FAQ
T_LOGIN Zaloguj się

Nie masz jeszcze konta?

T_REGISTER Zarejestruj się

Prace Geograficzne

logo Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wyniki wyszukiwania

wyszukiwarka prosta

szukaj np. “cognitive architectures” AND 1993-200 NOT Urban
wyszukiwanie zaawansowane
np. 1234-6789
np. 10.4467/16890027AP.16.022.6009
np. Uniwersytet Jagielloński
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Zeszyt 139

2014 Następne

Data publikacji: 25.03.2015

Licencja: Żadna

Redakcja

Redaktorzy numeru Dorota Matuszko, Katarzyna Piotrowicz

Sekretarz redakcji dr hab., prof. UJ Grzegorz Micek

Redaktor naczelny Jolanta Święchowicz

Zawartość numeru

Bogusław Michał Kaszewski, Ewelina Flis

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 7-20

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.021.3011
W opracowaniu przedstawiono stan badań dotyczących zdarzeń ( zjawisk ) ekstremalnych, w różnych skalach przestrzennych, w polskiej literaturze naukowej ( głównie klimatologicznej ). Analizą objęto wybrane prace: przedstawiające klasyfikacje zjawisk ekstremalnych, wykorzystujące dotychczasowe klasyfikacje i kryteria wyznaczania zdarzeń ekstremalnych, zawierające charakterystykę przyczyn i skutków ekstremów, prezentujące prognozę na kolejne lata oraz dotyczące wykorzystania wiedzy o zdarzeniach ekstremalnych w praktyce. Przegląd literatury dotyczącej ekstremalnych zdarzeń meteorologicznych i klimatologicznych pozwolił autorom dostrzec wiele problemów, z jakimi związane jest zagadnienie badania ekstremów. Zwrócono głównie uwagę na problemy dotyczące definicji, metod opracowań i prognozy zdarzeń ekstremalnych. Ważnym zagadnieniem są skutki występowania hydrometeorologicznych zdarzeń ekstremalnych.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Daniel Celiński-Mysław

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 21-32

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.022.3012
Celem opracowania jest przegląd dotychczasowego stanu badań nad zjawiskiem derecho ze szczególnym uwzględnieniem badań prowadzonych w Europie i na kontynencie amerykańskim. W pracy przedstawiono różne podejścia do kryteriów identyfikacji derecho, scharakteryzowano strukturę oraz warunki sprzyjające jego powstawaniu. Opisano badania dotyczące wieloletniego występowania derecho na obu kontynentach. W wyniku przedstawionego przeglądu piśmiennictwa stwierdzono, że istnieje jeszcze szerokie pole do badań mezoskalowych układów konwekcyjnych wywołujących derecho na kontynencie europejskim.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Monika Lisowska

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 33-41

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.023.3013
Porywy wiatru są niebezpiecznym zjawiskiem meteorologicznym, mogącym powodować straty materialne i zagrożenie życia ludzkiego. W ostatnich latach obserwuje się ich coraz więcej. Celem artykułu jest wskazanie sytuacji synoptycznych sprzyjających występowaniu porywów wiatru w Żeńsku ( Pomorze Zachodnie ) oraz charakterystyka ich przebiegu rocznego i dobowego. W badaniach wykorzystano prędkości wiatru z wysokości 25 i 50 m n.p.g. w latach 2008 i 2009. Porywy wiatru w Żeńsku są obserwowane przez cały rok. Maksimum ich występowania przypada na marzec oraz sierpień. Najrzadziej występują w maju i wrześniu. W ciągu doby najczęstsze są w godzinach okołopołudniowych. Sytuacją synoptyczną sprzyjającą pojawianiu się porywów wiatru jest siodło baryczne nad obszarem Polski. Równie często występują przy przejściu frontów atmosferycznych, szczególnie frontu chłodnego. W latach 2008 i 2009 porywy wiatru występowały zawsze w dniach z więcej niż jedną masą powietrzną napływającą nad Pomorze Zachodnie. Również z ponad 25% prawdopodobieństwem można się ich spodziewać przy adwekcji powietrza zwrotnikowego i polarnego kontynentalnego.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Małgorzata Świątek

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 43-56

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.024.3014
W pracy przeanalizowano temperaturę miesięcy zimowych w polskiej części Pobrzeży Południowobałtyckich, wykorzystując miesięczne wartości temperatury powietrza z lat 1951–2010 ze stacji: Szczecin, Świnoujście, Ustka, Hel, Gdynia i Elbląg, oraz maksymalne dobowe wartości temperatury powietrza z lat 1986–2010 ze stacji: Szczecin, Świnoujście, Kołobrzeg, Łeba i Hel. W celu scharakteryzowania uwarunkowań cyrkulacyjnych nietypowo ciepłych miesięcy zimowych ( grudnia, stycznia i lutego ) wykorzystano wartości indeksu NAO oraz typy cyrkulacji według klasyfikacji Lityńskiego. Przeprowadzone badania wykazały bardzo silny wpływ na temperaturę powietrza zimą adwekcji mas powietrza z zachodu. Zmiany natężenia spływu zachodniego nakładały się na trend rosnący temperatury powietrza. Stanowiły przyczynę szczególnie silnego wzrostu temperatury w ostatniej dekadzie XX w. oraz jej niewielkiego spadku na początku XXI w. Szczególnie silna adwekcja mas powietrza w drugiej połowie lat 80. i w latach 90. XX w. znad Atlantyku przyczyniła się do wysokiej, w porównaniu z innymi latami, temperatury na polskim wybrzeżu, zwłaszcza zachodnim.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Ewa Krępa, Dominika Ciaranek

