FAQ

Wielogłos

Zasady etyczne obowiązujące w czasopiśmie

Zasady etyki publikacyjnej

W wypadkach nieuwzględnionych w niniejszych Zasadach etyki publikacyjnej Redakcja stosuje odpowiednie schematy postępowania przygotowane przez Komitet do Spraw Etyki Publikacyjnej (COPE).

Przedstawione poniżej standardy dotyczą zasad etycznych obowiązujących Autorów, Redaktorów, Recenzentów i Radę Naukową na każdym etapie publikacji tekstów w czasopiśmie.

Wszystkie artykuły zgłoszone do publikacji w czasopiśmie są sprawdzane pod kątem zgodności z zasadami etyki, rzetelności, transparentności, wartości i użyteczności naukowej.


Zasady Dotyczące Redakcji


I. Monitorowanie standardów etycznych

Zespół redakcyjny stale kontroluje przestrzeganie standardów i zasad etycznych związanych z publikacją tekstów naukowych i przeciwdziała praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami.


II. Zasada fair play

Teksty zgłaszane do publikacji są oceniane przez Redakcję przede wszystkim pod względem merytorycznym, formalnym i technicznym. Decyzje Redakcji muszą opierać się na wartościach naukowych, a kwestie takie jak rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie etniczne, obywatelstwo czy przekonania polityczne Autorów w żaden sposób nie mogą wpływać na ocenę artykułów.


III. Decyzje dotyczące publikacji

Zespół redakcyjny decyduje, które materiały zostaną, a które nie zostaną opublikowane. Przy podejmowaniu decyzji kluczowe są następujące kryteria: znaczenie naukowe pracy, oryginalność ujęcia problemu, przejrzystość i zgodność z zakresem tematycznym czasopisma, zgodność z zasadami etyki, zgodność z wymaganiami merytorycznymi i formalnymi opisanymi w Instrukcjach Dla Publikujących oraz wskazania sformułowane przez Recenzentów podczas procesu recenzji naukowej.

Redakcja czasopisma ma obowiązek poinformować wszystkich Autorów o wyniku oceny redakcyjnej zgłaszanego tekstu.

IV. Zasada poufności

Członkowie Zespołu redakcyjnego stosują się do zasady poufności, a więc nie ujawniają osobom nieupoważnionym żadnych informacji na temat zgłaszanych do publikacji prac. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji pozostają jedynie sami Autorzy, wybrani Recenzenci, uprawnieni Redaktorzy i członkowie Rady Naukowej oraz Wydawca.


V. Przeciwdziałanie konfliktom interesów

Nieopublikowane artykuły nie mogą być bez pisemnej zgody Autorów wykorzystywane przez członków Zespołu redakcyjnego ani przez żadne inne osoby uczestniczące w procedurach wydawniczych.

Redakcja, wyznaczając osoby recenzujące, musi uwzględniać zasadę przeciwdziałania konfliktom interesów.

Konflikt interesów w przypadku Recenzenta/Recenzentki może wystąpić wtedy, gdy pojawiają się okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do jego bezstronności lub wpływać na jego działania podczas procedury recenzowania, np. powiązania służbowe, finansowe, prawne, opinie Recenzenta, rywalizacja naukowa, relacje rodzinne.

W przypadku gdy członek Redakcji lub Rady Naukowej zgłasza tekst do czasopisma, Redakcja podejmuje maksymalne wysiłki, aby zachować bezstronność w procesach redakcji i recenzji. Opiekę nad tymi procesami obejmuje inny Redaktor czasopisma, a osoba zgłaszająca tekst jest z nich wyłączona.

Redakcja podaje do wiadomości informacje o źródłach finansowania publikacji oraz wsparciu instytucjonalnym lub ze strony organizacji i innych osób albo podmiotów (financial disclosure) w publikowane badania.


