Rocznik Administracji Publicznej 2016 (2)

Nie masz jeszcze konta?

Zarejestruj się

Rocznik Administracji Publicznej

O czasopiśmie

2016

Data publikacji: 12.10.2016

Licencja: Żadna

Zawartość numeru

Administracyjne prawo materialne

Prawo do informacji publicznej w praktyce działania urzedów administracji samorzadowej

Jarosław Czerw

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 8-17

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.001.5094

Mimo upływu kilkunastu lat od wejścia w życie ustawy o dostępie do informacji publicznej jej realizacja przez podmioty do tego zobowiązane w wielu przypadkach daleka jest jeszcze od standardów określonych przez ustawodawcę. Nie stanowią tutaj wyjątku urzędy administracji samorządowej. Spośród dwóch głównych sposobów udostępniania informacji publicznej: poprzez Biuletyn Informacji Publicznej i w trybie wnioskowym urzędy te zdecydowanie lepiej radzą sobie z pierwszym – nie występują już urzędy, które nie posiadają Biuletynu Informacji Publicznej. Zróżnicowany jest jednakże zakres informacji udostępnianej na poszczególnych stronach Biuletynów. W przypadku udostępniania informacji publicznej na wniosek sytuacja jest o wiele gorsza. Nadal zdarzają się sytuacje nieudostępniania informacji publicznej na wniosek mimo wyraźnego obowiązku ustawowego.

PDF

Administrative-Delict Law Reform in Ukraine: Main Issues and Directions

Taras Gurzhii

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 18-30

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.004.5097

Artykuł skupia się na ważkim zagadnieniu reformy prawa na Ukrainie i porusza szeroki zakres teoretycznych i praktycznych problemów dotyczących rozwiązań ustawodawczych w obszarze odpowiedzialności administracyjnej. Dodatkowo w artykule zawarta jest opinia autora na temat struktury i treści projektu ukraińskiego Kodeksu wykroczeń administracyjnych.

PDF

Działania zmierzajace do poprawy wykonywania przez dłuznika obowiazku alimentacyjnego na rzecz dziecka

Anna Juryk

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 31-56

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.002.5095

Artykuł dotyczy działań mających na celu poprawę ściągalności alimentów w Polsce. Chodzi głównie o rozwiązania zawarte w ustawie z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Zasadnicza część artykułu to ukazanie problemów związanych z działaniami prowadzonymi przez organy gminy wobec dłużnika alimentacyjnego oraz próba oceny ich wpływu na skuteczność w ściąganiu alimentów. Chodzi przede wszystkim o: przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego, aktywizację zawodową bez- robotnego dłużnika, zatrzymanie prawa jazdy oraz wpisy do rejestrów długów prowadzonych przez biura informacji gospodarczej. W artykule, oprócz poglądów doktryny i orzecznictwa, wykorzystano także informacje statystyczne dotyczące realizacji ustawy z 2007 r.

PDF

Wpływ organizacji pozarządowych na realizację celów publicznych – aspekty prawne

Piotr Staszczyk

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 57-69

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.003.5096

Aktywność organizacji pozarządowych stanowi wyraz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, skierowanego na działanie niezależnie od instytucji państwowych. Autonomii działań tych jednostek nie należy traktować jako konkurencji z państwem, a raczej jako wspieranie go i uzupełnianie jego funkcji. Społeczeństwo obywatelskie dąży do zaspokojenia potrzeb swoich członków oraz czuje się współodpowiedzialne za ich los. W ten sposób organizacje pozarządowe mogą działać w ramach tzw. sfery zewnętrznej administracji. Możliwa jest jednak także działalność w tzw. sferze wewnętrznej – wówczas organy administracji publicznej przekazują pewien zakres swoich kompetencji organizacjom pozarządowym, które wkraczają w tej dziedzinie w miejsce administracji publicznej. Niniejsze opracowanie skupia się na przedstawieniu ram prawnych obu typów tej współpracy.

PDF

Wybrane aspekty zmian w zakresie zabezpieczenia chorobowego funkcjonariuszy służb mundurowych

Mariusz Wieczorek

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 70-81

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.005.5098

Funkcjonariusze służb mundurowych w razie zaistnienia ryzyka socjalnego korzystają z ochrony zagwarantowanej przez system zaopatrzeniowy, który znacząco różni się od systemu powszechnego – ubezpieczeniowego. Różnice polegają przede wszystkim na innym sposobie finansowania świadczeń, ale dotyczą również odmiennego ukształtowania treści ryzyka socjalnego, przesłanek oraz trybu ustalania prawa do świadczeń. Cechą wspólną obydwu systemów jest w szczególności ich uregulowanie przepisami prawa administracyjnego. Zasadniczym celem artykułu jest próba odpowiedzi na pytanie, czy zmiany dokonane w ostatnich latach w systemie zabezpieczenia społecznego funkcjonariuszy służb mundurowych na wypadek choroby mogą zostać ocenione jako modernizacja prawa zabezpieczenia społecznego.

