Kwartalnik naukowy, w którym publikowane są w języku polskim i angielskim prace oryginalne, kazuistyczne, poglądowe oraz historyczne z zakresu medycyny sądowej, kryminalistyki i dziedzin pokrewnych oraz opracowania z zakresu etyki i deontologii lekarskiej.
Zobacz numery
Opis
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii to kwartalnik naukowy, w którym publikowane są w języku polskim i angielskim prace oryginalne, kazuistyczne, poglądowe oraz historyczne z zakresu medycyny sądowej, kryminalistyki i dziedzin pokrewnych oraz opracowania z zakresu etyki i deontologii lekarskiej. Archiwum stawia sobie za cel pierwszoplanowy przybliżanie Czytelnikom maksymalnie szerokiego spektrum współczesnej medycyny sądowej. Autorzy są zatem zaproszeni do nadsyłania tekstów poświęconych:
Niezależnie jednak od podstawowego obszaru nauk o życiu, w jakim sytuuje się medycyna sądowa, Archiwum zaprasza na swoje łamy Autorów, którzy zechcą podzielić się z Czytelnikami opracowaniami z zakresu nauk humanistycznych, które mają związek z działaniem organów stosowania prawa (np. psychologia, bezpieczeństwo publiczne czy wybrane obszary kryminalistyki).
Redakcja przyjmuje do druku także recenzje książek, sprawozdania z działalności Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii (PTMSiK), komunikaty Zarządu Głównego PTMSiK, sprawozdania ze zjazdów krajowych i zagranicznych oraz listy do Redakcji. Czasopismo dostępne jest w formie drukowanej i elektronicznej. Streszczenia artykułów dostępne są w bazie Index Medicus/MEDLINE.
Organ Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii.
Liczba wydań: 4 zeszyty rocznie. Nakład: do 2500 egz.
ISSN: 0324-8267
eISSN: 1689-1716
Punkty MNiSW: 70
UIC ID: 21049
Skrót czasopisma: Arch Med Sadowej Kryminol
DOI: 10.4467/16891716AMSIK
Redakcja
Wydawca
Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
Afiliacja
Polskie Towarzystwo Medycyny Sądowej i Kryminologii
Data publikacji: 28.05.2026
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Wiktoria Dobkowska, Natalia Zyśkowska, Kacper Warpechowski, Maria Doroszczyk, Julia Garbuz, Julia Janica, Urszula Cwalina, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 5-20
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.001.23577Cel pracy: ocena struktury przyczyn zgonów dzieci i młodzieży do 18 roku życia w materiale sekcyjnym Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku w latach 2006-2024.
Materiał i metody: analizę przeprowadzono w grupie 333 przypadków zgonów dzieci i młodzieży w oparciu o dane zawarte w 7551 protokołach sekcyjnych, co stanowi 4,41% wykonanych w badanym okresie sądowo-lekarskich sekcji zwłok. W analizie uwzględniono przyczynę zgonu, płeć oraz okoliczności towarzyszące, takie jak: pora roku, dzień tygodnia, miejsce zamieszkania. Zebrany materiał opracowano statystycznie zgodnie z przyjętymi kryteriami podziału, a wyniki przedstawiono w formie opisowej oraz graficznej.
Wyniki: przeprowadzona analiza wykazała, że najczęstszą przyczynę zgonów stanowiły wypadki, z których 111 stanowiły wypadki komunikacyjne, a 84 wypadki inne niż komunikacyjne. Najwięcej zgonów obserwowano w okresie letnim, a także w weekendy. Stwierdzono przewagę zgonów wśród chłopców, którzy stanowili 216 przypadków (65%), podczas gdy zgony dziewcząt dotyczyły 117 przypadków (35%). W analizie stwierdzono różnice dotyczące struktury przyczyn zgonów w zależności od miejsca zamieszkania. Na terenach wiejskich dominującą przyczyną zgonów były wypadki komunikacyjne, które stanowiły 43,5%. Natomiast w mieście najczęściej do zgonów dochodziło w związku z wypadkami innymi niż komunikacyjne z odsetkiem zgonów wynoszącym 29%.
Podsumowanie: wyniki badań wskazują na konieczność wielokierunkowego podejścia do prewencji zgonów dzieci, a materiał sekcyjny jest wiarygodnym źródłem danych epidemiologicznych w przypadkach zgonów małoletnich. Dane te stanowią nie tylko podstawę do analiz naukowych, lecz także mogą być pomocnym narzędziem wspomagającym działania profilaktyczne, jak i mogą przyczynić się do opracowania skutecznej strategii zapobiegania zgonom wśród dzieci i młodzieży.
Aleksandra Bielecka, Bartosz Burchardt, Klaudia Dolińska-Kaczmarek, Julia Linke, Karolina Nitschke, Szymon Rzepczyk, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 21-30
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.002.23578Marcin Poręba, Katarzyna Barabasz, Aleksandra Bodzioch, Justyna Chomej, Gabriela Dziedzic, Zuzanna Fliszkiewicz, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 31-43
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.003.23579Wprowadzenie: Ocena przyżyciowości w przypadkach przejechania przez pociąg jest kluczowa dla trafnego odróżnienia zgonów w wyniku wypadków, zamachów samobójczych lub zdarzeń o jeszcze innym charakterze od tych spowodowanych działalnością przestępczą. W celu ustalenia przyżyciowości przejechania wykorzystywane są widoczne w sekcji zwłok oznaki zachowanego krążenia oraz czynności układu oddechowego w momencie zdarzenia.
Cel pracy: Badanie ma na celu sprawdzenie częstotliwości występowania wybranych wskaźników przyżyciowości w przypadkach najechania przez pociąg oraz analizę ich zależności od wyników badań toksykologicznych, płci ofiar i sposobu śmierci.
Materiał i metody: Po przeanalizowaniu protokołów z sekcji zwłok i bazy fotograficznej (lata 2011-2023), zidentyfikowano 71 przypadków zgonów zaklasyfikowanych jako spowodowane przejechaniem przez pociąg. Zebrano dane dotyczące opisanych oznak zażyciowości w momencie zdarzenia oraz częstości ich występowania. Odnotowano również poziom alkoholu we krwi, płeć i wiek ofiar oraz okoliczności zdarzenia.
Wyniki: Analiza wykazała, że w każdym przypadku przejechania udało się potwierdzić obecność wskaźników zażyciowości zdarzenia, a objawem obecnym we wszystkich przypadkach były zewnętrzne podbiegnięcia krwawe. Częstym występowaniem charakteryzowały się również wewnętrzne wylewy krwawe (38% przypadków), stłuczenie płuc (58%) i aspiracja krwi do dróg oddechowych (45%). Przeważającą większość zmarłych stanowili mężczyźni (83,1%). W chwili zdarzenia poziom alkoholu we krwi powyżej 0,5 ‰ stwierdzono u 45,1% osób. Ponad połowę, tj. 56,3% przypadków zaklasyfikowano jako wypadek, 36,6% jako samobójstwo, a w 7% okoliczności zgonu pozostawały niejasne.
Wnioski: Dowodzi to, że nawet pomimo znacznych obrażeń ciała takich, jak rozfragmentowanie, możliwe jest określenie, czy ofiara była żywa w momencie przejechania przez pociąg. Pomimo znacznego uszkodzenia ciał możliwym jest określenie, czy zgon nastąpił w wyniku samego przejechania przez pociąg, czy należy szukać innej jego przyczyny takiej, jak zabicie ofiary z następującym podrzuceniem zwłok na tory.
Oliwia Sędziak, Krzysztof Michalak, Paweł Grabarek, Dawid Fornalski, Damian Kozubek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 44-53
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.004.23580Badania genetyczne, uznawane za złoty standard w procesie identyfikacji zwłok o nieznanej tożsamości, podlegają istotnym ograniczeniom wynikającym z degradacji materiału biologicznego oraz braku materiału porównawczego. W pracy przedstawiono przypadek mężczyzny (NN), którego zwłoki ujawniały liczne obrażenia mechaniczne oraz zaawansowane zmiany termiczne. Znaczny stopień uszkodzenia tkanek miękkich uniemożliwił identyfikację poprzez ich okazanie, a brak materiału referencyjnego wykluczył analizę DNA. Kluczowe znaczenie diagnostyczne miała analiza porównawcza przyżyciowej i pośmiertnej dokumentacji radiologicznej w postaci zdjęć pantomograficznych. Podjęto również próbę porównania morfologii zatok przynosowych w obrazowaniu tomografii komputerowej, jednak rozległe złamania kośćca twarzoczaszki uniemożliwiły jej przeprowadzenie. Opisany przypadek dowodzi, że analiza odontologiczna, oparta na unikalnej kombinacji cech uzębienia, stanowi wiarygodną i skuteczną metodę identyfikacji w praktyce sądowo-lekarskiej, szczególnie w sytuacjach ograniczających zastosowanie metod genetycznych.
Krzysztof Maksymowicz, Wojciech Tunikowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 54-67
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.005.23581Celem pracy była ocena przydatności powierzchniowego skanowania 3D zwłok jako procedury gromadzenia i archiwizacji materiału dowodowego w praktyce medyczno-sądowej. Materiał badawczy stanowiły skany powierzchniowe sylwetek zwłok poddawanych badaniu sekcyjnemu na zlecenie prokuratury. Skanowanie wykonywano bezinwazyjnie, bez bezpośredniego kontaktu urządzenia ze zwłokami, z użyciem sensora LiDAR Apple i aplikacji Recon3D. Procedura obejmowała trzy etapy: skan zwłok w odzieży, bez odzieży oraz po umyciu; na każdym etapie rejestrowano przednią i tylną powierzchnię ciała. W wyniku badania uzyskano cyfrowe modele 3D zwłok w postaci plików komputerowych, umożliwiających interaktywne oglądanie, wykonywanie pomiarów, generowanie przekrojów oraz zestawianie z innymi obiektami 3D w tej samej skali. Modele prezentowano również bez zniekształceń perspektywicznych, co pozwalało zachować prawidłowe proporcje i wymiary ciała. Zastosowanie uzyskanych modeli do syntezy z danymi z miejsca zdarzenia, śladami biologicznymi i technicznymi oraz innymi materiałami 3D umożliwiało analizę przebiegu zdarzeń w różnych typach spraw, m.in. postrzałów, ran kłutych, potrąceń, upadków z wysokości i pobić. Praca zwraca uwagę, że powierzchniowe skanowanie 3D zwłok nie zastępuje klasycznej dokumentacji fotograficznej, lecz stanowi jej istotne rozszerzenie. Wnioski wskazują, że metoda jest szybka, bezinwazyjna i użyteczna zarówno do archiwizacji, jak i do późniejszej analizy materiału dowodowego. Uzyskane modele zwiększają wartość wizualizacyjną dokumentacji, ułatwiają integrację z innymi badaniami obrazowymi, mogą być szybko przekazywane ekspertom na odległość i stanowić podstawę rekonstrukcji prawdopodobnego przebiegu zdarzenia w środowisku 3D.
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 68-75
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.006.23582Pacyfikacja strajkujących pracowników kopalni węgla kamiennego „Wujek” 16 grudnia 1981 roku jest uważana za jedną z największych zbrodni stanu wojennego, wprowadzonego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Na skutek ran postrzałowych zginęło wówczas dziewięciu górników. Wszystkie ofiary śmiertelne były badane w Zakładzie Medycyny Sądowej w Katowicach, kierowanym przez prof. Władysława Nasiłowskiego. W pracy przedstawiono zbiorczy raport z tych badań, przygotowany przez ówczesnego kierownika, oraz wspomnienia pracowników, dotychczas rozproszone w mediach.
Amal Nishantha Vadysinghe, Paneetha Seneviratne, Kasun Bandara Ekanayake, Navodya Kumari Ekanayake, Chathula Ushari Wickramasinghe, Bandarage Sanjaya
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 76-81
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.007.23583Piotr Engelgardt, Jarosław Berent, Filip Bolechała, Tomasz Jurek, Michał Szeremeta, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 82-91
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.008.23584Artur Moskała, Bartosz Burchardt, Marcin Fudalej, Anna Smędra, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 92-97
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.009.23585Wiktoria Dobkowska, Natalia Zyśkowska, Kacper Warpechowski, Maria Doroszczyk, Julia Garbuz, Julia Janica, Urszula Cwalina, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 5-20
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.001.23577Cel pracy: ocena struktury przyczyn zgonów dzieci i młodzieży do 18 roku życia w materiale sekcyjnym Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku w latach 2006-2024.
Materiał i metody: analizę przeprowadzono w grupie 333 przypadków zgonów dzieci i młodzieży w oparciu o dane zawarte w 7551 protokołach sekcyjnych, co stanowi 4,41% wykonanych w badanym okresie sądowo-lekarskich sekcji zwłok. W analizie uwzględniono przyczynę zgonu, płeć oraz okoliczności towarzyszące, takie jak: pora roku, dzień tygodnia, miejsce zamieszkania. Zebrany materiał opracowano statystycznie zgodnie z przyjętymi kryteriami podziału, a wyniki przedstawiono w formie opisowej oraz graficznej.
Wyniki: przeprowadzona analiza wykazała, że najczęstszą przyczynę zgonów stanowiły wypadki, z których 111 stanowiły wypadki komunikacyjne, a 84 wypadki inne niż komunikacyjne. Najwięcej zgonów obserwowano w okresie letnim, a także w weekendy. Stwierdzono przewagę zgonów wśród chłopców, którzy stanowili 216 przypadków (65%), podczas gdy zgony dziewcząt dotyczyły 117 przypadków (35%). W analizie stwierdzono różnice dotyczące struktury przyczyn zgonów w zależności od miejsca zamieszkania. Na terenach wiejskich dominującą przyczyną zgonów były wypadki komunikacyjne, które stanowiły 43,5%. Natomiast w mieście najczęściej do zgonów dochodziło w związku z wypadkami innymi niż komunikacyjne z odsetkiem zgonów wynoszącym 29%.
Podsumowanie: wyniki badań wskazują na konieczność wielokierunkowego podejścia do prewencji zgonów dzieci, a materiał sekcyjny jest wiarygodnym źródłem danych epidemiologicznych w przypadkach zgonów małoletnich. Dane te stanowią nie tylko podstawę do analiz naukowych, lecz także mogą być pomocnym narzędziem wspomagającym działania profilaktyczne, jak i mogą przyczynić się do opracowania skutecznej strategii zapobiegania zgonom wśród dzieci i młodzieży.
Aleksandra Bielecka, Bartosz Burchardt, Klaudia Dolińska-Kaczmarek, Julia Linke, Karolina Nitschke, Szymon Rzepczyk, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 21-30
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.002.23578Marcin Poręba, Katarzyna Barabasz, Aleksandra Bodzioch, Justyna Chomej, Gabriela Dziedzic, Zuzanna Fliszkiewicz, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 31-43
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.003.23579Wprowadzenie: Ocena przyżyciowości w przypadkach przejechania przez pociąg jest kluczowa dla trafnego odróżnienia zgonów w wyniku wypadków, zamachów samobójczych lub zdarzeń o jeszcze innym charakterze od tych spowodowanych działalnością przestępczą. W celu ustalenia przyżyciowości przejechania wykorzystywane są widoczne w sekcji zwłok oznaki zachowanego krążenia oraz czynności układu oddechowego w momencie zdarzenia.
Cel pracy: Badanie ma na celu sprawdzenie częstotliwości występowania wybranych wskaźników przyżyciowości w przypadkach najechania przez pociąg oraz analizę ich zależności od wyników badań toksykologicznych, płci ofiar i sposobu śmierci.
Materiał i metody: Po przeanalizowaniu protokołów z sekcji zwłok i bazy fotograficznej (lata 2011-2023), zidentyfikowano 71 przypadków zgonów zaklasyfikowanych jako spowodowane przejechaniem przez pociąg. Zebrano dane dotyczące opisanych oznak zażyciowości w momencie zdarzenia oraz częstości ich występowania. Odnotowano również poziom alkoholu we krwi, płeć i wiek ofiar oraz okoliczności zdarzenia.
Wyniki: Analiza wykazała, że w każdym przypadku przejechania udało się potwierdzić obecność wskaźników zażyciowości zdarzenia, a objawem obecnym we wszystkich przypadkach były zewnętrzne podbiegnięcia krwawe. Częstym występowaniem charakteryzowały się również wewnętrzne wylewy krwawe (38% przypadków), stłuczenie płuc (58%) i aspiracja krwi do dróg oddechowych (45%). Przeważającą większość zmarłych stanowili mężczyźni (83,1%). W chwili zdarzenia poziom alkoholu we krwi powyżej 0,5 ‰ stwierdzono u 45,1% osób. Ponad połowę, tj. 56,3% przypadków zaklasyfikowano jako wypadek, 36,6% jako samobójstwo, a w 7% okoliczności zgonu pozostawały niejasne.
Wnioski: Dowodzi to, że nawet pomimo znacznych obrażeń ciała takich, jak rozfragmentowanie, możliwe jest określenie, czy ofiara była żywa w momencie przejechania przez pociąg. Pomimo znacznego uszkodzenia ciał możliwym jest określenie, czy zgon nastąpił w wyniku samego przejechania przez pociąg, czy należy szukać innej jego przyczyny takiej, jak zabicie ofiary z następującym podrzuceniem zwłok na tory.
Oliwia Sędziak, Krzysztof Michalak, Paweł Grabarek, Dawid Fornalski, Damian Kozubek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 44-53
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.004.23580Badania genetyczne, uznawane za złoty standard w procesie identyfikacji zwłok o nieznanej tożsamości, podlegają istotnym ograniczeniom wynikającym z degradacji materiału biologicznego oraz braku materiału porównawczego. W pracy przedstawiono przypadek mężczyzny (NN), którego zwłoki ujawniały liczne obrażenia mechaniczne oraz zaawansowane zmiany termiczne. Znaczny stopień uszkodzenia tkanek miękkich uniemożliwił identyfikację poprzez ich okazanie, a brak materiału referencyjnego wykluczył analizę DNA. Kluczowe znaczenie diagnostyczne miała analiza porównawcza przyżyciowej i pośmiertnej dokumentacji radiologicznej w postaci zdjęć pantomograficznych. Podjęto również próbę porównania morfologii zatok przynosowych w obrazowaniu tomografii komputerowej, jednak rozległe złamania kośćca twarzoczaszki uniemożliwiły jej przeprowadzenie. Opisany przypadek dowodzi, że analiza odontologiczna, oparta na unikalnej kombinacji cech uzębienia, stanowi wiarygodną i skuteczną metodę identyfikacji w praktyce sądowo-lekarskiej, szczególnie w sytuacjach ograniczających zastosowanie metod genetycznych.
Krzysztof Maksymowicz, Wojciech Tunikowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 54-67
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.005.23581Celem pracy była ocena przydatności powierzchniowego skanowania 3D zwłok jako procedury gromadzenia i archiwizacji materiału dowodowego w praktyce medyczno-sądowej. Materiał badawczy stanowiły skany powierzchniowe sylwetek zwłok poddawanych badaniu sekcyjnemu na zlecenie prokuratury. Skanowanie wykonywano bezinwazyjnie, bez bezpośredniego kontaktu urządzenia ze zwłokami, z użyciem sensora LiDAR Apple i aplikacji Recon3D. Procedura obejmowała trzy etapy: skan zwłok w odzieży, bez odzieży oraz po umyciu; na każdym etapie rejestrowano przednią i tylną powierzchnię ciała. W wyniku badania uzyskano cyfrowe modele 3D zwłok w postaci plików komputerowych, umożliwiających interaktywne oglądanie, wykonywanie pomiarów, generowanie przekrojów oraz zestawianie z innymi obiektami 3D w tej samej skali. Modele prezentowano również bez zniekształceń perspektywicznych, co pozwalało zachować prawidłowe proporcje i wymiary ciała. Zastosowanie uzyskanych modeli do syntezy z danymi z miejsca zdarzenia, śladami biologicznymi i technicznymi oraz innymi materiałami 3D umożliwiało analizę przebiegu zdarzeń w różnych typach spraw, m.in. postrzałów, ran kłutych, potrąceń, upadków z wysokości i pobić. Praca zwraca uwagę, że powierzchniowe skanowanie 3D zwłok nie zastępuje klasycznej dokumentacji fotograficznej, lecz stanowi jej istotne rozszerzenie. Wnioski wskazują, że metoda jest szybka, bezinwazyjna i użyteczna zarówno do archiwizacji, jak i do późniejszej analizy materiału dowodowego. Uzyskane modele zwiększają wartość wizualizacyjną dokumentacji, ułatwiają integrację z innymi badaniami obrazowymi, mogą być szybko przekazywane ekspertom na odległość i stanowić podstawę rekonstrukcji prawdopodobnego przebiegu zdarzenia w środowisku 3D.
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 68-75
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.006.23582Pacyfikacja strajkujących pracowników kopalni węgla kamiennego „Wujek” 16 grudnia 1981 roku jest uważana za jedną z największych zbrodni stanu wojennego, wprowadzonego przez gen. Wojciecha Jaruzelskiego. Na skutek ran postrzałowych zginęło wówczas dziewięciu górników. Wszystkie ofiary śmiertelne były badane w Zakładzie Medycyny Sądowej w Katowicach, kierowanym przez prof. Władysława Nasiłowskiego. W pracy przedstawiono zbiorczy raport z tych badań, przygotowany przez ówczesnego kierownika, oraz wspomnienia pracowników, dotychczas rozproszone w mediach.
Amal Nishantha Vadysinghe, Paneetha Seneviratne, Kasun Bandara Ekanayake, Navodya Kumari Ekanayake, Chathula Ushari Wickramasinghe, Bandarage Sanjaya
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 76-81
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.007.23583Piotr Engelgardt, Jarosław Berent, Filip Bolechała, Tomasz Jurek, Michał Szeremeta, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 82-91
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.008.23584Artur Moskała, Bartosz Burchardt, Marcin Fudalej, Anna Smędra, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 76 (1), 2026, s. 92-97
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.26.009.23585Data publikacji: 09.02.2026
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Grzegorz Motrycz, Karolina Julia Helnarska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 273-291
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.020.23212Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 292-313
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.021.23213Wyniki. Rezultaty regularnie powtarzanych badań ankietowych umożliwiają identyfikację trendów zachodzących w akademickim modelu uprawiania medycyny sądowej w Polsce, adaptację zasobów do prognozowanego zapotrzebowania na specjalistyczne usługi eksperckie, a także harmonizację działalności edukacyjnej w kontekście aktualizacji standardów kształcenia na kierunkach medycznych.
Wnioski. W katalogu uprawnień konsultanta krajowego nie mieści się podejmowanie działań ukierunkowanych bezpośrednio na rozwiązywanie bieżących problemów dyscypliny. W trakcie poprzednich dwóch kadencji autor doniesienia jednak wielokrotnie zajmował stanowisko w sprawach dotyczących środowiska polskich medyków, genetyków i toksykologów sądowych. Dane uzyskane podczas wymienionych wyżej inicjatyw sondażowych stanowiły kluczowe argumenty w uzasadnianiu przedstawianych dezyderatów.
Magdalena Nowakowska, Marcin Tomsia, Michał Szczepański, Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 314-320
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.022.23214Rafał Skowronek, Jerzy Nożyński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 321-328
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.023.23215Martyna Maciów-Głąb, Sebastian Rojek, Dominik Bakalarz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 329-332
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.024.23216Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 333-335
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.026.23218Rafał Skowronek, Jerzy Nożyński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 336-339
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.025.23217Grzegorz Motrycz, Karolina Julia Helnarska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 273-291
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.020.23212Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 292-313
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.021.23213Wyniki. Rezultaty regularnie powtarzanych badań ankietowych umożliwiają identyfikację trendów zachodzących w akademickim modelu uprawiania medycyny sądowej w Polsce, adaptację zasobów do prognozowanego zapotrzebowania na specjalistyczne usługi eksperckie, a także harmonizację działalności edukacyjnej w kontekście aktualizacji standardów kształcenia na kierunkach medycznych.
Wnioski. W katalogu uprawnień konsultanta krajowego nie mieści się podejmowanie działań ukierunkowanych bezpośrednio na rozwiązywanie bieżących problemów dyscypliny. W trakcie poprzednich dwóch kadencji autor doniesienia jednak wielokrotnie zajmował stanowisko w sprawach dotyczących środowiska polskich medyków, genetyków i toksykologów sądowych. Dane uzyskane podczas wymienionych wyżej inicjatyw sondażowych stanowiły kluczowe argumenty w uzasadnianiu przedstawianych dezyderatów.
Magdalena Nowakowska, Marcin Tomsia, Michał Szczepański, Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 314-320
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.022.23214Rafał Skowronek, Jerzy Nożyński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 321-328
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.023.23215Martyna Maciów-Głąb, Sebastian Rojek, Dominik Bakalarz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 329-332
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.024.23216Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 333-335
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.026.23218Rafał Skowronek, Jerzy Nożyński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (4), 2025, s. 336-339
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.025.23217Data publikacji: 24.11.2025
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Okładka: Przejaśnienia istoty białej móżdżku widoczne w barwieniu metodą Klüvera-Barrery, autorka: Sylwia Tarka (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego).
Tadeusz Marcinkowski, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 197-198
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.012.22656Weronika Wiktoria Sarosiek, Gabriela Iga Sarosiek, Urszula Cwalina, Iwona Ptaszyńska-Sarosiek, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 199-209
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.013.22657Oliwia Boruta, Magda Wojarska, Julia Suchcicka, Lidia Ziobro, Kateryna Shtohryn, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 210-224
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.014.22658Angelika Jaroń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 225-238
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.015.22659Paweł Kędzierawski, Adam Brachet, Mikołaj Margas, Marcin Czeczelewski, Jacek Baj, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 239-250
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.016.22660Karol Zięba, Michał Szczepański, Renata Wilk
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 251-257
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.017.22661Michał Szeremeta, Marzena Sykutera, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 258-261
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.018.22662Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 262-265
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.019.22663Tadeusz Marcinkowski, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 197-198
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.012.22656Weronika Wiktoria Sarosiek, Gabriela Iga Sarosiek, Urszula Cwalina, Iwona Ptaszyńska-Sarosiek, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 199-209
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.013.22657Oliwia Boruta, Magda Wojarska, Julia Suchcicka, Lidia Ziobro, Kateryna Shtohryn, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 210-224
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.014.22658Angelika Jaroń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 225-238
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.015.22659Paweł Kędzierawski, Adam Brachet, Mikołaj Margas, Marcin Czeczelewski, Jacek Baj, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 239-250
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.016.22660Karol Zięba, Michał Szczepański, Renata Wilk
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 251-257
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.017.22661Michał Szeremeta, Marzena Sykutera, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 258-261
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.018.22662Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (3), 2025, s. 262-265
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.019.22663Data publikacji: 22.08.2025
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 87-90
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.007.22185Zofia Zwierzewicz, Agnieszka Szpakowska, Dominika Bistroń, Katarzyna Leśniak, Gabriela Dziedzic, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 91-106
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.008.22186Oksana Malyk, Yuliia Kuzyk, Anzhela Lishchynska, Anatoliy Najda
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 107-116
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.009.22187Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 117-129
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.010.22188Rafał Skowronek, Krystian Rygol
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 130-137
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.011.22189
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 138-188
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 87-90
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.007.22185Zofia Zwierzewicz, Agnieszka Szpakowska, Dominika Bistroń, Katarzyna Leśniak, Gabriela Dziedzic, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 91-106
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.008.22186Oksana Malyk, Yuliia Kuzyk, Anzhela Lishchynska, Anatoliy Najda
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 107-116
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.009.22187Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 117-129
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.010.22188Rafał Skowronek, Krystian Rygol
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 130-137
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.011.22189
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (2), 2025, s. 138-188
Data publikacji: 04.06.2025
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Okładka: Przejaśnienia istoty białej móżdżku widoczne w barwieniu metodą Klüvera-Barrery, autorka: Sylwia Tarka (Katedra i Zakład Medycyny Sądowej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego).
