FAQ
logotyp Uniwersytetu Jagiellońskiego
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Tom 15, Numer 4

2010 Następne

Data publikacji: 29.01.2011

Licencja: Żadna

Redakcja

Redakcja zeszytu Dorota Czyżowska

Zawartość numeru

Alicja Senejko

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 31-48

Artykuł zawiera dane psychometryczne polskiej adaptacji metody Michaela Berzonsky’ego diagnozującej style tożsamości i zaangażowanie – Inwentarza Stylu Tożsamości – ISI (Identity Style Inventory). Metoda ta jest obecnie dostępna w dwóch wersjach: starszej, ISI3 (adaptacja polska A. Senejko), oraz najnowszej, ISI4 (adaptacja polska A. Senejko, E. Okręglicka- -Forysiak). Artykuł zawiera dane psychometryczne dotyczące stabilności bezwzględnej, mocy dyskryminacyjnej pozycji oraz analizy czynnikowej zarówno dla wersji ISI3, jak i ISI4 kwestionariusza ISI. Dane psychometryczne metody poprzedzono krótką charakterystyką modelu teoretycznego, na podstawie którego opracowano inwentarz ISI.
Czytaj więcej Następne

Jan Cieciuch

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 49-64

Kwestionariusz Stylów Tożsamości ISI3 Michaela Berzonsky’ego jest obecnie jedną z najczęściej wykorzystywanych metod pomiaru w badaniach nad tożsamością – zarówno w literaturze anglojęzycznej, jak i polskiej. W artykule zaprezentowano wyniki badań nad strukturą czynnikową stylów tożsamości w konceptualizacji Berzonsky’ego, zoperacjonalizowanych w kwestionariuszu ISI3.
Badaniu poddano łącznie 1955 osób w trzech okresach rozwojowych: wczesnej adolescencji, późnej adolescencji i wczesnej dorosłości. Wykonując dotychczas stosowane w literaturze anglojęzycznej analizy (konfirmacyjną analizę czynnikową z procedurą grupowania itemów), potwierdzono (podobnie jak w innych kręgach kulturowych) trójczynnikową strukturę. W artykule zakwestionowano jednak ten sposób analiz, ukazując konieczność weryfikacji założenia o jednowymiarowości badanych konstruktów. Weryfikacja przeprowadzona za pomocą eksploracyjnej analizy czynnikowej oraz porównań alternatywnych modeli w konfirmacyjnej analizie czynnikowej skłania do odrzucenia hipotezy o strukturze trójczynnikowej. Zebrany materiał empiryczny sugeruje, że na styl dyfuzyjno-unikowy (mierzony za pomocą polskiej wersji ISI3) składają się dwa niezależne wymiary: styl unikowy oraz styl dyfuzyjno-beztroski.
Czytaj więcej Następne

Anna Oleszkowicz, Anna Misztela

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 65-77

W artykule zostały przedstawione rezultaty badań, których celem było ustalenie, na ile aktywność prospektywna młodzieży, rozpatrywana w kategoriach strategii konstruowania przyszłości, jest uwikłana w proces kształtowania tożsamości oraz czy działania te mają związek z nasileniem wzorców relacyjnych rozpatrywanych w kategoriach autonomii i bliskości w rodzinach adolescentów. Grupę badaną stanowiło 145 osób, w tym 68 uczniów szkół średnich oraz 77 studentów. W badaniu zastosowano Kwestionariusz Strategii Konstruowania Przyszłości, Kwestionariusz Stylów Tożsamości oraz Skalę Rodziny Pochodzenia. Wyniki badania pokazały związek między strategią realistyczną a stylem informacyjnym, zaangażowaniem i (ujemny) ze stylem dyfuzyjno-unikowym; zależności między strategiami autorytetu i przymusu a stylem normatywnym, a także dodatnią zależność między strategią carpe diem i stylem dyfuzyjno-unikowym oraz ujemną ze stylem informacyjnym i zaangażowaniem. Udział wzorców relacyjnych w rodzinie w preferencji strategii wydaje się przede wszystkim upośredniony przez zaangażowanie rozumiane jako ukształtowanie określonego systemu wartości.
Czytaj więcej Następne