PDF

Ograniczenie prawa do informacji publicznej w orzecznictwie sądów administracyjnych - wybrane zagadnienia

Adam Zdunek

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 82-96

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.006.5099

Prawo do informacji publicznej stanowi we współczesnych demokracjach podstawę funkcjonowania państw, a także instytucji międzynarodowych. W Polsce prawo do informacji wprowadzone w Konstytucji RP oraz uregulowane w ustawie o dostępie do informacji publicznej daje obywatelom bardzo szerokie możliwości kontrolowania przejrzystości państwa. W ustawie dostęp do informacji publicznej określony został bardzo szeroko i dotyczy niemal wszystkiego, co związane jest z działalnością organów władzy publicznej. Jednak prawo to nie może mieć charakteru absolutnego, z różnych względów dostęp do informacji publicznej musi zostać ograniczony. Ograniczenie to powinno mieć charakter wyjątkowy i nie może naruszać samej istoty prawa dostępu do informacji publicznej, o którym mowa w Konstytucji i ustawie o dostępie do informacji publicznej. W ostatnich latach zauważalny jest lawinowy wzrost wniosków o informację publiczną, a instytucje publiczne wydają decyzje odmawiające udzielania takich informacji, które coraz częściej trafiają pod ocenę sądów administracyjnych. W tych sprawach sądy administracyjne odgrywają ogromną rolę, gdyż w wydawanych orzeczeniach definiują podstawowe pojęcia zawarte w ustawie o dostępie do informacji publicznej oraz wyznaczają granicę udostępnianej informacji publicznej. W artykule dokonano szczegółowej analizy orzecznictwa sądów administracyjnych do- tyczącego ograniczenia prawa do informacji publicznej ze względu na ochronę danych osobowych, tajemnicę przedsiębiorstwa oraz ze względu na walor informacji przetworzonej, co wiąże się z dodatkową przesłanką działania wnioskodawcy w interesie publicznym. Orzecznictwo dotyczące udostępnienia informacji publicznej jest niejednolite i zmienne, co znacznie utrudnia realizację tego konstytucyjnego uprawnienia przez organy administracji publicznej.

PDF

Administracyjne prawo procesowe

The Duty to Give Reasons in the European Legal Area: a Mechanism for Transparent and Accountable Administrative Decision-Making? A Comparison of Belgian, Dutch, French and EU Administrative Law

Ingrid Opdebeek, Stéphanie De Somer

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 97-148

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.007.5100

Obowiązek uzasadniania decyzji uważany jest powszechnie za niezbędną gwarancję procesową dostępną dla obywateli we wszystkich nowoczesnych europejskich systemach prawa administracyjnego. Analiza porównawcza przeprowadzona w niniejszym artykule pokazuje jednak, iż nadal istnieją poważne różnice pomiędzy wyobrażeniami dotyczącymi tego obowiązku w różnych systemach prawnych w Europie. W opracowaniu zaprezentowano argumenty przemawiające za istotną rolą obowiązku przedstawiania uzasadnienia pod kątem sprzyjania przejrzystości oraz rozliczalności postrzeganych jako zasady dobrego rządzenia. Jako instrument zapewnienia rozliczalności administracji analizowany obowiązek ma swe ograniczenia, odgrywa on jednak pewną rolę w stosunkach pomiędzy administracją a osobami podlegającym jej konkretnym (zazwyczaj indywidualnym) decyzjom. W tym kontekście pojawia się pytanie, czy status obowiązku przedstawiania uzasadnienia ewoluuje w stronę statusu posiadanego przez jednostkowe prawo człowieka.

PDF

Nowe zasady komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Piotr Ruczkowski

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 149-165

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.008.5101

Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza regulacji prawnych wprowadzających od 11 lutego 2017 r. nowe zasady komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym oraz pokazanie wynikających z procesu informatyzacji tego postępowania korzyści i zagrożeń. Wśród istotnych zmian należy wymienić m.in. dopuszczalność wnoszenia do sądu pism w formie dokumentu elektronicznego. Szersze wykorzystanie technologii informatycznych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi z jednej strony może przyczynić się do przyspieszenia postępowania, z drugiej zaś niesie ze sobą szereg zagrożeń, wśród których należy wymienić np. możliwość wystąpienia problemów technicznych z urządzeniami i oprogramowaniem komputerowym, kłopoty z interpretacją nowych terminów informatycznych czy też możliwość podszycia się pod inną osobę lub nieuprawnionego ujawnienia danych osobowych.