Marcin Zuwała, Natalia Rogowicz Garay, Zuzanna Buś, Katarzyna Klimaszewska, Tomasz Szabliński, Julia Radzikowska, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 5-15
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.001.21536Daniel D. Jońca, Cezary Orzechowski, Aleksandra Borowska-Solonynko, Karolina Hanusz, Paulina Konopka, Natalia Wolanowska, Aleksandra Zaremba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 16-29
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.002.21537Angelika Jaroń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 30-47
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.003.21538Aleksandra Haenel, Tomasz Grzybowski, Katarzyna Skonieczna
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 48-55
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.004.21539Dorota Samojłowicz, Sylwia Tarka, Aleksandra Borowska-Solonynko, Paulina Felczak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 55-66
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.005.21540Magdalena Nowakowska, Marcin Tomsia, Michał Szczepański, Stanisława Kabiesz-Neniczka, Krystian Rygol, Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 67-79
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.006.21541Marcin Zuwała, Natalia Rogowicz Garay, Zuzanna Buś, Katarzyna Klimaszewska, Tomasz Szabliński, Julia Radzikowska, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 5-15
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.001.21536Daniel D. Jońca, Cezary Orzechowski, Aleksandra Borowska-Solonynko, Karolina Hanusz, Paulina Konopka, Natalia Wolanowska, Aleksandra Zaremba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 16-29
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.002.21537Angelika Jaroń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 30-47
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.003.21538Aleksandra Haenel, Tomasz Grzybowski, Katarzyna Skonieczna
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 48-55
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.004.21539Dorota Samojłowicz, Sylwia Tarka, Aleksandra Borowska-Solonynko, Paulina Felczak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 55-66
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.005.21540Magdalena Nowakowska, Marcin Tomsia, Michał Szczepański, Stanisława Kabiesz-Neniczka, Krystian Rygol, Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 75 (1), 2025, s. 67-79
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.25.006.21541Data publikacji: 03.03.2025
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Kaja Tusiewicz, Paweł Szpot, Olga Wachełko, Marcin Zawadzki
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 289-295
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.022.21221Kamila Komajda, Dominika Przygodzka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 296-307
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.023.21222Anna Więcek-Durańska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 308-323
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.024.21223Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 324-336
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.025.21224Piotr Engelgardt, Maciej Krzyżanowski, Marta Perkowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 337-347
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.026.21225Jayeshkumar Kanani, Mohammed Iliyas Sheikh
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 348-354
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.027.21226Kaja Tusiewicz, Paweł Szpot, Olga Wachełko, Marcin Zawadzki
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 289-295
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.022.21221Kamila Komajda, Dominika Przygodzka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 296-307
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.023.21222Anna Więcek-Durańska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 308-323
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.024.21223Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 324-336
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.025.21224Piotr Engelgardt, Maciej Krzyżanowski, Marta Perkowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 337-347
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.026.21225Jayeshkumar Kanani, Mohammed Iliyas Sheikh
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (4), 2024, s. 348-354
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.027.21226Data publikacji: 16.12.2024
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Magda Wojarska, Lidia Ziobro, Oliwia Boruta, Kateryna Shtohryn, Julia Suchcicka, Wiktoria Wojturska, Ewa Rzepecka-Woźniak, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 195-205
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.015.20813Celem niniejszej pracy było zbadanie, w jakich rzekach i obiektach wodnych występuje zjawisko uszkodzenia zwłok spowodowane przez kiełże, czy ma ono związek z czasem przebywania ciała w wodzie oraz zdefiniowanie wspólnych cech tego typu ubytków. Ponadto oceniono częstość jego występowania, biorąc pod uwagę temperaturę powietrza oraz porę roku.
Materiał i metody: Przeanalizowano protokoły sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w latach 2015-2024. Wybrano 285 przypadków ofiar utonięć. Zweryfikowano występowanie obrażeń i ich rodzaj na podstawie dokumentacji oraz zdjęć sekcyjnych. W Zakładzie Medycyny Sądowej wykonano badania histopatologiczne w celu potwierdzenia obecności białek ludzkich w układzie pokarmowym skorupiaków.
Wyniki i wnioski: Wspólną cechą wszystkich przypadków było punktowe przerwanie ciągłości naskórka. W 5 z 285 przypadków stwierdzono obecność małych skorupiaków, a także ubytki naskórka na odsłoniętych częściach ciała. Podobne uszkodzenia, lecz bez występowania osobników kiełży były obecne na 25 ciałach. Nie stwierdzono typowych dla D. haemobaphes uszkodzeń na zwłokach w stanie zaawansowanego rozkładu. Zjawisko żerowania kiełży na zwłokach obserwowane było niemalże wyłącznie przy dodatniej temperaturze powietrza, z nasileniem w okresie wiosenno-letnim. Charakterystyczne punktowe ubytki naskórka na zwłokach wydobytych z wody są wynikiem żerowania kiełży, w tym D. haemobaphes. Takie uszkodzenia występowały tylko wtedy, gdy czas od śmierci ofiary wskutek utonięcia do jej wydobycia z wody był krótki. Największa liczba przypadków ofiar utonięć ze śladami żerowania kiełża została znaleziona w rzece Wiśle.
Łukasz Marczyk, Marcin Skorupa, Kacper Gil, Bartłomiej Cytlau, Joanna Augustyn, Aleksandra Łach, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 206-220
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.016.20814Cel pracy: Opisanie znalezisk sekcyjnych ofiar samobójstw z użyciem związków nieorganicznych z ostatnich 5 lat i próba wyjaśnienia zjawiska powrotu tych substancji jako środków do zatruć samobójczych.
Materiał i metody: Badanie zostało oparte na retrospektywnej analizie protokołów sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej w Krakowie z lat 2018-2023. Na podstawie wyników analiz toksykologicznych zebrano przypadki, w których przyczyną śmierci było samobójstwo na skutek spożycia związków nieorganicznych.
Wyniki: Z lat 2018–2023 zebrano 23 przypadki (19 mężczyzn i 4 kobiety – średni wiek – 30 lat). U 15 ofiar stwierdzono zatrucie substancjami methemoglobinotwórczymi – w 7 przypadkach wykonano badanie toksykologiczne stwierdzając, że był to azotan(III) sodu. U 13 osób w tej grupie stwierdzono sino lub szaro zabarwione plamy opadowe. W 7 przypadkach stwierdzono brązową barwę krwi. 6 kolejnych ofiar jako metodę samobójczą wybrało cyjanek potasu – u wszystkich wystąpiło przekrwienie narządów wewnętrznych, a także obrzęk płuc. Intensywnie lub umiarkowanie zaczerwieniona błona śluzowa żołądka wystąpiła u 3 ofiar. 2 osoby popełniły samobójstwo zażywając azydek sodu.
Wnioski: W ostatnich latach zauważalnie wzrosła ilość samobójców wykorzystujących związki nieorganiczne. Do istotnych przyczyn odpowiedzialnych za opisywany trend wzrostowy zatruć tymi substancjami należą: łatwy dostęp do tych trucizn oraz szeroko dostępna w internecie wiedza jak skutecznie je wykorzystać. Stosunkowy młody wiek ofiar może być tłumaczony ich biegłością w korzystaniu z tego medium.
Szymon Rzepczyk, Paweł Świderski, Damian Rusek, Jakub Czerwik, Ryszard Żaba, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 221-227
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.017.20815Ocena stosowania przemocy fizycznej względem dzieci stanowi ważne zagadnienie w medycynie sądowej. Szczególne znaczenie ma to w przypadku niemowląt i małych dzieci, które ze względu na stopień rozwoju nie potrafią zakomunikować stosowania wobec nich przemocy. Opisany został przypadek dwutygodniowej dziewczynki pochodzenia romskiego przekazanej z rodziny tymczasowej do rodziny zastępczej. Rodzice zastępczy podczas przebierania dziecka zauważyli zasinienia w okolicy krzyżowej. Na podstawie wstępnej oceny zmian w szpitalu, powiadomione zostały odpowiednie organy i wszczęte zostało postępowanie. Pierwszy biegły oceniający zmiany, wskazał że obraz przypomina resorbujące się podbiegnięcia krwawe, które powstały na skutek urazu. Powołany został kolejny zespół biegłych składający się ze specjalistów: medycyny sądowej, dermatologii i patomorfologii. Na podstawie analizy dokumentacji i badania przedmiotowego z użyciem dermatoskopu stwierdzono występowanie w okolicy lędźwiowej i pośladkowej blado-sinych plam o charakterze plamy mongolskiej. Plamy mongolskie to wrodzone nieprawidłowości rozwojowe, należące do melanocytowych znamion skórnych. U większości zmiany pojawiają się tuż po urodzeniu lub krótko po nim. Znamię klinicznie objawia się jako pojedyncze lub mnogie plamy w dolnej części grzbietu, okolicy krzyżowej lub na pośladkach. Zmiany te mogą mieć kolor od ciemnoszarego do niebiesko- zielonego i przybierać różne kształty, takie jak okrągłe, owalne lub nieregularne. Występujące na skórze dzieci zmiany mogą morfologicznie przypominać siniec, dlatego ich ocena wymaga szczególnej uwagi. W przypadku wątpliwości co do charakteru zmiany należy przeprowadzić dodatkowe badanie. Ponadto wsparciem może być analiza dokumentacji medycznej i ocena specjalisty dermatologii.
Paweł Machała, Anna Smędra, Jarosław Berent, Katarzyna Wochna
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 228-243
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.018.20816Anna Więcek-Durańska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 244-264
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.019.20817Karolina Nowak, Marcin Zawadzki, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 265-279
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.020.20818Cel: Z medyczno-sądowego punktu widzenia, powszechne stosowanie antybiotyków wymaga opracowania metod ich wykrywania w materiałach biologicznych, aby ustalić ich rolę w reakcjach niepożądanych lub zgonach. W kontekście przeprowadzania badań toksykologicznych na materiałach przechowywanych przez dłuższy czas w różnych warunkach temperaturowych, badania nad stabilnością antybiotyków w matrycach biologicznych przez takie długie okresy są kluczowe dla oceny toksykologicznej w takich przypadkach.
Metody: Stabilność cefuroksymu została określona w krwi i moczu przez 278 dni w trzech różnych temperaturach: -15°C, +4°C, +23°C. Analizy przeprowadzono przy użyciu ultra-wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas z potrójnym kwadrupolem.
Wyniki: Metoda spełniała wszystkie wymagania walidacyjne. W niniejszym badaniu przedstawiono również wyniki dotyczące stabilności termicznej cefuroksymu. Cefuroksym wykazał największą stabilność w temperaturze -15°C i był wysoce niestabilny w temperaturze pokojowej (+23°C) we wszystkich badanych matrycach biologicznych.
Wnioski: Badanie potwierdza niestabilność cefuroksymu w próbkach krwi i moczu, dlatego analizy tego antybiotyku w matrycach biologicznych, na przykład dla celów toksykologii sądowej, powinny być przeprowadzane jak najszybciej po pobraniu, aby uniknąć spadku stężenia, lub w przypadku długotrwałego przechowywania materiału, należy ostrożnie interpretować stężenia w przygotowanej ekspertyzie.
Rafał Skowronek, Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 280-281
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.021.20819Magda Wojarska, Lidia Ziobro, Oliwia Boruta, Kateryna Shtohryn, Julia Suchcicka, Wiktoria Wojturska, Ewa Rzepecka-Woźniak, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 195-205
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.015.20813Celem niniejszej pracy było zbadanie, w jakich rzekach i obiektach wodnych występuje zjawisko uszkodzenia zwłok spowodowane przez kiełże, czy ma ono związek z czasem przebywania ciała w wodzie oraz zdefiniowanie wspólnych cech tego typu ubytków. Ponadto oceniono częstość jego występowania, biorąc pod uwagę temperaturę powietrza oraz porę roku.
Materiał i metody: Przeanalizowano protokoły sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie w latach 2015-2024. Wybrano 285 przypadków ofiar utonięć. Zweryfikowano występowanie obrażeń i ich rodzaj na podstawie dokumentacji oraz zdjęć sekcyjnych. W Zakładzie Medycyny Sądowej wykonano badania histopatologiczne w celu potwierdzenia obecności białek ludzkich w układzie pokarmowym skorupiaków.
Wyniki i wnioski: Wspólną cechą wszystkich przypadków było punktowe przerwanie ciągłości naskórka. W 5 z 285 przypadków stwierdzono obecność małych skorupiaków, a także ubytki naskórka na odsłoniętych częściach ciała. Podobne uszkodzenia, lecz bez występowania osobników kiełży były obecne na 25 ciałach. Nie stwierdzono typowych dla D. haemobaphes uszkodzeń na zwłokach w stanie zaawansowanego rozkładu. Zjawisko żerowania kiełży na zwłokach obserwowane było niemalże wyłącznie przy dodatniej temperaturze powietrza, z nasileniem w okresie wiosenno-letnim. Charakterystyczne punktowe ubytki naskórka na zwłokach wydobytych z wody są wynikiem żerowania kiełży, w tym D. haemobaphes. Takie uszkodzenia występowały tylko wtedy, gdy czas od śmierci ofiary wskutek utonięcia do jej wydobycia z wody był krótki. Największa liczba przypadków ofiar utonięć ze śladami żerowania kiełża została znaleziona w rzece Wiśle.
Łukasz Marczyk, Marcin Skorupa, Kacper Gil, Bartłomiej Cytlau, Joanna Augustyn, Aleksandra Łach, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 206-220
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.016.20814Cel pracy: Opisanie znalezisk sekcyjnych ofiar samobójstw z użyciem związków nieorganicznych z ostatnich 5 lat i próba wyjaśnienia zjawiska powrotu tych substancji jako środków do zatruć samobójczych.
Materiał i metody: Badanie zostało oparte na retrospektywnej analizie protokołów sekcji zwłok z Zakładu Medycyny Sądowej w Krakowie z lat 2018-2023. Na podstawie wyników analiz toksykologicznych zebrano przypadki, w których przyczyną śmierci było samobójstwo na skutek spożycia związków nieorganicznych.
Wyniki: Z lat 2018–2023 zebrano 23 przypadki (19 mężczyzn i 4 kobiety – średni wiek – 30 lat). U 15 ofiar stwierdzono zatrucie substancjami methemoglobinotwórczymi – w 7 przypadkach wykonano badanie toksykologiczne stwierdzając, że był to azotan(III) sodu. U 13 osób w tej grupie stwierdzono sino lub szaro zabarwione plamy opadowe. W 7 przypadkach stwierdzono brązową barwę krwi. 6 kolejnych ofiar jako metodę samobójczą wybrało cyjanek potasu – u wszystkich wystąpiło przekrwienie narządów wewnętrznych, a także obrzęk płuc. Intensywnie lub umiarkowanie zaczerwieniona błona śluzowa żołądka wystąpiła u 3 ofiar. 2 osoby popełniły samobójstwo zażywając azydek sodu.
Wnioski: W ostatnich latach zauważalnie wzrosła ilość samobójców wykorzystujących związki nieorganiczne. Do istotnych przyczyn odpowiedzialnych za opisywany trend wzrostowy zatruć tymi substancjami należą: łatwy dostęp do tych trucizn oraz szeroko dostępna w internecie wiedza jak skutecznie je wykorzystać. Stosunkowy młody wiek ofiar może być tłumaczony ich biegłością w korzystaniu z tego medium.
Szymon Rzepczyk, Paweł Świderski, Damian Rusek, Jakub Czerwik, Ryszard Żaba, Czesław Żaba
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 221-227
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.017.20815Ocena stosowania przemocy fizycznej względem dzieci stanowi ważne zagadnienie w medycynie sądowej. Szczególne znaczenie ma to w przypadku niemowląt i małych dzieci, które ze względu na stopień rozwoju nie potrafią zakomunikować stosowania wobec nich przemocy. Opisany został przypadek dwutygodniowej dziewczynki pochodzenia romskiego przekazanej z rodziny tymczasowej do rodziny zastępczej. Rodzice zastępczy podczas przebierania dziecka zauważyli zasinienia w okolicy krzyżowej. Na podstawie wstępnej oceny zmian w szpitalu, powiadomione zostały odpowiednie organy i wszczęte zostało postępowanie. Pierwszy biegły oceniający zmiany, wskazał że obraz przypomina resorbujące się podbiegnięcia krwawe, które powstały na skutek urazu. Powołany został kolejny zespół biegłych składający się ze specjalistów: medycyny sądowej, dermatologii i patomorfologii. Na podstawie analizy dokumentacji i badania przedmiotowego z użyciem dermatoskopu stwierdzono występowanie w okolicy lędźwiowej i pośladkowej blado-sinych plam o charakterze plamy mongolskiej. Plamy mongolskie to wrodzone nieprawidłowości rozwojowe, należące do melanocytowych znamion skórnych. U większości zmiany pojawiają się tuż po urodzeniu lub krótko po nim. Znamię klinicznie objawia się jako pojedyncze lub mnogie plamy w dolnej części grzbietu, okolicy krzyżowej lub na pośladkach. Zmiany te mogą mieć kolor od ciemnoszarego do niebiesko- zielonego i przybierać różne kształty, takie jak okrągłe, owalne lub nieregularne. Występujące na skórze dzieci zmiany mogą morfologicznie przypominać siniec, dlatego ich ocena wymaga szczególnej uwagi. W przypadku wątpliwości co do charakteru zmiany należy przeprowadzić dodatkowe badanie. Ponadto wsparciem może być analiza dokumentacji medycznej i ocena specjalisty dermatologii.
Paweł Machała, Anna Smędra, Jarosław Berent, Katarzyna Wochna
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 228-243
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.018.20816Anna Więcek-Durańska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 244-264
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.019.20817Karolina Nowak, Marcin Zawadzki, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 265-279
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.020.20818Cel: Z medyczno-sądowego punktu widzenia, powszechne stosowanie antybiotyków wymaga opracowania metod ich wykrywania w materiałach biologicznych, aby ustalić ich rolę w reakcjach niepożądanych lub zgonach. W kontekście przeprowadzania badań toksykologicznych na materiałach przechowywanych przez dłuższy czas w różnych warunkach temperaturowych, badania nad stabilnością antybiotyków w matrycach biologicznych przez takie długie okresy są kluczowe dla oceny toksykologicznej w takich przypadkach.
Metody: Stabilność cefuroksymu została określona w krwi i moczu przez 278 dni w trzech różnych temperaturach: -15°C, +4°C, +23°C. Analizy przeprowadzono przy użyciu ultra-wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej z tandemową spektrometrią mas z potrójnym kwadrupolem.
Wyniki: Metoda spełniała wszystkie wymagania walidacyjne. W niniejszym badaniu przedstawiono również wyniki dotyczące stabilności termicznej cefuroksymu. Cefuroksym wykazał największą stabilność w temperaturze -15°C i był wysoce niestabilny w temperaturze pokojowej (+23°C) we wszystkich badanych matrycach biologicznych.
Wnioski: Badanie potwierdza niestabilność cefuroksymu w próbkach krwi i moczu, dlatego analizy tego antybiotyku w matrycach biologicznych, na przykład dla celów toksykologii sądowej, powinny być przeprowadzane jak najszybciej po pobraniu, aby uniknąć spadku stężenia, lub w przypadku długotrwałego przechowywania materiału, należy ostrożnie interpretować stężenia w przygotowanej ekspertyzie.
Rafał Skowronek, Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (3), 2024, s. 280-281
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.021.20819Data publikacji: 15.10.2024
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Na okładce: Rekonstrukcja 3D przebiegu zdarzenia kryminalnego, autorzy: Wojciech Tunikowski, Krzysztof Maksymowicz (LABORATORIUM EKSPERTYZ 3D Katedry Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu)
Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 93-94
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.007.20336Manuela Oliveira, Luiza Azevedo, Wojciech Branicki, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 95-96
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.008.20337Nandini Chitara, Kewal Krishan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 97-105
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.009.20338Anna Francuziak, Paulina Kulasza, Kinga Kozłowska, Julia Janica, Urszula Cwalina, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 106-123
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.010.20339Cel pracy. Celem pracy jest analiza samobójstw na podstawie sądowo-lekarskich sekcji zwłok i akt spraw Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
Materiał i metody. liczba sądowo-lekarskich sekcji zwłok przeprowadzonych w Zakładzie Medycyny Sądowej w Białymstoku w latach 2016-2021 wynosiła 2365. Na podstawie wyników badań pośmiertnych i okoliczności zgonów zawartych w aktach spraw, 391 przypadków zakwalifikowano jako samobójstwa. W analizie uwzględniono płeć, wiek, czas, dynamikę zmian liczby samobójstw w poszczególnych latach, miejsce popełnienia samobójstwa, sposób dokonania samobójstwa oraz stan trzeźwości. Dane poddano analizie statystycznej przy użyciu testów: X2 niezależności, Shapiro-Wilka, U Manna-Whitneya, nieparametrycznego testu ANOVA rang Kruskala-Wallisa z testem post hock wielokrotnych porównań średnich rang dla wszystkich prób. Poziom p<0,05 uznano za wyniki istotne statystycznie. Do obliczeń użyto pakietu Statistica 13.3 firmy StatSoft.
Wynik. W badanych latach samobójstwa stanowiły 16,54% wszystkich sekcji. W 82,09% przypadków samobójstwa popełnili mężczyźni a 17,91% kobiety. Stwierdzono, że osoby wybierające samobójstwo przez zatrucie są istotnie statystycznie młodsze od osób wybierających samobójstwo przez skok z wysokości (p=0,0035). Stwierdzono istotny statystycznie związek między płcią a preferowanym terenem popełnienia samobójstwa (p=0,033). Stwierdzono istotny statystycznie związek pomiędzy płcią a trzeźwością i stanem po użyciu alkoholu (p=0,00008).
Wnioski. Z przeprowadzonych badań wynika, że główną grupę samobójców wciąż stanowią mężczyźni (82,09%). Wiek kobiet i mężczyzn odbierających sobie życie nie różnił się istotnie statystycznie. Istnieje większa szansa na popełnienie samobójstwa w terenie miejskim przez kobiety, niż przez mężczyzn. Kobiety istotnie statystycznie częściej były trzeźwe lub w stanie po użyciu alkoholu podczas popełnienia samobójstwa. Najczęściej wybieranym sposobem popełnienia samobójstwa jest śmierć przez powieszenie.
Wojciech Modzelewski, Jacek Janica
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 124-133
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.011.20340Oskar Fogiel, Małgorzata Rak, Sebastian Picheta, Paulina Wachholz, Rafał Skowronek, Jacek Sein Anand, Natalia Pawlas
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 134-146
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.012.20341Ewa Toruńska, Piotr Engelgardt, Maria Szwajkowska, Maciej Krzyżanowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 147-158
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.013.20342Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 159-160
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.014.20343Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 93-94
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.007.20336Manuela Oliveira, Luiza Azevedo, Wojciech Branicki, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 95-96
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.008.20337Nandini Chitara, Kewal Krishan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 97-105
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.009.20338Anna Francuziak, Paulina Kulasza, Kinga Kozłowska, Julia Janica, Urszula Cwalina, Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 106-123
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.010.20339Cel pracy. Celem pracy jest analiza samobójstw na podstawie sądowo-lekarskich sekcji zwłok i akt spraw Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku.
Materiał i metody. liczba sądowo-lekarskich sekcji zwłok przeprowadzonych w Zakładzie Medycyny Sądowej w Białymstoku w latach 2016-2021 wynosiła 2365. Na podstawie wyników badań pośmiertnych i okoliczności zgonów zawartych w aktach spraw, 391 przypadków zakwalifikowano jako samobójstwa. W analizie uwzględniono płeć, wiek, czas, dynamikę zmian liczby samobójstw w poszczególnych latach, miejsce popełnienia samobójstwa, sposób dokonania samobójstwa oraz stan trzeźwości. Dane poddano analizie statystycznej przy użyciu testów: X2 niezależności, Shapiro-Wilka, U Manna-Whitneya, nieparametrycznego testu ANOVA rang Kruskala-Wallisa z testem post hock wielokrotnych porównań średnich rang dla wszystkich prób. Poziom p<0,05 uznano za wyniki istotne statystycznie. Do obliczeń użyto pakietu Statistica 13.3 firmy StatSoft.
Wynik. W badanych latach samobójstwa stanowiły 16,54% wszystkich sekcji. W 82,09% przypadków samobójstwa popełnili mężczyźni a 17,91% kobiety. Stwierdzono, że osoby wybierające samobójstwo przez zatrucie są istotnie statystycznie młodsze od osób wybierających samobójstwo przez skok z wysokości (p=0,0035). Stwierdzono istotny statystycznie związek między płcią a preferowanym terenem popełnienia samobójstwa (p=0,033). Stwierdzono istotny statystycznie związek pomiędzy płcią a trzeźwością i stanem po użyciu alkoholu (p=0,00008).
Wnioski. Z przeprowadzonych badań wynika, że główną grupę samobójców wciąż stanowią mężczyźni (82,09%). Wiek kobiet i mężczyzn odbierających sobie życie nie różnił się istotnie statystycznie. Istnieje większa szansa na popełnienie samobójstwa w terenie miejskim przez kobiety, niż przez mężczyzn. Kobiety istotnie statystycznie częściej były trzeźwe lub w stanie po użyciu alkoholu podczas popełnienia samobójstwa. Najczęściej wybieranym sposobem popełnienia samobójstwa jest śmierć przez powieszenie.
