Celem badawczym artykułu jest analiza roli współpracy międzynarodowej w przeciwdziałaniu globalnym zagrożeniom oraz ocena skuteczności podejmowanych działań. W pierwszej części przedstawiona została rola organizacji międzynarodowych w zapewnianiu bezpieczeństwa globalnego, ze szczególnym uwzględnieniem ich struktur, inicjatyw oraz skuteczności podejmowanych działań. Druga część koncentruje się na współpracy regionalnej i bilateralnej, analizując jej wpływ na stabilizację regionów oraz skuteczność podejmowanych działań w kontekście geopolitycznych wyzwań. Ostatnia część identyfikuje kluczowe bariery dla efektywnej współpracy międzynarodowej, a także wskazuje perspektywy jej rozwoju w kontekście dynamicznych zmian globalnych. Problem badawczy sformułowano: Jakie są główne wyzwania i perspektywy rozwoju współpracy międzynarodowej w zwalczaniu zagrożeń globalnych? Hipoteza badawcza zakłada: Skuteczność współpracy międzynarodowej w zakresie zwalczania zagrożeń globalnych jest ograniczona przez rozbieżności polityczne, brak jednolitych regulacji oraz niedostateczne zasoby, jednak rozwój technologii oraz wzmacnianie regionalnych i globalnych mechanizmów koordynacyjnych mogą przyczynić się do jej usprawnienia. Zastosowano metody badawcze takie jak analiza literatury przedmiotu, metoda systemowa, podejście porównawcze oraz studium przypadku wybranych organizacji i inicjatyw międzynarodowych.

Celem badań było zidentyfikowanie i ocena skuteczności instrumentów prawnych oraz operacyjnych stosowanych w ochronie granic wewnętrznych i zewnętrznych strefy Schengen, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń Polski. Zastosowane metody badawcze ułatwiły weryfikację postawionej hipotezy o tym, że harmonizacja przepisów oraz stosowanie zaawansowanych procedur operacyjnych, przyczynia się do zwiększenia skuteczności ochrony granic wewnętrznych i zewnętrznych strefy Schengen, przy jednoczesnym poszanowaniu praw cudzoziemców. W badaniach zastosowano metodę badania dokumentów i raportów instytucji europejskich i międzynarodowych, metodę analizy i krytyki piśmiennictwa, a także metodę obserwacyjną.

Wyniki wykazały, że harmonizacja przepisów w ramach Schengen usprawniła przepływ osób, lecz w obszarze zewnętrznej kontroli granicznej nadal występują rozbieżności w interpretacji procedur. Przeanalizowano problematykę ochrony granic w Europie w kontekście funkcjonowania strefy Schengen. Omówiono prawne i teoretyczne podstawy funkcjonowania granic oraz ich współczesne funkcje. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu ochrony granicy Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zasadom jej przekraczania, a także kluczowym aktom prawnym regulującym te kwestie. Zaprezentowano podstawy prawne funkcjonowania strefy Schengen, uwzględniając charakterystykę oraz rolę kontroli granicznej w zapewnieniu bezpieczeństwa państwa. Ponadto przeanalizowano problematykę ochrony cudzoziemców w Polsce, wskazując formy tej ochrony oraz obowiązujące regulacje prawne. W zakończeniu przedstawiono syntetyczną analizę ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej w kontekście wyzwań związanych z nielegalną migracją.

Artykuł poświęcony jest analizie pojęcia bezpieczeństwa w obliczu toczącego się konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy. Samo pojęcie bezpieczeństwa jest bardzo pojemne, jednak w dobie wojny w Ukrainie zmienia się diametralnie podejście do niektórych zagrożeń. Należy również pamiętać, że oprócz zagrożeń militarnych jesteśmy narażeni na ryzyka wynikające z niewłaściwego funkcjonowania infrastruktury krytycznej. Za przykład może posłużyć zjawisko powodzi, które wystąpiło ostatnio na południowym obszarze Polski. Powyższe obrazuje, że mamy do czynienia z równoległym występowaniem zagrożeń zarówno militarnych, jak i niemilitarnych. W artykule przedstawione zostają rekomendacje dotyczące przyszłych działań, mających na celu skuteczniejsze minimalizowanie kwestii zagrożeń bezpieczeństwa. W ramach omawianego tematu sformułowano problem badawczy: Jakie są główne zagrożenia dla bezpieczeństwa Polski, wynikające zarówno z zagrożeń militarnych i niemilitarnych? Na tak postawione pytanie sformułowano hipotezę: Główne kwestie dla bezpieczeństwa Polski wynikające z zagrożeń militarnych i niemilitarnych generują wzrost przestępczości granicznej (kryminalnej) oraz wzrost przestępstw na tle rabunkowym. W celu odpowiedzi na pytanie problemowe posłużono się metodami badawczymi, takimi jak krytyczna analiza literatury, analiza aktów prawnych i dokumentów, stron internetowych oraz statystyk Komendy Głównej Straży Granicznej, Komendy Głównej Policji czy Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej.

Artykuł analizuje czynniki, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu wojny z Ukrainą. Wskazuje na złożoność tej decyzji, uwzględniając zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne, które kształtowały politykę Kremla w okresie przed wybuchem konfliktu. Rosja postrzegała rozszerzanie się NATO na wschód oraz dążenia Ukrainy do integracji z Zachodem jako zagrożenie dla swojej strefy wpływów. Kreml obawiał się, że Ukraina, będąca strategicznie ważnym państwem, może stać się przyczółkiem Zachodu na granicach Rosji, co naruszałoby równowagę sił w regionie.

Celem artykułu jest analiza czynników, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu wojny z Ukrainą, a także zrozumienie, jak te czynniki współdziałały i kształtowały przebieg konfliktu. W publikacji poszukuję odpowiedzi na problem badawczy o następującej treści: jakie czynniki wpłynęły na decyzję Kremla o rozpoczęciu wojny z Ukrainą? Dokonując analizy kluczowych determinantów, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu konfliktu z Ukrainą, oparłem się na badaniach historyków, wojskowych, politologów i analityków, aby lepiej zrozumieć tło tej tragicznej wojny. W celu kompleksowego zrozumienia uwarunkowań konfliktu, artykuł opiera się na metodologii wieloaspektowej, która łączy analizy jakościowe i ilościowe. Przyjęta przeze mnie metodologia obejmuje analizę źródeł literackich i dokumentów, analizę polityczno-strategiczną, metodologię porównawczą, analizę danych empirycznych oraz wywiady i opinie ekspertów, stanowiące wtórne źródło przeprowadzonej analizy.

Rosyjski przywódca, przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, wykorzystał wojenną retorykę do wzmocnienia swojego autorytetu, w tym potrzebę wzmocnienia wizerunku władzy i odwrócenia uwagi społeczeństwa od problemów gospodarczych oraz wewnętrznych napięć politycznych. Istotne są także czynniki historyczne – w tym narracja o Ukrainie jako części „rosyjskiego świata” – oraz dążenie do odbudowy wpływów w regionie.

Analiza czynników prowadzących do wybuchu wojny ukazuje skomplikowaną złożoność przyczyn tego konfliktu, w których znaczącą rolę odgrywały zarówno elementy wewnętrzne, jak i zewnętrzne. To także historyczne pretensje, geopolityczne obawy i wcześniejsze działania związane z Krymem i Donbasem. Właściwa interpretacja tych czynników jest kluczowa dla pełniejszego zrozumienia konfliktu i jego globalnych implikacji. Rosja postrzega działania Zachodu jako zagrożenie dla swojej pozycji, co przyczyniło się do dążeń do wzmocnienia swojej strefy wpływów. Równie istotny wpływ miały wewnętrzne potrzeby polityczne Kremla, który wykorzystał konflikt jako środek do wzmocnienia władzy i zjednoczenia społeczeństwa wokół wspólnego wroga. Wnioskiem płynącym z analizy źródeł jest zatem to, że konflikt rosyjsko-ukraiński to wynik skumulowanych, wieloletnich napięć o podłożu geopolitycznym, historycznym i wewnętrznym, które doprowadziły do eskalacji przemocy.

Jedną z kluczowych kwestii, od których uzależnione jest zakończenie wojny na Ukrainie i wprowadzenie w tym kraju, mniej lub bardziej trwałych regulacji pokojowych, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: Jakie były główne przyczyny agresji Rosji na Ukrainę, która rozpoczęła się w dniu 24 lutego 2022 roku? Rosnące w kolejnych latach wsparcie militarne, obok ekonomicznego i politycznego, ze strony USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Polski i innych państw zachodnich sprawiło, że coraz częściej zaczęła pojawiać się opinia, że wojna na Ukrainie jest nie tylko wojną rosyjsko-ukraińską, ale także zastępczą wojną Zachodu z Rosją (proxy war). Stanowisko takie prezentują także przedstawiciele obecnej administracji amerykańskiej prezydenta Donalda Trumpa.

