Zarządzanie Publiczne Nr 4 (16) 2011

Numer 4 (16)

Ewaluacja polityk i projektów publicznych

2011

Data publikacji: 2011

Licencja: Żadna

Redakcja

Redakcja numeru Anna Lubecka

Sekretarz redakcji Joanna Kołodziejczyk

Redaktor naczelny Aleksander Noworól

Zawartość numeru

Praktyczne aspekty realizacji ewaluacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Łukasz Czopik, Anna Łojewska-Pyka

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 11-22

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.025.0492

Efektem końcowym ewaluacji jest konieczność opomiarowania rezultatów pracy urzędników oraz programów i przedsięwzięć przez nich realizowanych. Począwszy od rozpoczęcia przez państwo polskie absorpcji i obsługi środków pochodzących z Unii Europejskiej, wytyczne programowe i księgi procedur poszczególnych instytucji zarządzających wymuszają ocenę efektywności wykorzystania pieniędzy unijnych. Autorzy w niniejszym opracowaniu przedstawiają rozważania o szerszym zastosowaniu procedur ewaluacyjnych w różnych aspektach działalności jednostek samorządu terytorialnego, jak również w dziedzinach bezpośrednio niezwiązanych z obsługą środków unijnych.

PDF

Czytaj więcej

Analiza skuteczności decyzji strategicznych liderów rozwoju lokalnego. Zarys koncepcji

Jarosław Hermaszewski

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 23-35

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.026.0493

Podejmowanie decyzji strategicznych jest wyznacznikiem sprawności zarządzania każdej organizacji. Specyfika samorządów terytorialnych i podział władzy na organ stanowiący i wykonawczy powodują, że swoboda decyzyjności jest mocno ograniczona. Skuteczny lider lokalny stara się podejmować takie decyzje, których efekty są związane z jasno wyznaczonym kierunkiem rozwoju gminy, przy ciągłym podwyższaniu jakości życia jej mieszkańców.

PDF

Czytaj więcej

Regionalna polityka innowacyjna w świetle wybranych wtórnych teorii rozwoju regionalnego

Arkadiusz Świadek, Marek Tomaszewski

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 37-47

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.027.0494

Ze względu na określone cechy procesu innowacyjnego bardzo istotną rolę w jego stymulowaniu spełnia czynnik publiczny, a na poziomie regionów samorządy, które powinny uczestniczyć we własnej polityce proinnowacyjnej, dostosowanej do lokalnych uwarunkowań. Rozwój każdego regionu będzie następował w sposób zrównoważony tylko wówczas, jeśli będą w nim brać udział: jednostki biznesowe, czyli odbiorcy innowacji, jednostki badawczo-naukowe, czyli źródła innowacji, oraz administracja rządowo-samorządowa, której zadaniem jest koordynowanie działań i tworzenie sprzyjającego klimatu do rozwoju gospodarczego regionu.
Wyjaśnieniem przyczyn rozwoju regionalnego zajmują się liczne teorie rozwoju regionalnego. Teorie te można podzielić, między innymi, na teorie pierwotne i wtórne. Cechą teorii wtórnych jest to, że stanowią one rozwinięcie innych, wcześniej powstałych teorii.
W tym kontekście celem artykułu jest ukazanie, na czym powinna polegać rola jednostek samorządu terytorialnego w kształtowaniu regionalnej polityki innowacyjnej zgodnie z wtórnymi teoriami rozwoju regionalnego. Do teorii, na których bazują teorie wtórne, można zaliczyć między innymi: teorię bazy ekonomicznej Wernera Sombarta, teorię biegunów rozwoju François Perrouxa, teorię dystryktów przemysłowych Alfreda Marshalla, teorię gron przemysłowych Michaela E. Portera i teorię kapitału społecznego Jamesa Colemana.
Ze względu na ograniczenia objętościowe artykułu w tekście opisano tylko wybrane wtórne teorie rozwoju regionalnego. Opisane teorie wywodzą się z teorii bazy ekonomicznej Sombarta i teorii dystryktów przemysłowych Marshalla.