Wojciech Modzelewski, Jacek Janica
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 124-133
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.011.20340Oskar Fogiel, Małgorzata Rak, Sebastian Picheta, Paulina Wachholz, Rafał Skowronek, Jacek Sein Anand, Natalia Pawlas
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 134-146
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.012.20341Ewa Toruńska, Piotr Engelgardt, Maria Szwajkowska, Maciej Krzyżanowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 147-158
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.013.20342Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (2), 2024, s. 159-160
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.014.20343Data publikacji: 04.06.2024
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Okładka: Rekonstrukcja 3D przebiegu zdarzenia kryminalnego, autorzy: Wojciech Tunikowski, Krzysztof Maksymowicz (LABORATORIUM EKSPERTYZ 3D Katedry Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu)
Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 5-8
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.001.19646Mateusz Wilk, Elżbieta Chowaniec, Małgorzata Chowaniec, Czesław Chowaniec
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 9-27
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.002.19647Mateusz Wilk, Elżbieta Chowaniec, Małgorzata Chowaniec, Czesław Chowaniec
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 28-49
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.003.19648Ewa Juźwik-Kopacz, Aleksander Kozak, Ewa Rzepecka-Woźniak, Krzysztof Woźniak, Artur Moskała
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 50-63
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.004.19649Michał Szeremeta, Julia Janica, Anna Niemcunowicz-Janica
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 64-76
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.005.19650Katarzyna Linkowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 77-85
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.006.19651Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 5-8
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.001.19646Mateusz Wilk, Elżbieta Chowaniec, Małgorzata Chowaniec, Czesław Chowaniec
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 9-27
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.002.19647Mateusz Wilk, Elżbieta Chowaniec, Małgorzata Chowaniec, Czesław Chowaniec
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 28-49
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.003.19648Ewa Juźwik-Kopacz, Aleksander Kozak, Ewa Rzepecka-Woźniak, Krzysztof Woźniak, Artur Moskała
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 50-63
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.004.19649Michał Szeremeta, Julia Janica, Anna Niemcunowicz-Janica
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 64-76
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.005.19650Katarzyna Linkowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 74 (1), 2024, s. 77-85
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.24.006.19651Data publikacji: 27.03.2024
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
okładka: Przestrzał mózgowia z broni pneumatycznej. Fot. W. Golema (ZMS Wrocław)
Karol Karnecki, Adrian Wrocławski, Dorota Pieśniak, Wojciech Dalewski, Tomasz Gos, Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 285-293
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.023.19495Zabójstwa, pomimo globalnej tendencji spadkowej. nadal stanowią względnie duży odsetek zgonów gwałtownych, co czyni je istotnym problemem zarówno w Polsce, jak i na świecie. Rozbieżności w dostępnych danych dotyczących liczb i wskaźników zabójstw skłoniły autorów pracy do analizy statystycznej zabójstw na terenie aglomeracji Trójmiasta. Podstawą opracowania były dane zawarte w protokołach sekcyjnych, uzupełnione o informacje z akt prokuratorskich, dotyczące wszystkich przypadków zabójstw na terenie aglomeracji Trójmiasta w latach 2010-2019. Łącznie przeanalizowano 107 przypadków zabójstw, które opisano pod kątem wieku, płci czasu i miejsca zgonu, a także stanu trzeźwości w chwili śmierci. Średni roczny współczynnik zabójstw wyniósł 1,24 na 100 000 mieszkańców, z obserwowanym wyraźnym trendem spadkowym w analizowanym okresie 10 lat. Średni wiek zmarłych wyniósł około 48 lat, a większość ofiar stanowili mężczyźni (70,1%). Prawie 93% zgonów miało miejsce na terenie Trójmiasta, z wyraźną przewagą Gdańska (49,5%), nad pozostałymi obszarami wchodzącymi w skład aglomeracji (powiat gdański). Większość ofiar (57,8%), u których oznaczono stężenie alkoholu we krwi, było nietrzeźwych, z wyraźną przewagą mężczyzn w tej grupie (70,9%). Charakterystyka ofiar, a także liczby i współczynniki zabójstw w analizowanym materiale są podobne do stwierdzanych w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, co może wynikać z historycznych, kulturowych i demograficznych podobieństw. Przeprowadzone badania podkreślają istotny wpływ zaburzeń używania alkoholu na zjawisko zabójstwa.
Dagmara Lisman, Joanna Drath, Grażyna Zielińska, Thierry van de Wetering, Krzysztof Bukowski, Andrzej Ossowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 294-307
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.024.19496Artykuł prezentuje interdyscyplinarne podejście do wyjaśnienia tajemnicy siedmiu pochówków odkrytych na terenie byłego karnego obozu pracy Treblinka I, podczas badan terenowych przeprowadzonych przez Polską Bazę Genetyczną Ofiar Totalitaryzmu (PBGOT). Oprócz szczątków odkryto także wiele artefaktów. Ze względu na lokalizację i charakter pochówków można przypuszczać, że szczątki mogły należeć do strażników obozu. Do weryfikacji tej hipotezy wykorzystano różne narzędzia genetyczne: analiza markerów STR i Y-STR, analiza DNA mitochondrialnego (HV1/HV2, sekwencjonowanie całego genomu mitochondrialnego) oraz przewidywanie haplogrup mtDNA i Y-DNA. Dodatkowo, ekshumowane szczątki poddano analizie antropologicznej. Stwierdzono, ze wschodnioeuropejskie populacje mają rozkład haplogrup podobny do tego odkrytego w badaniu. Dlatego możemy wnioskować, ze uzyskana analiza genetyczna nie przeczy zapisom historycznym. Badania zostały zlecone przez Prokuraturę lnstytutu Pamięci Narodowej (Komisję Okręgową ds. Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu).
Karolina Szala, Karolina Sekuła, Dominika Jama, Marek Wiergowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 308-324
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.025.19497Celem pracy było określenie składowych niepewności pomiaru stężenia alkoholu w powietrzu wydychanym oraz ustalenia stanu trzeźwości w chwili zdarzenia. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa oraz doświadczenia autorów w zakresie opiniowania dla potrzeb organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, opisano wpływ różnych czynników na końcową interpretację stanu trzeźwości na podstawie: niepewności pomiarowej analizatorów wydechu, niepewności obliczeń retrospektywnych i prospektywnych oraz niepewności związanej z przekształcaniem stężeń alkoholu stwierdzonych podczas badania powietrza wydychanego i krwi. W pracy zwrócono szczególną uwagę na interpretację stężeń etanolu w powietrzu wydychanym w pobliżu prawnych granic stanu trzeźwości i stanu po użyciu alkoholu lub stanu po użyciu alkoholu i stanu nietrzeźwości.
Analizując wyniki badania powietrza wydychanego dotyczące stężeń bliskich wartości 0,1 mg/dm3 oraz 0,25 mg/dm3, należy wziąć pod uwagę czynniki wpływające na uzyskane pomiary m.in. niepewność pomiarową oznaczenia alkoholu w powietrzu wydychanym, procesy wchłaniania, dystrybucji i metabolizmu alkoholu etylowego oraz możliwość występowania alkoholu zalegającego w jamie ustnej. Problematyczną kwestią jest również nieprawidłowe wykonanie pomiarów stężenia alkoholu osoby badanej. Przy ustaleniu stanu trzeźwości za pomocą obliczeń retrospektywnych i prospektywnych należy pamiętać, że na niepewność wyniku ma wpływ wiele czynników i zależą one m.in. od informacji przekazanych przez osobę podejrzaną. Stąd biegły powinien wyciągać wnioski szczególnie ostrożnie a każde przeszacowanie lub niedoszacowanie składowych niepewności może prowadzić do błędnych wniosków. Świadomość niepewności, jakimi obarczone są wyniki badania stanu trzeźwości czy obliczeń alkoholowych, pozwala na miarodajną interpretację wyników badań i ustalenie stanu trzeźwości osoby badanej.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 325-335
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.026.19498Niniejsza publikacja ukazuje początki psychiatrii sądowo-lekarskiej w carskiej Rosji w wybranym okresie historycznym. W artykule ukazano pierwsze badania sądowo-lekarskie dotyczące badania stanu umysłowego podsądnych, a także pierwsze ważniejsze regulacje prawne w tym zakresie. Omówiono problematykę udziału eksperta medycyny (najczęściej lekarzy) jako biegłego w postępowaniu sądowym przy badaniu stanu umysłowego w aspekcie prawno-historycznym, a także historyczno-medycznym.
Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 336-344
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.027.19499Potrzeba oceny medycznej ofiar zabójstwa i ustalenie reguł tej oceny stał się siłą sprawczą powstania medycyny sądowej, zaś obszar niemedyczny oceny zbrodni, obejmujący badania miejsca zdarzenia, stał się z kolei silą napędową powstania i rozwoju kryminalistyki. Polska medycyna sądowa rozwija się od ponad 200 lat, a krakowska Katedra Medycyny Sądowej jest najstarszą jednostką tego typu. Nic więc dziwnego, że archiwum gromadzące protokoły badań eksperckich i naukowych jest dość obszerne. Materiał ten jest wartościowym fundamentem twórczości naukowej, zarówno licznych publikacji w czasopismach krajowych i zagranicznych, jak również i wielu opracowań książkowych. Autorka pracy wybrała kilka pozycji książkowych o tematyce medyczno-sądowej, które ukazały się w ostatnich dekadach na polskim rynku wydawniczym, wskazując na wartość i znaczenie materiału archiwalnego w piśmiennictwie tego obszaru nauki.
Rafał Skowronek, Anna Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 345-355
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.028.19500Wykorzystanie wiertarki elektrycznej w celu dokonania samobójstwa jest rzadkie w praktyce medyczno-sądowej. Celem pracy jest przedstawienie pierwszego tego rodzaju przypadku z terenu Górnego Śląska. Analizie poddano wyniki badań pośmiertnych oraz wyniki badań prokuratorskich akt sprawy zawierających dokumentację medyczną z leczenia pacjenta. Osoby z zaburzeniami i chorobami psychicznymi mogą wybierać nietypowe metody odebrania sobie życia, takie jak np. użycie wiertarki. Może to powodować duże wątpliwości śledczych, czy zdarzenie miało rzeczywiście charakter samobójstwa. Oprócz pełnej diagnostyki pośmiertnej, szczególnie ważna w takich przypadkach jest ocena przeszłości chorobowej zmarłego, nierzadko z udziałem psychiatry jako konsultanta.
Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 356-360
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.029.19501Amerykańska medycyna sądowa jest o około 100 lat młodsza od europejskiej. To w Europie na początku XX wieku kształcili się amerykańscy lekarze, którzy sukcesywnie zabudowywali pole nauki i ekspertyzy medycyny sądowej i kryminalistyki. Obszar ten był sukcesywnie „betonowany” przez kilka stuleci na mocy prawa angielskiego tam obowiązującego przez koronerów, pracujących latami na swoją złą sławę. O powstawaniu medycyny sądowej i kryminalistyki na gruncie rzeczywistości Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i pionierskiej roli „architektki kryminalistycznej” Frances Glessner Lee pisze wybitny dziennikarz amerykański Bruce Goldfarb w swojej książce pt. „18 zbrodni w miniaturze. Nieznana historia Frances Glessner Lee i początków współczesnej kryminalistyki”. Jest to pozycja niezwykle ciekawa i godna polecenia każdemu zainteresowanemu poszerzaniem swojej wiedzy na tym obszarze nauki.
Karol Karnecki, Adrian Wrocławski, Dorota Pieśniak, Wojciech Dalewski, Tomasz Gos, Michał Kaliszan
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 285-293
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.023.19495Zabójstwa, pomimo globalnej tendencji spadkowej. nadal stanowią względnie duży odsetek zgonów gwałtownych, co czyni je istotnym problemem zarówno w Polsce, jak i na świecie. Rozbieżności w dostępnych danych dotyczących liczb i wskaźników zabójstw skłoniły autorów pracy do analizy statystycznej zabójstw na terenie aglomeracji Trójmiasta. Podstawą opracowania były dane zawarte w protokołach sekcyjnych, uzupełnione o informacje z akt prokuratorskich, dotyczące wszystkich przypadków zabójstw na terenie aglomeracji Trójmiasta w latach 2010-2019. Łącznie przeanalizowano 107 przypadków zabójstw, które opisano pod kątem wieku, płci czasu i miejsca zgonu, a także stanu trzeźwości w chwili śmierci. Średni roczny współczynnik zabójstw wyniósł 1,24 na 100 000 mieszkańców, z obserwowanym wyraźnym trendem spadkowym w analizowanym okresie 10 lat. Średni wiek zmarłych wyniósł około 48 lat, a większość ofiar stanowili mężczyźni (70,1%). Prawie 93% zgonów miało miejsce na terenie Trójmiasta, z wyraźną przewagą Gdańska (49,5%), nad pozostałymi obszarami wchodzącymi w skład aglomeracji (powiat gdański). Większość ofiar (57,8%), u których oznaczono stężenie alkoholu we krwi, było nietrzeźwych, z wyraźną przewagą mężczyzn w tej grupie (70,9%). Charakterystyka ofiar, a także liczby i współczynniki zabójstw w analizowanym materiale są podobne do stwierdzanych w innych krajach Europy Środkowo-Wschodniej, co może wynikać z historycznych, kulturowych i demograficznych podobieństw. Przeprowadzone badania podkreślają istotny wpływ zaburzeń używania alkoholu na zjawisko zabójstwa.
Dagmara Lisman, Joanna Drath, Grażyna Zielińska, Thierry van de Wetering, Krzysztof Bukowski, Andrzej Ossowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 294-307
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.024.19496Artykuł prezentuje interdyscyplinarne podejście do wyjaśnienia tajemnicy siedmiu pochówków odkrytych na terenie byłego karnego obozu pracy Treblinka I, podczas badan terenowych przeprowadzonych przez Polską Bazę Genetyczną Ofiar Totalitaryzmu (PBGOT). Oprócz szczątków odkryto także wiele artefaktów. Ze względu na lokalizację i charakter pochówków można przypuszczać, że szczątki mogły należeć do strażników obozu. Do weryfikacji tej hipotezy wykorzystano różne narzędzia genetyczne: analiza markerów STR i Y-STR, analiza DNA mitochondrialnego (HV1/HV2, sekwencjonowanie całego genomu mitochondrialnego) oraz przewidywanie haplogrup mtDNA i Y-DNA. Dodatkowo, ekshumowane szczątki poddano analizie antropologicznej. Stwierdzono, ze wschodnioeuropejskie populacje mają rozkład haplogrup podobny do tego odkrytego w badaniu. Dlatego możemy wnioskować, ze uzyskana analiza genetyczna nie przeczy zapisom historycznym. Badania zostały zlecone przez Prokuraturę lnstytutu Pamięci Narodowej (Komisję Okręgową ds. Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu).
Karolina Szala, Karolina Sekuła, Dominika Jama, Marek Wiergowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 308-324
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.025.19497Celem pracy było określenie składowych niepewności pomiaru stężenia alkoholu w powietrzu wydychanym oraz ustalenia stanu trzeźwości w chwili zdarzenia. Na podstawie przeglądu piśmiennictwa oraz doświadczenia autorów w zakresie opiniowania dla potrzeb organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości, opisano wpływ różnych czynników na końcową interpretację stanu trzeźwości na podstawie: niepewności pomiarowej analizatorów wydechu, niepewności obliczeń retrospektywnych i prospektywnych oraz niepewności związanej z przekształcaniem stężeń alkoholu stwierdzonych podczas badania powietrza wydychanego i krwi. W pracy zwrócono szczególną uwagę na interpretację stężeń etanolu w powietrzu wydychanym w pobliżu prawnych granic stanu trzeźwości i stanu po użyciu alkoholu lub stanu po użyciu alkoholu i stanu nietrzeźwości.
Analizując wyniki badania powietrza wydychanego dotyczące stężeń bliskich wartości 0,1 mg/dm3 oraz 0,25 mg/dm3, należy wziąć pod uwagę czynniki wpływające na uzyskane pomiary m.in. niepewność pomiarową oznaczenia alkoholu w powietrzu wydychanym, procesy wchłaniania, dystrybucji i metabolizmu alkoholu etylowego oraz możliwość występowania alkoholu zalegającego w jamie ustnej. Problematyczną kwestią jest również nieprawidłowe wykonanie pomiarów stężenia alkoholu osoby badanej. Przy ustaleniu stanu trzeźwości za pomocą obliczeń retrospektywnych i prospektywnych należy pamiętać, że na niepewność wyniku ma wpływ wiele czynników i zależą one m.in. od informacji przekazanych przez osobę podejrzaną. Stąd biegły powinien wyciągać wnioski szczególnie ostrożnie a każde przeszacowanie lub niedoszacowanie składowych niepewności może prowadzić do błędnych wniosków. Świadomość niepewności, jakimi obarczone są wyniki badania stanu trzeźwości czy obliczeń alkoholowych, pozwala na miarodajną interpretację wyników badań i ustalenie stanu trzeźwości osoby badanej.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 325-335
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.026.19498Niniejsza publikacja ukazuje początki psychiatrii sądowo-lekarskiej w carskiej Rosji w wybranym okresie historycznym. W artykule ukazano pierwsze badania sądowo-lekarskie dotyczące badania stanu umysłowego podsądnych, a także pierwsze ważniejsze regulacje prawne w tym zakresie. Omówiono problematykę udziału eksperta medycyny (najczęściej lekarzy) jako biegłego w postępowaniu sądowym przy badaniu stanu umysłowego w aspekcie prawno-historycznym, a także historyczno-medycznym.
Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 336-344
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.027.19499Potrzeba oceny medycznej ofiar zabójstwa i ustalenie reguł tej oceny stał się siłą sprawczą powstania medycyny sądowej, zaś obszar niemedyczny oceny zbrodni, obejmujący badania miejsca zdarzenia, stał się z kolei silą napędową powstania i rozwoju kryminalistyki. Polska medycyna sądowa rozwija się od ponad 200 lat, a krakowska Katedra Medycyny Sądowej jest najstarszą jednostką tego typu. Nic więc dziwnego, że archiwum gromadzące protokoły badań eksperckich i naukowych jest dość obszerne. Materiał ten jest wartościowym fundamentem twórczości naukowej, zarówno licznych publikacji w czasopismach krajowych i zagranicznych, jak również i wielu opracowań książkowych. Autorka pracy wybrała kilka pozycji książkowych o tematyce medyczno-sądowej, które ukazały się w ostatnich dekadach na polskim rynku wydawniczym, wskazując na wartość i znaczenie materiału archiwalnego w piśmiennictwie tego obszaru nauki.
Rafał Skowronek, Anna Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 345-355
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.028.19500Wykorzystanie wiertarki elektrycznej w celu dokonania samobójstwa jest rzadkie w praktyce medyczno-sądowej. Celem pracy jest przedstawienie pierwszego tego rodzaju przypadku z terenu Górnego Śląska. Analizie poddano wyniki badań pośmiertnych oraz wyniki badań prokuratorskich akt sprawy zawierających dokumentację medyczną z leczenia pacjenta. Osoby z zaburzeniami i chorobami psychicznymi mogą wybierać nietypowe metody odebrania sobie życia, takie jak np. użycie wiertarki. Może to powodować duże wątpliwości śledczych, czy zdarzenie miało rzeczywiście charakter samobójstwa. Oprócz pełnej diagnostyki pośmiertnej, szczególnie ważna w takich przypadkach jest ocena przeszłości chorobowej zmarłego, nierzadko z udziałem psychiatry jako konsultanta.
Małgorzata Kłys
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (4), 2023, s. 356-360
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.029.19501Amerykańska medycyna sądowa jest o około 100 lat młodsza od europejskiej. To w Europie na początku XX wieku kształcili się amerykańscy lekarze, którzy sukcesywnie zabudowywali pole nauki i ekspertyzy medycyny sądowej i kryminalistyki. Obszar ten był sukcesywnie „betonowany” przez kilka stuleci na mocy prawa angielskiego tam obowiązującego przez koronerów, pracujących latami na swoją złą sławę. O powstawaniu medycyny sądowej i kryminalistyki na gruncie rzeczywistości Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej i pionierskiej roli „architektki kryminalistycznej” Frances Glessner Lee pisze wybitny dziennikarz amerykański Bruce Goldfarb w swojej książce pt. „18 zbrodni w miniaturze. Nieznana historia Frances Glessner Lee i początków współczesnej kryminalistyki”. Jest to pozycja niezwykle ciekawa i godna polecenia każdemu zainteresowanemu poszerzaniem swojej wiedzy na tym obszarze nauki.
Data publikacji: 03.2024
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
okładka: Przestrzał mózgowia z broni pneumatycznej. Fot. W. Golema (ZMS Wrocław)
Grzegorz Teresiński, Wojciech Stanisław Chagowski, Krzysztof Wróblewski, Marzanna Ciesielka, Henryka Ćwiklińska, Dominika Przygodzka, Michał Tracz, Jacek Baj
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 183-185
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.015.19315Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 186-187
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.016.19316Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna w Krakowie
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 188-209
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.017.19317Ryszard Pawłowski, Wojciech Branicki, Tomasz Kupiec, Tomasz Grzybowski, Agnieszka Parys-Proszek, Monica Abreu-Głowacka, Kornelia Droździok, Marzanna Ciesielka, Marcin Woźniak, Andrzej Ossowski, Renata Jacewicz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 210-233
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.018.19318Celem niniejszego opracowania jest sformułowanie zaleceń dotyczących ujawniania śladów biologicznych w laboratorium i postępowania z materiałem dowodowym przekazanym do badań identyfikacyjnych, rekomendowanych przez Polskojęzyczną Grupę Międzynarodowego Towarzystwa Genetyki Sądowej (The Polish Speaking Working Group of the International Society for Forensic Genetics). Opracowanie porządkuje wiedzę z zakresu najistotniejszych etapów badań wstępnych śladów biologicznych, w oparciu zarówno o źródła z piśmiennictwa, jak również wynikające z wieloletniej praktyki badawczej. Wypracowane w toku wieloetapowych konsultacji eksperckich rekomendacje zawarte w niniejszym opracowaniu powinny być wykorzystywane w tworzeniu procedur laboratoryjnych używanych w trakcie realizacji zleceń podmiotów prowadzących postępowania związane z analizą śladów biologicznych.
Katarzyna Klimaszewska, Patrycja Jakubiec, Aneta Kotlarek, Wiktoria Wojturska, Zuzanna Buś, Aleksandra Nosal, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 234-246
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.019.19319Cel pracy: Analiza przypadków samospaleń oraz rozmieszczenia powstałych oparzeń i ich stopnia.
Materiał i metody: Do badania włączono 16 przypadków z Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Krakowie z lat 2000-2022, w których przyczyną śmierci było samospalenie. Po dokonaniu analizy zdjęć i protokołów sekcyjnych wykonano rysunki przedstawiające dokładne rozmieszczenie i charakter obrażeń, ustalono przybliżony procent zajętej powierzchni ciała, częstość zajęcia poszczególnych obszarów ciała, występowanie wcześniejszych chorób i zaburzeń psychicznych, w tym poprzednie próby samobójcze.
Wyniki: Mężczyźni stanowili 81% ofiar. Wśród analizowanych przypadków dominują dwie grupy wiekowe - osoby w okolicach 20. roku życia oraz między 50. a 60. rokiem życia. 44% zmarłych miało poparzenia na powierzchni przekraczającej 80% całkowitej powierzchni ciała. Najczęściej zajętymi obszarami ciała były kończyny, klatka piersiowa oraz głowa i szyja. Oparzenia IV stopnia najczęściej pojawiały się w rejonie głowy i szyi, III na kończynach górnych i dolnych, oparzenia II stopnia na klatce piersiowej, zaś I na kończynach dolnych. W żadnym przypadku nie doszło do oparzenia IV stopnia pośladków. 38% badanych miało historię nadużywania substancji psychoaktywnych, 56% historię chorób psychicznych. 31% ofiar w przeszłości podejmowało próby samobójcze.
Wnioski: Rozmieszczenie oparzeń w przypadkach samospaleń jest niejednorodne. Najczęściej zajętym obszarem była głowa, szyja, klatka piersiowa oraz kończyny, co spowodowane jest najprawdopodobniej oblewaniem się substancją łatwopalną przez ofiary od czubka głowy poprzez klatkę piersiową. We wszystkich przypadkach bezpośrednią przyczyną zgonu była choroba oparzeniowa, niezależnie od wielkości powierzchni ciała, jaką zajmowały oparzenia. Większość ofiar samospaleń ma historię chorób psychicznych, nadużywania substancji psychoaktywnych bądź wcześniejszych prób samobójczych.
Marcin Skorupa, Łukasz Marczyk, Bartłomiej Cytlau, Kacper Gil, Joanna Augustyn, Aleksandra Łach, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 247-256
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.020.19320Cel pracy: Analiza wyboru metody samobójstwa w zależności od płci i wieku zmarłego.
Materiał i metody: Prezentowane badanie oparte zostało o analizę retrospektywną protokołów sekcyjnych z lat 2001-2010 znajdujących się w Katedrze Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie. Podstawą przeprowadzonej pracy badawczej było zgromadzenie oraz szerokie przeanalizowanie przypadków zgonów samobójczych. Następnie przeprowadzono analizę preferencji wyboru metody samobójstwa z uwzględnieniem wieku i płci denata. W ramach przeprowadzonej analizy statystycznej jako narzędzie analizy zastosowano regresję logistyczną w programie Excel’s XLSTAT.
Wyniki: Zgromadzono 2073 przypadki samobójstw z omawianego okresu czasu. Przeważającą metodą samobójstwa było powieszenie (1524 przypadków, 1329 mężczyzn oraz 195 kobiet), następnym pod względem częstości sposobem był skok z dachu lub okna wysokiego piętra budynku (skok z wysokości; 171 przypadków, 100 mężczyzn, 71 kobiet). Wykazano istotną statystycznie korelacje metody samobójstwa z płcią dla: powieszenia [iloraz szans (Odds ratio - OR) mężczyzn (M) w stosunku do kobiet (K) = 3.4; przedział ufności (CI) = 2.7-4.3; p0,001]; utonięcia [OR: K/M =4.1; CI = 2.6-6.4; p0.001]; skoku z wysokości [OR: K/M=4.1; CI=2.9-5.7; p0.001] oraz zatrucia [OR: K/M=3.2; CI =2.1-4.9]. Samobójstwa w użyciem broni palnej występowały wyłącznie u mężczyzn (40 przypadków). Wiek denatów korelował z metodą popełnienia samobójstwa poprzez skok z wysokości [0R=0.98; CI=0.97-0.99; p0.001] oraz kolizję z pociągiem [OR=0,98; CI=0,96-0,99; p0,001].
Wnioski: Badanie wykazało, że zarówno wiek, jak i płeć mają istotny wpływ na wybór metody samobójstwa. Zgodnie z dostępnymi danymi epidemiologicznymi oraz przewidywaniami autorów zaobserwowano przewagę płci męskiej nad żeńską w przypadku powieszenia, natomiast skok z wysokości był stosunkowo częściej wybierany przez kobiety. Osoby starsze rzadziej decydowały się na skok z wysokości oraz samobójstwo w wyniki kolizji z pociągiem.