Celem badawczym opracowania jest wskazanie na najważniejsze stanowiska występujące zarówno w literaturze z zakresu spraw międzynarodowych, jak i w polityce zagranicznej państw, głównie Rosji, Ukrainy oraz Stanów Zjednoczonych i innych państw zachodnich, dotyczące czynników sprawczych wojny na Ukrainie. Teza badawcza artykułu zawiera się w stwierdzeniu, że u podstaw konfliktu zbrojnego na Ukrainie znajduje się zaostrzająca się od kilku dziesięcioleci rywalizacja geopolityczna o wpływy w tym kraju, z jednej strony Rosji, z drugiej zaś, Stanów Zjednoczonych oraz państw członkowskich NATO i UE. Najbardziej konfliktogennym elementem tej rywalizacji było odejście Ukrainy, z pewnymi wyjątkami, od realizowanej w ostatniej dekadzie lat 90. XX wieku, polityki wielowektorowości i pozablokowości oraz dążenie władz tego kraju, wspierane przez większość państw Zachodu, do członkostwa w NATO i sprzeciw Rosji wobec udziałowi Ukrainy w tym sojuszu. Autor wskazuje w artykule na najważniejsze etapy zaostrzania się rywalizacji geopolitycznej Rosji i Zachodu o wpływy na Ukrainie w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku. Zdaniem autora, apogeum tej rywalizacji stała się rozpoczęta w lutym 2022 roku inwazja Rosji na Ukrainę. Jest to stanowisko prezentowane od początku wojny na Ukrainie przez zwolenników podejścia realistycznego do wyjaśniania spraw międzynarodowych, w tym m.in. przez Henry Kissingera i Johna Mearsheimera. Zbliżone stanowisko w tej kwestii zajmuje administracja Donalda Trumpa.

Aby zrealizować główny cel badawczy oraz umożliwić udowodnienie przyjętej tezy badawczej, posłużono się metodami badawczymi takimi jak krytyczna analiza literatury przedmiotu, analiza dokumentów, a także rzetelnych źródeł internetowych. W szerokim zakresie wykorzystana została metoda obserwacyjna w odniesieniu do głównych tendencji występujących na obszarze poradzieckim, przede wszystkim na Ukrainie, w okresie pozimnowojennym.

Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu wojny w Ukrainie na globalne bezpieczeństwo energetyczne oraz długofalowe zmiany w geopolityce surowców energetycznych. Pierwsza część artykułu opisuje bezpośrednie skutki wojny dla globalnych rynków energii, w tym zakłócenia w dostawach surowców, gwałtowny wzrost cen oraz reakcje państw i organizacji międzynarodowych. Druga część analizuje długofalowe zmiany w polityce energetycznej krajów, uwzględniając proces dywersyfikacji źródeł energii, rozwój odnawialnych technologii oraz nowe sojusze energetyczne. Ostatnia część poświęcona jest przyszłości globalnego bezpieczeństwa energetycznego, omawiając możliwe scenariusze, w tym długoterminową transformację energetyczną oraz ryzyko przedłużającej się niestabilności rynków. Głównym problemem badawczy sformułowano: W jaki sposób wojna w Ukrainie wpłynęła na globalne bezpieczeństwo energetyczne oraz jakie długoterminowe konsekwencje może mieć dla światowego rynku energii? Postawiona hipoteza zakłada, że konflikt ten przyspieszył proces dywersyfikacji dostaw energii oraz transformację energetyczną, ale jednocześnie w krótkim okresie zwiększył niestabilność rynków i uzależnienie niektórych państw od wysokoemisyjnych paliw kopalnych. W analizie wykorzystano metody teoretyczne, takie jak analiza literatury przedmiotu, dokumentów strategicznych i raportów międzynarodowych organizacji. Głównym wnioskiem jest to, że wojna w Ukrainie stanowi kluczowy punkt zwrotny dla globalnego systemu energetycznego – z jednej strony przyspieszając transformację energetyczną i zmniejszając zależność od rosyjskich surowców, z drugiej strony w krótkim okresie powodując kryzys energetyczny oraz wymuszając tymczasowe zwiększenie wykorzystania paliw kopalnych. Ostateczny kształt nowego ładu energetycznego zależeć będzie od dalszych decyzji politycznych i strategicznych działań państw na rzecz bezpieczeństwa i stabilności dostaw energii.

Celem artykułu jest koncepcyjna analiza wybranych przepisów prawnych dotyczących ochrony prawnej funkcjonariuszy Policji, w szczególności w kontekście ich bezpieczeństwa osobistego. Autor podejmuje próbę oceny wpływu tych regulacji na realizację przez Policję zadań związanych z utrzymaniem ładu, bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W opracowaniu zastosowano metodę analizy dogmatycznoprawnej oraz studia przypadków orzecznictwa sądowego. Przeprowadzono analizę przepisów Kodeksu karnego, w szczególności art. 222 i 223 k.k., w odniesieniu do przestępstw naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza oraz czynnej napaści na jego osobę. Uwzględniono także stanowiska doktryny oraz wybrane wyroki sądów powszechnych i Sądu Najwyższego.

Analiza wykazała, że obowiązujące przepisy prawne zapewniają funkcjonariuszom Policji formalną ochronę prawną, która jest niezbędna dla skutecznego wykonywania przez nich obowiązków służbowych. Stwierdzono również istnienie luk interpretacyjnych i niejednolitości w orzecznictwie, szczególnie w odniesieniu do zakresu pojęć takich jak „czynna napaść” czy „przybrany do pomocy”. Zidentyfikowano również potrzebę dokładniejszego doprecyzowania normatywnego ochrony osobistej funkcjonariuszy.

W kontekście dynamicznie zmieniających się warunków społeczno-prawnych konieczne jest dalsze doskonalenie systemu ochrony prawnej funkcjonariuszy Policji.

Zasadne wydaje się wprowadzenie zmian legislacyjnych zmierzających do wzmocnienia ich bezpieczeństwa osobistego, przy jednoczesnym poszanowaniu praw obywatelskich. Proponowane działania mogą przyczynić się do zwiększenia skuteczności działań Policji oraz wzmocnienia zaufania społecznego wobec instytucji państwowych.

Współczesne technologie bezzałogowych statków powietrznych (BSP) otwierają nowe możliwości w dziedzinie ratownictwa i zarządzania kryzysowego. Celem artykułu jest analiza zastosowania dronów w akcjach ratunkowych, ocena ich skuteczności w różnych scenariuszach kryzysowych oraz identyfikacja barier i ograniczeń w ich implementacji. Problem badawczy sformułowano: W jakim stopniu wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych wpływa na efektywność działań ratowniczych? Odpowiednio do problemu badawczego postawiono hipotezę badawczą, która zakłada, że bezzałogowe statki powietrzne znacząco zwiększają skuteczność działań ratowniczych, skracając czas reakcji, poprawiając dostępność trudno dostępnych terenów i zwiększając bezpieczeństwo ratowników. W badaniu wykorzystane zostały metody teoretyczne, takie jak analiza literatury przedmiotu, przegląd raportów i studiów przypadków dotyczących wykorzystania BSP w ratownictwie, a także analiza porównawcza skuteczności tradycyjnych metod ratunkowych i metod wspomaganych przez drony. Na podstawie przeprowadzonej analizy można wnioskować, że drony stanowią cenne narzędzie wspierające ratownictwo, zwłaszcza w działaniach poszukiwawczych, dostarczaniu pomocy medycznej oraz monitorowaniu obszarów zagrożonych. Ich dalszy rozwój i integracja z systemami ratowniczymi mogą jeszcze bardziej zwiększyć efektywność operacji i poprawić bezpieczeństwo zarówno ratowników, jak i osób poszkodowanych.

