FAQ
logo Uniwersytetu Jagiellońskiego
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Zeszyt 132

2013 Następne

Data publikacji: 09.06.2013

Licencja: Żadna

Redakcja

Redaktorzy zeszytu Robert Twardosz, Wiesław Ziaja

Sekretarz redakcji dr hab., prof. UJ Grzegorz Micek

Redaktor naczelny Wiesław Ziaja

Zawartość numeru

Anna Fedirko, Janusz Fedirko

Prace Geograficzne, Zeszyt 132, 2013 , s. 7-26

https://doi.org/10.4467/20833113PG.13.001.1091
Przedstawiono sylwetkę – zarys życia i działalność naukową Adama Dratha. Jest to postać w nauce znana ledwie niektórym geologom, a przypominana okazjonalnie i marginalnie przy prezentacji polskich osiągnięć w Afganistanie i w wydawnictwach jubileuszowych jego rodzimej uczelni – Akademii Górniczej ( obecnie A G H ). A. Drath należał do Polaków, którzy w obcej służbie, na kontraktowym wyjeździe osiągnęli bodaj najwyższe stanowiska – w 1942 r. został Naczelnym Geologiem Ministerstwa Górnictwa Królestwa Afganistanu. Jego postać zasługuje na przybliżenie, gdyż do tej pory Adam Drath, mimo odniesionych sukcesów w reprezentowanej przez siebie dyscyplinie naukowej, nie zaistniał w wydawnictwach encyklopedycznych, biograficznych i branżowych, nawet specjalistycznych.
Czytaj więcej Następne

Witold Bochenek , Łukasz Wiejaczka

Prace Geograficzne, Zeszyt 132, 2013 , s. 27-38

https://doi.org/10.4467/20833113PG.13.002.1092
Przedstawiono wyniki badań nad zmianami morfologicznymi dna koryta karpackiej rzeki Ropy spowodowanymi dużymi wezbraniami. Analizę oparto na wynikach pomiarów niwelacyjnych wykonanych w latach 2009 i 2010 w wybranych profilach poprzecznych koryta rzeki, zlokalizowanych powyżej ( 1 profil ) i poniżej ( 3 profile ) zbiornika retencyjnego Klimkówka. Wykorzystano także dane dotyczące stanów wody i przepływów Ropy w przekroju wodowskazowym Stacji Badawczej I G i P Z P A N w Szymbarku koło Gorlic. Zwrócono uwagę na możliwą rolę zbiornika Klimkówka w kształtowaniu morfologii koryta Ropy.
Czytaj więcej Następne

Adam Piasecki

Prace Geograficzne, Zeszyt 132, 2013 , s. 39-57

https://doi.org/10.4467/20833113PG.13.003.1093
Przedstawiono wyniki analizy zmian powierzchni i liczebności wszystkich jezior Pojezierza Dobrzyńskiego w ciągu ostatnich 110 lat. W analizie wykorzystano materiały kartograficzne pochodzące z trzech okresów : 1900 – 1915, 1980 – 1985 oraz 2009, dzięki czemu możliwe było wychwycenie zmian powierzchni jezior i określenie ich tendencji. Otrzymane wyniki wskazują na zmniejszanie się powierzchni badanych jezior w analizowanym okresie. Największe zmiany zaszły w przypadku jezior najmniejszych, o powierzchni poniżej 5 ha. Zwrócono uwagę na nierównomierne zmniejszanie się jezior w poszczególnych obszarach pojezierza. N ajwiększe spadki powierzchni wystąpiły w południowej, północno-wschodniej, a zwłaszcza południowo-wschodniej jego części. Z miany powierzchni poszczególnych jezior zawierały się w przedziale od kilku do kilkudziesięciu procent ( w przypadku zaniku jeziora było to sto procent ). N ajczęstszą konsekwencją omawianych zmian był wzrost długości linii brzegowej jezior, wskutek powstania półwyspów i zatok. W kilku przypadkach zaobserwowano także wyłonienie się niewielkich wysp. Wskazana w opracowaniu tendencja zmniejszania się jezior pozostaje w zgodzie z wynikami uzyskanymi przez innych autorów w innych częściach Polski.
Czytaj więcej Następne

Zuzanna Bielec-Bąkowska, Katarzyna Piotrowicz

Prace Geograficzne, Zeszyt 132, 2013 , s. 59-98

https://doi.org/10.4467/20833113PG.13.004.1094
W pracy określono tendencje zmian temperatury powietrza w Polsce w latach 1951 – 2006. W tym celu wykorzystano dobowe dane z 22 stacji meteorologicznych, w tym m.in. skrajne wartości temperatury powietrza ( ≤ 10 i ≥ 90 percentyla ), liczbę dni niezwykle mroźnych ( Tmin ≤ –30 °C ), bardzo upalnych ( Tmax ≥ 35 °C ) i nocy gorących ( Tmin ≥ 20 °C ). Stwierdzono, że tendencje zmian temperatury powietrza w Polsce nawiązują do zmian warunków termicznych w całej Europie Środkowej, a w wielu przypadkach ich przebieg był synchroniczny. W wieloletnim przebiegu można zauważyć stopniowy wzrost temperatury powietrza. Z wykle jest on większy w przypadku zmian najniższych wartości temperatury. Wzrasta również liczba dni bardzo upalnych, spada natomiast liczba dni niezwykle mroźnych.
Czytaj więcej Następne

Zuzanna Bielec-Bąkowska

Prace Geograficzne, Zeszyt 132, 2013 , s. 99-132

https://doi.org/10.4467/20833113PG.13.005.1095
W pracy przedstawiono zróżnicowanie przestrzenne i zmienność czasową pojawiania się burz i opadów gradu w Polsce. W badaniach wykorzystano serie obserwacyjne z 24 stacji meteorologicznych z lat 1949 – 2006 oraz, w przypadku informacji o burzach, z 8 stacji z okresu 1885 – 2008. Stwierdzono, że nie można jednoznacznie potwierdzić ani wzrostu, ani liczby dni burzowych, ani liczby dni z opadem gradu w ostatnich dziesięcioleciach. Na większości stacji położonych na północny zachód od linii łączącej Śnieżkę i Suwałki liczba dni burzowych zmniejszała się, natomiast na stacjach leżących na południowy wschód od tej linii przeważały tendencje dodatnie. Ważną cechą przedstawianych zmian jest ich regionalne zróżnicowanie związane z dominującymi w danym obszarze sytuacjami synoptycznymi oraz wpływem lokalnych warunków przyrodniczych. Jest ono szczególnie silnie widoczne w rocznym przebiegu częstości badanych zjawisk. Na północy kraju okres ich największej częstości jest znacznie dłuższy, a liczba dni z burzą wyraźnie mniejsza i bardziej równomiernie rozłożona w czasie niż na południu Polski. R oczne maksimum występowania burz przypada na lato, ale występowały także ciągi lat, w których przypadało ono na wiosnę lub wczesną jesień. Dni z gradem występują natomiast głównie w miesiącach wiosennych ( kwiecień–czerwiec ), stanowiąc wtedy od 25 do 60 % ich częstości. Na stacjach położonych na północy i w zachodniej połowie kraju zaznacza się dominacja gradu występującego wiosną, na południu Polski natomiast jego przebieg jest bardziej wyrównany, a maksimum występowania częściej jest przesunięte w kierunku miesięcy letnich.
Czytaj więcej Następne