Anna Koziczak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 257-271
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.021.19321Praca prezentuje wyniki badań, których celem było wyodrębnienie cech graficznych najczęściej i najrzadziej modyfikowanych przez osoby dokonujące autofałszerstwa podpisów w sytuacjach, gdy wygląd naturalnych podpisów danej osoby nie jest odbiorcy znany. Badaniami objęto łącznie ponad 12.000 podpisów pochodzących od 200 osób, do ostatecznej oceny wybierając najbardziej udane próby autofałszerstwa podpisów czytelnych i nieczytelnych każdego probanta. Ustalono, że zmiany autofałszerskie skoncentrowane są zwykle na najbardziej rzucających się w oczy cechach podpisów, takich jak konstrukcja liter w początkowej części podpisu, wielkość, czytelność, impuls, nachylenie. Cechy drugoplanowe, trudniej niezauważalne albo takie, z których istnienia piszący nie zdają sobie sprawy (jak obecność lub brak uzupełnień, układ znaków względem siebie, kształt i kierunek linii podpisów, format w podpisach czytelnych) są zwykle w działaniach autofałszerskich pomijane. Wykrycie autofałszerstwa bywa dla biegłych dużym wyzwaniem, ponieważ wszelkie istotne różnice między podpisem kwestionowanym a podpisami porównawczymi są często błędnie uważane za skutek fałszerstwa. Dlatego aby wykryć autofałszerstwo należy przeanalizować strukturę cech łatwo zauważalnych, najbardziej wpływających na tzw. efekt obrazkowy podpisu, w zestawieniu z cechami mało efektownymi, które w większości przypadków autofałszerstwa pozostają niezmienione. Im bardziej charakterystyczne są te ostatnie, tym bardziej ich zgodność w materiale kwestionowanym i porównawczym przemawia za autofałszerstwem – bez względu na odmienność cech pierwszoplanowych. W przypadku podrobienia (fałszerstwa) podpisu jest odwrotnie: naśladowaniu przez fałszerza podlegają przede wszystkim najłatwiej zauważalne cechy podpisu, a różnice występują głównie w obrębie cech drugorzędnych.
Sahil Thakral, Akhilesh Pathak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 272-277
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.022.19322Grzegorz Teresiński, Wojciech Stanisław Chagowski, Krzysztof Wróblewski, Marzanna Ciesielka, Henryka Ćwiklińska, Dominika Przygodzka, Michał Tracz, Jacek Baj
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 183-185
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.015.19315Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 186-187
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.016.19316Instytut Ekspertyz Sądowych im. Prof. dra Jana Sehna w Krakowie
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 188-209
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.017.19317Ryszard Pawłowski, Wojciech Branicki, Tomasz Kupiec, Tomasz Grzybowski, Agnieszka Parys-Proszek, Monica Abreu-Głowacka, Kornelia Droździok, Marzanna Ciesielka, Marcin Woźniak, Andrzej Ossowski, Renata Jacewicz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 210-233
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.018.19318Celem niniejszego opracowania jest sformułowanie zaleceń dotyczących ujawniania śladów biologicznych w laboratorium i postępowania z materiałem dowodowym przekazanym do badań identyfikacyjnych, rekomendowanych przez Polskojęzyczną Grupę Międzynarodowego Towarzystwa Genetyki Sądowej (The Polish Speaking Working Group of the International Society for Forensic Genetics). Opracowanie porządkuje wiedzę z zakresu najistotniejszych etapów badań wstępnych śladów biologicznych, w oparciu zarówno o źródła z piśmiennictwa, jak również wynikające z wieloletniej praktyki badawczej. Wypracowane w toku wieloetapowych konsultacji eksperckich rekomendacje zawarte w niniejszym opracowaniu powinny być wykorzystywane w tworzeniu procedur laboratoryjnych używanych w trakcie realizacji zleceń podmiotów prowadzących postępowania związane z analizą śladów biologicznych.
Katarzyna Klimaszewska, Patrycja Jakubiec, Aneta Kotlarek, Wiktoria Wojturska, Zuzanna Buś, Aleksandra Nosal, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 234-246
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.019.19319Cel pracy: Analiza przypadków samospaleń oraz rozmieszczenia powstałych oparzeń i ich stopnia.
Materiał i metody: Do badania włączono 16 przypadków z Zakładu Medycyny Sądowej Collegium Medicum w Krakowie z lat 2000-2022, w których przyczyną śmierci było samospalenie. Po dokonaniu analizy zdjęć i protokołów sekcyjnych wykonano rysunki przedstawiające dokładne rozmieszczenie i charakter obrażeń, ustalono przybliżony procent zajętej powierzchni ciała, częstość zajęcia poszczególnych obszarów ciała, występowanie wcześniejszych chorób i zaburzeń psychicznych, w tym poprzednie próby samobójcze.
Wyniki: Mężczyźni stanowili 81% ofiar. Wśród analizowanych przypadków dominują dwie grupy wiekowe - osoby w okolicach 20. roku życia oraz między 50. a 60. rokiem życia. 44% zmarłych miało poparzenia na powierzchni przekraczającej 80% całkowitej powierzchni ciała. Najczęściej zajętymi obszarami ciała były kończyny, klatka piersiowa oraz głowa i szyja. Oparzenia IV stopnia najczęściej pojawiały się w rejonie głowy i szyi, III na kończynach górnych i dolnych, oparzenia II stopnia na klatce piersiowej, zaś I na kończynach dolnych. W żadnym przypadku nie doszło do oparzenia IV stopnia pośladków. 38% badanych miało historię nadużywania substancji psychoaktywnych, 56% historię chorób psychicznych. 31% ofiar w przeszłości podejmowało próby samobójcze.
Wnioski: Rozmieszczenie oparzeń w przypadkach samospaleń jest niejednorodne. Najczęściej zajętym obszarem była głowa, szyja, klatka piersiowa oraz kończyny, co spowodowane jest najprawdopodobniej oblewaniem się substancją łatwopalną przez ofiary od czubka głowy poprzez klatkę piersiową. We wszystkich przypadkach bezpośrednią przyczyną zgonu była choroba oparzeniowa, niezależnie od wielkości powierzchni ciała, jaką zajmowały oparzenia. Większość ofiar samospaleń ma historię chorób psychicznych, nadużywania substancji psychoaktywnych bądź wcześniejszych prób samobójczych.
Marcin Skorupa, Łukasz Marczyk, Bartłomiej Cytlau, Kacper Gil, Joanna Augustyn, Aleksandra Łach, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 247-256
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.020.19320Cel pracy: Analiza wyboru metody samobójstwa w zależności od płci i wieku zmarłego.
Materiał i metody: Prezentowane badanie oparte zostało o analizę retrospektywną protokołów sekcyjnych z lat 2001-2010 znajdujących się w Katedrze Medycyny Sądowej Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie. Podstawą przeprowadzonej pracy badawczej było zgromadzenie oraz szerokie przeanalizowanie przypadków zgonów samobójczych. Następnie przeprowadzono analizę preferencji wyboru metody samobójstwa z uwzględnieniem wieku i płci denata. W ramach przeprowadzonej analizy statystycznej jako narzędzie analizy zastosowano regresję logistyczną w programie Excel’s XLSTAT.
Wyniki: Zgromadzono 2073 przypadki samobójstw z omawianego okresu czasu. Przeważającą metodą samobójstwa było powieszenie (1524 przypadków, 1329 mężczyzn oraz 195 kobiet), następnym pod względem częstości sposobem był skok z dachu lub okna wysokiego piętra budynku (skok z wysokości; 171 przypadków, 100 mężczyzn, 71 kobiet). Wykazano istotną statystycznie korelacje metody samobójstwa z płcią dla: powieszenia [iloraz szans (Odds ratio - OR) mężczyzn (M) w stosunku do kobiet (K) = 3.4; przedział ufności (CI) = 2.7-4.3; p0,001]; utonięcia [OR: K/M =4.1; CI = 2.6-6.4; p0.001]; skoku z wysokości [OR: K/M=4.1; CI=2.9-5.7; p0.001] oraz zatrucia [OR: K/M=3.2; CI =2.1-4.9]. Samobójstwa w użyciem broni palnej występowały wyłącznie u mężczyzn (40 przypadków). Wiek denatów korelował z metodą popełnienia samobójstwa poprzez skok z wysokości [0R=0.98; CI=0.97-0.99; p0.001] oraz kolizję z pociągiem [OR=0,98; CI=0,96-0,99; p0,001].
Wnioski: Badanie wykazało, że zarówno wiek, jak i płeć mają istotny wpływ na wybór metody samobójstwa. Zgodnie z dostępnymi danymi epidemiologicznymi oraz przewidywaniami autorów zaobserwowano przewagę płci męskiej nad żeńską w przypadku powieszenia, natomiast skok z wysokości był stosunkowo częściej wybierany przez kobiety. Osoby starsze rzadziej decydowały się na skok z wysokości oraz samobójstwo w wyniki kolizji z pociągiem.
Anna Koziczak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 257-271
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.021.19321Praca prezentuje wyniki badań, których celem było wyodrębnienie cech graficznych najczęściej i najrzadziej modyfikowanych przez osoby dokonujące autofałszerstwa podpisów w sytuacjach, gdy wygląd naturalnych podpisów danej osoby nie jest odbiorcy znany. Badaniami objęto łącznie ponad 12.000 podpisów pochodzących od 200 osób, do ostatecznej oceny wybierając najbardziej udane próby autofałszerstwa podpisów czytelnych i nieczytelnych każdego probanta. Ustalono, że zmiany autofałszerskie skoncentrowane są zwykle na najbardziej rzucających się w oczy cechach podpisów, takich jak konstrukcja liter w początkowej części podpisu, wielkość, czytelność, impuls, nachylenie. Cechy drugoplanowe, trudniej niezauważalne albo takie, z których istnienia piszący nie zdają sobie sprawy (jak obecność lub brak uzupełnień, układ znaków względem siebie, kształt i kierunek linii podpisów, format w podpisach czytelnych) są zwykle w działaniach autofałszerskich pomijane. Wykrycie autofałszerstwa bywa dla biegłych dużym wyzwaniem, ponieważ wszelkie istotne różnice między podpisem kwestionowanym a podpisami porównawczymi są często błędnie uważane za skutek fałszerstwa. Dlatego aby wykryć autofałszerstwo należy przeanalizować strukturę cech łatwo zauważalnych, najbardziej wpływających na tzw. efekt obrazkowy podpisu, w zestawieniu z cechami mało efektownymi, które w większości przypadków autofałszerstwa pozostają niezmienione. Im bardziej charakterystyczne są te ostatnie, tym bardziej ich zgodność w materiale kwestionowanym i porównawczym przemawia za autofałszerstwem – bez względu na odmienność cech pierwszoplanowych. W przypadku podrobienia (fałszerstwa) podpisu jest odwrotnie: naśladowaniu przez fałszerza podlegają przede wszystkim najłatwiej zauważalne cechy podpisu, a różnice występują głównie w obrębie cech drugorzędnych.
Sahil Thakral, Akhilesh Pathak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (3), 2023, s. 272-277
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.022.19322Data publikacji: 2023
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Jadwiga Jodynis-Liebert
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 121-122
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.010.18685Sahil Thakral, Sarthak Aeron, Richa Mishra, Puneet Setia
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 123-130
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.009.18296W przypadku sekcji czaszki wymagane jest użycie piły w celu usunięcia sklepienia. Podczas tych procedur przepiłowanie kości staje się krytycznym źródłem zakaźnych aerozoli, które natychmiast rozprzestrzeniają się w bezpośrednim otoczeniu, wytwarzając ciekłe aerozole zawierające kropelki płynu mózgowo-rdzeniowego i krwi, co prowadzi do narażenia całego personelu przeprowadzającego sekcję zwłok. W przypadkach wysokiego ryzyka, takich jak choroba prionowa, gruźlica, ciężki ostry zespół oddechowy (SARS), COVID-19 itp., gdy czaszka wymaga piłowania, głównym problemem staje się narażenie operatora piły na patogeny wywołujące te choroby. Dlatego autorzy sugerują zastosowanie ergonomicznej, półokrągłej skrzynki do kraniotomii podczas usuwania sklepienia czaszki i mózgu w czasie sekcji zwłok, aby skutecznie zapobiec zanieczyszczeniu całej sali sekcyjnej. Dostosowano przezroczyste pudełko z tworzywa akrylowego, które ma kształt półkola i posiada trzy ściany, jedną półokrągłą kopułę bez podłogi, ścianę przednią z regulowanym zamkiem błyskawicznym i tylną ścianę z okrągłymi otworami z rękawami wykonanymi z pięciowarstwowej tkaniny. Kopuła posiada z boku jeden wylot na rurę ssącą z podciśnieniem, po dwa otwory po każdej stronie kopuły z ramionami z włókniny dla operatora piły oraz ramiona asystenta do wykonywania zabiegów otwierania czaszki. Zastosowanie tej skrzynki pozwoliło autorom ograniczyć rozprzestrzenianie się zakaźnych aerozoli w sali sekcyjnej, ponieważ zbieranie w próżni pyłu kostnego zapewnia bezpieczeństwo lekarzom przeprowadzającym sekcję.
Katarzyna Skonieczna, Marzanna Ciesielka, Grzegorz Teresiński, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 131-138
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.011.18686Wstęp: Wysokoprzepustowe sekwencjonowanie genomów mitochondrialnych wymaga zazwyczaj wcześniejszej amplifikacji tego materiału genetycznego. Etap PCR może wpływać na jakość uzyskanych danych, szczególnie, gdy stosuje się detekcję heteroplazmii na niskim poziomie.
Cel: Celem niniejszego opracowania było porównanie wiarygodności detekcji homoplazmatycznych i heteroplazmatycznych substytucji w ludzkich genomach mitochondrialnych zamplifikowanych z wykorzystaniem dwóch różnych polimeraz.
Materiał i metody: Pełne genomy mitochondrialne zamplifikowano przy użyciu Long PCR Enzyme Mix z Fermentas lub TaKaRa LA Taq DNA Polymerase z TaKaRa. Biblioteki przygotowano z wykorzystaniem Nextera XT DNA libraries i zsekwencjonowano przy użyciu platformy MiSeq FGx (Illumina). Substytucje w mtDNA identyfikowano dla wariantów mniejszościowych na poziomie powyżej 1%.
Wyniki: Wszystkie substytucje homoplazmatyczne wykryte w produktach PCR zamplifikowanych przy użyciu badanych polimeraz i zsekwencjonowanych na MiSeq FGx były identyfikowane jako homoplazmie za pomocą alternatywnych metod sekwencjonowania. Zaobserwowano, że TaKaRa LA Taq DNA Polymerase jest mniej precyzyjna w detekcji heteroplazmii na niskim poziomie niż enzym Long PCR Enzyme Mix, ponieważ wprowadza więcej fałszywie negatywnych i fałszywie pozytywnych wyników dla wariantów mniejszościowych powyżej poziomu 1%. Niemniej jednak, obie badane polimerazy są tak samo skuteczne w wykrywaniu autentycznych substytucji w mtDNA, dla których warianty mniejszościowe przekraczają poziom 3,61%, zakładając co najmniej 10 000 – krotne pokrycie i sekwencjonowanie bibliotek Nextera XT DNA libraries przy użyciu MiSeq FGx.
Wnioski: Wiarygodność i czułość detekcji heteroplazmii punktowych przy użyciu MiSeq FGx zależy od polimerazy używanej do amplifikacji mtDNA. W związku z tym, zalecane jest zweryfikowanie protokołów laboratoryjnych używanych do detekcji substytucji w mtDNA przed ich zastosowaniem w celach medycznych lub sądowych.
Krzysztof Żak, Magdalena Konarzewska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 139-148
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.012.18687W sprawach zmierzających do ustalenia ojcostwa istotne znaczenie mają badania genetyczne, które pozwalają zarówno na wykluczenie lub potwierdzenie ojcostwa. Powyższe badania pozwalają również na uzyskanie informacji na temat częstości mutacji krótkich powtórzeń tandemowych, które mają istotne znaczenie w analizie statystycznej wyników badań. Przeanalizowano ogółem 468 spraw spornego ojcostwa w układzie domniemany ojciec, dziecko, matka z lat 2018-2022 z centralnej części Polski. Do szczegółowej analizy wystąpienia mutacji zakwalifikowano 346 spraw, w których uzyskano potwierdzenie ojcostwa. Analizę DNA wykonano przy użyciu zestawu odczynników PowerPlex®Fusion 6C (Promega, USA). Zaobserwowano 36 wystąpień mutacji w 13 z 23 analizowanych markerów genetycznych. Wśród nich 94,44% stanowią mutację o jedno powtórzenie repetytywne oraz 5,56% mutacje o 2 powtórzenia. Wśród ww. mutacji zanotowano 18 insercji, 10 delecji, natomiast w 8 przypadkach nie było możliwe stwierdzenie czy nastąpiła insercja czy delecja. Stwierdzono również wyraźnie większy udział mutacji ojcowskich w stosunku do mutacji matczynych w proporcji 4,17:1.
Victoria Prokopowicz, Aleksandra Borowska-Solonynko, Małgorzata Brzozowska , Aleksandra Chamier-Gliszczyńska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 149-158
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.008.18295Pośmiertna tomografia komputerowa (PMCT) to technika obrazowania, która zyskuje coraz większą popularność zarówno na świecie, jak i w Polsce. Zapewnia pewne korzyści w badaniu śmierci, których nie jest w stanie zapewnić konwencjonalna sekcja zwłok, ma jednak istotne ograniczenia. Ponieważ w naszym kraju nadal rozwija się PMCT i pośmiertna angiografia komputerowa (PMCTA), niezwykle ważne jest, aby dowiedzieć się, co ludzie wiedzą i myślą o tych technikach obrazowania, zwłaszcza prokuratorzy, którzy oficjalnie zlecają przeprowadzanie tego rodzaju badań. W 2019 r. przeprowadzono dwie równoległe ankiety, odpowiednio wśród polskich prokuratorów i ogółu polskiego społeczeństwa, dotyczące ich aktualnej wiedzy i opinii na temat PMCT. Wyniki zebrano zarówno online, jak i w wersji papierowej, a następnie poddano analizie. W sumie w ankiecie wzięło udział 92 prokuratorów i 227 osób niebędących prokuratorami. Autorzy zaobserwowali, że chociaż prokuratorzy częściej słyszeli o tym badaniu niż ogół społeczeństwa, ich wiedza była często niewystarczająca lub nieprawidłowa. Konwencjonalna sekcja zwłok była nadal złotym standardem w dochodzeniu przyczyn śmierci. Wykazano jednak powszechne dobre nastawienie do PMCT i chęć dowiedzenia się o nim więcej – nie tylko wśród prokuratorów, ale także wśród ogółu społeczeństwa. Autorzy niniejszego artykułu zalecają organizację większej liczby kursów i szkoleń dla polskich prokuratorów w celu uzupełnienia tej luki w ich wiedzy.
Krzysztof Maksymowicz, Łukasz Szleszkowski, Aleksandra Kuzan, Wojciech Tunikowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 159-167
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.013.18688Celem pracy jest opracowanie metodyki tworzenia obrazu 3D miejsc zdarzeń o charakterze kryminalnym w oparciu o zapis video z rejestratorów na wyposażeniu służb interwencyjnych. Dla realizacji tego celu przeprowadzono eksperyment badawczy. Opierał się on na inscenizacji miejsca zdarzenia i zasymulowaniu czynności zespołu interweniującego.
Materiał badawczy pracy stanowi obraz zarejestrowany w cyfrowym formacie video. Obrazem tym jest przebieg inscenizacji interwencji służb ratunkowych w miejscu zdarzenia o charakterze kryminalnym. Inscenizację będącą eksperymentem badawczym zaaranżowano w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Tworzenie modelu 3D miejsca zdarzenia było trójetapowe: analiza video i rekonstrukcja 3D pozycji przestrzennej kamery; modelowanie 3D sylwetki uczestnika z odtworzeniem pozycji zbliżonej do tej na nagraniu; skanowanie 3D miejsca symulowanego zdarzenia i złożenie całości oraz skalowanie do wymiarów rzeczywistych.
Rezultat (model 3D) przedstawiono w formie zestawu obrazów – rzutów poziomymi, przekroi pionowych, ujęć izometrycznych i perspektywicznych modelu. Danetechniczne sprzętu badawczego jak też inne istotne informacje zawarto w tabelach i schematach. W pracy wykazano że, dane graficzne pozyskiwane w nieintencjonalny sposób i alternatywnymi źródłami ich rejestracji, mogą stanowić istotne uzupełnienie dla danych gromadzonych w rutynowych czynnościach medyczno-sądowych i kryminalistycznych. Zastosowanie rejestratorów obrazu podczas czynności służb ratunkowych i interwencyjnych pozwala na pozyskanie informacji o istotnym znaczeniu dla analiz medyczno-sądowych i kryminalistycznych. W oparciu o zapis video z rejestratorów służb interwencyjnych możliwym jest uzyskanie obrazu 3D miejsca zdarzenia kryminalnego dla dalszych analiz medyczno-sądowych i kryminalistycznych.
Rafał Slezak, Elżbieta Bloch-Bogusławska, Dariusz Grzanka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 168-175
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.014.18689Do najczęstszych powikłań przezskórnych interwencji wieńcowych oraz innych zabiegów wewnątrznaczyniowych należą niegroźne krwotoki, krwiaki czy infekcje w miejscu wkłucia [1]. Znacznie poważniejsze to m.in. uszkodzenie ściany naczynia, rozwarstwienie, wstrząs spowodowany podaniem kontrastu, ostre uszkodzenie nerek, zawał mięśnia sercowego [2] czy udar niedokrwienny [3]. Przyczyną powikłań niedokrwiennych może być incydent zatorowy spowodowany powstaniem zakrzepu lub oderwaniem fragmentów blaszki miażdżycowej [3]. Rzadko diagnozowanym powikłaniem jest niedokrwienie spowodowane drobnymi zatorami z materiału pokrywającego sprzęt wprowadzany do naczynia – hydrofilowej powłoki polimerowej [4]. Niniejszy przypadek dotyczy ujawnienia fragmentów powłok polimerowych w naczyniach wieńcowych w preparatach mięśnia sercowego, pobranych w czasie sekcji zwłok przeprowadzonej w Katedrze Medycyny Sądowej w Bydgoszczy (L.dz. 676/19). W tekście poruszono aspekty kliniczne powikłania oraz zagadnienia istotne z sądowo-lekarskiego punktu widzenia.
Jadwiga Jodynis-Liebert
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 121-122
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.010.18685Sahil Thakral, Sarthak Aeron, Richa Mishra, Puneet Setia
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 123-130
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.009.18296W przypadku sekcji czaszki wymagane jest użycie piły w celu usunięcia sklepienia. Podczas tych procedur przepiłowanie kości staje się krytycznym źródłem zakaźnych aerozoli, które natychmiast rozprzestrzeniają się w bezpośrednim otoczeniu, wytwarzając ciekłe aerozole zawierające kropelki płynu mózgowo-rdzeniowego i krwi, co prowadzi do narażenia całego personelu przeprowadzającego sekcję zwłok. W przypadkach wysokiego ryzyka, takich jak choroba prionowa, gruźlica, ciężki ostry zespół oddechowy (SARS), COVID-19 itp., gdy czaszka wymaga piłowania, głównym problemem staje się narażenie operatora piły na patogeny wywołujące te choroby. Dlatego autorzy sugerują zastosowanie ergonomicznej, półokrągłej skrzynki do kraniotomii podczas usuwania sklepienia czaszki i mózgu w czasie sekcji zwłok, aby skutecznie zapobiec zanieczyszczeniu całej sali sekcyjnej. Dostosowano przezroczyste pudełko z tworzywa akrylowego, które ma kształt półkola i posiada trzy ściany, jedną półokrągłą kopułę bez podłogi, ścianę przednią z regulowanym zamkiem błyskawicznym i tylną ścianę z okrągłymi otworami z rękawami wykonanymi z pięciowarstwowej tkaniny. Kopuła posiada z boku jeden wylot na rurę ssącą z podciśnieniem, po dwa otwory po każdej stronie kopuły z ramionami z włókniny dla operatora piły oraz ramiona asystenta do wykonywania zabiegów otwierania czaszki. Zastosowanie tej skrzynki pozwoliło autorom ograniczyć rozprzestrzenianie się zakaźnych aerozoli w sali sekcyjnej, ponieważ zbieranie w próżni pyłu kostnego zapewnia bezpieczeństwo lekarzom przeprowadzającym sekcję.
Katarzyna Skonieczna, Marzanna Ciesielka, Grzegorz Teresiński, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 131-138
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.011.18686Wstęp: Wysokoprzepustowe sekwencjonowanie genomów mitochondrialnych wymaga zazwyczaj wcześniejszej amplifikacji tego materiału genetycznego. Etap PCR może wpływać na jakość uzyskanych danych, szczególnie, gdy stosuje się detekcję heteroplazmii na niskim poziomie.
Cel: Celem niniejszego opracowania było porównanie wiarygodności detekcji homoplazmatycznych i heteroplazmatycznych substytucji w ludzkich genomach mitochondrialnych zamplifikowanych z wykorzystaniem dwóch różnych polimeraz.
Materiał i metody: Pełne genomy mitochondrialne zamplifikowano przy użyciu Long PCR Enzyme Mix z Fermentas lub TaKaRa LA Taq DNA Polymerase z TaKaRa. Biblioteki przygotowano z wykorzystaniem Nextera XT DNA libraries i zsekwencjonowano przy użyciu platformy MiSeq FGx (Illumina). Substytucje w mtDNA identyfikowano dla wariantów mniejszościowych na poziomie powyżej 1%.
Wyniki: Wszystkie substytucje homoplazmatyczne wykryte w produktach PCR zamplifikowanych przy użyciu badanych polimeraz i zsekwencjonowanych na MiSeq FGx były identyfikowane jako homoplazmie za pomocą alternatywnych metod sekwencjonowania. Zaobserwowano, że TaKaRa LA Taq DNA Polymerase jest mniej precyzyjna w detekcji heteroplazmii na niskim poziomie niż enzym Long PCR Enzyme Mix, ponieważ wprowadza więcej fałszywie negatywnych i fałszywie pozytywnych wyników dla wariantów mniejszościowych powyżej poziomu 1%. Niemniej jednak, obie badane polimerazy są tak samo skuteczne w wykrywaniu autentycznych substytucji w mtDNA, dla których warianty mniejszościowe przekraczają poziom 3,61%, zakładając co najmniej 10 000 – krotne pokrycie i sekwencjonowanie bibliotek Nextera XT DNA libraries przy użyciu MiSeq FGx.
Wnioski: Wiarygodność i czułość detekcji heteroplazmii punktowych przy użyciu MiSeq FGx zależy od polimerazy używanej do amplifikacji mtDNA. W związku z tym, zalecane jest zweryfikowanie protokołów laboratoryjnych używanych do detekcji substytucji w mtDNA przed ich zastosowaniem w celach medycznych lub sądowych.