Celem badań jest deskrypcja zagadnień wpisanych w społeczny wymiar bezpieczeństwa kulturowego oraz eksplanacja wzajemnych implikacji zachodzących między nim a wymiarem duchowym i materialnym. Badania oparto na jakościowej perspektywie badawczej, której podstawę stanowiła obserwacja bierna oraz analiza źródeł. Analizie poddano publikacje dotyczące wielowymiarowego uczestnictwa w kulturze i aktywności kulturalnej ludzi w realnym i wirtualnym wymiarze. Rezultaty: obserwacja stylów życia oraz praktyk kulturalnych nowoczesnych społeczeństw ukazuje zmianę i odejście od tradycyjnych form spędzania wolnego czasu, unikania „konsumpcji” dobrodziejstw kultury elitarnej (wysokiej), na rzecz produktów pop kultury podawanej we względnie zunifikowanej, prostej i dostępnej dla każdego formie. Natomiast kultura społeczna rozumiana jako komponent bezpieczeństwa kulturowego, zmienia trajektorie badawcze w kierunku coraz to bardziej ujednoliconej publiczności i jednocześnie wymagającej publiczności. Wyniki: badania nad społecznym wymiarem bezpieczeństwa kulturowego wymagają holistycznego podejścia opartego na integracji wymiaru społecznego kultury z duchowym i materialnym. Zmiany w stylach życia i praktykach kulturalnych wskazują, że zmienia się świat wartości nowoczesnych społeczeństw. Tradycyjne formy partycypacji kulturalnej pozostają trwałe w przypadku tradycji, obyczajów i kultywowania świąt, a także w odniesieniu do pamięci historycznej. Zmienia się natomiast skłonność do uczestnictwa w kulturze wymiaru instytucjonalnego (w tym w kulturze elitarnej), na rzec taniej oferty e-kultury, często „konsumowanej” w układzie udomowionym.

Celem artykułu jest ocena skuteczności systemu optoelektronicznego w klasyfikacji i identyfikacji obrazów linii papilarnych. Autorzy sformułowali problem badawczy w postaci: Czy system optoelektroniczny bazujący na ekstraktorze cech charakterystycznych w postaci detektora pierścieniowo-klinowego i klasyfikatora w postaci sztucznej sieci neuronowej umożliwia efektywną klasyfikację i identyfikację obrazów odcisków palców? Stosownie do postawionego problemu badawczego sformułowano hipotezę badawcza, która zakłada, że zastosowane unikatowe podzespoły (klasyfikator i ekstraktor cech charakterystycznych) w systemie optoelektronicznym gwarantują niski poziom błędów klasyfikacji obrazów odcisków palców. Autorzy zaproponowali nowe narzędzie informatyczne (falkowy fraktalnego wymiar) do automatycznej klasyfikacji obrazów linii papilarnych w oparciu o analizę tekstury. Falkowy fraktalny wymiar oferuje nowy i obiecujący sposób miary cech charakterystycznych tekstur linii papilarnych. Jego dobra zdolność odróżniania granic między teksturami to wskazówka, że złożoności we właściwościach tekstury mogą być łatwo pokonane. Zaprezentowano system optoelektroniczny o nowych możliwościach identyfikacji osób bazujący na oryginalnym klasyfikatorze i ekstraktorze cech charakterystycznych obrazów odcisków palców.

Wprowadzenie nowej ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej stwarza zarówno szanse, jak i wyzwania dla organizacji pozarządowych (NGO). Artykuł analizuje konsekwencje nowych regulacji, badając ich wpływ na działalność NGO oraz ich rolę w systemie ochrony ludności. W pierwszej części opisano główne założenia ustawy, dotychczasowej roli NGO w ochronie ludności oraz zmian wynikających z nowych regulacji. Następnie dokonano analizy nowych możliwości (np. dostęp do zasobów) oraz wyzwań (biurokratyzacja, ograniczenie autonomii) wynikających z regulacji. Następnie przedstawiono scenariusze rozwoju NGO, kluczowych kompetencji adaptacyjnych oraz znaczenia współpracy międzysektorowej. Celem artykułu jest identyfikacja możliwości adaptacji NGO w zmieniającym się otoczeniu prawnym. Problem badawczy sformułowano: Jak nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wpływa na funkcjonowanie organizacji pozarządowych? Hipotezę badawczą sformułowano: nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadza zarówno szanse (finansowanie, integracja z systemem), jak i wyzwania (biurokratyzacja, ograniczenie autonomii), które wymagają profesjonalizacji i współpracy międzysektorowej jako kluczowych strategii przystosowawczych NGO. W celu odpowiedzi na badanie badawcze wykorzystano metody badawcze, takie jak analiza literatury, w tym publikacji dotyczących działalności organizacji pozarządowych oraz analizy aktów prawnych, a także rzetelnych źródeł internetowych.

Celem artykułu jest analiza postaw prospołecznych w procesie antywiktymizacji. Te postawy są nabywane przez kształtowanie treści, charakteru, doświadczeń emocjonalnych, społecznych i poznawczych, jak i dostarczenie jednostce sposobu opracowywania tych doświadczeń. W literaturze przedmiotu występuje podział na trzy typy altruizmu z uwagi na rodzaj motywacji będącej źródłem świadczenia na rzecz drugiego człowieka. Wyróżniono różne formy altruizmu, a mianowicie altruizm oparty na motywacji egocentrycznej, empatycznej, normatywnej. Kształtowanie bezinteresownego i świadomego wspomagania innych, uznaje się za jeden z zasadniczych celów wychowania. Znaczenie altruizmu w wychowaniu jest ogromne, a uzasadnieniem tego stwierdzenia może być przekonanie o tym, iż altruizm jest miarą wartości człowieka. Postawy prospołeczne, a w szczególności altruizm mogą stanowić przeciwwagę dla zwiększającego się poczucia osamotnienia wśród ludzi, lekceważenia ich problemów, okazywania wrogości i pogardy. Grupy społeczne, w których czynienie dobra jest powszechną i bezinteresowną praktyką, mają więcej szans w zmaganiach o byt, aniżeli społeczności, w których każdy dba wyłącznie o siebie samego. Kształtowanie osobowości młodego człowieka, w duchu altruizmu umożliwi mu dokonywanie w przyszłości właściwych wyborów moralnych. Przekonując o potrzebie kształtowania postaw prospołecznych w wychowaniu, należy zauważyć także, iż dają one możliwość samorealizacji, rozumianej jako proces samodoskonalenia oraz aktualizacji siebie. Mając na uwadze indywidualne determinanty zachowań motywowanych prospołecznie brano m.in. pod uwagę rolę płci w przejawianiu tych zachowań. Badania przeprowadzane z udziałem dzieci nie wykazały istotnych różnic w takich zachowaniach pomiędzy chłopcami a dziewczętami. Wśród czynników społecznych mających wpływ na przejawianie zachowań prospołecznych u dzieci i młodzieży, należy wymienić przede wszystkim rodzinę i szkołę. W tych dwóch ważnych środowiskach dokonuje się, bowiem jakże ważny proces socjalizacji, która jest złożonym procesem uczenia się w wyniku, którego człowiek staje się istotą społeczną, członkiem danego społeczeństwa i reprezentantem danej kultury. Socjalizacja ta przebiega w atmosferze nasyconej uczuciami, toteż jej znaczenie jest ogromne a rezultaty są odczuwalne na przestrzeni dalszego życia. Bliska więź emocjonalna łącząca dziecko z rodzicami sprawia, iż przejmuje ono i uwewnętrznia ich sposób widzenia świata, wzory zachowań, postawy i wartości. Nauka okazuje się najbardziej przydatna w sytuacji, gdy jednostka musi podjąć określoną decyzję i dokonać wyboru. W oparciu o założenia teorii rozwoju rozumowania moralnego L. Kohlberga próbowano wykazać, iż jest możliwe stymulowanie tegoż rozwoju. Jeden z programów stymulowania rozwoju myślenia moralnego odwoływał się do metody wywoływania przez nauczyciela-wychowawcę dyskusji nad hipotetycznymi problemami moralnymi. W stymulacji rozwoju rozumowania moralnego wykorzystuje się m.in. metodę uświadamiania wartości. Polega ona na wykonywaniu przez uczniów zaproponowanych przez wychowawcę zadań, takich jak m.in. sporządzanie listy ulubionych czynności, a następnie zastanawianie się, które z nich są: wykonywane samotnie lub z udziałem innych osób; wymagają planowania; są najczęściej wykonywane. Wykonywanie tych zadań ułatwia poznawanie własnego systemu wartości. Inną formą oddziaływania wychowawczego odwołującego się, podobnie jak w przypadku identyfikacji, do mechanizmu naśladowania jest modelowanie. Modelowanie w mniejszym niż identyfikacja stopniu, opiera się na silnych pozytywnych emocjach, w większym natomiast na autorytecie, jaki posiada u wychowanka wychowawca pełniący funkcję wzorca zachowań. Modelowanie polega na dostarczaniu wychowankowi sposobności do obserwacji wychowawczo pożądanych zachowań innych osób, w tym przede wszystkim, samego wychowawcy. Do bardziej złożonych form oddziaływań wychowawczych należą metody zadaniowe polegające na tym, iż nauczyciel tworzy lub wykorzystuje spontanicznie pojawiające się sytuacje w celu skłonienia ucznia do podjęcia wychowawczo pożądanych działań. Ogólnie można stwierdzić, iż realizacja celów wychowawczych ma istotne znaczenie z punktu widzenia antywiktymizacji i antykryminalizacji. W przypadku starszej młodzieży duże znaczenie w kształtowaniu postaw prospołecznych ma udział w wolontariacie. Chociaż brakuje oficjalnej definicji terminu „wolontariat”, lecz ogólnie rozumie się go jako wszystkie rodzaje formalnej lub nieformalnej działalności podejmowanej indywidualnie z własnego wyboru i bez dążenia do korzyści finansowych, która przyczynia się do wspólnego dobra. Znaczenie wolontariatu jest podkreślane na forum Unii Europejskiej. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny w opinii zatytułowanej „Wolontariusze – obywatele budujący przyszłość Europy” z 6 kwietnia 2022 roku podkreśla, że podczas debaty na temat przyszłości Europy decydenci muszą mieć świadomość, że przyszłość Europy będą kształtować nie tylko politycy i instytucje, w tym organizacje społeczeństwa obywatelskiego, lecz również miliony obywatelek i obywateli – wolontariuszy.