VI. Prowadzenie ewidencji skarg

W przypadku wpłynięcia skarg, zażaleń lub odwołań Redakcja czasopisma ma obowiązek ich rejestrowania i archiwizowania. Redakcja prosi o szczegółowe opisanie sprawy w zgłoszeniu oraz wskazanie, jakich treści lub jakich działań dotyczy. Redakcja ma obowiązek dochowania anonimowości danych osoby nadsyłającej, chyba że osoba ta samodzielnie wyrazi chęć ujawienia jej danych. Osobami upoważnionymi do posiadania tych informacji pozostają jedynie: osoba zgłaszająca, uprawnieni Redaktorzy oraz Wydawca. Redakcja ma obowiązek odpowiedzieć pisemnie na złożone do Redakcji skargi, zażalenia i odwołania w terminie nieprzekraczającym 30 dni od daty wpłynięcia takiego dokumentu. Odpowiedź Redakcji musi uwzględniać co najmniej ocenę sprawy i opis podjętych lub planowanych przez Redakcję działań w związku ze sprawą.

 

VII. Zasada rzetelności naukowej i obowiązek reagowania na przejawy jej naruszenia

Członkowie Zespołu redakcyjnego zobowiązani są dołożyć wszelkich starań dla zachowania integralności w kwestii rzetelności naukowej publikowanych prac. W tym celu mogą oni nanosić stosowne poprawki, a także – w przypadku podejrzeń nieuczciwych praktyk (plagiatu, fałszowania wyników badań etc.) lub działań nieetycznych – podjąć decyzję o wycofaniu tekstu z publikacji.

Wszelkie przejawy nierzetelności naukowej (scientific misconduct) są niedopuszczalne.

Redakcja czasopisma ma obowiązek rejestrowania i archiwizowania takich przypadków.

Redakcja prosi o informowanie w przypadku wykrycia takich praktyk. Po otrzymaniu zgłoszenia Redakcja kontaktuje się z Autorem/Autorką, prosi o wyjaśnienie, gromadzi i zapoznaje się z zebranymi i dostarczonymi dowodami na nierzetelność naukową, a następnie formułuje decyzję o wycofaniu, o sprostowaniu/korekcie, o poinformowaniu odpowiednich organów i/lub instytucji.

VIII. Korekta tekstów

Redakcja, Autorzy oraz Recenzenci mogą na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu) na drodze dyskusji dokonywać korekty tekstów.

Autor/Autorka może wymagać od Redakcji wprowadzenia zgłoszonych przez niego poprawek do tekstu.

Redakcja zastrzega sobie również prawo do korekty tekstów już po ich opublikowaniu, bez informowania Czytelników i Autorów. Dotyczy to wyłącznie tzw. drobnych zmian. Drobne zmiany obejmują np. poprawienie formatowania i pisowni. Nie są to istotne korekty, które wpływają na odbiór czy zakres prezentowanych treści.

Istotne zmiany, takie jak wycofanie artykułu z powodu błędu, dodanie lub usunięcie Autora, poprawa danych wpływających na interpretację wyników badań po opublikowaniu, mogą zostać wdrożone zgodnie z procedurami wskazanymi przez COPE.


IX. Wycofanie tekstu

Zespół redakcyjny może rozważyć wycofanie tekstu, jeżeli:

  • istnieją wyraźne dowody świadczące o braku wiarygodności wyników badań, fabrykowaniu danych, jak również popełnieniu niezamierzonych błędów (np. błędy w obliczeniach, błędy metodologiczne);
  • wyniki badań zostały wcześniej opublikowane gdzie indziej bez odpowiedniego odwołania do poprzednich źródeł lub ujawnienia takiej informacji Redakcji, bez zgody na ponowną publikację lub bez uzasadnienia (przypadki zbędnych publikacji);
  • zawiera on materiały lub dane bez odpowiednich zgód na ich wykorzystanie (np. prawo do wykorzystania ilustracji, prawo do dysponowania wizerunkiem, inne licencje lub sublicencje - również zły zakres pół eksploatacji czy zakres czasowy takich zgód/licencji);
  • narusza on prawa autorskie lub prawa zależne;
  • podczas badań nie dotrzymano procedur etyki lub nie przestrzegano przepisów szczebla międzynarodowego, krajowego i instytucjonalnego;
  • została naruszona zasada braku konfliktu interesów Autorów, Recenzentów lub Redakcji, co wpływa na interpretację tekstów;
  • praca nosi znamiona plagiatu, autoplagiatu bądź narusza inne zasady etyki.

