonów serial kryminalny oparty jest w całości na koncepcji autorskiej, z dominującą rolą scenarzysty i showrunnera w jednej osobie, Nica Pizzolatto. Artykuł omawia specyfikę autorskiego rozwiązania organizacji tworzenia serialu, jego artystyczne, ekonomiczne i organizacyjne implikacje oraz związki z kontekstem produkcyjnym. W indywidualnym, autorskim charakterze tego procesu tkwi zarówno przyczyna jego wielkiego artystycznego i komercyjnego sukcesu, jak i zalążek klęski, która spotkała serial w drugim sezonie.

PDF

Skyler-hating, bad fans i team Walt. Próby zrozumienia fanowskiej recepcji „Breaking Bad”

Mateusz Katner

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 96-107

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.007.5184

Twórcy „Breaking Bad” sięgali po rozliczne gatunki fi lmowe (western, kino gangsterskie, fi lm policyjny, czarną komedię), jak i telewizyjne (program informacyjny, teledysk, spot reklamowy), tworząc wyrafi nowaną pod względem formy opowieść, dyskutującą z mitami amerykańskiej kultury. Zaowocowało to światowym fenomenem, recepcja serialu była jednak niejednoznaczna. Ideą showrunnera Vince’a Gilligana było stworzenie historii człowieka, któremu na początku każdy widz kibicuje, by ostatecznie wszyscy go znienawidzili. Mimo to wielu widzów odczytało dzieło wbrew intencji twórców. Fanów do końca kibicujących bohaterowi nazwano bad fans i team Walt, a powszechną nienawiść do jego żony (postaci sabotującej działania męża) Skyler-hating. Autor artykułu stara się przeanalizować przyczyny i etyczne implikacje niejednoznacznych interpretacji serialu wśród fanów.

PDF

Edwardiańskie gorsety na nowe czasy. W gościnie w Downton Abbey

Dorota Babilas

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 108-122

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.008.5185

Bijący rekordy popularności i wielokrotnie nagradzany serial „Downton Abbey” dobiegł właśnie końca. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie, na ile antykwaryczność formy i konserwatyzm treści przekazywanych w serialu stanowi kontynuację nurtu heritage movies, a na ile oferuje eskapistyczną fantazję w stylu post-heritage silniej osadzoną w rzeczywistości komercyjnego przemysłu rozrywkowego. Zawiera także analizę związków serialu z szerszym kulturowym trendem nostalgii wiktoriańskiej i edwardiańskiej.

PDF

Polityka demoniczna versus polityka trudnych kompromisów. „House of Cards” i „Borgen” jako political fiction

Dorota Piontek

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 123-134

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.009.5186

Związki między polityką i kulturą popularną są długotrwałe i różnorodne, choć tradycja ich naukowego badania sięga ostatnich kilkunastu lat. Zależności te badać można z dwóch perspektyw: wykorzystania elementów kultury popularnej przez polityków do osiągania ich celów, ale również obrazowania przez kulturę popularną polityki. Artykuł wpisuje się w drugą z tych perspektyw, dotyczy bowiem telewizyjnego serialu politycznego będącego jednym z elementów politicotainment, czyli zjawiska reprezentacji i negocjowania polityki w gatunkach rozrywkowych. Seriale telewizyjne zwykle nie stanowią udramatyzowanej relacji z wydarzeń rzeczywistych, jednak w dużym stopniu są wypadkową obserwacji i doświadczeń ich twórców, których inspiracją są prawdziwe sytuacje i postaci. W artykule przedstawione są typologie fi lmów i seriali politycznych, omówione sposoby prezentowania polityki w politycznej fi kcji fabularnej, a także wskazane przyczyny popularności niektórych z nich. Dla zobrazowania złożoności analizowanego fenomenu posłużono się dwoma popularnymi serialami politycznymi: „House of Cards” i „Borgen”, które w odmienny sposób przedstawiają świat polityki.

PDF

Reality is unrealistic. Dziennikarska relacja jako źródło narracji o wojnie w miniserialu HBO „Generation Kill”

Paweł Płaneta

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 135-149

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.010.5187

Miniserial HBO „Generation Kill” stanowi udaną próbę wypracowania nowej formuły narracji fabularnej, której źródłem jest dziennikarski przekaz dokumentalny i faktografi czny – to hybrydowa narracja quasi-dokumentalna w trybie „obserwacyjnym” oraz – w mniejszym zakresie – „uczestniczącym”. Obsesją twórców serialu było uzyskanie radykalnie realistycznego odwzorowania zdarzeń, zarówno w warstwie wizualnej, jak i audialnej. Twórcy serialu – bazując na reportażu Evana Wrighta – podnoszą ważne kwestie społeczne. Mamy tu do czynienia z ciekawym spojrzeniem na pokolenie „niechcianych dzieci”, młodych Amerykanów w ogromnym stopniu ukształtowanych przez globalną popkulturę; „elita zabójców”, czyli młodzi marines, to pozbawione złudzeń wobec świata polityki i wojny „devil dogs”. Serial ukazuje ponadto chaos wojny, podczas której w pewnych sytuacjach wyraźnie szwankuje nawet najpotężniejsza machina militarna świata – armia USA. Mimo krytycznej wymowy serial „Generation Kill” nie epatuje moralizatorskim dydaktyzmem. Zarówno serial HBO, jak i książka Wrighta charakteryzują się brakiem politycznej poprawności, która ustępuje miejsca realizmowi postaci i wydarzeń.