Charakteryzując teoretyczne i praktyczne determinanty problemów związanych z zabezpieczeniem środków finansowych gromadzonych przez obywateli na kontach bankowych, zidentyfikowano istotne wyzwania wynikające zarówno z niedoskonałości obowiązujących regulacji prawnych, jak i z niedostatecznego wdrażania istniejących procedur. Szczególnym problemem są przypadki, w których procedury te nie nadążają za dynamicznie zmieniającymi się zagrożeniami w sektorze finansowym, co generuje ryzyko utraty środków przez obywateli oraz osłabia ich poczucie bezpieczeństwa finansowego. Celem artykułu jest szczegółowa analiza teoretycznych i praktycznych uwarunkowań związanych z ochroną środków finansowych obywateli zgromadzonych na kontach bankowych, przy jednoczesnym zidentyfikowaniu problemów oraz ocenie skuteczności obowiązujących procedur prawnych. Autorzy dążą także do przedstawienia działań, które mogłyby przyczynić się do zwiększenia poziomu ochrony lokat bankowych i odbudowy zaufania obywateli do systemu bankowego. Ochrona środków finansowych na kontach bankowych wymaga istotnych zmian w zakresie obowiązujących przepisów oraz pełniejszego wdrażania mechanizmów zabezpieczających. Niedoskonałości w tym obszarze prowadzą do zwiększonego ryzyka dla mienia obywateli oraz podważają stabilność sektora finansowego. W niniejszym artykule postawiono hipotezę badawczą: skuteczna ochrona lokat bankowych, oparta na aktualnych i efektywnie wdrażanych procedurach prawnych, znacząco przyczynia się do wzrostu poczucia bezpieczeństwa społecznego oraz odbudowy zaufania obywateli do sektora finansowego. Zidentyfikowano kluczowe determinanty teoretyczne i praktyczne związane z ochroną środków finansowych obywateli. Szczegółowo oceniono skuteczność obowiązujących procedur prawnych regulujących postępowanie z depozytami bankowymi, wykazując zarówno ich mocne strony, jak i niedociągnięcia. Wskazano na potrzebę wdrażania działań przewidzianych prawem, które wzmocnią ochronę mienia obywateli w formie lokat bankowych i ograniczą potencjalne ryzyka. Podkreślono, że sprawne funkcjonowanie mechanizmów ochrony lokat bankowych stanowi fundament budowania zaufania społecznego wobec sektora finansowego i struktur państwowych. Wnioski artykułu wskazują na konieczność nie tylko modernizacji przepisów, ale również ich konsekwentnej implementacji, co umożliwi lepsze zabezpieczenie interesów obywateli w dynamicznie zmieniających się warunkach rynkowych.

Artykuł pt. Prawne uwarunkowania nabywania nieruchomości przez cudzoziemców: mechanizmy ochrony interesów i analiza przepisów poświęcony jest analizie bezpieczeństwa prawnego transakcji zakupu nieruchomości przez cudzoziemców. Jego głównym celem jest zbadanie regulacji prawnych związanych z tym procesem oraz wskazanie mechanizmów ochrony interesów nabywców. Przedmiotem analizy jest zestaw norm prawnych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych, które określają warunki nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. W artykule autorzy dokonują przeglądu wymogów administracyjnych, takich jak obowiązek uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz analizują ich wpływ na bezpieczeństwo prawne transakcji. Hipotezą badawczą pracy jest założenie, że przestrzeganie przepisów prawa i skuteczna ochrona interesów prawnych cudzoziemców, mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilności i legalności procesów zakupu nieruchomości.

Artykuł omawia różnice w traktowaniu cudzoziemców w zależności od kraju ich pochodzenia oraz analizuje wpływ międzynarodowych umów i regulacji unijnych na proces nabywania nieruchomości. Podkreślono również znaczenie umów notarialnych jako kluczowego narzędzia ochrony praw nabywców oraz konieczność dokładnej weryfikacji stanu prawnego nieruchomości. Wskazano na istotną rolę notariuszy i prawników w procesie zapewniania zgodności transakcji z przepisami prawa. W końcowej części przedstawiono wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia oraz potencjalne konsekwencje prawne wynikające z naruszenia regulacji. Całość podkreśla złożoność procesu i znaczenie przestrzegania prawa jako warunku koniecznego dla zapewnienia bezpieczeństwa prawnego inwestycji w nieruchomości przez cudzoziemców.

W artykule podjęto próbę analitycznej oceny skutków nowelizacji polskiego prawa karnego w kontekście pozycji procesowej pokrzywdzonego. Szczególny nacisk położono na zmiany wprowadzone w 2015 roku w art. 46 Kodeksu karnego oraz na dodanie art. 244c w roku 2023. Celem badania jest ustalenie, czy wskazane modyfikacje legislacyjne przyczyniły się do realnego wzmocnienia pozycji osób pokrzywdzonych przestępstwem w zakresie dochodzenia roszczeń majątkowych w ramach postępowania karnego. Przedmiotem rozważań jest zatem ewolucja instytucji obowiązku naprawienia szkody oraz efektywność egzekucji środków kompensacyjnych orzekanych przez sądy karne. W opracowaniu zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, umożliwiającą szczegółową analizę obowiązujących przepisów prawa karnego materialnego. Przedmiotem badania stały się art. 46 oraz art. 244c Kodeksu karnego, ze szczególnym uwzględnieniem ich praktycznego zastosowania w działalności sądowej i prokuratorskiej. Ponadto wykorzystano analizę danych statystycznych dotyczących liczby orzeczeń nakładających środki kompensacyjne oraz liczby i wyników postępowań przygotowawczych wszczynanych na podstawie art. 244c k.k., co pozwoliło na ocenę skuteczności nowego instrumentu prawnego. Rezultaty – nowelizacja art. 46 k.k. z 2015 roku przyczyniła się do wzmocnienia funkcji kompensacyjnej obowiązku naprawienia szkody, nadając jej charakter wyłącznie odszkodowawczy. Tym samym ułatwiono ofiarom przestępstw dochodzenie roszczeń cywilnych w ramach postępowania karnego. Wprowadzenie art. 244c k.k., penalizującego uchylanie się od wykonania środka kompensacyjnego, stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia skuteczności egzekucji orzeczonych środków. Niemniej jednak, praktyczne zastosowanie tej normy napotyka na trudności dowodowe, zwłaszcza w zakresie wykazania umyślności działania sprawcy, co może ograniczać jej skuteczność i efektywność. Wnioski – przeprowadzone analizy wskazują, że zmiany legislacyjne w zakresie środków kompensacyjnych wykazują potencjał w kierunku zwiększenia ochrony interesów majątkowych pokrzywdzonych. Jednakże art. 244c k.k., mimo swojej doniosłości normatywnej i prewencyjnego charakteru, może być wykorzystywany instrumentalnie i napotykać na poważne trudności w praktyce orzeczniczej. W szczególności problematyczne może być przypisanie sprawcy winy umyślnej w przypadkach uchylania się od wykonania obowiązku kompensacyjnego. W świetle powyższego niezbędne wydaje się dalsze monitorowanie praktyki stosowania nowych przepisów oraz rozważenie ewentualnych korekt legislacyjnych mających na celu zwiększenie ich efektywności.