Ewa Gurba

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 79-92

Rozwiązanie kryzysu tożsamości stanowi główne zadanie rozwojowe dorastających. Proces budowania własnej indywidualności zachodzi w wielu kontekstach społecznych, z których najwcześniejszym jest rodzina i relacje z rodzicami. Na gruncie różnych ujęć teoretycznych znajdujemy odmienne propozycje rozwiązania problemu określenia roli rodziców w kształtowaniu tożsamości adolescenta. Wynika z nich, że bliskie, emocjonalne relacje rodziców z dorastającymi dziećmi, które współwystępują z akceptacją dążeń nastolatków do autonomii, sprzyjają eksplorowaniu przez nich dróg własnego rozwoju i angażowaniu się w wybrane dziedziny aktywności.
Przedstawione w artykule badania miały na celu określenie związku między jakością relacji rodziców z nastolatkami (w ocenie nastolatków) i stylami ich tożsamości. Z badań, w których uczestniczyło 145 uczniów gimnazjum oraz 324 licealistów, wynika, że mała liczba nieporozumień współwystępuje z rozwojem normatywnego i informacyjnego stylu tożsamości gimnazjalistów, a bliskie relacje z ojcem towarzyszą stylowi tożsamości normatywnej i rozwojowi zaangażowania licealistów. W tej grupie zaobserwowano też korelacje między częstymi nieporozumieniami i dyfuzyjnym stylem tożsamości. W obydwu grupach znacznie więcej zależności uzyskano dla relacji z matką.
Czytaj więcej Następne

Kamil Jezierski

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 93-102

Artykuł porusza zagadnienie relacji między tożsamością narracyjną a tożsamością psychospołeczną. Dan McAdams, przyjmując jako punkt wyjścia dla swojej koncepcji tożsamości narracyjnej model rozwoju Erika Eriksona, twierdzi, że tożsamość narracyjna rozumiana przez niego jako globalnie spójna historia życia, podobnie jak stabilne zaangażowania, zaczyna wyłaniać się w okresie adolescencji i późnej dorosłości. Wymienia te same czynniki rozwoju tożsamości co Erikson oraz przypisuje jej analogiczną funkcję integrowania różnych elementów życia. Narracyjne rozumienie siebie umożliwia lepsze ujmowanie zmienności w czasie niż stabilne zaangażowania.
W artykule zaprezentowano eksploracyjne badania nad związkiem między wyłanianiem się tożsamości w obu ujęciach. U badanych adolescentów powierzchowne uporządkowanie tekstu autonarracji występowało bez związku z podejmowaniem zaangażowań, natomiast wiązało się z wyższą spójnością głównie pod względem spójności tematycznej opartej na refleksji nad własną osobą. Ponadto opowiadania w niewielkim stopniu zawierały przyczynowe rozumienie zmiany (nawet u osób z silnymi zaangażowaniami).
Na podstawie przedstawionych przesłanek wysunięto tezę, że w toku rozwoju w pierwszej kolejności kształtuje się powierzchowna i konwencjonalna organizacja autonarracji, a dopiero później jej struktura zaczyna się opierać na refl eksji nad własnym życiem. Przypuszcza się, że jakkolwiek funkcja integrująca życie jednostki jest wspólna dla obu ujęć tożsamości, to zawieranie zmiany osobowej w autonarracjach jest związane z osiągnięciami rozwojowymi bardziej zaawansowanymi niż nabycie stabilnych zaangażowań.
Czytaj więcej Następne

Sprawozdania i recenzje

Michał Andrzej Golombek

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 105-107

Sprawozdanie z z III Wrocławskich Konfrontacji Psychologicznych „Psychologia w kryzysie?”, 22–23 kwietnia 2010

Czytaj więcej Następne

Tomasz Frąckowiak

Psychologia Rozwojowa, Tom 15, Numer 4, 2010, s. 109-112

RECENZJA: Robert D. Hill (2010), Pozytywne starzenie się, Warszawa: Wydawnictwo Laurum

Czytaj więcej Następne