Krzysztof Żak, Magdalena Konarzewska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 139-148
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.012.18687W sprawach zmierzających do ustalenia ojcostwa istotne znaczenie mają badania genetyczne, które pozwalają zarówno na wykluczenie lub potwierdzenie ojcostwa. Powyższe badania pozwalają również na uzyskanie informacji na temat częstości mutacji krótkich powtórzeń tandemowych, które mają istotne znaczenie w analizie statystycznej wyników badań. Przeanalizowano ogółem 468 spraw spornego ojcostwa w układzie domniemany ojciec, dziecko, matka z lat 2018-2022 z centralnej części Polski. Do szczegółowej analizy wystąpienia mutacji zakwalifikowano 346 spraw, w których uzyskano potwierdzenie ojcostwa. Analizę DNA wykonano przy użyciu zestawu odczynników PowerPlex®Fusion 6C (Promega, USA). Zaobserwowano 36 wystąpień mutacji w 13 z 23 analizowanych markerów genetycznych. Wśród nich 94,44% stanowią mutację o jedno powtórzenie repetytywne oraz 5,56% mutacje o 2 powtórzenia. Wśród ww. mutacji zanotowano 18 insercji, 10 delecji, natomiast w 8 przypadkach nie było możliwe stwierdzenie czy nastąpiła insercja czy delecja. Stwierdzono również wyraźnie większy udział mutacji ojcowskich w stosunku do mutacji matczynych w proporcji 4,17:1.
Victoria Prokopowicz, Aleksandra Borowska-Solonynko, Małgorzata Brzozowska , Aleksandra Chamier-Gliszczyńska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 149-158
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.008.18295Pośmiertna tomografia komputerowa (PMCT) to technika obrazowania, która zyskuje coraz większą popularność zarówno na świecie, jak i w Polsce. Zapewnia pewne korzyści w badaniu śmierci, których nie jest w stanie zapewnić konwencjonalna sekcja zwłok, ma jednak istotne ograniczenia. Ponieważ w naszym kraju nadal rozwija się PMCT i pośmiertna angiografia komputerowa (PMCTA), niezwykle ważne jest, aby dowiedzieć się, co ludzie wiedzą i myślą o tych technikach obrazowania, zwłaszcza prokuratorzy, którzy oficjalnie zlecają przeprowadzanie tego rodzaju badań. W 2019 r. przeprowadzono dwie równoległe ankiety, odpowiednio wśród polskich prokuratorów i ogółu polskiego społeczeństwa, dotyczące ich aktualnej wiedzy i opinii na temat PMCT. Wyniki zebrano zarówno online, jak i w wersji papierowej, a następnie poddano analizie. W sumie w ankiecie wzięło udział 92 prokuratorów i 227 osób niebędących prokuratorami. Autorzy zaobserwowali, że chociaż prokuratorzy częściej słyszeli o tym badaniu niż ogół społeczeństwa, ich wiedza była często niewystarczająca lub nieprawidłowa. Konwencjonalna sekcja zwłok była nadal złotym standardem w dochodzeniu przyczyn śmierci. Wykazano jednak powszechne dobre nastawienie do PMCT i chęć dowiedzenia się o nim więcej – nie tylko wśród prokuratorów, ale także wśród ogółu społeczeństwa. Autorzy niniejszego artykułu zalecają organizację większej liczby kursów i szkoleń dla polskich prokuratorów w celu uzupełnienia tej luki w ich wiedzy.
Krzysztof Maksymowicz, Łukasz Szleszkowski, Aleksandra Kuzan, Wojciech Tunikowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 159-167
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.013.18688Celem pracy jest opracowanie metodyki tworzenia obrazu 3D miejsc zdarzeń o charakterze kryminalnym w oparciu o zapis video z rejestratorów na wyposażeniu służb interwencyjnych. Dla realizacji tego celu przeprowadzono eksperyment badawczy. Opierał się on na inscenizacji miejsca zdarzenia i zasymulowaniu czynności zespołu interweniującego.
Materiał badawczy pracy stanowi obraz zarejestrowany w cyfrowym formacie video. Obrazem tym jest przebieg inscenizacji interwencji służb ratunkowych w miejscu zdarzenia o charakterze kryminalnym. Inscenizację będącą eksperymentem badawczym zaaranżowano w warunkach zbliżonych do rzeczywistych. Tworzenie modelu 3D miejsca zdarzenia było trójetapowe: analiza video i rekonstrukcja 3D pozycji przestrzennej kamery; modelowanie 3D sylwetki uczestnika z odtworzeniem pozycji zbliżonej do tej na nagraniu; skanowanie 3D miejsca symulowanego zdarzenia i złożenie całości oraz skalowanie do wymiarów rzeczywistych.
Rezultat (model 3D) przedstawiono w formie zestawu obrazów – rzutów poziomymi, przekroi pionowych, ujęć izometrycznych i perspektywicznych modelu. Danetechniczne sprzętu badawczego jak też inne istotne informacje zawarto w tabelach i schematach. W pracy wykazano że, dane graficzne pozyskiwane w nieintencjonalny sposób i alternatywnymi źródłami ich rejestracji, mogą stanowić istotne uzupełnienie dla danych gromadzonych w rutynowych czynnościach medyczno-sądowych i kryminalistycznych. Zastosowanie rejestratorów obrazu podczas czynności służb ratunkowych i interwencyjnych pozwala na pozyskanie informacji o istotnym znaczeniu dla analiz medyczno-sądowych i kryminalistycznych. W oparciu o zapis video z rejestratorów służb interwencyjnych możliwym jest uzyskanie obrazu 3D miejsca zdarzenia kryminalnego dla dalszych analiz medyczno-sądowych i kryminalistycznych.
Rafał Slezak, Elżbieta Bloch-Bogusławska, Dariusz Grzanka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (2), 2023, s. 168-175
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.23.014.18689Do najczęstszych powikłań przezskórnych interwencji wieńcowych oraz innych zabiegów wewnątrznaczyniowych należą niegroźne krwotoki, krwiaki czy infekcje w miejscu wkłucia [1]. Znacznie poważniejsze to m.in. uszkodzenie ściany naczynia, rozwarstwienie, wstrząs spowodowany podaniem kontrastu, ostre uszkodzenie nerek, zawał mięśnia sercowego [2] czy udar niedokrwienny [3]. Przyczyną powikłań niedokrwiennych może być incydent zatorowy spowodowany powstaniem zakrzepu lub oderwaniem fragmentów blaszki miażdżycowej [3]. Rzadko diagnozowanym powikłaniem jest niedokrwienie spowodowane drobnymi zatorami z materiału pokrywającego sprzęt wprowadzany do naczynia – hydrofilowej powłoki polimerowej [4]. Niniejszy przypadek dotyczy ujawnienia fragmentów powłok polimerowych w naczyniach wieńcowych w preparatach mięśnia sercowego, pobranych w czasie sekcji zwłok przeprowadzonej w Katedrze Medycyny Sądowej w Bydgoszczy (L.dz. 676/19). W tekście poruszono aspekty kliniczne powikłania oraz zagadnienia istotne z sądowo-lekarskiego punktu widzenia.
Data publikacji: 2023
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Sahil Thakral, Purvi Purohit, Anupama Modi, Richa Mishra, Arvind Sinha, Puneet Setia
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 5-11
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.001.18211W medycynie sądowej określenie interwału pośmiertnego (PMI) jest nie tylko ważnym, ale i jednym z najtrudniejszych aspektów. Do oszacowania PMI stosuje się kilka metod, takich jak metody fizykochemiczne, entomologiczne, biochemiczne, metaboliczne, autolityczne i fizyczne. Metody te zapewniają szeroki zakres PMI, ponieważ wpływają na nie różne czynniki. Podejście zastosowane w niniejszym badaniu polega na obliczeniu dokładnego PMI przy użyciu degradacji mRNA i zmiany krotności ekspresji (FCE) genów specyficznych dla serca, a mianowicie N-końcowego peptydu natriuretycznego typu pro-B (NPPB) i troponiny sercowej I (TNNI3). Siedemnaście tkanek serca ze zwłok analizowano w przedziale czasowym do 12 godzin od czasu śmierci, w różnych odstępach czasu w temperaturze pokojowej. Określono ekspresję genów, a dane przeanalizowano, stosując wartość średniej wartości delta Ct (ΔCt) ocenianego genu i genu metabolizmu podstawowego. Metodę delta delta Ct (ΔΔCt) zastosowano do obliczenia FCE w różnych grupach. FCE dla TNNI3 była prawie stabilna do 15 godzin PMI, a następnie po 15 godzinach ekspresja wykazała spadek do 24 godzin po śmierci; podczas gdy FCE dla NPPB była stabilna do 12 godzin PMI, a następnie po 12 godzinach ekspresja wykazała spadek do 24 godzin po śmierci. FCE dla NPPB i TNNI3 były prawie stabilne do 12 godzin. Zatem oszacowanie PMI poprzez analizę FCE genów specyficznych dla serca może być nową obiecującą metodą w medycynie sądowej.
Monika Armatys, Julita Ciuruś, Natalia Grochal, Marlena Leśniak, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 12-21
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.002.18212Cel: Celem pracy jest analiza przypadków śmiertelnych utonięć w Wiśle w latach 2011-2020 na terenie województwa małopolskiego.
Materiały i metody: Materiał do badań stanowiły protokoły sekcyjne udostępnione przez Katedrę Medycyny Sądowej w Krakowie. Analizie poddano dane demograficzne, wyniki badań pośmiertnych oraz wyniki podstawowych badań toksykologicznych – poziom alkoholu etylowego we krwi i moczu denatów. Wyodrębnione dane zostały poddane analizie statystycznej przy użyciu oprogramowania TIBCO Statistica® 13.3.0. Wykonano testy niezależności χ2 i jednokierunkowej ANOVA (p < 0,05).
Wyniki: Analizie poddano 79 przypadków. Średnia wieku wynosiła 44.2 roku (SD = 16.81). W badanej grupie przeważali mężczyźni (73.1%). 57.9% mężczyzn było pod wpływem alkoholu (>0.5 promila) w chwili utonięcia w porównaniu z 23.8% kobiet (p = 0.008). Większość ciał znaleziono pomiędzy Stopniami Wodnymi Kościuszki i Dąbie (57.0%). Utonięcia najczęściej zdarzały się wiosną oraz latem (59.5%). 35.4% ofiar cierpiało na choroby psychiatryczne. Ostra rozedma wodna płuc częściej występowała w ciałach niebędących w stanie zaawansowanego gnicia (p = 0.000). U 23.1% ofiar stwierdzono obrażenia głowy, u 14.1% kończyn górnych, natomiast u 11.5% kończyn dolnych.
Wnioski: Nietrzeźwi mężczyźni częściej są ofiarami utonięcia, co może wynikać z większej tendencji do brawurowych zachowań oraz nieodpowiedzialnego spożywania napojów alkoholowych. Większość utonięć ma miejsce w centrum miasta, co wskazuje na samobójstwa jako przyczynę zdarzenia. Występowanie obrażeń zewnętrznych jest skutkiem skoku z dużej wysokości bądź skutkiem niesienia zwłok przez prąd rzeki.
Patryk Kuropka, Marcin Zawadzki, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 22-32
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.003.18213Celem tego artykułu przeglądowego było zebranie i analiza dostępnych informacji na temat metakwalonu i jego pochodnych zgłaszanych przez użytkowników na dedykowanych forach internetowych. Metakwalon jest substancją o działaniu sedatywno-hipnotycznym, który w przeszłości był szeroko stosowany w celach medycznych, ale obecnie jest nielegalny w większości krajów ze względu na wysoki potencjał nadużywania. W przeglądzie zebrano informacje na temat dawek, dróg podania, pożądanych i ubocznych skutków odurzenia oraz innych istotnych aspektów nadużywania tych związków. Wyniki przeglądu sugerują, że metakwalon i jego pochodne są nadal używane przez niektóre osoby pomimo ich nielegalnego statusu i potencjalnego ryzyka dla zdrowia. Przegląd, przy braku innych bardziej wiarygodnych danych toksykologicznych, dostarcza cennych spostrzeżeń od bezpośrednich użytkowników na temat używania tych substancji.
Aleksander Zińczuk, Marta Rorat, Tomasz Jurek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 33-44
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.004.18214Analiza zgonów nadmiarowych definiowanych jako różnica w całkowitej liczbie zgonów w sytuacji kryzysowej w porównaniu do liczby zgonów oczekiwanych w normalnych warunkach, pozwala bardziej wiarygodnie ocenić wpływ globalnego zagrożenia jakim okazał się nowy koronawirus SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronaviruse-2) na systemy opieki zdrowotnej. Dotychczasowe dane dotyczące dwóch lat pandemii (2020-2021) wskazują na wystąpienie 14.9 miliona zgonów nadmiarowych według szacunków WHO (World Health Organization). Celem przeprowadzonej analizy było zdefiniowanie pojęcia oraz wskazanie przyczyn występowania nadmiarowych zgonów w trakcie pandemii COVID-19. Jako najważniejsze przyczyny ich pojawienia się należy uznać: niespójne i mało wiarygodne systemy rejestracji zgonów; przeciążenie systemów opieki zdrowotnej w krajach o niskich i średnich dochodach; ograniczenie dostępu do świadczeń medycznych dla pacjentów z innymi niż COVID-19 problemami zdrowotnymi; wprowadzenie zasad dystansu społecznego oraz lockdownu, co przełożyło się na zwiększenie liczby zgonów z powodu chorób psychiatrycznych i uzależnień; względy polityczne i przekaz medialny, które ingerowały w akceptację szczepień i stosowanie się do zaleceń; dodatkowy wpływ innych klęsk żywiołowych (huraganów, powodzi, suszy). Właściwa identyfikacja czynników występujących w danym kraju oraz prawidłowa reakcja i podjęte środki zaradcze wydają się kluczowe w aspekcie ograniczenia negatywnych skutków aktualnej pandemii, ale także przyszłych zagrożeń o podobnym charakterze, w celu ograniczenia liczby nadmiarowych zgonów.
Piotr Engelgardt, Maciej Krzyżanowski, Monika Włodarczyk-Dudka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 45-56
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.005.18215Przewlekła przemoc, w każdej formie, w przypadku dzieci rodzi duże zagrożenie wystąpienia w dorosłym życiu całego spektrum zaburzeń psychicznych. Zaburzenia te mogą mieć znaczne nasilenie, a w cięższych przypadkach nawet uniemożliwiać normalne funkcjonowanie indywidualne i społeczne.
Przypadek dotyczy 8 letniej dziewczynki, wobec której w rodzinie biologicznej przez wiele lat miano stosować wszystkie formy przemocy (seksualną, fizyczną, psychiczną oraz zaniedbywanie). Zawiadomienie o przestępstwie zgłosili rodzice zastępczy, którzy zaobserwowali liczne nieprawidłowości w zachowaniu dziecka.
Po analizie bogatego materiału dowodowego, w tym obserwacji zachowań opiniowanej w rodzinie zastępczej oraz kompleksowemu badaniu lekarsko-psychologicznym u opiniowanej rozpoznano m.in. wszystkie formy maltretowanego dziecka wg ICD-10, a także wykazano negatywny wpływ przemocy na sferę psychiczną opiniowanego dziecka.
Uwzględniając całość dostępnego materiału przyjęto, że dziewczynka funkcjonując w swojej biologicznej rodzinie znajdowała się w sytuacji narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (trwałej choroby psychicznej) w rozumieniu o artykułu 160 Kodeksu Karnego.
Zbigniew Gąszczyk-Ożarowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 57-57
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.006.18216Anna Smędra, Jarosław Berent
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 58-59
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.007.18217Sahil Thakral, Purvi Purohit, Anupama Modi, Richa Mishra, Arvind Sinha, Puneet Setia
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 5-11
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.001.18211W medycynie sądowej określenie interwału pośmiertnego (PMI) jest nie tylko ważnym, ale i jednym z najtrudniejszych aspektów. Do oszacowania PMI stosuje się kilka metod, takich jak metody fizykochemiczne, entomologiczne, biochemiczne, metaboliczne, autolityczne i fizyczne. Metody te zapewniają szeroki zakres PMI, ponieważ wpływają na nie różne czynniki. Podejście zastosowane w niniejszym badaniu polega na obliczeniu dokładnego PMI przy użyciu degradacji mRNA i zmiany krotności ekspresji (FCE) genów specyficznych dla serca, a mianowicie N-końcowego peptydu natriuretycznego typu pro-B (NPPB) i troponiny sercowej I (TNNI3). Siedemnaście tkanek serca ze zwłok analizowano w przedziale czasowym do 12 godzin od czasu śmierci, w różnych odstępach czasu w temperaturze pokojowej. Określono ekspresję genów, a dane przeanalizowano, stosując wartość średniej wartości delta Ct (ΔCt) ocenianego genu i genu metabolizmu podstawowego. Metodę delta delta Ct (ΔΔCt) zastosowano do obliczenia FCE w różnych grupach. FCE dla TNNI3 była prawie stabilna do 15 godzin PMI, a następnie po 15 godzinach ekspresja wykazała spadek do 24 godzin po śmierci; podczas gdy FCE dla NPPB była stabilna do 12 godzin PMI, a następnie po 12 godzinach ekspresja wykazała spadek do 24 godzin po śmierci. FCE dla NPPB i TNNI3 były prawie stabilne do 12 godzin. Zatem oszacowanie PMI poprzez analizę FCE genów specyficznych dla serca może być nową obiecującą metodą w medycynie sądowej.
Monika Armatys, Julita Ciuruś, Natalia Grochal, Marlena Leśniak, Tomasz Konopka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 12-21
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.002.18212Cel: Celem pracy jest analiza przypadków śmiertelnych utonięć w Wiśle w latach 2011-2020 na terenie województwa małopolskiego.
Materiały i metody: Materiał do badań stanowiły protokoły sekcyjne udostępnione przez Katedrę Medycyny Sądowej w Krakowie. Analizie poddano dane demograficzne, wyniki badań pośmiertnych oraz wyniki podstawowych badań toksykologicznych – poziom alkoholu etylowego we krwi i moczu denatów. Wyodrębnione dane zostały poddane analizie statystycznej przy użyciu oprogramowania TIBCO Statistica® 13.3.0. Wykonano testy niezależności χ2 i jednokierunkowej ANOVA (p < 0,05).
Wyniki: Analizie poddano 79 przypadków. Średnia wieku wynosiła 44.2 roku (SD = 16.81). W badanej grupie przeważali mężczyźni (73.1%). 57.9% mężczyzn było pod wpływem alkoholu (>0.5 promila) w chwili utonięcia w porównaniu z 23.8% kobiet (p = 0.008). Większość ciał znaleziono pomiędzy Stopniami Wodnymi Kościuszki i Dąbie (57.0%). Utonięcia najczęściej zdarzały się wiosną oraz latem (59.5%). 35.4% ofiar cierpiało na choroby psychiatryczne. Ostra rozedma wodna płuc częściej występowała w ciałach niebędących w stanie zaawansowanego gnicia (p = 0.000). U 23.1% ofiar stwierdzono obrażenia głowy, u 14.1% kończyn górnych, natomiast u 11.5% kończyn dolnych.
Wnioski: Nietrzeźwi mężczyźni częściej są ofiarami utonięcia, co może wynikać z większej tendencji do brawurowych zachowań oraz nieodpowiedzialnego spożywania napojów alkoholowych. Większość utonięć ma miejsce w centrum miasta, co wskazuje na samobójstwa jako przyczynę zdarzenia. Występowanie obrażeń zewnętrznych jest skutkiem skoku z dużej wysokości bądź skutkiem niesienia zwłok przez prąd rzeki.
Patryk Kuropka, Marcin Zawadzki, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 22-32
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.003.18213Celem tego artykułu przeglądowego było zebranie i analiza dostępnych informacji na temat metakwalonu i jego pochodnych zgłaszanych przez użytkowników na dedykowanych forach internetowych. Metakwalon jest substancją o działaniu sedatywno-hipnotycznym, który w przeszłości był szeroko stosowany w celach medycznych, ale obecnie jest nielegalny w większości krajów ze względu na wysoki potencjał nadużywania. W przeglądzie zebrano informacje na temat dawek, dróg podania, pożądanych i ubocznych skutków odurzenia oraz innych istotnych aspektów nadużywania tych związków. Wyniki przeglądu sugerują, że metakwalon i jego pochodne są nadal używane przez niektóre osoby pomimo ich nielegalnego statusu i potencjalnego ryzyka dla zdrowia. Przegląd, przy braku innych bardziej wiarygodnych danych toksykologicznych, dostarcza cennych spostrzeżeń od bezpośrednich użytkowników na temat używania tych substancji.
Aleksander Zińczuk, Marta Rorat, Tomasz Jurek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 33-44
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.004.18214Analiza zgonów nadmiarowych definiowanych jako różnica w całkowitej liczbie zgonów w sytuacji kryzysowej w porównaniu do liczby zgonów oczekiwanych w normalnych warunkach, pozwala bardziej wiarygodnie ocenić wpływ globalnego zagrożenia jakim okazał się nowy koronawirus SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronaviruse-2) na systemy opieki zdrowotnej. Dotychczasowe dane dotyczące dwóch lat pandemii (2020-2021) wskazują na wystąpienie 14.9 miliona zgonów nadmiarowych według szacunków WHO (World Health Organization). Celem przeprowadzonej analizy było zdefiniowanie pojęcia oraz wskazanie przyczyn występowania nadmiarowych zgonów w trakcie pandemii COVID-19. Jako najważniejsze przyczyny ich pojawienia się należy uznać: niespójne i mało wiarygodne systemy rejestracji zgonów; przeciążenie systemów opieki zdrowotnej w krajach o niskich i średnich dochodach; ograniczenie dostępu do świadczeń medycznych dla pacjentów z innymi niż COVID-19 problemami zdrowotnymi; wprowadzenie zasad dystansu społecznego oraz lockdownu, co przełożyło się na zwiększenie liczby zgonów z powodu chorób psychiatrycznych i uzależnień; względy polityczne i przekaz medialny, które ingerowały w akceptację szczepień i stosowanie się do zaleceń; dodatkowy wpływ innych klęsk żywiołowych (huraganów, powodzi, suszy). Właściwa identyfikacja czynników występujących w danym kraju oraz prawidłowa reakcja i podjęte środki zaradcze wydają się kluczowe w aspekcie ograniczenia negatywnych skutków aktualnej pandemii, ale także przyszłych zagrożeń o podobnym charakterze, w celu ograniczenia liczby nadmiarowych zgonów.
Piotr Engelgardt, Maciej Krzyżanowski, Monika Włodarczyk-Dudka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 45-56
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.005.18215Przewlekła przemoc, w każdej formie, w przypadku dzieci rodzi duże zagrożenie wystąpienia w dorosłym życiu całego spektrum zaburzeń psychicznych. Zaburzenia te mogą mieć znaczne nasilenie, a w cięższych przypadkach nawet uniemożliwiać normalne funkcjonowanie indywidualne i społeczne.
Przypadek dotyczy 8 letniej dziewczynki, wobec której w rodzinie biologicznej przez wiele lat miano stosować wszystkie formy przemocy (seksualną, fizyczną, psychiczną oraz zaniedbywanie). Zawiadomienie o przestępstwie zgłosili rodzice zastępczy, którzy zaobserwowali liczne nieprawidłowości w zachowaniu dziecka.
Po analizie bogatego materiału dowodowego, w tym obserwacji zachowań opiniowanej w rodzinie zastępczej oraz kompleksowemu badaniu lekarsko-psychologicznym u opiniowanej rozpoznano m.in. wszystkie formy maltretowanego dziecka wg ICD-10, a także wykazano negatywny wpływ przemocy na sferę psychiczną opiniowanego dziecka.
Uwzględniając całość dostępnego materiału przyjęto, że dziewczynka funkcjonując w swojej biologicznej rodzinie znajdowała się w sytuacji narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu (trwałej choroby psychicznej) w rozumieniu o artykułu 160 Kodeksu Karnego.
Zbigniew Gąszczyk-Ożarowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 57-57
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.006.18216Anna Smędra, Jarosław Berent
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 73 (1), 2023, s. 58-59
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.007.18217Data publikacji: 2022
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Grzegorz Teresiński, Wojciech Stanisław Chagowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 163-164
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.019.17619Michał Szczepański, Rafał Skowronek, Beata Sarecka-Hujar, Ilona Kopyta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 165-182
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.020.17620Zapalenie płuc jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji i zgonów dzieci. Celem pracy była sądowo-lekarska analiza przypadków dzieci zmarłych nagle z powodu nierozpoznanego za życia zapalenia płuc. Praca miała charakter retrospektywny i polegała na analizie akt spraw prokuratorskich. Badaniem objęto 47 dzieci zmarłych w latach 2011- 2018, u których jako przyczynę zgonu po przeprowadzeniu badań pośmiertnych wskazano zapalenie płuc, a także dzieci, u których przyczyna zgonu, pomimo przeprowadzenia pośmiertnych badań dodatkowych, w tym histopatologicznych, nie została określona. W części przypadków w badaniach dodatkowych pośmiertnych dla postawienia rozpoznania wykonano dodatkowo ukierunkowane barwienia immunohistochemiczne wybranych wycinków płuc. U dzieci z objawami prodromalnymi w badaniu histopatologicznym istotnie częściej występowała niedodma niż u dzieci bez objawów prodromalnych. Zapalenie płuc to istotny problem kliniczny. Zwłaszcza u małych dzieci może ono przebiegać bez żadnych objawów, które pozwoliłyby na postawienie takiego rozpoznania. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka pośmiertna, uzupełniona o badania immunohistochemiczne, pozwala zredukować liczbę niewyjaśnionych pod względem przyczyny zgonów dzieci.
Anna Smędra, Jarosław Berent
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 183-199
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.021.17621Problemy z uzyskaniem opinii biegłych lekarzy w Polsce są znane od dawna i są dobrze zdiagnozowane. Przyczynami takiego stanu rzeczy są: niedostateczna do potrzeb liczba lekarzy w ogóle, niekonkurencyjne stawki wynagrodzenia i trudności w pogodzeniu obowiązków zawodowych z pełnieniem funkcji biegłego przy oczekiwanej przez wszystkich dyspozycyjności. Zachodzące przemiany pokoleniowe mogą dodatkowo pogłębić te problemy. Celem pracy było zbadanie tego ostatniego zjawiska poprzez porównanie profilu wiekowego lekarzy biegłych sądowych z profilem wiekowym lekarzy w ogóle. Informacje na temat wieku lekarzy biegłych sądowych uzyskaliśmy od prezesów sądów okręgowych i z Centralnego Rejestru Lekarzy a lekarzy w ogóle z Centralnego Rejestru Lekarzy. Przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie następujących wniosków: Funkcję biegłego sądowego pełni jedynie 0.8% wszystkich lekarzy w Polsce. Blisko 2/3 lekarzy biegłych sądowych należy do pokolenia Baby boomers (urodzeni w latach 1946-1964), blisko 1/3 do pokolenia X (1965-1980), a jedynie 1/16 do pokolenia Y (1981-1996), czyli Milenialsów. Uzyskane wyniki, podobnie jak dane z piśmiennictwa, sugerują, że obecnie zła sytuacja z dostępnością do opinii lekarzy biegłych sądowych w kolejnych latach ulegnie dalszemu pogorszeniu z powodu przemian pokoleniowych, tj. zastępowania obecnie dominujących wśród biegłych pokoleń Baby boomers i X przez pokolenie Y, czyli Milenialsów o innym nastawieniu do życia.