Celem badawczym artykułu jest analiza roli współpracy międzynarodowej w przeciwdziałaniu globalnym zagrożeniom oraz ocena skuteczności podejmowanych działań. W pierwszej części przedstawiona została rola organizacji międzynarodowych w zapewnianiu bezpieczeństwa globalnego, ze szczególnym uwzględnieniem ich struktur, inicjatyw oraz skuteczności podejmowanych działań. Druga część koncentruje się na współpracy regionalnej i bilateralnej, analizując jej wpływ na stabilizację regionów oraz skuteczność podejmowanych działań w kontekście geopolitycznych wyzwań. Ostatnia część identyfikuje kluczowe bariery dla efektywnej współpracy międzynarodowej, a także wskazuje perspektywy jej rozwoju w kontekście dynamicznych zmian globalnych. Problem badawczy sformułowano: Jakie są główne wyzwania i perspektywy rozwoju współpracy międzynarodowej w zwalczaniu zagrożeń globalnych? Hipoteza badawcza zakłada: Skuteczność współpracy międzynarodowej w zakresie zwalczania zagrożeń globalnych jest ograniczona przez rozbieżności polityczne, brak jednolitych regulacji oraz niedostateczne zasoby, jednak rozwój technologii oraz wzmacnianie regionalnych i globalnych mechanizmów koordynacyjnych mogą przyczynić się do jej usprawnienia. Zastosowano metody badawcze takie jak analiza literatury przedmiotu, metoda systemowa, podejście porównawcze oraz studium przypadku wybranych organizacji i inicjatyw międzynarodowych.

Celem badań było zidentyfikowanie i ocena skuteczności instrumentów prawnych oraz operacyjnych stosowanych w ochronie granic wewnętrznych i zewnętrznych strefy Schengen, ze szczególnym uwzględnieniem doświadczeń Polski. Zastosowane metody badawcze ułatwiły weryfikację postawionej hipotezy o tym, że harmonizacja przepisów oraz stosowanie zaawansowanych procedur operacyjnych, przyczynia się do zwiększenia skuteczności ochrony granic wewnętrznych i zewnętrznych strefy Schengen, przy jednoczesnym poszanowaniu praw cudzoziemców. W badaniach zastosowano metodę badania dokumentów i raportów instytucji europejskich i międzynarodowych, metodę analizy i krytyki piśmiennictwa, a także metodę obserwacyjną.

Wyniki wykazały, że harmonizacja przepisów w ramach Schengen usprawniła przepływ osób, lecz w obszarze zewnętrznej kontroli granicznej nadal występują rozbieżności w interpretacji procedur. Przeanalizowano problematykę ochrony granic w Europie w kontekście funkcjonowania strefy Schengen. Omówiono prawne i teoretyczne podstawy funkcjonowania granic oraz ich współczesne funkcje. Szczególną uwagę poświęcono zagadnieniu ochrony granicy Rzeczypospolitej Polskiej, w tym zasadom jej przekraczania, a także kluczowym aktom prawnym regulującym te kwestie. Zaprezentowano podstawy prawne funkcjonowania strefy Schengen, uwzględniając charakterystykę oraz rolę kontroli granicznej w zapewnieniu bezpieczeństwa państwa. Ponadto przeanalizowano problematykę ochrony cudzoziemców w Polsce, wskazując formy tej ochrony oraz obowiązujące regulacje prawne. W zakończeniu przedstawiono syntetyczną analizę ochrony granic zewnętrznych Unii Europejskiej w kontekście wyzwań związanych z nielegalną migracją.

Artykuł poświęcony jest analizie pojęcia bezpieczeństwa w obliczu toczącego się konfliktu zbrojnego na terytorium Ukrainy. Samo pojęcie bezpieczeństwa jest bardzo pojemne, jednak w dobie wojny w Ukrainie zmienia się diametralnie podejście do niektórych zagrożeń. Należy również pamiętać, że oprócz zagrożeń militarnych jesteśmy narażeni na ryzyka wynikające z niewłaściwego funkcjonowania infrastruktury krytycznej. Za przykład może posłużyć zjawisko powodzi, które wystąpiło ostatnio na południowym obszarze Polski. Powyższe obrazuje, że mamy do czynienia z równoległym występowaniem zagrożeń zarówno militarnych, jak i niemilitarnych. W artykule przedstawione zostają rekomendacje dotyczące przyszłych działań, mających na celu skuteczniejsze minimalizowanie kwestii zagrożeń bezpieczeństwa. W ramach omawianego tematu sformułowano problem badawczy: Jakie są główne zagrożenia dla bezpieczeństwa Polski, wynikające zarówno z zagrożeń militarnych i niemilitarnych? Na tak postawione pytanie sformułowano hipotezę: Główne kwestie dla bezpieczeństwa Polski wynikające z zagrożeń militarnych i niemilitarnych generują wzrost przestępczości granicznej (kryminalnej) oraz wzrost przestępstw na tle rabunkowym. W celu odpowiedzi na pytanie problemowe posłużono się metodami badawczymi, takimi jak krytyczna analiza literatury, analiza aktów prawnych i dokumentów, stron internetowych oraz statystyk Komendy Głównej Straży Granicznej, Komendy Głównej Policji czy Komendy Głównej Państwowej Straży Pożarnej.

Artykuł analizuje czynniki, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu wojny z Ukrainą. Wskazuje na złożoność tej decyzji, uwzględniając zarówno czynniki wewnętrzne, jak i zewnętrzne, które kształtowały politykę Kremla w okresie przed wybuchem konfliktu. Rosja postrzegała rozszerzanie się NATO na wschód oraz dążenia Ukrainy do integracji z Zachodem jako zagrożenie dla swojej strefy wpływów. Kreml obawiał się, że Ukraina, będąca strategicznie ważnym państwem, może stać się przyczółkiem Zachodu na granicach Rosji, co naruszałoby równowagę sił w regionie.

Celem artykułu jest analiza czynników, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu wojny z Ukrainą, a także zrozumienie, jak te czynniki współdziałały i kształtowały przebieg konfliktu. W publikacji poszukuję odpowiedzi na problem badawczy o następującej treści: jakie czynniki wpłynęły na decyzję Kremla o rozpoczęciu wojny z Ukrainą? Dokonując analizy kluczowych determinantów, które wpłynęły na decyzję Rosji o rozpoczęciu konfliktu z Ukrainą, oparłem się na badaniach historyków, wojskowych, politologów i analityków, aby lepiej zrozumieć tło tej tragicznej wojny. W celu kompleksowego zrozumienia uwarunkowań konfliktu, artykuł opiera się na metodologii wieloaspektowej, która łączy analizy jakościowe i ilościowe. Przyjęta przeze mnie metodologia obejmuje analizę źródeł literackich i dokumentów, analizę polityczno-strategiczną, metodologię porównawczą, analizę danych empirycznych oraz wywiady i opinie ekspertów, stanowiące wtórne źródło przeprowadzonej analizy.

Rosyjski przywódca, przed rozpoczęciem pełnoskalowej inwazji na Ukrainę, wykorzystał wojenną retorykę do wzmocnienia swojego autorytetu, w tym potrzebę wzmocnienia wizerunku władzy i odwrócenia uwagi społeczeństwa od problemów gospodarczych oraz wewnętrznych napięć politycznych. Istotne są także czynniki historyczne – w tym narracja o Ukrainie jako części „rosyjskiego świata” – oraz dążenie do odbudowy wpływów w regionie.

Analiza czynników prowadzących do wybuchu wojny ukazuje skomplikowaną złożoność przyczyn tego konfliktu, w których znaczącą rolę odgrywały zarówno elementy wewnętrzne, jak i zewnętrzne. To także historyczne pretensje, geopolityczne obawy i wcześniejsze działania związane z Krymem i Donbasem. Właściwa interpretacja tych czynników jest kluczowa dla pełniejszego zrozumienia konfliktu i jego globalnych implikacji. Rosja postrzega działania Zachodu jako zagrożenie dla swojej pozycji, co przyczyniło się do dążeń do wzmocnienia swojej strefy wpływów. Równie istotny wpływ miały wewnętrzne potrzeby polityczne Kremla, który wykorzystał konflikt jako środek do wzmocnienia władzy i zjednoczenia społeczeństwa wokół wspólnego wroga. Wnioskiem płynącym z analizy źródeł jest zatem to, że konflikt rosyjsko-ukraiński to wynik skumulowanych, wieloletnich napięć o podłożu geopolitycznym, historycznym i wewnętrznym, które doprowadziły do eskalacji przemocy.

Jedną z kluczowych kwestii, od których uzależnione jest zakończenie wojny na Ukrainie i wprowadzenie w tym kraju, mniej lub bardziej trwałych regulacji pokojowych, jest udzielenie odpowiedzi na pytanie: Jakie były główne przyczyny agresji Rosji na Ukrainę, która rozpoczęła się w dniu 24 lutego 2022 roku? Rosnące w kolejnych latach wsparcie militarne, obok ekonomicznego i politycznego, ze strony USA, Wielkiej Brytanii, Niemiec, Francji, Polski i innych państw zachodnich sprawiło, że coraz częściej zaczęła pojawiać się opinia, że wojna na Ukrainie jest nie tylko wojną rosyjsko-ukraińską, ale także zastępczą wojną Zachodu z Rosją (proxy war). Stanowisko takie prezentują także przedstawiciele obecnej administracji amerykańskiej prezydenta Donalda Trumpa.