Zawiadomienie o wycofaniu tekstu należy traktować jako równoznaczne z wycofaniem artykułu. Zawiadomienie to powinno zawierać informacje o osobie (w nagłówku powinien się znaleźć co najmniej tytuły i nazwiska Autorów pracy) i powodach (w celu rozróżnienia błędów niezamierzonych od celowych nadużyć) decydujących o wycofaniu tekstu. Wycofywane teksty nie zostają usunięte z opublikowanej wersji czasopisma, ale fakt i przyczyna ich wycofania będą wyraźnie oznaczone. Nie dotyczy to sytuacji, w których naruszony jest uzasadniony interes prawny Autora, Redakcji, Wydawcy lub osób trzecich – wówczas tekst może być wycofany, a Redakcja ma obowiązek opublikować informację wyjaśniającą. Autor/ka ma prawo do odwołania się od decyzji Redakcji.

W innych przypadkach Redakcja stosuje się do zaleceń wskazanych w COPE Retraction Guidelines oraz COPE Flowcharts.


Zasady Dotyczące Osób Publikujących

 

I. Zasady dotyczące autorstwa

Autorstwo może odnosić się do osób lub grup, które tworzą pomysł lub opracowują publikację rozpowszechniającą intelektualną lub twórczą pracę.

Wszystkie osoby wymienione w zgłoszonej pracy jako Autorzy muszą mieć faktyczny znaczący udział w powstaniu tekstu (projekcie, pomyśle, planowaniu, wykonaniu, interpretacji wyników). Ponadto wszystkie osoby, które miały wpływ na ostateczny kształt pracy, powinny zostać wymienione jako Współautorzy. Obowiązek upewnienia się, że osoby mające wkład w powstanie artykułu akceptują jego ostateczną formę, leży po stronie osoby, zgłaszającej tekst do publikacji.

Pozostałe osoby, które nie spełniają powyższego warunku autorstwa, a ich wkład w powstanie tekstu był nieznaczny (np. mentorowanie ogólne, koordynowanie badań, zbieranie danych mogą udzielić zgody na uwzględnienie ich w sekcji Podziękowań.

Kolejność Autorów musi zostać ustalona i zaakceptowana przez wszystkich Autorów tekstu.

Zmiana autorstwa lub kolejności w tekstach nieopublikowanych wymaga zgody wszystkich Autorów tekstu, Recenzentów oraz Redaktora Naczelnego, a także wyjaśnienia przyczyny takich zmian.

Redakcja wymaga od Autorów złożenia oświadczeń, w szczególności deklaracji o rodzaju i zakresie wkładu poszczególnych Autorów w powstanie dzieła wraz z danymi (imię, nazwisko, afiliacja, identyfikator ORCID).

II. Zasada fair play

W przypadku gdy Autor/Autorka podejrzewa, że nie dotrzymano zasady fair play, może zgłosić skargę lub zażalenie do Redaktora Naczelnego czasopisma. Więcej na ten temat w części I: Zasady dotyczące członków Redakcji: 3. Decyzje dotyczące publikacji oraz 6. Prowadzenie ewidencji skarg).