Agnieszka Gołaszewska, Małgorzata Skawrońska, Anna Niemcunowicz-Janica, Witold Pepiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 200-210
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.022.17622Wykorzystanie nowych możliwości o wysokiej rozdzielczości i identyfikacji sądowej w zakresie badań populacji, oferowanych przez nowe metody multipleksowe (jak Yfiler Plus), ma kluczowe znaczenie w sprawach genetyczno-sądowych. Opracowanie baz danych z częstością haplotypów jest niezbędne do pełnego wykorzystania nowych możliwości w zakresie oznaczania chromosomu Y.
Cel pracy: Opracowanie bazy haplotypów zestawu Yfiler Plus dla próby populacyjnej 534 mężczyzn z Polski północno-wschodniej oraz obliczenie parametrów przydatności w badaniach genetyczno-sądowych.
Materiały i metody: Badanie przeprowadzono na próbie populacyjnej 534 niespokrewnionych mężczyzn z obszaru Polski północno-wschodniej z użyciem panelu Yfiler Plus obejmującego 27 markerów zlokalizowanych na chromosomie Y.
Wyniki: Cztery haplotypy pojawiły się dwukrotnie. Zdolność dyskryminacyjna (DC) całego zestawu wyniosła 0,9925. Najwyższą wartość zróżnicowania genowego (GD) obliczono dla DYS518 (0,86) należącego do markerów szybkomutujących, zaś najniższą GD dla DYS392 (0,42).
Wnioski: Wyniki wskazują wskazują na konieczność prowadzenia dalszych badań i obserwacji zmian, zarówno w różnych regionach Polski, jak i w całej Europie.
Urszula Rogalla-Ładniak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 211-222
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.023.17623Sądowa genealogia genetyczna korzysta w głównej mierze z popularności badań genealogicznych (zwłaszcza) wśród Amerykanów oraz z pojawienia się nowych technik sekwencjonowania umożliwiających analizę trudnych próbek pochodzących z miejsca zdarzenia. Metoda uważana jest za prawdziwy przełom zarówno dla bieżących śledztw, jak i tych, w których wszystkie inne zasoby i techniki zawiodły podczas toczącego się śledztwa. Pomimo, że doniesienia medialne w sposób istotny podkreślają jej wyjątkową wartość, sądowa genealogia genetyczna jest bardzo pracochłonna a dochodzenie może zostać zawieszone na każdym etapie ze względu na wiele czynników w tym brak trafień w dostępnych bazach danych lub niekompletność drzew genealogicznych. Niniejszy przegląd podsumowuje zakres zastosowań sądowej genealogii genetycznej, wymienia wiele związanych z nią wątpliwości i nieporozumień a także wskazuje dostępne rozwiązania dla poruszanych problemów. Zawiera również aktualne wytyczne i przepisy, których powinny przestrzegać organy ścigania chcące wykorzystywać sądową genealogię genetyczną.
Maciej Trzciński, Anna Karpiewska, Agnieszka Hałoń, Anna Jonkisz, Arleta Lebioda, Tomasz Jurek, Tadeusz Dobosz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 223-231
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.024.17624Cel pracy: Określenie pochodzenia gatunkowego materiału, z którego wykonano inkryminowany abażur zakupiony na pchlim targu.
Metody: Do osiągnięcia tego celu wybrano metody histologiczne oraz biologii molekularnej powszechnie stosowane w genetyce sądowej. DNA do badań wyizolowano przy użyciu zestawu QIAamp DNA Mini Kit (Qiagen) zgodnie z protokołem producenta przeznaczonym dla tkanek. Ocenę ilościową i jakościową materiału genetycznego przeprowadzono metodą real-time PCR z użyciem zestawu Quantifiler Duo DNA Quantification Kit (Applied Biosystems). W celu identyfikacji gatunków wybrano specyficzne markery genetyczne mtDNA bydła, koniowatych, jeleni, dzików i owiec.
Wyniki: Badania histologiczne wykazały, że abażur wykonano z płatów jelitowych. DNA uzyskany z próbki dał pozytywny wynik testu dla bydła. Wyniki badań wykluczyły przypuszczenie, że badany abażur został wykonany z ludzkiej skóry.
Wnioski: Zaproponowaną metodę badawczą można wykorzystać do weryfikacji pochodzenia artefaktów błędnie określanych jako wykonane z ludzkiej skóry. Według naszej wiedzy takie artefakty można znaleźć w muzeach i kolekcjach prywatnych. Co więcej, do tej pory powszechnie uważano, że wyroby z ludzkiej skóry, głównie abażury, były produkowane masowo w nazistowskich obozach koncentracyjnych, głównie w Buchenwaldzie.
Monika Klimek, Piotr J. Bochyński, Dariusz R. Goleński, Maciej Kuliczkowski, Anna Karpiewska, Jerzy Kawecki, Ryszard Jaworski, Tadeusz Dobosz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 232-239
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.026.17647Grzegorz Teresiński, Wojciech Stanisław Chagowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 163-164
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.019.17619Michał Szczepański, Rafał Skowronek, Beata Sarecka-Hujar, Ilona Kopyta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 165-182
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.020.17620Zapalenie płuc jest jedną z najczęstszych przyczyn hospitalizacji i zgonów dzieci. Celem pracy była sądowo-lekarska analiza przypadków dzieci zmarłych nagle z powodu nierozpoznanego za życia zapalenia płuc. Praca miała charakter retrospektywny i polegała na analizie akt spraw prokuratorskich. Badaniem objęto 47 dzieci zmarłych w latach 2011- 2018, u których jako przyczynę zgonu po przeprowadzeniu badań pośmiertnych wskazano zapalenie płuc, a także dzieci, u których przyczyna zgonu, pomimo przeprowadzenia pośmiertnych badań dodatkowych, w tym histopatologicznych, nie została określona. W części przypadków w badaniach dodatkowych pośmiertnych dla postawienia rozpoznania wykonano dodatkowo ukierunkowane barwienia immunohistochemiczne wybranych wycinków płuc. U dzieci z objawami prodromalnymi w badaniu histopatologicznym istotnie częściej występowała niedodma niż u dzieci bez objawów prodromalnych. Zapalenie płuc to istotny problem kliniczny. Zwłaszcza u małych dzieci może ono przebiegać bez żadnych objawów, które pozwoliłyby na postawienie takiego rozpoznania. Prawidłowo przeprowadzona diagnostyka pośmiertna, uzupełniona o badania immunohistochemiczne, pozwala zredukować liczbę niewyjaśnionych pod względem przyczyny zgonów dzieci.
Anna Smędra, Jarosław Berent
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 183-199
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.021.17621Problemy z uzyskaniem opinii biegłych lekarzy w Polsce są znane od dawna i są dobrze zdiagnozowane. Przyczynami takiego stanu rzeczy są: niedostateczna do potrzeb liczba lekarzy w ogóle, niekonkurencyjne stawki wynagrodzenia i trudności w pogodzeniu obowiązków zawodowych z pełnieniem funkcji biegłego przy oczekiwanej przez wszystkich dyspozycyjności. Zachodzące przemiany pokoleniowe mogą dodatkowo pogłębić te problemy. Celem pracy było zbadanie tego ostatniego zjawiska poprzez porównanie profilu wiekowego lekarzy biegłych sądowych z profilem wiekowym lekarzy w ogóle. Informacje na temat wieku lekarzy biegłych sądowych uzyskaliśmy od prezesów sądów okręgowych i z Centralnego Rejestru Lekarzy a lekarzy w ogóle z Centralnego Rejestru Lekarzy. Przeprowadzone badania pozwoliły na sformułowanie następujących wniosków: Funkcję biegłego sądowego pełni jedynie 0.8% wszystkich lekarzy w Polsce. Blisko 2/3 lekarzy biegłych sądowych należy do pokolenia Baby boomers (urodzeni w latach 1946-1964), blisko 1/3 do pokolenia X (1965-1980), a jedynie 1/16 do pokolenia Y (1981-1996), czyli Milenialsów. Uzyskane wyniki, podobnie jak dane z piśmiennictwa, sugerują, że obecnie zła sytuacja z dostępnością do opinii lekarzy biegłych sądowych w kolejnych latach ulegnie dalszemu pogorszeniu z powodu przemian pokoleniowych, tj. zastępowania obecnie dominujących wśród biegłych pokoleń Baby boomers i X przez pokolenie Y, czyli Milenialsów o innym nastawieniu do życia.
Agnieszka Gołaszewska, Małgorzata Skawrońska, Anna Niemcunowicz-Janica, Witold Pepiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 200-210
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.022.17622Wykorzystanie nowych możliwości o wysokiej rozdzielczości i identyfikacji sądowej w zakresie badań populacji, oferowanych przez nowe metody multipleksowe (jak Yfiler Plus), ma kluczowe znaczenie w sprawach genetyczno-sądowych. Opracowanie baz danych z częstością haplotypów jest niezbędne do pełnego wykorzystania nowych możliwości w zakresie oznaczania chromosomu Y.
Cel pracy: Opracowanie bazy haplotypów zestawu Yfiler Plus dla próby populacyjnej 534 mężczyzn z Polski północno-wschodniej oraz obliczenie parametrów przydatności w badaniach genetyczno-sądowych.
Materiały i metody: Badanie przeprowadzono na próbie populacyjnej 534 niespokrewnionych mężczyzn z obszaru Polski północno-wschodniej z użyciem panelu Yfiler Plus obejmującego 27 markerów zlokalizowanych na chromosomie Y.
Wyniki: Cztery haplotypy pojawiły się dwukrotnie. Zdolność dyskryminacyjna (DC) całego zestawu wyniosła 0,9925. Najwyższą wartość zróżnicowania genowego (GD) obliczono dla DYS518 (0,86) należącego do markerów szybkomutujących, zaś najniższą GD dla DYS392 (0,42).
Wnioski: Wyniki wskazują wskazują na konieczność prowadzenia dalszych badań i obserwacji zmian, zarówno w różnych regionach Polski, jak i w całej Europie.
Urszula Rogalla-Ładniak
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 211-222
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.023.17623Sądowa genealogia genetyczna korzysta w głównej mierze z popularności badań genealogicznych (zwłaszcza) wśród Amerykanów oraz z pojawienia się nowych technik sekwencjonowania umożliwiających analizę trudnych próbek pochodzących z miejsca zdarzenia. Metoda uważana jest za prawdziwy przełom zarówno dla bieżących śledztw, jak i tych, w których wszystkie inne zasoby i techniki zawiodły podczas toczącego się śledztwa. Pomimo, że doniesienia medialne w sposób istotny podkreślają jej wyjątkową wartość, sądowa genealogia genetyczna jest bardzo pracochłonna a dochodzenie może zostać zawieszone na każdym etapie ze względu na wiele czynników w tym brak trafień w dostępnych bazach danych lub niekompletność drzew genealogicznych. Niniejszy przegląd podsumowuje zakres zastosowań sądowej genealogii genetycznej, wymienia wiele związanych z nią wątpliwości i nieporozumień a także wskazuje dostępne rozwiązania dla poruszanych problemów. Zawiera również aktualne wytyczne i przepisy, których powinny przestrzegać organy ścigania chcące wykorzystywać sądową genealogię genetyczną.
Maciej Trzciński, Anna Karpiewska, Agnieszka Hałoń, Anna Jonkisz, Arleta Lebioda, Tomasz Jurek, Tadeusz Dobosz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 223-231
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.024.17624Cel pracy: Określenie pochodzenia gatunkowego materiału, z którego wykonano inkryminowany abażur zakupiony na pchlim targu.
Metody: Do osiągnięcia tego celu wybrano metody histologiczne oraz biologii molekularnej powszechnie stosowane w genetyce sądowej. DNA do badań wyizolowano przy użyciu zestawu QIAamp DNA Mini Kit (Qiagen) zgodnie z protokołem producenta przeznaczonym dla tkanek. Ocenę ilościową i jakościową materiału genetycznego przeprowadzono metodą real-time PCR z użyciem zestawu Quantifiler Duo DNA Quantification Kit (Applied Biosystems). W celu identyfikacji gatunków wybrano specyficzne markery genetyczne mtDNA bydła, koniowatych, jeleni, dzików i owiec.
Wyniki: Badania histologiczne wykazały, że abażur wykonano z płatów jelitowych. DNA uzyskany z próbki dał pozytywny wynik testu dla bydła. Wyniki badań wykluczyły przypuszczenie, że badany abażur został wykonany z ludzkiej skóry.
Wnioski: Zaproponowaną metodę badawczą można wykorzystać do weryfikacji pochodzenia artefaktów błędnie określanych jako wykonane z ludzkiej skóry. Według naszej wiedzy takie artefakty można znaleźć w muzeach i kolekcjach prywatnych. Co więcej, do tej pory powszechnie uważano, że wyroby z ludzkiej skóry, głównie abażury, były produkowane masowo w nazistowskich obozach koncentracyjnych, głównie w Buchenwaldzie.
Monika Klimek, Piotr J. Bochyński, Dariusz R. Goleński, Maciej Kuliczkowski, Anna Karpiewska, Jerzy Kawecki, Ryszard Jaworski, Tadeusz Dobosz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (4), 2022, s. 232-239
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.026.17647Data publikacji: 2022
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 107-108
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.013.17391Paulina Całka, Marzanna Ciesielka, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 109-119
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.014.17392Nadużywanie i uzależnienie od alkoholu zależy zarówno od czynników środowiskowych, jak i w około 50% czynników genetycznych. Głównymi genami, które są odpowiedzialne za zwiększone ryzyko rozwoju szkodliwego spożywania alkoholu są geny kodujące enzymy rozkładu etanolu w organizmie ludzkim. Alkohol etylowy jest utleniany do aldehydu octowego przez dehydrogenazy alkoholowe występujące w wątrobie (ADH1B, ADH1C i ADH4) oraz żołądku (ADH7). Metabolizm żołądkowy etanolu jest w stanie obniżyć jego ilość trafiającą do krwiobiegu nawet do 10% przyjętej dawki. Zmiany występujące w genie ADH7 wykazują związek z ilością spożywanego alkoholu, a także ryzykiem rozwoju nadużywania i uzależnienia od tej substancji.
Cel pracy: Analiza zmian znacznikowych w genie ADH7 i określenie związku wariantów badanego genu z ryzykiem rozwoju nadużywania i uzależnienia od alkoholu w populacji polskiej.
Materiały i metody: Materiał do badań stanowiła krew pobrana od 159 denatów, którzy nadużywali i/lub byli uzależnieni od alkoholu oraz 201 wymazów policzkowych od osób kontrolnych z populacji polskiej. Wykorzystując metodę Real Time PCR z sondami TaqMan wykonano genotypowanie w zakresie 3 zmian znacznikowych: rs284786, rs1154470 (w obrębie genu ADH7) i rs7690269 (z regionu międzygenowego). Otrzymane genotypy losowo weryfikowano sekwencjonowaniem metodą Sangera.
Wyniki i wnioski: Analiza statystyczna otrzymanych wyników nie potwierdziła związku wybranych wariantów z ryzykiem nadużywania i uzależnienia od alkoholu.
Karolina Hołub, Boris A. Malyarchuk, Miroslava V. Derenko, Nataša Kovačević-Grujičić, Milena Stevanović, Danijela Drakulić, Slobodan Davidović, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 120-137
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.015.17393Markery genetyczne do przewidywania pochodzenia biogeograficznego od wielu lat okazują się skutecznymi narzędziami dla organów ścigania. W tym badaniu podjęliśmy próbę oceny potencjału markerów insercyjno-delecyjnych (InDel) i mikrosatelitarnych (STR) jako pomocniczych polimorfizmów do wnioskowania o pochodzeniu populacji słowiańskiej. W tym celu genotypowaliśmy próbki populacji słowiańskojęzycznych z Białorusi, Czech, Polski, Serbii, Ukrainy i Rosji w w zakresie 46 markerów InDel oraz 15 loci STR za pomocą PCR i elektroforezy kapilarnej oraz analizowaliśmy pod kątem różnicowania między populacjami za pomocą metod bazujących na dystansach genetycznych (FST, analiza głównych składowych i skalowanie wielowymiarowe). Dodatkowo zbadaliśmy próbkę mężczyzny z populacji polskiej o dobrze udokumentowanej genealogii, którego pochodzenie biogeograficzne zostało wcześniej ustalone przez komercyjne usługi genomiczne przy użyciu autosomalnych polimorfizmów pojedynczych nukleotydów (SNP), mitochondrialnego DNA i markerów Y-SNP. Do celów porównawczych wykorzystaliśmy dane genotypowe zebrane w przeglądarce „forInDel” i częstości alleli z wcześniej opublikowanych artykułów. Uzyskane wyniki dla InDels i STR wskazują, że populacje słowiańskie stanowią grupę genetycznie jednorodną, z wyjątkiem Czechów wyraźnie różniących się od pozostałych badanych populacji. Analiza znanej polskiej próbki w aplikacji Snipper dowodzi przydatności markerów InDel jedynie na poziomie kontynentalnym. Z kolei, mikrosatelity nie tylko poprawiają wyniki predykcji, ale są informatywne jako niezależny zestaw markerów pochodzenia biogeograficznego.
Agnieszka Gołaszewska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 138-146
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.016.17394Profilowanie DNA dawcy może służyć co najmniej dwóm celom: 1) zwiększeniu wartości dowodowej DNA zdeponowanego na odzieży/przedmiotach oraz 2) dostarczeniu cennych informacji taktycznych podczas badania miejsca przestępstwa. W niniejszym przeglądzie podsumowano różne rodzaje metod odzyskiwania śladów kontaktowych DNA. Dodatkowo, w odniesieniu do dostępnych technik, dokonano przeglądu ich unikalnych cech i ograniczeń. Celem niniejszej pracy jest przegląd technik pozyskiwania śladów dotykowych.
Rafał Skowronek, Ewa Zielińska-Pająk, Piotr Paleń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 147-150
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.017.17395W praktyce medyczno-sądowej przypadki związane z samobójczym, zbrodniczym lub przypadkowym przedawkowaniem insuliny są rzadkie i należą do trudnych pod względem analitycznym i opiniodawczym. Celem pracy jest przedstawienie modelowego postępowania w tego typu przypadkach opracowanego w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej w Katowicach, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości dodatkowego potwierdzenia podania insuliny przez jej immunohistochemiczną detekcję w miejscu wkłucia. W zaprezentowanym przypadku badanie immunohistochemiczne z wykorzystaniem przeciwciała Polyclonal Guinea Pig Anti-Insulin FLEX IR002 (Dako) potwierdziło obecność insuliny w tkance podskórnej obu ofiar. Naszym zdaniem metoda immunohistochemicznej detekcji insuliny w miejscu wkłucia może i powinna być stosowana w każdym tego rodzaju przypadku.
Abhaykumar B. Dheeraj, Sandeep Kumar Giri, Swapnil P. Akhade, Kavyesh Sahu, Vijay Pal, Nighat Hussain
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 151-157
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.018.17396Wstęp: W piśmiennictwie można odnaleźć przypadki pęknięcia komory serca na skutek tępego urazu klatki piersiowej spowodowanego wypadkiem samochodowym. Rzadko opisywana jest tamponada serca na skutek urazu tępego w związku napaścią fizyczną. Sporadyczne są przypadki, w których tamponada serca wynika z pęknięcia komory bez obecności zewnętrznych obrażeń na klatce piersiowej. Rzadko pęknięciu ulega tylna ściana serca. W naszej serii przypadków, pierwszy dotyczy bezpośredniego uderzenia w lewą stronę klatki piersiowej przez cegłę, co spowodowało pęknięcie podstawy lewej komory serca bez uszkodzenia worka osierdziowego. W drugim przypadku bezpośrednie uderzenie w lewą stronę klatki piersiowej doprowadziło do pęknięcia tylnej ściany prawej komory serca.
Opis przypadku: Prezentujemy dwa sekcyjne przypadki izolowanego pęknięcia prawej i lewej komory serca z tamponadą po tępych urazach klatki piersiowej, w których istniały informacje o napaści. Pierwszy przypadek to 35-letni mężczyzna napadnięty poprzez rzucenie cegłą w jadącym autobusie; zgon stwierdzono po przyjeździe po jednogodzinnej podróży. Drugi przypadek to 55-letni mężczyzna napadnięty poprzez dwa uderzenia w klatkę piersiową. Zgon stwierdzono po 30 minutach w szpitalu. Medyczno-sądowa sekcja zwłok i dochodzenie w obu przypadkach ujawniły tamponadę serca na skutek pęknięcia komory bez zmian chorobowych.
Podsumowanie: Powyższa seria przypadków podkreśla znaczenie systematycznego i pełnego badania serca we wszystkich przypadkach zgonów poprzedzonych tępym urazem klatki piersiowej nawet z widocznymi minimalnymi obrażeniami lub bez nich. Rzadko pęknięcie serca jest stwierdzane na jego tylnej powierzchni lub na koniuszku. Seria przypadków ilustruje rzadkie występowanie pęknięcia serca, które wymaga odpowiedniego postępowania i dokumentowania medyczno-sądowego, aby ustalić przyczynę zgonu.
Anna Niemcunowicz-Janica, Michał Szeremeta
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 107-108
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.013.17391Paulina Całka, Marzanna Ciesielka, Grzegorz Teresiński
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 109-119
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.014.17392Nadużywanie i uzależnienie od alkoholu zależy zarówno od czynników środowiskowych, jak i w około 50% czynników genetycznych. Głównymi genami, które są odpowiedzialne za zwiększone ryzyko rozwoju szkodliwego spożywania alkoholu są geny kodujące enzymy rozkładu etanolu w organizmie ludzkim. Alkohol etylowy jest utleniany do aldehydu octowego przez dehydrogenazy alkoholowe występujące w wątrobie (ADH1B, ADH1C i ADH4) oraz żołądku (ADH7). Metabolizm żołądkowy etanolu jest w stanie obniżyć jego ilość trafiającą do krwiobiegu nawet do 10% przyjętej dawki. Zmiany występujące w genie ADH7 wykazują związek z ilością spożywanego alkoholu, a także ryzykiem rozwoju nadużywania i uzależnienia od tej substancji.
Cel pracy: Analiza zmian znacznikowych w genie ADH7 i określenie związku wariantów badanego genu z ryzykiem rozwoju nadużywania i uzależnienia od alkoholu w populacji polskiej.
Materiały i metody: Materiał do badań stanowiła krew pobrana od 159 denatów, którzy nadużywali i/lub byli uzależnieni od alkoholu oraz 201 wymazów policzkowych od osób kontrolnych z populacji polskiej. Wykorzystując metodę Real Time PCR z sondami TaqMan wykonano genotypowanie w zakresie 3 zmian znacznikowych: rs284786, rs1154470 (w obrębie genu ADH7) i rs7690269 (z regionu międzygenowego). Otrzymane genotypy losowo weryfikowano sekwencjonowaniem metodą Sangera.
Wyniki i wnioski: Analiza statystyczna otrzymanych wyników nie potwierdziła związku wybranych wariantów z ryzykiem nadużywania i uzależnienia od alkoholu.
Karolina Hołub, Boris A. Malyarchuk, Miroslava V. Derenko, Nataša Kovačević-Grujičić, Milena Stevanović, Danijela Drakulić, Slobodan Davidović, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 120-137
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.015.17393Markery genetyczne do przewidywania pochodzenia biogeograficznego od wielu lat okazują się skutecznymi narzędziami dla organów ścigania. W tym badaniu podjęliśmy próbę oceny potencjału markerów insercyjno-delecyjnych (InDel) i mikrosatelitarnych (STR) jako pomocniczych polimorfizmów do wnioskowania o pochodzeniu populacji słowiańskiej. W tym celu genotypowaliśmy próbki populacji słowiańskojęzycznych z Białorusi, Czech, Polski, Serbii, Ukrainy i Rosji w w zakresie 46 markerów InDel oraz 15 loci STR za pomocą PCR i elektroforezy kapilarnej oraz analizowaliśmy pod kątem różnicowania między populacjami za pomocą metod bazujących na dystansach genetycznych (FST, analiza głównych składowych i skalowanie wielowymiarowe). Dodatkowo zbadaliśmy próbkę mężczyzny z populacji polskiej o dobrze udokumentowanej genealogii, którego pochodzenie biogeograficzne zostało wcześniej ustalone przez komercyjne usługi genomiczne przy użyciu autosomalnych polimorfizmów pojedynczych nukleotydów (SNP), mitochondrialnego DNA i markerów Y-SNP. Do celów porównawczych wykorzystaliśmy dane genotypowe zebrane w przeglądarce „forInDel” i częstości alleli z wcześniej opublikowanych artykułów. Uzyskane wyniki dla InDels i STR wskazują, że populacje słowiańskie stanowią grupę genetycznie jednorodną, z wyjątkiem Czechów wyraźnie różniących się od pozostałych badanych populacji. Analiza znanej polskiej próbki w aplikacji Snipper dowodzi przydatności markerów InDel jedynie na poziomie kontynentalnym. Z kolei, mikrosatelity nie tylko poprawiają wyniki predykcji, ale są informatywne jako niezależny zestaw markerów pochodzenia biogeograficznego.
Agnieszka Gołaszewska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 138-146
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.016.17394Profilowanie DNA dawcy może służyć co najmniej dwóm celom: 1) zwiększeniu wartości dowodowej DNA zdeponowanego na odzieży/przedmiotach oraz 2) dostarczeniu cennych informacji taktycznych podczas badania miejsca przestępstwa. W niniejszym przeglądzie podsumowano różne rodzaje metod odzyskiwania śladów kontaktowych DNA. Dodatkowo, w odniesieniu do dostępnych technik, dokonano przeglądu ich unikalnych cech i ograniczeń. Celem niniejszej pracy jest przegląd technik pozyskiwania śladów dotykowych.
Rafał Skowronek, Ewa Zielińska-Pająk, Piotr Paleń
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 147-150
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.017.17395W praktyce medyczno-sądowej przypadki związane z samobójczym, zbrodniczym lub przypadkowym przedawkowaniem insuliny są rzadkie i należą do trudnych pod względem analitycznym i opiniodawczym. Celem pracy jest przedstawienie modelowego postępowania w tego typu przypadkach opracowanego w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej i Toksykologii Sądowo-Lekarskiej w Katowicach, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości dodatkowego potwierdzenia podania insuliny przez jej immunohistochemiczną detekcję w miejscu wkłucia. W zaprezentowanym przypadku badanie immunohistochemiczne z wykorzystaniem przeciwciała Polyclonal Guinea Pig Anti-Insulin FLEX IR002 (Dako) potwierdziło obecność insuliny w tkance podskórnej obu ofiar. Naszym zdaniem metoda immunohistochemicznej detekcji insuliny w miejscu wkłucia może i powinna być stosowana w każdym tego rodzaju przypadku.