Celem badawczym opracowania jest wskazanie na najważniejsze stanowiska występujące zarówno w literaturze z zakresu spraw międzynarodowych, jak i w polityce zagranicznej państw, głównie Rosji, Ukrainy oraz Stanów Zjednoczonych i innych państw zachodnich, dotyczące czynników sprawczych wojny na Ukrainie. Teza badawcza artykułu zawiera się w stwierdzeniu, że u podstaw konfliktu zbrojnego na Ukrainie znajduje się zaostrzająca się od kilku dziesięcioleci rywalizacja geopolityczna o wpływy w tym kraju, z jednej strony Rosji, z drugiej zaś, Stanów Zjednoczonych oraz państw członkowskich NATO i UE. Najbardziej konfliktogennym elementem tej rywalizacji było odejście Ukrainy, z pewnymi wyjątkami, od realizowanej w ostatniej dekadzie lat 90. XX wieku, polityki wielowektorowości i pozablokowości oraz dążenie władz tego kraju, wspierane przez większość państw Zachodu, do członkostwa w NATO i sprzeciw Rosji wobec udziałowi Ukrainy w tym sojuszu. Autor wskazuje w artykule na najważniejsze etapy zaostrzania się rywalizacji geopolitycznej Rosji i Zachodu o wpływy na Ukrainie w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku. Zdaniem autora, apogeum tej rywalizacji stała się rozpoczęta w lutym 2022 roku inwazja Rosji na Ukrainę. Jest to stanowisko prezentowane od początku wojny na Ukrainie przez zwolenników podejścia realistycznego do wyjaśniania spraw międzynarodowych, w tym m.in. przez Henry Kissingera i Johna Mearsheimera. Zbliżone stanowisko w tej kwestii zajmuje administracja Donalda Trumpa.

Aby zrealizować główny cel badawczy oraz umożliwić udowodnienie przyjętej tezy badawczej, posłużono się metodami badawczymi takimi jak krytyczna analiza literatury przedmiotu, analiza dokumentów, a także rzetelnych źródeł internetowych. W szerokim zakresie wykorzystana została metoda obserwacyjna w odniesieniu do głównych tendencji występujących na obszarze poradzieckim, przede wszystkim na Ukrainie, w okresie pozimnowojennym.

Celem niniejszego artykułu jest analiza wpływu wojny w Ukrainie na globalne bezpieczeństwo energetyczne oraz długofalowe zmiany w geopolityce surowców energetycznych. Pierwsza część artykułu opisuje bezpośrednie skutki wojny dla globalnych rynków energii, w tym zakłócenia w dostawach surowców, gwałtowny wzrost cen oraz reakcje państw i organizacji międzynarodowych. Druga część analizuje długofalowe zmiany w polityce energetycznej krajów, uwzględniając proces dywersyfikacji źródeł energii, rozwój odnawialnych technologii oraz nowe sojusze energetyczne. Ostatnia część poświęcona jest przyszłości globalnego bezpieczeństwa energetycznego, omawiając możliwe scenariusze, w tym długoterminową transformację energetyczną oraz ryzyko przedłużającej się niestabilności rynków. Głównym problemem badawczy sformułowano: W jaki sposób wojna w Ukrainie wpłynęła na globalne bezpieczeństwo energetyczne oraz jakie długoterminowe konsekwencje może mieć dla światowego rynku energii? Postawiona hipoteza zakłada, że konflikt ten przyspieszył proces dywersyfikacji dostaw energii oraz transformację energetyczną, ale jednocześnie w krótkim okresie zwiększył niestabilność rynków i uzależnienie niektórych państw od wysokoemisyjnych paliw kopalnych. W analizie wykorzystano metody teoretyczne, takie jak analiza literatury przedmiotu, dokumentów strategicznych i raportów międzynarodowych organizacji. Głównym wnioskiem jest to, że wojna w Ukrainie stanowi kluczowy punkt zwrotny dla globalnego systemu energetycznego – z jednej strony przyspieszając transformację energetyczną i zmniejszając zależność od rosyjskich surowców, z drugiej strony w krótkim okresie powodując kryzys energetyczny oraz wymuszając tymczasowe zwiększenie wykorzystania paliw kopalnych. Ostateczny kształt nowego ładu energetycznego zależeć będzie od dalszych decyzji politycznych i strategicznych działań państw na rzecz bezpieczeństwa i stabilności dostaw energii.

Celem artykułu jest koncepcyjna analiza wybranych przepisów prawnych dotyczących ochrony prawnej funkcjonariuszy Policji, w szczególności w kontekście ich bezpieczeństwa osobistego. Autor podejmuje próbę oceny wpływu tych regulacji na realizację przez Policję zadań związanych z utrzymaniem ładu, bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W opracowaniu zastosowano metodę analizy dogmatycznoprawnej oraz studia przypadków orzecznictwa sądowego. Przeprowadzono analizę przepisów Kodeksu karnego, w szczególności art. 222 i 223 k.k., w odniesieniu do przestępstw naruszenia nietykalności cielesnej funkcjonariusza oraz czynnej napaści na jego osobę. Uwzględniono także stanowiska doktryny oraz wybrane wyroki sądów powszechnych i Sądu Najwyższego.

Analiza wykazała, że obowiązujące przepisy prawne zapewniają funkcjonariuszom Policji formalną ochronę prawną, która jest niezbędna dla skutecznego wykonywania przez nich obowiązków służbowych. Stwierdzono również istnienie luk interpretacyjnych i niejednolitości w orzecznictwie, szczególnie w odniesieniu do zakresu pojęć takich jak „czynna napaść” czy „przybrany do pomocy”. Zidentyfikowano również potrzebę dokładniejszego doprecyzowania normatywnego ochrony osobistej funkcjonariuszy.

W kontekście dynamicznie zmieniających się warunków społeczno-prawnych konieczne jest dalsze doskonalenie systemu ochrony prawnej funkcjonariuszy Policji.

Zasadne wydaje się wprowadzenie zmian legislacyjnych zmierzających do wzmocnienia ich bezpieczeństwa osobistego, przy jednoczesnym poszanowaniu praw obywatelskich. Proponowane działania mogą przyczynić się do zwiększenia skuteczności działań Policji oraz wzmocnienia zaufania społecznego wobec instytucji państwowych.

Współczesne technologie bezzałogowych statków powietrznych (BSP) otwierają nowe możliwości w dziedzinie ratownictwa i zarządzania kryzysowego. Celem artykułu jest analiza zastosowania dronów w akcjach ratunkowych, ocena ich skuteczności w różnych scenariuszach kryzysowych oraz identyfikacja barier i ograniczeń w ich implementacji. Problem badawczy sformułowano: W jakim stopniu wykorzystanie bezzałogowych statków powietrznych wpływa na efektywność działań ratowniczych? Odpowiednio do problemu badawczego postawiono hipotezę badawczą, która zakłada, że bezzałogowe statki powietrzne znacząco zwiększają skuteczność działań ratowniczych, skracając czas reakcji, poprawiając dostępność trudno dostępnych terenów i zwiększając bezpieczeństwo ratowników. W badaniu wykorzystane zostały metody teoretyczne, takie jak analiza literatury przedmiotu, przegląd raportów i studiów przypadków dotyczących wykorzystania BSP w ratownictwie, a także analiza porównawcza skuteczności tradycyjnych metod ratunkowych i metod wspomaganych przez drony. Na podstawie przeprowadzonej analizy można wnioskować, że drony stanowią cenne narzędzie wspierające ratownictwo, zwłaszcza w działaniach poszukiwawczych, dostarczaniu pomocy medycznej oraz monitorowaniu obszarów zagrożonych. Ich dalszy rozwój i integracja z systemami ratowniczymi mogą jeszcze bardziej zwiększyć efektywność operacji i poprawić bezpieczeństwo zarówno ratowników, jak i osób poszkodowanych.