PDF

Dziennikarze i media w „Newsroomie”. Gdy telewizja odbija samą siebie

Rafał Wietoszko

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 150-165

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.011.5188

„The Newsroom” opowiada historię zespołu dziennikarskiego przygotowującego codzienny telewizyjny serwis informacyjny. Scenarzysta Aaron Sorkin pokazał, jak próbują zmienić sposób informowania widzów swojego programu, odejść od tematów sensacyjnych i tabloidowych na rzecz tych, które mogą mieć realny wpływ na życie odbiorców. Tekst docieka, jaki obraz współczesnych mediów otrzymują widzowie tych seriali i przed czym mogą ostrzegać ich twórcy.

PDF

„Black Mirror”. Niefuturystyczna dystopia technologiczna i medialna

Agnieszka Całek

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 166-181

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.012.5189

„Black Mirror” to serial tworzony przez niezależnych twórców pod przewodnictwem Charliego Brookera. Obecnie grupa produkuje serial dla amerykańskiej telewizji internetowej Netflix. Każdy odcinek stanowi osobną, zamkniętą historię, wszystkie dotyczą rozmaitych realnych i antycypowanych funkcji mediów cyfrowych we współczesnym społeczeństwie. Motywem przewodnim „Black Mirror” są czarne lustra, czyli ekrany różnych urządzeń elektronicznych. Tekst traktuje o „Black Mirror” jako niefuturystycznej dystopii technologicznej. Wszystkie odcinki zostały przeanalizowane pod kątem sposobu wykorzystania technologii i mediów, a także występowania w nich elementów futurystycznych i niefuturystycznych.

PDF

„Grey’s Anatomy” – Postrasowy, postfeministyczny dyskurs o szpitalu odciętym od historii i kultury

Monika Wawer

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 182-196

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.013.5190

Serial „Grey’s Anatomy” stworzony przez afroamerykańską producentkę Shondę Rhimes otrzymał wiele nagród od stowarzyszeń walczących o prawa mniejszości. Strategie Rhimes, jak color-blind casting, wielorasowość i wielokulturowość obsady aktorskiej zwróciły uwagę opinii publicznej i stały się wyróżnikiem serialu. W artykule zostanie poddany analizie ten dominujący dyskurs „Grey’s Anatomy”. Przedstawione zostaną także opinie dwóch badaczek, które specjalizują się w problematyce dyskryminacji i uprzedzeń. Ich zdaniem serial powierzchownie traktuje różnice kulturowe, korzysta ze schematów narracyjnych utrwalających tradycyjne wzorce i w istocie wzmacnia podziały rasowe.

PDF

„Sherlock”. Gry z fandomem i wykorzystanie potencjału konwergencji

Małgorzata Lisowska-Magdziarz

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 197-211

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.014.5191

Brytyjski serial „Sherlock” jest dzisiaj złożonym kompleksem transmedialnym, wykorzystującym różne media i angażującym fandom do intensywnych działań kreatywnych oraz zbiorowego konstruowania wiedzy. Długotrwały proces produkcyjny i specyfi czna strategia dystrybucyjna (przewidująca dwuletnie przerwy pomiędzy sezonami) zmuszają producentów do rozwijania rozmaitych strategii produkcyjnych i komunikacyjnych podtrzymujących zainteresowanie serialem podczas hiatusów. W tym celu wykorzystują oni rozmaite formy komunikacji z fandomem oraz potencjał konwergencji mediów.

PDF

„Most”, „The Killing”, „Wallander”: nordycka criminal fiction

Dorota Piontek

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 212-219

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.015.5192

Czym można wytłumaczyć fakt, że w społeczeństwach o najniższej w świecie przestępczości powstaje tak wiele historii opisujących najokrutniejsze zbrodnie? Dlaczego skandynawskie seriale kryminalne wzbudzają zainteresowanie na całym świecie? Artykuł poświęcony jest analizie recepcji i kulturowych uwarunkowań globalnego sukcesu tak zwanego Nordic noir.

PDF

Seriale we Francji: Dlaczego Francuzom się nie udaje?