Abhaykumar B. Dheeraj, Sandeep Kumar Giri, Swapnil P. Akhade, Kavyesh Sahu, Vijay Pal, Nighat Hussain
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (3), 2022, s. 151-157
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.018.17396Wstęp: W piśmiennictwie można odnaleźć przypadki pęknięcia komory serca na skutek tępego urazu klatki piersiowej spowodowanego wypadkiem samochodowym. Rzadko opisywana jest tamponada serca na skutek urazu tępego w związku napaścią fizyczną. Sporadyczne są przypadki, w których tamponada serca wynika z pęknięcia komory bez obecności zewnętrznych obrażeń na klatce piersiowej. Rzadko pęknięciu ulega tylna ściana serca. W naszej serii przypadków, pierwszy dotyczy bezpośredniego uderzenia w lewą stronę klatki piersiowej przez cegłę, co spowodowało pęknięcie podstawy lewej komory serca bez uszkodzenia worka osierdziowego. W drugim przypadku bezpośrednie uderzenie w lewą stronę klatki piersiowej doprowadziło do pęknięcia tylnej ściany prawej komory serca.
Opis przypadku: Prezentujemy dwa sekcyjne przypadki izolowanego pęknięcia prawej i lewej komory serca z tamponadą po tępych urazach klatki piersiowej, w których istniały informacje o napaści. Pierwszy przypadek to 35-letni mężczyzna napadnięty poprzez rzucenie cegłą w jadącym autobusie; zgon stwierdzono po przyjeździe po jednogodzinnej podróży. Drugi przypadek to 55-letni mężczyzna napadnięty poprzez dwa uderzenia w klatkę piersiową. Zgon stwierdzono po 30 minutach w szpitalu. Medyczno-sądowa sekcja zwłok i dochodzenie w obu przypadkach ujawniły tamponadę serca na skutek pęknięcia komory bez zmian chorobowych.
Podsumowanie: Powyższa seria przypadków podkreśla znaczenie systematycznego i pełnego badania serca we wszystkich przypadkach zgonów poprzedzonych tępym urazem klatki piersiowej nawet z widocznymi minimalnymi obrażeniami lub bez nich. Rzadko pęknięcie serca jest stwierdzane na jego tylnej powierzchni lub na koniuszku. Seria przypadków ilustruje rzadkie występowanie pęknięcia serca, które wymaga odpowiedniego postępowania i dokumentowania medyczno-sądowego, aby ustalić przyczynę zgonu.
Data publikacji: 2022
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 57-58
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.006.16804Tomasz Grzybowski, Wojciech Branicki
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 59-60
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.007.16805Katarzyna Linkowska, Boris A. Malyarchuk, Miroslava V. Derenko, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 61-66
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.008.16806Morfologia ludzkiej twarzy jest połączeniem wielu złożonych cech i determinowana jest przez dużą liczbę genów i wzmacniaczy. W niniejszym badaniu analizowano zmienność liczby kopii (CNV) wzmacniacza hs1431 w populacjach pochodzenia środkowoeuropejskiego i południowo-syberyjskiego. Próbki z Europy Środkowej pochodziły od 97 Polaków, natomiast próbki z południowej Syberii pochodziły od 78 Buriatów i 27 Tuwańczyków. CNV analizowano metodą real-time PCR z wykorzystaniem aparatu ViiA™ 7 (Applied Biosystems). Statystycznie istotne różnice w liczbie kopii wzmacniacza hs1431 występowały między populacjami polską a buriacką (p=0,0378), ale nie między populacjami Europy Środkowej i południowej Syberii (p=0,1225). Uzyskane wyniki sugerują, że wzrost liczby kopii wzmacniacza hs1431 jest związany z pochodzeniem biogeograficznym. Jednak wynik ten wymaga rozszerzenia i powtórzenia na większych kohortach. Jest to pierwsze badanie, w którym wykazano zmienności liczby kopii wzmacniacza hs1431 u ludzi.
Agnieszka Chłopaś-Konowałek, Marcin Zawadzki, Łukasz Kurach, Olga Wachełko, Rafał Ciaputa, Kaja Tusiewicz, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 67-80
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.009.16807Cel: Bendiokarb jest insektycydem o szerokim spektrum działania, aczkolwiek w niektórych krajach został wycofany z użytku. Stanowi on duże zagrożenie dla ptaków jako że najczęściej ulegają one zatruciu na skutek zjedzenia padliny lub przynęty zawierającej bendiokarb. W pracy przedstawiono wyniki badań toksykologicznych i histopatologicznych obejmujące 48 przypadków celowego zatrucia ptaków drapieżnych bendiokarbem w Europie Wschodniej, a konkretnie w Polsce.
Materiały i metody: Nowa metoda do oznaczania bendiokarbu w próbkach wątrób ptaków została opracowana i zwalidowana z wykorzystaniem ultra-wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas typu potrójny kwadrupol (UHPLC-ESI-MS/MS). Próbki zostały poddane jednoetapowej precypitacji białek zmrożonym acetonitrylem. Karbaryl-d7 został użyty jako wzorzec wewnętrzny. Zastosowanie metody UHPLC-QqQ-MS/MS umożliwiło uzyskanie najniższego jak dotąd parametru LOQ – na poziomie 1 ng/g bendiokarbu w próbkach biologicznych.
Wyniki: Sekcja zwłok oraz badania histopatologiczne kruków pospolitych (Corvus corax), błotniaków stawowych (Circus aeruginosus), kani rudej (Milvus milvus) oraz orła bielika (Haliaeetus albicilla) ujawniły toksyczność wielonarządową charakteryzującą się przekrwieniami, obrzękami lub zastojem krwi. Badania analityczne potwierdziły obecność bendiokarbu w wątrobie w zakresie stężeń 1808–7721 ng/g. Ponadto obecność tego związku potwierdzono jakościowo w treści żołądka i dziobie, a także w przynęcie znajdującej się w pobliżu padłych zwierząt.
Wnioski: Kompleksowe badania kryminalistyczne mają kluczowe znaczenie w monitorowaniu przypadków śmiertelnych zatruć wśród dzikich zwierząt. Zastosowanie połączonego podejścia analitycznego i histopatologicznego może pomóc w identyfikacji i eliminacji wysoce toksycznych substancji mogących stanowić zagrożenie dla ekosystemu.
Anna Dropiewska-Nowak, Magdalena Cychowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 81-91
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.010.16808Cel pracy: Analiza samobójstw na podstawie sądowo-lekarskich sekcji zwłok przeprowadzonych w Katedrze Medycyny Sądowej w Bydgoszczy w porównaniu z danymi z lat wcześniejszych i innych ośrodków.
Materiał i metody: Ocenie poddano 6564 opinii sądowo-lekarskich z przeprowadzonych badań pośmiertnych z lat 2011-2020, wśród których wyodrębniono 1073 przypadki samobójstw, uwzględniając płeć i wiek pokrzywdzonych, miejsce w którym dokonano czynu samobójczego, wpływ alkoholu lub innych środków odurzających, sposoby popełniania samobójstw oraz data (miesiąc i rok).
Wyniki: Samobójstwa stanowiły 16,34% wszystkich badań pośmiertnych. Najczęstszą metodą samobójstwa było powieszenie – 73%. Drugim co do częstości sposobem odebrania sobie życia był upadek z wysokości –8%. Najliczniejszą grupą wiekową wśród popełniających samobójstwo stanowią osoby pomiędzy 51, a 60 rokiem życia. W większości przypadków samobójcy byli trzeźwi. Widoczna jest istotna różnica pomiędzy stanem trzeźwości, a płcią ofiary. Zdecydowanie częściej pod wpływem alkoholu w trakcie dokonania samobójstwa były ofiary płci męskiej. 14% ogółu samobójstw popełniły kobiety, zaś 86% mężczyźni. Nieco częściej zgon w wyniku samobójstwa miał miejsce w granicach dużych aglomeracji miejskich, niż na terenie miasteczek i wsi.
Wnioski: Badania wykazały wzrost odsetka samobójstw w stosunku do lat poprzednich. Powieszenie nadal jest najczęstszym sposobem samobójstwa. Odnotowano wzrost liczby samobójstw osób w wieku podeszłym oraz zwiększenie liczby tzw. samobójstw kombinowanych. Słowa kluczowe: samobójstwa, sekcja zwłok
Rafał Skowronek, Marek Krzystanek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 92-101
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.012.16810Metadon to pochodna difenylopropylaminy, wiążąca się z receptorami opioidowymi, która znalazła zastosowanie w programach leczenia zespołu abstynencji u osób uzależnionych od opioidów oraz w programach substytucyjnych. Celem pracy jest opis przypadku nagłego zgonu osadzonego w trakcie terapii substytucyjnej metadonem z praktyki opiniodawczej autorów oraz przegląd literatury. 41-letni mężczyzna obciążony wieloletnim wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych, zwłaszcza heroiny, odbywający karę pozbawienia wolności, po konsultacji w poradni leczenia uzależnień rozpoczął terapię zastępczą metadonem. W kolejnych dniach przyjął dwie dawki leku (po 50 mg). W nocy podczas obchodu stwierdzono zgon osadzonego. Badania toksykologiczne krwi wykazały obecność metadonu w stężeniu terapeutycznym 816 ng/ml. Obecnie uważa się, że nawet terapeutyczne stężenie metadonu zwiększa ryzyko nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza u osób predysponowanych (np. obciążonych patologią strukturalną mięśnia sercowego, zaburzeniami rytmu pracy serca, z hipokaliemią, niewydolnością wątroby).
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 57-58
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.006.16804Tomasz Grzybowski, Wojciech Branicki
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 59-60
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.007.16805Katarzyna Linkowska, Boris A. Malyarchuk, Miroslava V. Derenko, Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 61-66
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.008.16806Morfologia ludzkiej twarzy jest połączeniem wielu złożonych cech i determinowana jest przez dużą liczbę genów i wzmacniaczy. W niniejszym badaniu analizowano zmienność liczby kopii (CNV) wzmacniacza hs1431 w populacjach pochodzenia środkowoeuropejskiego i południowo-syberyjskiego. Próbki z Europy Środkowej pochodziły od 97 Polaków, natomiast próbki z południowej Syberii pochodziły od 78 Buriatów i 27 Tuwańczyków. CNV analizowano metodą real-time PCR z wykorzystaniem aparatu ViiA™ 7 (Applied Biosystems). Statystycznie istotne różnice w liczbie kopii wzmacniacza hs1431 występowały między populacjami polską a buriacką (p=0,0378), ale nie między populacjami Europy Środkowej i południowej Syberii (p=0,1225). Uzyskane wyniki sugerują, że wzrost liczby kopii wzmacniacza hs1431 jest związany z pochodzeniem biogeograficznym. Jednak wynik ten wymaga rozszerzenia i powtórzenia na większych kohortach. Jest to pierwsze badanie, w którym wykazano zmienności liczby kopii wzmacniacza hs1431 u ludzi.
Agnieszka Chłopaś-Konowałek, Marcin Zawadzki, Łukasz Kurach, Olga Wachełko, Rafał Ciaputa, Kaja Tusiewicz, Paweł Szpot
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 67-80
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.009.16807Cel: Bendiokarb jest insektycydem o szerokim spektrum działania, aczkolwiek w niektórych krajach został wycofany z użytku. Stanowi on duże zagrożenie dla ptaków jako że najczęściej ulegają one zatruciu na skutek zjedzenia padliny lub przynęty zawierającej bendiokarb. W pracy przedstawiono wyniki badań toksykologicznych i histopatologicznych obejmujące 48 przypadków celowego zatrucia ptaków drapieżnych bendiokarbem w Europie Wschodniej, a konkretnie w Polsce.
Materiały i metody: Nowa metoda do oznaczania bendiokarbu w próbkach wątrób ptaków została opracowana i zwalidowana z wykorzystaniem ultra-wysokosprawnej chromatografii cieczowej sprzężonej ze spektrometrią mas typu potrójny kwadrupol (UHPLC-ESI-MS/MS). Próbki zostały poddane jednoetapowej precypitacji białek zmrożonym acetonitrylem. Karbaryl-d7 został użyty jako wzorzec wewnętrzny. Zastosowanie metody UHPLC-QqQ-MS/MS umożliwiło uzyskanie najniższego jak dotąd parametru LOQ – na poziomie 1 ng/g bendiokarbu w próbkach biologicznych.
Wyniki: Sekcja zwłok oraz badania histopatologiczne kruków pospolitych (Corvus corax), błotniaków stawowych (Circus aeruginosus), kani rudej (Milvus milvus) oraz orła bielika (Haliaeetus albicilla) ujawniły toksyczność wielonarządową charakteryzującą się przekrwieniami, obrzękami lub zastojem krwi. Badania analityczne potwierdziły obecność bendiokarbu w wątrobie w zakresie stężeń 1808–7721 ng/g. Ponadto obecność tego związku potwierdzono jakościowo w treści żołądka i dziobie, a także w przynęcie znajdującej się w pobliżu padłych zwierząt.
Wnioski: Kompleksowe badania kryminalistyczne mają kluczowe znaczenie w monitorowaniu przypadków śmiertelnych zatruć wśród dzikich zwierząt. Zastosowanie połączonego podejścia analitycznego i histopatologicznego może pomóc w identyfikacji i eliminacji wysoce toksycznych substancji mogących stanowić zagrożenie dla ekosystemu.
Anna Dropiewska-Nowak, Magdalena Cychowska
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 81-91
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.010.16808Cel pracy: Analiza samobójstw na podstawie sądowo-lekarskich sekcji zwłok przeprowadzonych w Katedrze Medycyny Sądowej w Bydgoszczy w porównaniu z danymi z lat wcześniejszych i innych ośrodków.
Materiał i metody: Ocenie poddano 6564 opinii sądowo-lekarskich z przeprowadzonych badań pośmiertnych z lat 2011-2020, wśród których wyodrębniono 1073 przypadki samobójstw, uwzględniając płeć i wiek pokrzywdzonych, miejsce w którym dokonano czynu samobójczego, wpływ alkoholu lub innych środków odurzających, sposoby popełniania samobójstw oraz data (miesiąc i rok).
Wyniki: Samobójstwa stanowiły 16,34% wszystkich badań pośmiertnych. Najczęstszą metodą samobójstwa było powieszenie – 73%. Drugim co do częstości sposobem odebrania sobie życia był upadek z wysokości –8%. Najliczniejszą grupą wiekową wśród popełniających samobójstwo stanowią osoby pomiędzy 51, a 60 rokiem życia. W większości przypadków samobójcy byli trzeźwi. Widoczna jest istotna różnica pomiędzy stanem trzeźwości, a płcią ofiary. Zdecydowanie częściej pod wpływem alkoholu w trakcie dokonania samobójstwa były ofiary płci męskiej. 14% ogółu samobójstw popełniły kobiety, zaś 86% mężczyźni. Nieco częściej zgon w wyniku samobójstwa miał miejsce w granicach dużych aglomeracji miejskich, niż na terenie miasteczek i wsi.
Wnioski: Badania wykazały wzrost odsetka samobójstw w stosunku do lat poprzednich. Powieszenie nadal jest najczęstszym sposobem samobójstwa. Odnotowano wzrost liczby samobójstw osób w wieku podeszłym oraz zwiększenie liczby tzw. samobójstw kombinowanych. Słowa kluczowe: samobójstwa, sekcja zwłok
Rafał Skowronek, Marek Krzystanek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (2), 2022, s. 92-101
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.012.16810Metadon to pochodna difenylopropylaminy, wiążąca się z receptorami opioidowymi, która znalazła zastosowanie w programach leczenia zespołu abstynencji u osób uzależnionych od opioidów oraz w programach substytucyjnych. Celem pracy jest opis przypadku nagłego zgonu osadzonego w trakcie terapii substytucyjnej metadonem z praktyki opiniodawczej autorów oraz przegląd literatury. 41-letni mężczyzna obciążony wieloletnim wywiadem nadużywania substancji psychoaktywnych, zwłaszcza heroiny, odbywający karę pozbawienia wolności, po konsultacji w poradni leczenia uzależnień rozpoczął terapię zastępczą metadonem. W kolejnych dniach przyjął dwie dawki leku (po 50 mg). W nocy podczas obchodu stwierdzono zgon osadzonego. Badania toksykologiczne krwi wykazały obecność metadonu w stężeniu terapeutycznym 816 ng/ml. Obecnie uważa się, że nawet terapeutyczne stężenie metadonu zwiększa ryzyko nagłej śmierci sercowej, zwłaszcza u osób predysponowanych (np. obciążonych patologią strukturalną mięśnia sercowego, zaburzeniami rytmu pracy serca, z hipokaliemią, niewydolnością wątroby).
Data publikacji: 2022
Sekretarz redakcji: Rafał Skowronek
Zastępca redaktora naczelnego: Tomasz Jurek
Redaktor naczelny: Tomasz Grzybowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 1-2
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.001.16230Tomasz Konopka, Krzysztof Woźniak, Artur Moskała, Paweł Kopacz, Marcin Strona, Ewa Rzepecka-Woźniak, Piotr Kluza, Ewa Juźwik-Kopacz, Filip Bolechała
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 3-27
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.002.16231W ostatnich latach media coraz częściej poruszane są przypadkami śmierci młodych zazwyczaj osób, w trakcie zatrzymywania przez policję. Śmierć w tych przypadkach dotyka zazwyczaj osoby pobudzone psychoruchowo, obezwładniane z użyciem siły, a badania pośmiertne nie wykazują jednoznacznej urazowej przyczyny zgonu. Celem pracy jest próba ustalenia mechanizmu i okoliczności zgonów w trakcie obezwładniania osób pobudzonych psychoruchowo. Analizie poddano przypadki opiniowane od 2010 roku, zarówno jako sekcje zwłok, jak i oceniane na podstawie materiału aktowego. W analizowanym okresie ZMS w Krakowie wydał opinie w 10 tego typu przypadkach, w dziewięciu na podstawie własnych sekcji zwłok, w jednym na podstawie materiału aktowego. We wszystkich nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia lub utrata przytomności, a resuscytacja okazywała się nieskuteczna. W sześciu przyczyną pobudzenia była ostra psychoza, w czterech działanie narkotyków, zazwyczaj w wysokim stężeniu. Tylko w pięciu przypadkach stwierdzono obecność wybroczyn w spojówkach. Najbardziej prawdopodobną przyczyną śmierci było współistnienie nasilonego wysiłku fizycznego spowodowanego patologicznym pobudzeniem psychoruchowym, z przymusowym unieruchomieniem pogarszającym funkcjonowanie układu oddechowego. Mechanizm ten jest określany jako asfiksja restrykcyjna.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 28-38
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.003.16232Artykuł ten jest syntezą historii opiniowania sądowo-lekarskiego we Francji w XVII wieku. W pracy zastosowano głównie dwie metody badawcze – metodę historyczną i metodę opisową. Artykuł ma na celu przedstawienie wiedzy o francuskiej medycynie sądowej w kontekście historycznym i prawnym. Pokazuje pionierskie badania medyków i chirurgów, przedstawia ówczesne regulacje prawne oraz podkreśla wysoki poziom francuskiej medycyny sądowej na tle innych krajów europejskich. Od najdawniejszych czasów problematyka oceny zdrowia i życia była przypisywana ekspertom medycyny – jurorom (edykt z 1603 roku médecins jurés et chirurgiens jurés). W XVII w. badania sądowo-lekarskie stały się obowiązkiem. Ludzie zainteresowali się np. zdrowiem psychicznym oskarżonych czy oględzinami narządów rodnych w przypadku rozwodu. Na historię opinii sądowo-lekarskich na ziemiach francuskich ogromny wpływ miała chirurgia włoska. Co ciekawe, Francja była pierwszym krajem, który oddzielił kwestie sądowe i medyczne od zadań związanych z policją medyczną.
Marcin Tomsia, Kornelia Droździok, Mariusz Kobek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 39-46
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.004.16233Zaprezentowany opis przypadku przedstawia próbę identyfikacji osobniczej z wykorzystaniem DNA wyizolowanego z rzeczy użytku osobistego, w tym maseczki na twarz. W maju 2021 r. przy drodze podmiejskiej znaleziono niezidentyfikowane zwłoki 65-letniego mężczyzny. Ponieważ niemożliwe było wykorzystanie do analizy porównawczej materiału od żyjących krewnych, wykorzystano rzeczy osobiste domniemanej ofiary: wycinki maski filtrującej typu 2 (FFP2) (części przylegające do nosa i małżowiny usznych, środkową część maski), wymazy z maszynki do golenia (ostrze i trzonek), wymaz z trzonka szczoteczki do zębów i wycinki z włosia szczoteczki. Przedstawiony przypadek wskazuje na potrzebę pobrania szerokiego zakresu próbek do analiz genetycznych, w tym masek filtrujących jako alternatywnego przedmiotu użytku osobistego.
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 47-52
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.005.16234Biologia molekularna i genetyka dysponują możliwościami diagnostyki wielu schorzeń, których obecność lub nieobecność ma istotne znaczenie w różnych obszarach opiniowania sądowo-lekarskiego. Celem pracy jest zaprezentowanie przykładów możliwego zastosowania tego rodzaju badań w medycynie sądowej. Spośród opinii opracowanych w Zakładzie Medycyny Sądowej w Katowicach wybrano trzy, z których dwie dotyczyły wniosków posekcyjnych odnoszących się do przyczyny zgonu, natomiast w jednym przypadku – opinii na podstawie akt sprawy mającej związek z podejrzeniem zespołu dziecka maltretowanego. We wszystkich tych przypadkach wyniki przeprowadzonych badań molekularno-genetycznych były ujemne, co zostało uwzględnione przez biegłych podczas formułowania ostatecznych wniosków. Zastosowanie klinicznych badań molekularno-genetycznych w medycynie sądowej jest możliwe i zawsze wnosi istotne informacje rozszerzające możliwości opiniodawcze i ułatwiające postawienie rozpoznania. Obszarami, w których tego rodzaju badania mogą być szczególnie przydatne, są: diagnostyka podłoża powikłań zakrzepowo-zatorowych, nowoczesna zintegrowana diagnostyka morfologiczno-molekularna nowotworów oraz diagnostyka defektów genetycznych tkanki łącznej u dzieci podejrzanych o zespół dziecka maltretowanego.
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 1-2
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.001.16230Tomasz Konopka, Krzysztof Woźniak, Artur Moskała, Paweł Kopacz, Marcin Strona, Ewa Rzepecka-Woźniak, Piotr Kluza, Ewa Juźwik-Kopacz, Filip Bolechała
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 3-27
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.002.16231W ostatnich latach media coraz częściej poruszane są przypadkami śmierci młodych zazwyczaj osób, w trakcie zatrzymywania przez policję. Śmierć w tych przypadkach dotyka zazwyczaj osoby pobudzone psychoruchowo, obezwładniane z użyciem siły, a badania pośmiertne nie wykazują jednoznacznej urazowej przyczyny zgonu. Celem pracy jest próba ustalenia mechanizmu i okoliczności zgonów w trakcie obezwładniania osób pobudzonych psychoruchowo. Analizie poddano przypadki opiniowane od 2010 roku, zarówno jako sekcje zwłok, jak i oceniane na podstawie materiału aktowego. W analizowanym okresie ZMS w Krakowie wydał opinie w 10 tego typu przypadkach, w dziewięciu na podstawie własnych sekcji zwłok, w jednym na podstawie materiału aktowego. We wszystkich nastąpiło nagłe zatrzymanie krążenia lub utrata przytomności, a resuscytacja okazywała się nieskuteczna. W sześciu przyczyną pobudzenia była ostra psychoza, w czterech działanie narkotyków, zazwyczaj w wysokim stężeniu. Tylko w pięciu przypadkach stwierdzono obecność wybroczyn w spojówkach. Najbardziej prawdopodobną przyczyną śmierci było współistnienie nasilonego wysiłku fizycznego spowodowanego patologicznym pobudzeniem psychoruchowym, z przymusowym unieruchomieniem pogarszającym funkcjonowanie układu oddechowego. Mechanizm ten jest określany jako asfiksja restrykcyjna.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 28-38
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.003.16232Artykuł ten jest syntezą historii opiniowania sądowo-lekarskiego we Francji w XVII wieku. W pracy zastosowano głównie dwie metody badawcze – metodę historyczną i metodę opisową. Artykuł ma na celu przedstawienie wiedzy o francuskiej medycynie sądowej w kontekście historycznym i prawnym. Pokazuje pionierskie badania medyków i chirurgów, przedstawia ówczesne regulacje prawne oraz podkreśla wysoki poziom francuskiej medycyny sądowej na tle innych krajów europejskich. Od najdawniejszych czasów problematyka oceny zdrowia i życia była przypisywana ekspertom medycyny – jurorom (edykt z 1603 roku médecins jurés et chirurgiens jurés). W XVII w. badania sądowo-lekarskie stały się obowiązkiem. Ludzie zainteresowali się np. zdrowiem psychicznym oskarżonych czy oględzinami narządów rodnych w przypadku rozwodu. Na historię opinii sądowo-lekarskich na ziemiach francuskich ogromny wpływ miała chirurgia włoska. Co ciekawe, Francja była pierwszym krajem, który oddzielił kwestie sądowe i medyczne od zadań związanych z policją medyczną.
Marcin Tomsia, Kornelia Droździok, Mariusz Kobek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 39-46
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.004.16233Zaprezentowany opis przypadku przedstawia próbę identyfikacji osobniczej z wykorzystaniem DNA wyizolowanego z rzeczy użytku osobistego, w tym maseczki na twarz. W maju 2021 r. przy drodze podmiejskiej znaleziono niezidentyfikowane zwłoki 65-letniego mężczyzny. Ponieważ niemożliwe było wykorzystanie do analizy porównawczej materiału od żyjących krewnych, wykorzystano rzeczy osobiste domniemanej ofiary: wycinki maski filtrującej typu 2 (FFP2) (części przylegające do nosa i małżowiny usznych, środkową część maski), wymazy z maszynki do golenia (ostrze i trzonek), wymaz z trzonka szczoteczki do zębów i wycinki z włosia szczoteczki. Przedstawiony przypadek wskazuje na potrzebę pobrania szerokiego zakresu próbek do analiz genetycznych, w tym masek filtrujących jako alternatywnego przedmiotu użytku osobistego.