Celem badań jest deskrypcja zagadnień wpisanych w społeczny wymiar bezpieczeństwa kulturowego oraz eksplanacja wzajemnych implikacji zachodzących między nim a wymiarem duchowym i materialnym. Badania oparto na jakościowej perspektywie badawczej, której podstawę stanowiła obserwacja bierna oraz analiza źródeł. Analizie poddano publikacje dotyczące wielowymiarowego uczestnictwa w kulturze i aktywności kulturalnej ludzi w realnym i wirtualnym wymiarze. Rezultaty: obserwacja stylów życia oraz praktyk kulturalnych nowoczesnych społeczeństw ukazuje zmianę i odejście od tradycyjnych form spędzania wolnego czasu, unikania „konsumpcji” dobrodziejstw kultury elitarnej (wysokiej), na rzecz produktów pop kultury podawanej we względnie zunifikowanej, prostej i dostępnej dla każdego formie. Natomiast kultura społeczna rozumiana jako komponent bezpieczeństwa kulturowego, zmienia trajektorie badawcze w kierunku coraz to bardziej ujednoliconej publiczności i jednocześnie wymagającej publiczności. Wyniki: badania nad społecznym wymiarem bezpieczeństwa kulturowego wymagają holistycznego podejścia opartego na integracji wymiaru społecznego kultury z duchowym i materialnym. Zmiany w stylach życia i praktykach kulturalnych wskazują, że zmienia się świat wartości nowoczesnych społeczeństw. Tradycyjne formy partycypacji kulturalnej pozostają trwałe w przypadku tradycji, obyczajów i kultywowania świąt, a także w odniesieniu do pamięci historycznej. Zmienia się natomiast skłonność do uczestnictwa w kulturze wymiaru instytucjonalnego (w tym w kulturze elitarnej), na rzec taniej oferty e-kultury, często „konsumowanej” w układzie udomowionym.

Celem artykułu jest ocena skuteczności systemu optoelektronicznego w klasyfikacji i identyfikacji obrazów linii papilarnych. Autorzy sformułowali problem badawczy w postaci: Czy system optoelektroniczny bazujący na ekstraktorze cech charakterystycznych w postaci detektora pierścieniowo-klinowego i klasyfikatora w postaci sztucznej sieci neuronowej umożliwia efektywną klasyfikację i identyfikację obrazów odcisków palców? Stosownie do postawionego problemu badawczego sformułowano hipotezę badawcza, która zakłada, że zastosowane unikatowe podzespoły (klasyfikator i ekstraktor cech charakterystycznych) w systemie optoelektronicznym gwarantują niski poziom błędów klasyfikacji obrazów odcisków palców. Autorzy zaproponowali nowe narzędzie informatyczne (falkowy fraktalnego wymiar) do automatycznej klasyfikacji obrazów linii papilarnych w oparciu o analizę tekstury. Falkowy fraktalny wymiar oferuje nowy i obiecujący sposób miary cech charakterystycznych tekstur linii papilarnych. Jego dobra zdolność odróżniania granic między teksturami to wskazówka, że złożoności we właściwościach tekstury mogą być łatwo pokonane. Zaprezentowano system optoelektroniczny o nowych możliwościach identyfikacji osób bazujący na oryginalnym klasyfikatorze i ekstraktorze cech charakterystycznych obrazów odcisków palców.

Wprowadzenie nowej ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej stwarza zarówno szanse, jak i wyzwania dla organizacji pozarządowych (NGO). Artykuł analizuje konsekwencje nowych regulacji, badając ich wpływ na działalność NGO oraz ich rolę w systemie ochrony ludności. W pierwszej części opisano główne założenia ustawy, dotychczasowej roli NGO w ochronie ludności oraz zmian wynikających z nowych regulacji. Następnie dokonano analizy nowych możliwości (np. dostęp do zasobów) oraz wyzwań (biurokratyzacja, ograniczenie autonomii) wynikających z regulacji. Następnie przedstawiono scenariusze rozwoju NGO, kluczowych kompetencji adaptacyjnych oraz znaczenia współpracy międzysektorowej. Celem artykułu jest identyfikacja możliwości adaptacji NGO w zmieniającym się otoczeniu prawnym. Problem badawczy sformułowano: Jak nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wpływa na funkcjonowanie organizacji pozarządowych? Hipotezę badawczą sformułowano: nowa ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej wprowadza zarówno szanse (finansowanie, integracja z systemem), jak i wyzwania (biurokratyzacja, ograniczenie autonomii), które wymagają profesjonalizacji i współpracy międzysektorowej jako kluczowych strategii przystosowawczych NGO. W celu odpowiedzi na badanie badawcze wykorzystano metody badawcze, takie jak analiza literatury, w tym publikacji dotyczących działalności organizacji pozarządowych oraz analizy aktów prawnych, a także rzetelnych źródeł internetowych.

Celem artykułu jest analiza postaw prospołecznych w procesie antywiktymizacji. Te postawy są nabywane przez kształtowanie treści, charakteru, doświadczeń emocjonalnych, społecznych i poznawczych, jak i dostarczenie jednostce sposobu opracowywania tych doświadczeń. W literaturze przedmiotu występuje podział na trzy typy altruizmu z uwagi na rodzaj motywacji będącej źródłem świadczenia na rzecz drugiego człowieka. Wyróżniono różne formy altruizmu, a mianowicie altruizm oparty na motywacji egocentrycznej, empatycznej, normatywnej. Kształtowanie bezinteresownego i świadomego wspomagania innych, uznaje się za jeden z zasadniczych celów wychowania. Znaczenie altruizmu w wychowaniu jest ogromne, a uzasadnieniem tego stwierdzenia może być przekonanie o tym, iż altruizm jest miarą wartości człowieka. Postawy prospołeczne, a w szczególności altruizm mogą stanowić przeciwwagę dla zwiększającego się poczucia osamotnienia wśród ludzi, lekceważenia ich problemów, okazywania wrogości i pogardy. Grupy społeczne, w których czynienie dobra jest powszechną i bezinteresowną praktyką, mają więcej szans w zmaganiach o byt, aniżeli społeczności, w których każdy dba wyłącznie o siebie samego. Kształtowanie osobowości młodego człowieka, w duchu altruizmu umożliwi mu dokonywanie w przyszłości właściwych wyborów moralnych. Przekonując o potrzebie kształtowania postaw prospołecznych w wychowaniu, należy zauważyć także, iż dają one możliwość samorealizacji, rozumianej jako proces samodoskonalenia oraz aktualizacji siebie. Mając na uwadze indywidualne determinanty zachowań motywowanych prospołecznie brano m.in. pod uwagę rolę płci w przejawianiu tych zachowań. Badania przeprowadzane z udziałem dzieci nie wykazały istotnych różnic w takich zachowaniach pomiędzy chłopcami a dziewczętami. Wśród czynników społecznych mających wpływ na przejawianie zachowań prospołecznych u dzieci i młodzieży, należy wymienić przede wszystkim rodzinę i szkołę. W tych dwóch ważnych środowiskach dokonuje się, bowiem jakże ważny proces socjalizacji, która jest złożonym procesem uczenia się w wyniku, którego człowiek staje się istotą społeczną, członkiem danego społeczeństwa i reprezentantem danej kultury. Socjalizacja ta przebiega w atmosferze nasyconej uczuciami, toteż jej znaczenie jest ogromne a rezultaty są odczuwalne na przestrzeni dalszego życia. Bliska więź emocjonalna łącząca dziecko z rodzicami sprawia, iż przejmuje ono i uwewnętrznia ich sposób widzenia świata, wzory zachowań, postawy i wartości. Nauka okazuje się najbardziej przydatna w sytuacji, gdy jednostka musi podjąć określoną decyzję i dokonać wyboru. W oparciu o założenia teorii rozwoju rozumowania moralnego L. Kohlberga próbowano wykazać, iż jest możliwe stymulowanie tegoż rozwoju. Jeden z programów stymulowania rozwoju myślenia moralnego odwoływał się do metody wywoływania przez nauczyciela-wychowawcę dyskusji nad hipotetycznymi problemami moralnymi. W stymulacji rozwoju rozumowania moralnego wykorzystuje się m.in. metodę uświadamiania wartości. Polega ona na wykonywaniu przez uczniów zaproponowanych przez wychowawcę zadań, takich jak m.in. sporządzanie listy ulubionych czynności, a następnie zastanawianie się, które z nich są: wykonywane samotnie lub z udziałem innych osób; wymagają planowania; są najczęściej wykonywane. Wykonywanie tych zadań ułatwia poznawanie własnego systemu wartości. Inną formą oddziaływania wychowawczego odwołującego się, podobnie jak w przypadku identyfikacji, do mechanizmu naśladowania jest modelowanie. Modelowanie w mniejszym niż identyfikacja stopniu, opiera się na silnych pozytywnych emocjach, w większym natomiast na autorytecie, jaki posiada u wychowanka wychowawca pełniący funkcję wzorca zachowań. Modelowanie polega na dostarczaniu wychowankowi sposobności do obserwacji wychowawczo pożądanych zachowań innych osób, w tym przede wszystkim, samego wychowawcy. Do bardziej złożonych form oddziaływań wychowawczych należą metody zadaniowe polegające na tym, iż nauczyciel tworzy lub wykorzystuje spontanicznie pojawiające się sytuacje w celu skłonienia ucznia do podjęcia wychowawczo pożądanych działań. Ogólnie można stwierdzić, iż realizacja celów wychowawczych ma istotne znaczenie z punktu widzenia antywiktymizacji i antykryminalizacji. W przypadku starszej młodzieży duże znaczenie w kształtowaniu postaw prospołecznych ma udział w wolontariacie. Chociaż brakuje oficjalnej definicji terminu „wolontariat”, lecz ogólnie rozumie się go jako wszystkie rodzaje formalnej lub nieformalnej działalności podejmowanej indywidualnie z własnego wyboru i bez dążenia do korzyści finansowych, która przyczynia się do wspólnego dobra. Znaczenie wolontariatu jest podkreślane na forum Unii Europejskiej. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny w opinii zatytułowanej „Wolontariusze – obywatele budujący przyszłość Europy” z 6 kwietnia 2022 roku podkreśla, że podczas debaty na temat przyszłości Europy decydenci muszą mieć świadomość, że przyszłość Europy będą kształtować nie tylko politycy i instytucje, w tym organizacje społeczeństwa obywatelskiego, lecz również miliony obywatelek i obywateli – wolontariuszy.