III. Zasada rzetelności naukowej

Autorzy zgłaszanych do publikacji tekstów są zobowiązani do rzetelnego opisu wykonanych prac badawczych oraz obiektywnej interpretacji wyników. Prace powinny zawierać wystarczająco dużo informacji umożliwiających identyfikację źródeł danych, a także powtórzenie badań. Nierzetelne lub niezgodne z zasadami etyki prezentowanie i interpretowanie danych i wyników badań jest niedopuszczalne i skutkować może wycofaniem tekstu.

Teksty niespełniające zasad rzetelności naukowej nie zostaną dopuszczone do publikacji. W przypadku gdy nierzetelność została zgłoszona/dostrzeżona już po publikacji tekstu, Redakcja podejmuje działania opisane w części I: Zasady dotyczące członków Redakcji:  7. Zasada rzetelności naukowej i obowiązek reagowania na przejawy jej naruszenia.

IV. Zasada rzetelności źródeł

Autorzy zgłaszanych prac zobowiązani są zawsze wskazywać publikacje i inne źródła, które zostały przez nich wykorzystane przy tworzeniu artykułu.

V. Zasady oryginalności pracy

Autorzy mogą zgłaszać do publikacji wyłącznie własne, oryginalne teksty. Teksty te nie mogą być zgłoszone równolegle do innego czasopisma/publikacji lub być częścią opublikowanego już czasopisma/publikacji.

Jedynie w szczególnych i uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wyrażenie zgody przez Redaktora naczelnego na ponowną publikację tekstu wcześniej publikowanego. Tekst musi zawierać odniesienie bibliograficzne do tekstu pierwotnie opublikowanego.

Autorzy, wykorzystując badania lub powołując się na dane lub słowa innych osób, powinni używać stosownych oznaczeń wskazujących na cytowanie. Plagiat czy fabrykowanie danych są niedopuszczalne.

VI. Zasada przeciwdziałania konfliktom interesów Autorów

Nieopublikowane artykuły nie mogą być bez pisemnej zgody Autorów wykorzystywane przez członków Zespołu redakcyjnego ani żadne inne osoby uczestniczące w procedurach wydawniczych.

VII. Zasada udostępniania danych

Autorzy mogą zostać poproszeni o przedstawienie nieprzetworzonych wyników badań, dlatego powinni być przygotowani do zapewnienia dostępu do tych danych.

VIII. Zasady dotyczące błędów w opublikowanych pracach

W przypadku odkrycia znaczących błędów lub nieścisłości w swoim tekście, Autorzy zobowiązani są niezwłocznie powiadomić o tym Redakcję czasopisma w celu wycofania tekstu, sporządzenia erraty bądź skorygowania zaistniałych błędów.

Osoba, zgłaszająca chęć publikacji artykułu, jednocześnie deklaruje, że dopełni obowiązku odpowiedzi na wezwanie Redakcji o przedstawienie wyjaśnień w sprawie ewentualnych skarg, zażaleń, zarzutów co do nierzetelności naukowej dotyczących publikowanego tekstu.

IX. Korekta tekstów, uzupełnienia

Autorzy oraz Redakcja i Recenzenci mogą na etapie procesu redakcyjnego (przed publikacją tekstu), na drodze dyskusji, dokonywać korekty tekstów. Osoba zgłaszająca tekst do publikacji, zobowiązuje się do aktywnego uczestnictwa w dyskusjach z Redakcją czasopisma.

Istotne zmiany, takie jak wycofanie artykułu z powodu błędu, dodanie lub usunięcie Autorów, poprawa danych wpływających na interpretację wyników badań po opublikowaniu, mogą zostać wdrożone zgodnie z procedurami wskazanymi przez COPE.

X. Wycofanie tekstu przez Autora/Autorkę

Autor/ka ma prawo do wycofania zgłoszonego do Redakcji tekstu w przypadku rażących zaniedbań Redakcji w trakcie prac redakcyjnych. W razie znacznych opóźnień w pracach redakcyjnych Autorzy powinni zostać poinformowani o przyczynie opóźnienia. Redakcja powinna przekazać Autorom informację o zakładanym maksymalnym czasie procedowania artykułu. Skargi i zażalenia w sprawie zaniedbań Redakcji oraz wnioski o wycofanie artykułu należy kierować bezpośrednio do Redaktora Naczelnego. Kontakt do Redakcji w sprawach skarg, zażaleń i odwołań podano tutaj: Kontakt z Redakcją.