Rafał Skowronek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 72 (1), 2022, s. 47-52
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.22.005.16234Biologia molekularna i genetyka dysponują możliwościami diagnostyki wielu schorzeń, których obecność lub nieobecność ma istotne znaczenie w różnych obszarach opiniowania sądowo-lekarskiego. Celem pracy jest zaprezentowanie przykładów możliwego zastosowania tego rodzaju badań w medycynie sądowej. Spośród opinii opracowanych w Zakładzie Medycyny Sądowej w Katowicach wybrano trzy, z których dwie dotyczyły wniosków posekcyjnych odnoszących się do przyczyny zgonu, natomiast w jednym przypadku – opinii na podstawie akt sprawy mającej związek z podejrzeniem zespołu dziecka maltretowanego. We wszystkich tych przypadkach wyniki przeprowadzonych badań molekularno-genetycznych były ujemne, co zostało uwzględnione przez biegłych podczas formułowania ostatecznych wniosków. Zastosowanie klinicznych badań molekularno-genetycznych w medycynie sądowej jest możliwe i zawsze wnosi istotne informacje rozszerzające możliwości opiniodawcze i ułatwiające postawienie rozpoznania. Obszarami, w których tego rodzaju badania mogą być szczególnie przydatne, są: diagnostyka podłoża powikłań zakrzepowo-zatorowych, nowoczesna zintegrowana diagnostyka morfologiczno-molekularna nowotworów oraz diagnostyka defektów genetycznych tkanki łącznej u dzieci podejrzanych o zespół dziecka maltretowanego.
Data publikacji: 03.2022
Sekretarz redakcji: Artur Moskała
Zastępca redaktora naczelnego: Filip Bolechała
Redaktor naczelny: Krzysztof Woźniak
Neda Mohtasham, Farkhondeh Jamshidi, Maryam Dastoorpoor, Narges Khodadadi, Ali Hassan Rahmani
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 77-86
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.004.15614Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 87-94
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.005.15615W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby samobójstw z wykorzystaniem helu. Zgony z użyciem tego gazu są szybkie i nie towarzyszy im uczucie duszności. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badania pośmiertnego kobiety, która popełniła samobójstwo poprzez inhalację helu. Sekcja zwłok nie wykazała żadnych zmian pourazowych, natomiast badanie TK wykazało obecność dużej ilości gazu w naczyniach żylnych i tętniczych całego ciała oraz w jamach serca. W ocenie obrazów PMCT uwzględniono także zmiany wynikające z procesów rozkładowych. Rezultaty przeprowadzonej diagnostyki potwierdzają wyniki wcześniejszych doniesień, które wskazywały, iż wdychanie dużych ilości helu prowadzi do śmierci nie tylko (jak wcześniej sądzono) w mechanizmie wypierania tlenu, ale także poprzez powstawanie zatorów gazowych.
Małgorzata Kłys, Sebastian Rojek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 95-107
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.006.15616Historia życia ludzkości jest ściśle związana z używaniem rozmaitych trucizn, różnych w poszczególnych epokach. Służyły przez wieki różnym celom. Oprócz tego, że były lekarstwem na rozmaite dolegliwości i choroby, pomagały też unieść ciężki żywot człowieka dzięki możliwości wywoływania mentalnych uniesień, czyniąc go znośniejszym. Wykorzystywane były także do zabijania drugiego człowieka, najczęściej z bardzo niskich pobudek. Liczba istniejących trucizn w poszczególnych etapach cywilizacji ulegała systematycznemu powiększaniu, dochodząc w czasach współczesnych do liczby 100 000 – 500 000 związków chemicznych toksykologicznie czynnych, przy oszacowanej ogólnie liczbie znanych związków chemicznych na poziomie około 240 milionów.
Przeciwwagę niecnych czynów trucicieli w epoce starożytności i średniowiecza stanowią prace badawcze myślicieli i ludzi postępu. Prace te pojawiły się w epoce późnego średniowiecza i są kontynuowane w różnych formach do czasów współczesnych. W wyniku tych prac ukształtowała się współczesna toksykologiczna ekspertyza sądowa. Zanim pojawiła się jednakże we współczesnym kształcie musiała przejść bardzo trudną drogę rozwojową, co trwało nieprzerwanie kilka wieków.
Współczesna ekspertyza toksykologiczna, opierająca się na wysoce specjalistycznej metodyce instrumentalnej, operująca wysokimi standardami metodologicznymi, jest dorobkiem wielu pokoleń. Owe standardy stały się obecnie wymogiem stawianym pracom eksperckim naszych czasów, a ich nie dochowanie natomiast jest traktowane jako błąd w sztuce.
Niniejsza praca jest przeglądem rodzajów trucizn i doniesień w aspekcie rozwoju i zastosowania toksykologicznej ekspertyzy sądowej dla potrzeb wymiaru sprawiedliwości.
Przemysław Cynkier
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 108-116
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.007.15617Wśród różnych form przeżywania śmierci osoby bliskiej wymienia się żałobę, jej powikłaną postać a także współwystępujące z nią zaburzenia psychiczne (najczęściej zespoły lękowe, depresja, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, zespół stresu pourazowego). Omówiono przypadek, w którym rodzice wystąpili do sądu o odszkodowanie i zadośćuczynienie za śmierć syna, który zginął na skutek obrażeń doznanych w wypadku drogowym. U powoda po śmierci syna wystąpiła reakcja żałoby, a u powódki stan żałoby powikłanej, z którym współwystępowały objawy depresyjne. Odmienne obrazy kliniczne u każdego z powodów były uwarunkowane innymi cechami osobowości, odmiennymi modelami radzenia sobie w sytuacjach trudnych, a także schorzeniami somatycznymi. Doprowadziło to do różnych implikacji orzeczniczych u każdego z badanych. W sprawach odszkodowawczych (śmierć osób bliskich) konieczna jest diagnostyka różnicowa pomiędzy żałobą, jej powikłaną formą a zaburzeniami o charakterze reaktywnym i endogennym. Przydatna jest w tym ocena psychologiczna predyspozycji osobowościowych a także mechanizmów radzenia sobie w sytuacjach obciążających. Niekorzystanie z leczenia psychiatrycznego lub terapii psychologicznej nie może przesądzać o braku zaburzeń psychicznych. W tego rodzaju sprawach opiniowanie wymaga szczególnej ostrożności i wyważonych ocen. Należy unikać nadmiernej medykalizacji przeżyć po stracie osoby bliskiej, ale nie można też traktować stanów psychopatologicznych jedynie w kategoriach fizjologicznej reakcji na śmierć bliskiego.
Marian Flis, Aleksandra Flis
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 117-129
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.008.15618Cel pracy: W pracy przedstawiono podstawowe zasady opiniowania sądowego w sytuacjach postrzeleń ludzi lub zwierząt na polowaniach z broni długiej o lufach gwintowanych, w tym postrzeleń ze skutkiem śmiertelnym.
Materiał i metody: Opinie takie wydawane są w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz wiedzę biegłego z zakresu broni i amunicji, balistyki jak również z zakresu medycyny anatomopatologicznej.
Wyniki: Tego rodzaju kompleksowe analizy pozwalają na wydanie szczegółowej, a zarazem precyzyjnej opinii jako szczególnego środka dowodowego, mającego najistotniejsze znaczenie w przebiegu całego postępowania procesowego. Dlatego też niezmiernie ważnym jest właściwe zabezpieczenie materiału dowodowego w postaci pocisku lub jego fragmentów i konfrontacji tych elementów z oceną rany postrzałowej, a przede wszystkim kształtu i rozmiaru kanału postrzałowego oraz chwilowej jamy postrzałowej. Tego rodzaju postępowania są dość skomplikowane, gdyż wymagają od biegłego szerokiego spektrum wiedzy, dlatego też niejednokrotnie celem rozwikłania skomplikowanej materii będącej przedmiotem opiniowania, zachodzi konieczność wydania opinii nawet przez kilku biegłych.
Konkluzja: Opiniowanie sądowe w sprawach dotyczących postrzału, w tym ze skutkiem śmiertelnym, wymaga od biegłego interdyscyplinarnej wiedzy specjalistycznej. Wszelkie analizy w tym zakresie oparte powinny być o ekspertyzę balistyczną w aspekcie oceny rany postrzałowej. Połączenie tych dwóch elementów warunkuje wydanie obiektywnej i niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych opinii.
Jarosław Berent, Anna Smędra
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 130-134
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.009.15619Neda Mohtasham, Farkhondeh Jamshidi, Maryam Dastoorpoor, Narges Khodadadi, Ali Hassan Rahmani
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 77-86
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.004.15614Tomasz Cywka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 87-94
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.005.15615W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby samobójstw z wykorzystaniem helu. Zgony z użyciem tego gazu są szybkie i nie towarzyszy im uczucie duszności. W niniejszej pracy przedstawiono wyniki badania pośmiertnego kobiety, która popełniła samobójstwo poprzez inhalację helu. Sekcja zwłok nie wykazała żadnych zmian pourazowych, natomiast badanie TK wykazało obecność dużej ilości gazu w naczyniach żylnych i tętniczych całego ciała oraz w jamach serca. W ocenie obrazów PMCT uwzględniono także zmiany wynikające z procesów rozkładowych. Rezultaty przeprowadzonej diagnostyki potwierdzają wyniki wcześniejszych doniesień, które wskazywały, iż wdychanie dużych ilości helu prowadzi do śmierci nie tylko (jak wcześniej sądzono) w mechanizmie wypierania tlenu, ale także poprzez powstawanie zatorów gazowych.
Małgorzata Kłys, Sebastian Rojek
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 95-107
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.006.15616Historia życia ludzkości jest ściśle związana z używaniem rozmaitych trucizn, różnych w poszczególnych epokach. Służyły przez wieki różnym celom. Oprócz tego, że były lekarstwem na rozmaite dolegliwości i choroby, pomagały też unieść ciężki żywot człowieka dzięki możliwości wywoływania mentalnych uniesień, czyniąc go znośniejszym. Wykorzystywane były także do zabijania drugiego człowieka, najczęściej z bardzo niskich pobudek. Liczba istniejących trucizn w poszczególnych etapach cywilizacji ulegała systematycznemu powiększaniu, dochodząc w czasach współczesnych do liczby 100 000 – 500 000 związków chemicznych toksykologicznie czynnych, przy oszacowanej ogólnie liczbie znanych związków chemicznych na poziomie około 240 milionów.
Przeciwwagę niecnych czynów trucicieli w epoce starożytności i średniowiecza stanowią prace badawcze myślicieli i ludzi postępu. Prace te pojawiły się w epoce późnego średniowiecza i są kontynuowane w różnych formach do czasów współczesnych. W wyniku tych prac ukształtowała się współczesna toksykologiczna ekspertyza sądowa. Zanim pojawiła się jednakże we współczesnym kształcie musiała przejść bardzo trudną drogę rozwojową, co trwało nieprzerwanie kilka wieków.
Współczesna ekspertyza toksykologiczna, opierająca się na wysoce specjalistycznej metodyce instrumentalnej, operująca wysokimi standardami metodologicznymi, jest dorobkiem wielu pokoleń. Owe standardy stały się obecnie wymogiem stawianym pracom eksperckim naszych czasów, a ich nie dochowanie natomiast jest traktowane jako błąd w sztuce.
Niniejsza praca jest przeglądem rodzajów trucizn i doniesień w aspekcie rozwoju i zastosowania toksykologicznej ekspertyzy sądowej dla potrzeb wymiaru sprawiedliwości.
Przemysław Cynkier
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 108-116
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.007.15617Wśród różnych form przeżywania śmierci osoby bliskiej wymienia się żałobę, jej powikłaną postać a także współwystępujące z nią zaburzenia psychiczne (najczęściej zespoły lękowe, depresja, uzależnienie od substancji psychoaktywnych, zespół stresu pourazowego). Omówiono przypadek, w którym rodzice wystąpili do sądu o odszkodowanie i zadośćuczynienie za śmierć syna, który zginął na skutek obrażeń doznanych w wypadku drogowym. U powoda po śmierci syna wystąpiła reakcja żałoby, a u powódki stan żałoby powikłanej, z którym współwystępowały objawy depresyjne. Odmienne obrazy kliniczne u każdego z powodów były uwarunkowane innymi cechami osobowości, odmiennymi modelami radzenia sobie w sytuacjach trudnych, a także schorzeniami somatycznymi. Doprowadziło to do różnych implikacji orzeczniczych u każdego z badanych. W sprawach odszkodowawczych (śmierć osób bliskich) konieczna jest diagnostyka różnicowa pomiędzy żałobą, jej powikłaną formą a zaburzeniami o charakterze reaktywnym i endogennym. Przydatna jest w tym ocena psychologiczna predyspozycji osobowościowych a także mechanizmów radzenia sobie w sytuacjach obciążających. Niekorzystanie z leczenia psychiatrycznego lub terapii psychologicznej nie może przesądzać o braku zaburzeń psychicznych. W tego rodzaju sprawach opiniowanie wymaga szczególnej ostrożności i wyważonych ocen. Należy unikać nadmiernej medykalizacji przeżyć po stracie osoby bliskiej, ale nie można też traktować stanów psychopatologicznych jedynie w kategoriach fizjologicznej reakcji na śmierć bliskiego.
Marian Flis, Aleksandra Flis
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 117-129
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.008.15618Cel pracy: W pracy przedstawiono podstawowe zasady opiniowania sądowego w sytuacjach postrzeleń ludzi lub zwierząt na polowaniach z broni długiej o lufach gwintowanych, w tym postrzeleń ze skutkiem śmiertelnym.
Materiał i metody: Opinie takie wydawane są w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz wiedzę biegłego z zakresu broni i amunicji, balistyki jak również z zakresu medycyny anatomopatologicznej.
Wyniki: Tego rodzaju kompleksowe analizy pozwalają na wydanie szczegółowej, a zarazem precyzyjnej opinii jako szczególnego środka dowodowego, mającego najistotniejsze znaczenie w przebiegu całego postępowania procesowego. Dlatego też niezmiernie ważnym jest właściwe zabezpieczenie materiału dowodowego w postaci pocisku lub jego fragmentów i konfrontacji tych elementów z oceną rany postrzałowej, a przede wszystkim kształtu i rozmiaru kanału postrzałowego oraz chwilowej jamy postrzałowej. Tego rodzaju postępowania są dość skomplikowane, gdyż wymagają od biegłego szerokiego spektrum wiedzy, dlatego też niejednokrotnie celem rozwikłania skomplikowanej materii będącej przedmiotem opiniowania, zachodzi konieczność wydania opinii nawet przez kilku biegłych.
Konkluzja: Opiniowanie sądowe w sprawach dotyczących postrzału, w tym ze skutkiem śmiertelnym, wymaga od biegłego interdyscyplinarnej wiedzy specjalistycznej. Wszelkie analizy w tym zakresie oparte powinny być o ekspertyzę balistyczną w aspekcie oceny rany postrzałowej. Połączenie tych dwóch elementów warunkuje wydanie obiektywnej i niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych opinii.
Jarosław Berent, Anna Smędra
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (3-4), 2021, s. 130-134
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.009.15619Data publikacji: 01.10.2021
Sekretarz redakcji: Artur Moskała
Zastępca redaktora naczelnego: Filip Bolechała
Redaktor naczelny: Krzysztof Woźniak
Piotr Tomasz Arkuszewski, Ewa Meissner, Małgorzata Zielińska, Piotr Hadrowicz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 1-30
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.001.14224Cel pracy: Porównanie charakteru obrażeń części twarzowej i mózgowej czaszki skutkujących zgonem lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, powstałych w wyniku uderzania pięścią w część twarzową czaszki. Ocena i konfrontacja obu grup w zakresie ostatecznej prawno-karnej kwalifikacji czynu. Analiza uzasadnień wyroków sądów pod kątem strony podmiotowej czynu zabronionego. Próba zweryfikowania hipotezy zakładającej możliwość spowodowania zgonu albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez jedno uderzenie pięścią w część twarzową czaszki.
Materiał i metody: Prawomocne orzeczenia Wydziałów Karnych Sądów Powszechnych dotyczące sytuacji, w których przyczynę zgonu lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stanowiły obrażenia części twarzowej i mózgowej czaszki powstałe wyłącznie od uderzania pięścią w część twarzową czaszki. Ocena poszczególnych przypadków w obrębie każdej z grup pod kątem podobieństw i różnic. Analiza porównawcza obu grup.
Wyniki: W przypadkach obrażeń części twarzowej czaszki przyczynę zgonu stanowiło uduszenie gwałtowne w przebiegu aspiracji krwi do dróg oddechowych, jednak prawno-karna kwalifikacja działania sprawców w tych przypadkach była zróżnicowana. W jednej sytuacji śmierć była wynikiem obrażeń części mózgowej czaszki, które niezwykle rzadko występują jako następstwo uderzenia pięścią w część twarzową czaszki. Ciężki uszczerbek na zdrowiu spowodowany był utratą widzenia w oku, zwykle wskutek pęknięcia gałki ocznej.
Wnioski: Pomimo zbliżonych okoliczności urazu inny mechanizm odpowiadał za doprowadzenie do zgonu, a inny za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Za spowodowanie najpoważniejszych skutków (śmierć i ciężki uszczerbek na zdrowiu) w ani jednym przypadku nie odpowiadało takie samo obrażenie. Jedno uderzenie pięścią w część twarzową czaszki może doprowadzić zarówno do śmierci, jak i do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Prawno-karna ocena uderzania pięścią w twarz może być bardzo zróżnicowana.
Iwona Wrześniewska-Wal
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 31-37
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.104969Marcin Tomsia, Joanna Nowicka, Rafał Skowronek, Gulnaz T. Javan, Elżbieta Chełmecka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 38-46
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.106014Kamil Hapkiewicz, Gabriela Kanclerz, Tomasz Konopka, Wojciech Koziołek, Patrycja Szczepaniak, Gabriela Szypuła
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 47-58
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.106362Cel pracy: Analiza metod wykonywania nielegalnych aborcji oraz przyczyn śmierci kobiet, które poddały się zabiegowi w okresie międzywojennym.
Materiał i metody: Badania przeprowadzono na podstawie protokołów sekcyjnych z lat 1920–1939 archiwizowanych w Katedrze Medycyny Sądowej na Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum w Krakowie. Zgłębiono przypadki śmierci kobiet w ciąży lub w okresie okołoporodowym. Wykluczone zostały przypadki aborcji wykonanej legalnie ze względów medycznych.
Wyniki: W omawianym okresie stwierdzono 101 przypadków nielegalnych aborcji – 21 wykonanych było przez akuszerkę, a trzy przez wykwalifikowany personel medyczny. Użycie cewnika lub drutu odnotowano w 19 przypadkach, wstrzyknięcie substancji poronnej lub ostrzyknięcie płodu w ośmiu. Urazy bądź perforacja ściany pochwy lub macicy – odpowiednio 27 i 10 przypadków, były najczęściej stwierdzonymi zmianami świadczącymi o spędzeniu płodu.
Wnioski: W większości przypadków (71) śmierć nastąpiła na skutek zapalenia otrzewnej lub sepsy, których źródłem zakażenia były narządy płciowe.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 59-68
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.002.14225W artykule przedstawiono historię i przebieg opiniowania sądowo-lekarskiego w Królestwie Prus w XVIII wieku. Opisano działalność pierwszych instytucji zajmujących się sprawami z zakresu medycyny publicznej w kraju, w tym medyczno-sądowymi. W artykule przedstawiono działalność uczelni i wydziałów medycznych, pionierskie badania wybitnych profesorów medycyny, a także najważniejsze regulacje prawne dotyczące orzecznictwa sądowo-lekarskiego. Omówiono problematykę udziału biegłych lekarzy w postępowaniu sądowym w celu rozstrzygnięcia kwestii związanych z oceną stanu zdrowia i życia. Opiniowanie sądowo-lekarskie w Prusach rozwijało się niezwykle prężnie w XVIII stuleciu (szczególnie na tle innych krajów europejskich), zaś swoją tradycją sięga czasów Lex Caroliny z 1532 roku oraz Lex Bambergiany z 1508 roku.
Wojciech Stanisław Chagowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 69-76
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.003.14226W Lublinie, w 1979 r., w dniach 20–22.09.1979 miał miejsce VI Krajowy Zjazd Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii, na który został zaproszony prof. Axel Simon (kierownik Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu im Martina Lutra w Halle – była Niemiecka Republika Demokratyczna), który pierwszy opisał cechy zażyciowego zawiśnięcia w pętli, w postaci wylewów krwawych umiejscowionych na przednich powierzchniach krążków międzykręgowych piersiowego i lędźwiowego odcinka kręgosłupa. W tym samym roku, od 1 lutego pracę rozpoczął Marek Gąsior, który jako ekspert z zakresu medycyny sądowej, zasłynął na arenie międzynarodowej.
Piotr Tomasz Arkuszewski, Ewa Meissner, Małgorzata Zielińska, Piotr Hadrowicz
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 1-30
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.001.14224Cel pracy: Porównanie charakteru obrażeń części twarzowej i mózgowej czaszki skutkujących zgonem lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu, powstałych w wyniku uderzania pięścią w część twarzową czaszki. Ocena i konfrontacja obu grup w zakresie ostatecznej prawno-karnej kwalifikacji czynu. Analiza uzasadnień wyroków sądów pod kątem strony podmiotowej czynu zabronionego. Próba zweryfikowania hipotezy zakładającej możliwość spowodowania zgonu albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu przez jedno uderzenie pięścią w część twarzową czaszki.
Materiał i metody: Prawomocne orzeczenia Wydziałów Karnych Sądów Powszechnych dotyczące sytuacji, w których przyczynę zgonu lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu stanowiły obrażenia części twarzowej i mózgowej czaszki powstałe wyłącznie od uderzania pięścią w część twarzową czaszki. Ocena poszczególnych przypadków w obrębie każdej z grup pod kątem podobieństw i różnic. Analiza porównawcza obu grup.
Wyniki: W przypadkach obrażeń części twarzowej czaszki przyczynę zgonu stanowiło uduszenie gwałtowne w przebiegu aspiracji krwi do dróg oddechowych, jednak prawno-karna kwalifikacja działania sprawców w tych przypadkach była zróżnicowana. W jednej sytuacji śmierć była wynikiem obrażeń części mózgowej czaszki, które niezwykle rzadko występują jako następstwo uderzenia pięścią w część twarzową czaszki. Ciężki uszczerbek na zdrowiu spowodowany był utratą widzenia w oku, zwykle wskutek pęknięcia gałki ocznej.
Wnioski: Pomimo zbliżonych okoliczności urazu inny mechanizm odpowiadał za doprowadzenie do zgonu, a inny za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Za spowodowanie najpoważniejszych skutków (śmierć i ciężki uszczerbek na zdrowiu) w ani jednym przypadku nie odpowiadało takie samo obrażenie. Jedno uderzenie pięścią w część twarzową czaszki może doprowadzić zarówno do śmierci, jak i do ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Prawno-karna ocena uderzania pięścią w twarz może być bardzo zróżnicowana.
Iwona Wrześniewska-Wal
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 31-37
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.104969Marcin Tomsia, Joanna Nowicka, Rafał Skowronek, Gulnaz T. Javan, Elżbieta Chełmecka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 38-46
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.106014Kamil Hapkiewicz, Gabriela Kanclerz, Tomasz Konopka, Wojciech Koziołek, Patrycja Szczepaniak, Gabriela Szypuła
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 47-58
https://doi.org/10.5114/amsik.2021.106362Cel pracy: Analiza metod wykonywania nielegalnych aborcji oraz przyczyn śmierci kobiet, które poddały się zabiegowi w okresie międzywojennym.
Materiał i metody: Badania przeprowadzono na podstawie protokołów sekcyjnych z lat 1920–1939 archiwizowanych w Katedrze Medycyny Sądowej na Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum w Krakowie. Zgłębiono przypadki śmierci kobiet w ciąży lub w okresie okołoporodowym. Wykluczone zostały przypadki aborcji wykonanej legalnie ze względów medycznych.
Wyniki: W omawianym okresie stwierdzono 101 przypadków nielegalnych aborcji – 21 wykonanych było przez akuszerkę, a trzy przez wykwalifikowany personel medyczny. Użycie cewnika lub drutu odnotowano w 19 przypadkach, wstrzyknięcie substancji poronnej lub ostrzyknięcie płodu w ośmiu. Urazy bądź perforacja ściany pochwy lub macicy – odpowiednio 27 i 10 przypadków, były najczęściej stwierdzonymi zmianami świadczącymi o spędzeniu płodu.
Wnioski: W większości przypadków (71) śmierć nastąpiła na skutek zapalenia otrzewnej lub sepsy, których źródłem zakażenia były narządy płciowe.
Malwina K. Dębicka
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 59-68
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.002.14225W artykule przedstawiono historię i przebieg opiniowania sądowo-lekarskiego w Królestwie Prus w XVIII wieku. Opisano działalność pierwszych instytucji zajmujących się sprawami z zakresu medycyny publicznej w kraju, w tym medyczno-sądowymi. W artykule przedstawiono działalność uczelni i wydziałów medycznych, pionierskie badania wybitnych profesorów medycyny, a także najważniejsze regulacje prawne dotyczące orzecznictwa sądowo-lekarskiego. Omówiono problematykę udziału biegłych lekarzy w postępowaniu sądowym w celu rozstrzygnięcia kwestii związanych z oceną stanu zdrowia i życia. Opiniowanie sądowo-lekarskie w Prusach rozwijało się niezwykle prężnie w XVIII stuleciu (szczególnie na tle innych krajów europejskich), zaś swoją tradycją sięga czasów Lex Caroliny z 1532 roku oraz Lex Bambergiany z 1508 roku.
Wojciech Stanisław Chagowski
Archiwum Medycyny Sądowej i Kryminologii, Vol. 71 (1-2), 2021, s. 69-76
https://doi.org/10.4467/16891716AMSIK.21.003.14226W Lublinie, w 1979 r., w dniach 20–22.09.1979 miał miejsce VI Krajowy Zjazd Polskiego Towarzystwa Medycyny Sądowej i Kryminologii, na który został zaproszony prof. Axel Simon (kierownik Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu im Martina Lutra w Halle – była Niemiecka Republika Demokratyczna), który pierwszy opisał cechy zażyciowego zawiśnięcia w pętli, w postaci wylewów krwawych umiejscowionych na przednich powierzchniach krążków międzykręgowych piersiowego i lędźwiowego odcinka kręgosłupa. W tym samym roku, od 1 lutego pracę rozpoczął Marek Gąsior, który jako ekspert z zakresu medycyny sądowej, zasłynął na arenie międzynarodowej.
2025
Calculating the CiteScore (CS) is based on the number of citations to documents (articles, reviews, conference papers, book chapters, and data papers) by a journal over four years, divided by the number of the same document types indexed in Scopus and published in those same four years.
0.32025
The SCImago Journal Rank (SJR) is a measure of scientific influence of journals that accounts for both the number of citations received by a journal and the importance or prestige of the journals where such citations come from.
0.1572025
Source Normalized Impact per Paper measures actual citations received relative to citations expected for the serial’s subject field.
0.308