Charakteryzując teoretyczne i praktyczne determinanty problemów związanych z zabezpieczeniem środków finansowych gromadzonych przez obywateli na kontach bankowych, zidentyfikowano istotne wyzwania wynikające zarówno z niedoskonałości obowiązujących regulacji prawnych, jak i z niedostatecznego wdrażania istniejących procedur. Szczególnym problemem są przypadki, w których procedury te nie nadążają za dynamicznie zmieniającymi się zagrożeniami w sektorze finansowym, co generuje ryzyko utraty środków przez obywateli oraz osłabia ich poczucie bezpieczeństwa finansowego. Celem artykułu jest szczegółowa analiza teoretycznych i praktycznych uwarunkowań związanych z ochroną środków finansowych obywateli zgromadzonych na kontach bankowych, przy jednoczesnym zidentyfikowaniu problemów oraz ocenie skuteczności obowiązujących procedur prawnych. Autorzy dążą także do przedstawienia działań, które mogłyby przyczynić się do zwiększenia poziomu ochrony lokat bankowych i odbudowy zaufania obywateli do systemu bankowego. Ochrona środków finansowych na kontach bankowych wymaga istotnych zmian w zakresie obowiązujących przepisów oraz pełniejszego wdrażania mechanizmów zabezpieczających. Niedoskonałości w tym obszarze prowadzą do zwiększonego ryzyka dla mienia obywateli oraz podważają stabilność sektora finansowego. W niniejszym artykule postawiono hipotezę badawczą: skuteczna ochrona lokat bankowych, oparta na aktualnych i efektywnie wdrażanych procedurach prawnych, znacząco przyczynia się do wzrostu poczucia bezpieczeństwa społecznego oraz odbudowy zaufania obywateli do sektora finansowego. Zidentyfikowano kluczowe determinanty teoretyczne i praktyczne związane z ochroną środków finansowych obywateli. Szczegółowo oceniono skuteczność obowiązujących procedur prawnych regulujących postępowanie z depozytami bankowymi, wykazując zarówno ich mocne strony, jak i niedociągnięcia. Wskazano na potrzebę wdrażania działań przewidzianych prawem, które wzmocnią ochronę mienia obywateli w formie lokat bankowych i ograniczą potencjalne ryzyka. Podkreślono, że sprawne funkcjonowanie mechanizmów ochrony lokat bankowych stanowi fundament budowania zaufania społecznego wobec sektora finansowego i struktur państwowych. Wnioski artykułu wskazują na konieczność nie tylko modernizacji przepisów, ale również ich konsekwentnej implementacji, co umożliwi lepsze zabezpieczenie interesów obywateli w dynamicznie zmieniających się warunkach rynkowych.

Artykuł pt. Prawne uwarunkowania nabywania nieruchomości przez cudzoziemców: mechanizmy ochrony interesów i analiza przepisów poświęcony jest analizie bezpieczeństwa prawnego transakcji zakupu nieruchomości przez cudzoziemców. Jego głównym celem jest zbadanie regulacji prawnych związanych z tym procesem oraz wskazanie mechanizmów ochrony interesów nabywców. Przedmiotem analizy jest zestaw norm prawnych, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych, które określają warunki nabywania nieruchomości przez cudzoziemców. W artykule autorzy dokonują przeglądu wymogów administracyjnych, takich jak obowiązek uzyskania zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych oraz analizują ich wpływ na bezpieczeństwo prawne transakcji. Hipotezą badawczą pracy jest założenie, że przestrzeganie przepisów prawa i skuteczna ochrona interesów prawnych cudzoziemców, mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilności i legalności procesów zakupu nieruchomości.

Artykuł omawia różnice w traktowaniu cudzoziemców w zależności od kraju ich pochodzenia oraz analizuje wpływ międzynarodowych umów i regulacji unijnych na proces nabywania nieruchomości. Podkreślono również znaczenie umów notarialnych jako kluczowego narzędzia ochrony praw nabywców oraz konieczność dokładnej weryfikacji stanu prawnego nieruchomości. Wskazano na istotną rolę notariuszy i prawników w procesie zapewniania zgodności transakcji z przepisami prawa. W końcowej części przedstawiono wyjątki od obowiązku uzyskania zezwolenia oraz potencjalne konsekwencje prawne wynikające z naruszenia regulacji. Całość podkreśla złożoność procesu i znaczenie przestrzegania prawa jako warunku koniecznego dla zapewnienia bezpieczeństwa prawnego inwestycji w nieruchomości przez cudzoziemców.

W artykule podjęto próbę analitycznej oceny skutków nowelizacji polskiego prawa karnego w kontekście pozycji procesowej pokrzywdzonego. Szczególny nacisk położono na zmiany wprowadzone w 2015 roku w art. 46 Kodeksu karnego oraz na dodanie art. 244c w roku 2023. Celem badania jest ustalenie, czy wskazane modyfikacje legislacyjne przyczyniły się do realnego wzmocnienia pozycji osób pokrzywdzonych przestępstwem w zakresie dochodzenia roszczeń majątkowych w ramach postępowania karnego. Przedmiotem rozważań jest zatem ewolucja instytucji obowiązku naprawienia szkody oraz efektywność egzekucji środków kompensacyjnych orzekanych przez sądy karne. W opracowaniu zastosowano metodę dogmatyczno-prawną, umożliwiającą szczegółową analizę obowiązujących przepisów prawa karnego materialnego. Przedmiotem badania stały się art. 46 oraz art. 244c Kodeksu karnego, ze szczególnym uwzględnieniem ich praktycznego zastosowania w działalności sądowej i prokuratorskiej. Ponadto wykorzystano analizę danych statystycznych dotyczących liczby orzeczeń nakładających środki kompensacyjne oraz liczby i wyników postępowań przygotowawczych wszczynanych na podstawie art. 244c k.k., co pozwoliło na ocenę skuteczności nowego instrumentu prawnego. Rezultaty – nowelizacja art. 46 k.k. z 2015 roku przyczyniła się do wzmocnienia funkcji kompensacyjnej obowiązku naprawienia szkody, nadając jej charakter wyłącznie odszkodowawczy. Tym samym ułatwiono ofiarom przestępstw dochodzenie roszczeń cywilnych w ramach postępowania karnego. Wprowadzenie art. 244c k.k., penalizującego uchylanie się od wykonania środka kompensacyjnego, stanowi istotny krok w kierunku zwiększenia skuteczności egzekucji orzeczonych środków. Niemniej jednak, praktyczne zastosowanie tej normy napotyka na trudności dowodowe, zwłaszcza w zakresie wykazania umyślności działania sprawcy, co może ograniczać jej skuteczność i efektywność. Wnioski – przeprowadzone analizy wskazują, że zmiany legislacyjne w zakresie środków kompensacyjnych wykazują potencjał w kierunku zwiększenia ochrony interesów majątkowych pokrzywdzonych. Jednakże art. 244c k.k., mimo swojej doniosłości normatywnej i prewencyjnego charakteru, może być wykorzystywany instrumentalnie i napotykać na poważne trudności w praktyce orzeczniczej. W szczególności problematyczne może być przypisanie sprawcy winy umyślnej w przypadkach uchylania się od wykonania obowiązku kompensacyjnego. W świetle powyższego niezbędne wydaje się dalsze monitorowanie praktyki stosowania nowych przepisów oraz rozważenie ewentualnych korekt legislacyjnych mających na celu zwiększenie ich efektywności.