XI. Zasada respektowania praw własności intelektualnej

Osoba składająca tekst do publikacji musi zadeklarować, że artykuł jest oryginalny, nie narusza praw ani dóbr osobistych osób trzecich oraz że uzyskał zgodę od osób, których wizerunki lub wypowiedzi, dzieła plastyczne lub fotograficzne zostały utrwalone/wykorzystane w utworze, na ich wykorzystanie w tekście i udostępnianie w internecie.


Zasady Dotyczące Osób Recenzujących

 

Osoby recenzujące zobowiązane są do przestrzegania przyjętych w czasopiśmie Zasad recenzowania.

 

I. Zasada poufności

Wszystkie recenzowane prace mają charakter poufny, co oznacza, że ujawnianie ich osobom trzecim jest niedopuszczalne (z wyjątkiem osób do tego upoważnionych).

II. Zasada zachowania standardów obiektywności

Recenzje powinny mieć charakter obiektywny. Personalna krytyka Autorów prac jest uważana za niestosowną. Wszystkie spostrzeżenia Recenzentów powinny zostać odpowiednio uargumentowane.

III. Zasada rzetelności naukowej

Osoby recenzujące są zobowiązane dołożyć wszelkich starań dla przestrzegania standardów i zasad etycznych związanych z publikacją tekstów naukowych i przeciwdziałać praktykom niezgodnym z przyjętymi standardami. W tym celu mogą one nanosić stosowne poprawki, a także w przypadku podejrzeń nieuczciwych praktyk (plagiatu, fałszowania wyników badań etc.) lub działań nieetycznych podjąć decyzję o niedopuszczeniu tekstu do publikacji.

IV. Zasada rzetelności źródeł

Recenzenci, jeśli zachodzi taka potrzeba, powinni wskazać odpowiednie prace nieprzywołane przez Autorów. Wskazane i zgłoszone Redakcji powinny być także wszelkie istotne podobieństwa do innych prac.

V. Zasada fair play

Kwestie takie jak: rasa, płeć, wyznanie, pochodzenie, obywatelstwo czy przekonania polityczne Autorów w żaden sposób nie mogą wpływać na wynik recenzji. Teksty zgłaszane do publikacji są oceniane przede wszystkim pod względem merytorycznym, formalnym i technicznym. Decyzje Recenzentów muszą opierać się na wartościach naukowych.

VI. Zasada przeciwdziałania konfliktom interesów

Recenzenci nie mogą wykorzystywać recenzowanych prac dla swoich osobistych potrzeb i korzyści. Nie mogą oni również oceniać tekstów, w których przypadku może występować konflikt interesów z Autorami.

Konflikt interesów w przypadku osób recenzujących może wystąpić, gdy zaistnieją okoliczności, które mogą budzić wątpliwości co do ich bezstronności lub wpływać na ich działania podczas procedury recenzowania, np. powiązania służbowe, finansowe, prawne, opinie o charakterze światopoglądowym, rywalizacja naukowa, relacje rodzinne.

 

VII. Zasada terminowości

Recenzenci zobowiązani są dostarczyć recenzje w ustalonym terminie. Jeżeli z jakichś względów (merytorycznych, braku czasu) nie są oni w stanie dotrzymać terminu bądź podjąć się recenzji, powinni niezwłocznie poinformować o tym fakcie Zespół redakcyjny.

W przypadkach nieopisanych w niniejszych Zasadach etyki publikacyjnej Redakcja stosuje się do zaleceń wskazanych w COPE Retraction Guidelines oraz COPE Flowcharts.