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 57-67

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.025.3015
W przebiegu rocznym temperatury powietrza w strefie umiarkowanej można zauważyć charakterystyczne wahania, które mogą występować cyklicznie, z roku na rok. W literaturze klimatologicznej takie okresy nazywamy osobliwościami ( singularities ). Celem niniejszego opracowania jest identyfikacja ekstremalnych przypadków występowania osobliwości w przebiegu rocznym temperatury powietrza w latach 1826–2010 w Krakowie. Szczególną uwagę zwrócono na długość trwania oraz wieloletnią zmienność wyróżnionych osobliwości. Do wygładzenia rocznego przebiegu temperatury wykorzystano wielomian 5. stopnia, na podstawie którego obliczono wzorcowy model zmienności temperatury. Wyróżniając osobliwości, uwzględniono różnice między średnimi dobowymi wartościami a tymi obliczonymi z modelu. Stwierdzono, że w latach 1826–2010 w Krakowie nieznacznie przeważały anomalie ciepła nad anomaliami chłodu. W przebiegu rocznym najczęściej pojawiały się one wiosną, największe zaś różnice między średnią dobową temperaturą powietrza a tą obliczoną z modelu występowały zimą. W przebiegu wieloletnim nie zaobserwowano jednak wyraźnej powtarzalności analizowanych zdarzeń (singularities).
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Grażyna Pluta

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 69-78

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.026.3016
Pomimo że zachmurzenie nie stanowi bezpośredniej przyczyny tzw. ekstremalnych zjawisk pogodowych jest ono wizualnym wskaźnikiem stanu atmosfery, który jednocześnie wpływa na kształtowanie innych elementów meteorologicznych i może pomóc w prognozowaniu i wyjaśnieniu wielu zjawisk meteorologicznych. W niniejszym artykule zanalizowano wybrane charakterystyki zachmurzenia w okresach o anomalnej i ekstremalnej wielkości zachmurzenia na trzech stacjach synoptycznych w zachodniej części Karpat Polskich w powiązaniu z towarzyszącymi im warunkami cyrkulacji atmosferycznej. Uwzględniono miesiące o anomalnej i lata o ekstremalnej wielkości zachmurzenia. W analizie wykorzystano wyniki obserwacji zachmurzenia prowadzonych w latach 1971–2000 na wybranych stacjach synoptycznych Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej: Bielsko-Biała, Kasprowy Wierch i Zakopane. Dołączono również dane z Kalendarza typów cyrkulacji atmosfery dla Polski Południowej (Niedźwiedź 2011) dotyczące typów cyrkulacji oraz mas powietrza w analizowanym trzydziestoleciu. Dokonana analiza wykazała wyraźny wpływ cyrkulacji atmosferycznej na występowanie anomalnej wielkości zachmurzenia oraz modyfikacje tego wpływu przez czynniki lokalne. Wskazała również na różnice procesów kształtujących anomalne wielkości zachmurzenia w różnych położeniach górskich na analizowanym terenie.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Dorota Matuszko

Prace Geograficzne, Zeszyt 139, 2014, s. 79-92

https://doi.org/10.4467/20833113PG.14.027.3017
W artykule omówiono wielkości charakteryzujące zachmurzenie w aspekcie wystąpienia zdarzeń ekstremalnych, na podstawie danych z Krakowa ( lata 1951–2012 ). Przedstawiono maksymalne wartości zachmurzenia, liczbę dni pochmurnych i całkowicie zachmurzonych oraz strukturę zachmurzenia. Dokonano również analizy liczby dni z chmurą Cumulonimbus i burzą w Krakowie i okolicach, na podstawie danych ze stacji w Gaiku-Brzezowej i Łazach ( lata 1991–2012 ). Stwierdzono wzrost częstości występowania dni z chmurą Cumulonimbus i burzą, szczególnie w chłodnej części roku, co prawdopodobnie ma związek z współczesnym ociepleniem klimatu. Wzrost liczby dni z burzą jest jednak mniejszy niż wzrost częstości występowania chmur Cumulonimbus.
Pobierz PDF PDF
Czytaj więcej Następne

Pliki do pobrania

Pobierz PDF Spis treści PDF Pobierz PDF Strona redakcyjna PDF