PDF

Czytaj więcej

Umowy i porozumienia jako efekt ewaluacji polityki regionalnej w Rosji

Grzegorz Sroślak

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 49-61

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.028.0495

Rosyjska polityka regionalna jest przykładem dostosowywania rozwiązań do potrzeb rozwojowych regionów oraz do potrzeb społeczno-ekonomicznych Federacji Rosyjskiej jako całości. Rozwiązania te jednakże były pochodną istniejących w konkretnych okresach historycznych możliwości gospodarczych i uwarunkowań politycznych. W wyniku ewaluacji tej polityki w ciągu ostatnich dwudziestu lat wprowadzono w życie między innymi takie rozwiązania, jak:
–– przekształcenia regionalnej polityki budżetowej,
–– reformowanie stosunków międzybudżetowych (pomiędzy budżetem centralnym i budżetami regionalnymi oraz pomiędzy tymi ostatnimi bezpośrednio),
–– dofinansowania celowe (na przykład do regionów prorozwojowych technologicznie),
–– „umowy” i „porozumienia” (w sprawie rozdziału kompetencji pomiędzy poszczególnymi podmiotami władzy państwowej na poszczególnych jej poziomach) wykorzystywane do realizacji określonych zadań polityki regionalnej.
Różny był poziom teoretycznego i prawnego ich doprecyzowania, różny był zakres przedmiotowy i podmiotowy ich oddziaływania, w różnym też stopniu sprawdziły się w praktyce. Ostatnie z wymienionych rozwiązań – „umowy” i „porozumienia” – należy zaliczyć do grupy mniej doprecyzowanych, a w zakresie polityki rozwoju regionalnego mniej skutecznych. Po pierwsze, powstały jako odpowiedź na bieżące potrzeby rozwiązywania konfliktowych sytuacji pomiędzy władzami federalnymi i regionami, jakie miały miejsce szczególnie w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i były formą przeciwdziałania groźbie utraty integralności przez państwo rosyjskie. Ze swej istoty zatem nie były narzędziem polityki rozwoju regionalnego sensu stricto. Po drugie, nie tylko nie są jednoznaczne w swej obecnej formule prawnej, ale często – właśnie z powodu tej niejednoznaczności – są wykorzystywane do realizacji interesów grup nacisku w poszczególnych regionach i w takiej postaci są sprzeczne z celami polityki regionalnej Federacji Rosyjskiej.

PDF

Czytaj więcej

Inwestycje w rozwój infrastruktury drogowej jako instrument polityki lokalnej gminy – ocena projektów realizowanych ze środków Unii Europejskiej w Mieście Białystok

Anna Busłowska

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 63-79

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.029.0496

Podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina. Przekazanie znacznej części uprawnień na szczebel lokalny struktur samorządowych zrodziło potrzebę efektywnego i kreatywnego zarządzania zasobami będącymi w dyspozycji tych jednostek, tak aby ich wykorzystanie przyczyniło się do rozwoju społecznego, gospodarczego i przestrzenno-ekologicznego gminy. Szczególną grupę instrumentów pobudzania rozwoju lokalnego stanowią narzędzia pobudzania infrastrukturalnego. Wyposażenie danego obszaru w obiekty infrastruktury społeczno- -gospodarczej jest jednym z czynników i wyznaczników atrakcyjności inwestycyjnej. Wpływa na jakość życia mieszkańców poprzez zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty lokalnej i podmiotów gospodarczych. Przyczynia się do rozwoju istniejących firm i jest bodźcem inwestycji zewnętrznych. Do szczegółowych narzędzi wykorzystywanych w tym obszarze należą: współfinansowanie inwestycji przez gminę oraz samodzielna realizacja przez gminę inwestycji infrastrukturalnych.
Celem niniejszego artykułu jest pokazanie efektów realizacji projektów współfinansowanych ze środków UE realizowanych w dziedzinie infrastruktury drogowej jako skutecznego narzędzia polityki lokalnej. Analiza dotyczy Miasta Białystok, które w dużym stopniu wykorzystuje środki publiczne na poprawę infrastruktury drogowej. W szczególności analiza obejmuje zakres rzeczowy i rezultaty wybranych projektów zarówno zakończonych, jak i będących w trakcie realizacji.

PDF

Czytaj więcej

External Financing of Hungarian Local Governments: Knowledge and Attitude

Gábor Kovács

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 81-93

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.030.0497

PDF

Czytaj więcej

Ocena funkcjonowania programu indywidualnych kont emerytalnych – implikacje dla doskonalenia systemu zabezpieczenia emerytalnego

Aleksy Rusinowicz

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 95-118

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.031.0498

Efektywne i skuteczne zorganizowanie systemu zabezpieczenia emerytalnego należy obecnie do najtrudniejszych i najistotniejszych problemów społecznych. Spór wokół polskiego systemu emerytalnego nie ustaje. Dotyczy on także zasad funkcjonowania Indywidualnych Kont Emerytalnych (IKE). Są one rodzajem planu emerytalnego w III filarze – sposobem oszczędzania pieniędzy na dodatkową emeryturę. Zostały wprowadzone ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 roku o indywidualnych kontach emerytalnych (Dz.U. z 2004 r. Nr 116 poz. 1205). Celem stworzenia drugiego, obok Pracowniczych Programów Emerytalnych (PPE), rozwiązania instytucjonalnego (IKE) było zachęcenie obecnie pracujących do dodatkowego, indywidualnego gromadzenia oszczędności, które pozwolą zachować osobom przechodzącym na emeryturę satysfakcjonujący dla nich poziom życia. Od momentu wejścia w życie ustawy Indywidualne Konta Emerytalne założyło ponad 800 tys. osób, co oznacza, że zainteresowanie tą formą oszczędzania jest nieduże.
Artykuł podejmuje próbę oceny zasad funkcjonowania programu IKE oraz wskazania jego mankamentów wraz z potencjalnymi kierunkami zmian zapewniającymi bezpieczeństwo emerytalne.

PDF

Czytaj więcej

The impact of the first global financial crisis in the 20th century on the Hungarian regional employment inequalities

Zsuzsanna Dabasi Halász

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 119-132

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.032.0499

PDF

Czytaj więcej

The application of Markov chain model to the description of Hungarian market processes

Katalin Lipták

Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (16), 2011, s. 133-149

https://doi.org/10.4467/20843968ZP.12.033.0500