Teresa Sławińska

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 220-230

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.016.5193

Rynek seriali telewizyjnych we Francji ma w porównaniu z innymi krajami nietypową strukturę. Charakterystyczna jest dla niego niewielka obecność rodzimej produkcji, w czym dostrzega się nawet zagrożenie dla francuskiej tożsamości narodowej. Artykuł, przedstawiając rozwój tego gatunku we Francji w perspektywie diachronicznej, prezentuje przyczyny takiego stanu rzeczy – w świetle raportu SESCA. Jego autorzy źródła marginalizacji serialu telewizyjnego we francuskiej przestrzeni medialnej upatrują w kulturowo uzasadnionej idealizacji filmu kinowego i niedocenianiu roli, a zwłaszcza twórczego potencjału twórców seriali, czemu towarzyszy także brak systemowych rozwiązań w tej dziedzinie.

PDF

Rosyjskie seriale wczoraj i dziś. Część I

Wojciech Kajtoch

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 231-251

https://doi.org/10.4467/2299-6362PZ.16.017.5194

Artykuł w encyklopedycznym skrócie relacjonuje pierwsze radzieckie próby produkowania seriali. Zaznajomiwszy się w latach pieriestrojki oraz pierwszej połowy lat dziewięćdziesiątych z zachodnimi produkcjami – rosyjska telewizja pod koniec XX wieku opanowała produkcję telenowel i nowoczesnych seriali kryminalnych, sitcomów itd. Z początku niezależna od państwa rosyjska telewizja rozwinęła wówczas serialową produkcję na wielką skalę. Późniejsza, związana z prezydenturą Władimira Putina przewaga państwowego mecenatu i dostrzeżenie propagandowych i edukacyjnych możliwości seriali przyczyniły się do rozwoju rosyjskiego serialowego rynku po roku 2000. W artykule omówiono najważniejsze tematyczne podgatunki rosyjskich seriali, takie jak: wojskowy, sensacyjny, historyczny – a w jego ramach historyczny serial kryminalny.

PDF

Seriale omawiane w artykułach numeru

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 252-259

PDF

Recenzje

Recenzje

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 260-269

Małgorzata Major, Justyna Bucknall-Hołyńska (red.): Władcy torrentów (Emilia Kotnis-Górka), s. 260–261;
Arkadiusz Lewicki, Jacek Grębowiec (red.): Seriale z różnych stron (Paweł Płaneta), s. 261–265;
Aaron Delwiche, Jennifer Jacobs Henderson (red.): The Participatory Cultures Handbook (Agnieszka Całek), s. 265–268;
Maria Wojtak: Rozłożone gazety. Studia z zakresu prasowego dyskursu, języka i stylu(Anna Goc), s. 268–269.

PDF

Sprawozdania

Sprawozdania

Zeszyty Prasoznawcze, Tom 59, Numer 1 (225), 2016, s. 270-285

Konferencja „60 lat prasoznawstwa w Polsce. Dorobek naukowy OBP i Zeszytów Prasoznawczych w perspektywie krajowej i międzynarodowej” (Małgorzata Winiarska, Edyta Żyrek-Horodyska, Mateusz Flont, Marcin Pielużek), s. 270–281.
Konferencja „Seriale w kontekście kulturowym – po dwóch stronach ekranu” (Kamil Wszołek), s. 282–285.

PDF

Pliki do pobrania

Spis treści PDF Autorzy PDF Seriale omawiane w artykułach numeru PDF

Słowa kluczowe: jakościowy serial telewizyjny, narracja, estetyka, aparat telewizyjny, interaktywność, mobilność, partycypacja, protokoły użytkowania mediów, historia telewizji, serial amerykański, serial angielski, narracja seryjna, technologia, zmiana społeczna, telewizja jakościowa, konkurencja, ekonomia, zarządzanie, rynek mediów, serial jako gatunek, oglądanie kompulsywne, binge-watching, konwergencja, kompetencje medialne, modele odbioru, serial fantasy, opowiadanie transmedialne, literatura, ekranizacja, narracja, konwergencja, autor, scenarzysta, showrunner, serial kryminalny, produkcja telewizyjna, aksjologia, fandom, intertekstualność, scenariusz, recepcja, serial historyczny, film dziedzictwa, postwiktorianizm, konserwatyzm, nostalgia, serial polityczny, fikcja polityczna, politicotainment, reprezentacja, narracja telewizyjna, mediatyzacja, wojna, relacja dziennikarska, film dokumentalny, fikcja fabularna, informacja, dziennikarstwo, serwisy informacyjne, etyka, reprezentacja, dystopia, technologia, ekrany, futuryzm, technopesymizm, serial medyczny, rasa, gender, dyskurs postfeministyczny, dyskurs postrasowy, fandom, opowiadanie transmedialne, konwergencja, inteligencja kolektywna, kreatywność, Skandynawia, bohater, scenariusz, specyfi ka kulturalna, gatunek telewizyjny, Francja, raport Mission Chevalier, raport S.E.S.C.A., rynek mediów, produkcja, scenarzyści, polityka kulturalna, Związek Radziecki, Rosja, propaganda, pieriestrojka, historia, gatunek telewizyjny