PDF

Licytacja i aukcja elektroniczna jako elementy nowoczesnego systemu zamówień publicznych

Paweł Marek Woroniecki

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 166-176

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.009.5102

Licytacja elektroniczna wyróżnia się swoistym schematem działania wyznaczonym przez art. 74–81 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. – Prawo zamówień publicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 2164). W ustawie tej prawodawca skonkretyzował również – zwłaszcza w jej art. 91a–91c – kształt prawny aukcji elektronicznej. Artykuł 74 ust. 1 wyżej wspomnianej ustawy wskazuje m.in., że w licytacji elektronicznej należy po- sługiwać się formularzem ulokowanym w ramach strony internetowej. Analogicznie, w art. 91c ust. 1 zdanie pierwsze tej samej ustawy prawodawca nakazuje w szczególności wykorzystywać – w czasie aukcji elektronicznej – formularz podpięty do strony internetowej.

PDF

Administracyjne prawo ustrojowe

Konsolidacja administracji podatkowej w świetle modelu niezespolonej administracji rządowej w Polsce

Leszek Bielecki

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 177-186

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.010.5103

Opracowanie dotyczy tematyki organizacji administracji podatkowej utrwalonej po- przez proces konsolidacji jako administracji rządowej w Polsce. Analiza prowadzi do wniosku, że obecnie dyrektor izby skarbowej stał się „superorganem” podatkowym o rozbudowanych kompetencjach (pracodawcą naczelnika urzędu skarbowego), kosztem naczelnika urzędu skarbowego, który dokonuje jedynie rozstrzygnięć podatkowych w pierwszej instancji i jest niejako organem w organie, czyli w izbie skarbowej, na czele której stoi dyrektor. Sytuacja taka jest niepożądana z punktu widzenia zasady dwuinstancyjnego postępowania podatkowego oraz ukształtowanego modelu administracji publicznej, w której samodzielność organu jest jedną z cech takiego modelu.

PDF

Wyzwania modernizacyjne służby cywilnej w Polsce

Kamil Mroczka

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 187-208

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.011.5104

Zasadniczym celem niniejszego artykułu jest określenie i scharakteryzowanie kluczowych w opinii autora wyzwań modernizacyjnych, przed którymi stoi służba cywilna w Polsce. Rozważania i propozycje wynikają z analizy obowiązujących unormowań prawnych oraz praktyki funkcjonowania służby cywilnej w Polsce, a także zawierają wnioski płynące z osobistego doświadczenia wynikającego z faktu pracy na stanowiskach menedżerskich w strukturach urzędów administracji rządowej. Zaproponowane rozwiązania oprócz analizy systemowej i prawnej opierają się wobec tego na doświadczeniach jednego z kluczowych interesariuszy wewnętrznych systemu służby cywilnej.

PDF

Prawo i administracja Unii Europejskiej

Yes, Global Minister: Towards Modernization of EU-Global Public Administration

Itai Apter

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 209-242

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.012.5105

Urzędników administracji państwowej pokazuje się niekiedy jako dobrodusznych mistrzów polityki, którzy jednak dążą do realizacji bezprawnych interesów politycznych i osobistych (jednym z przykładów jest bohater brytyjskiego serialu komediowego pt. „Tak, panie ministrze”). Takie błędne postrzeganie pozwala zrozumieć, jak wielkiego wyczucia wymaga administracja publiczna, zwłaszcza gdy naprawdę dąży do służenia obywatelom. Jeśli dodamy do tego prawo międzynarodowe, globalne zarządzanie oraz modernizację, sprawy się poważnie komplikują. W artykule autor analizuje praktyczne i teoretyczne podejście do wymienionych wyżej problemów.
Tekst rozpoczyna się od analizy składników globalnego zarządzania dotyczących prawa międzynarodowego oraz globalizacji istotnych dla krajowej administracji publicznej, w tym globalnego prawa międzynarodowego. Po części poświęconej definicjom następuje część teoretyczna dotycząca wpływu zmian na administrację publiczną państw członkowskich UE. Przechodząc od teorii do praktyki, artykuł porusza następnie wpływ nowego globalnego zarządzania oraz podmiotów pozapaństwowych na struktury administracji publicznej, otoczenie prawne oraz ich wzajemne powiązania. Dyskusję kończą propozycje programowe, tematy do przemyśleń oraz sugestie na temat kierunków przyszłych badań.
Dawniej europejscy urzędnicy administracji państwowej podlegali jedynie przepisom lokalnym służącym lokalnych mieszkańcom. Obecnie ci sami urzędnicy stanowią integralną część nowoczesnej unijno-globalnej administracji publicznej obsługującej cały świat. Zmiana ta jest przyczyną dużej niepewności, jednak przy odpowiedniej polityce może okazać się prawdziwym błogosławieństwem zarówno dla administracji publicznej, jak i dla obywateli.

PDF

Pozwolenie zintegrowane jako przykład europeizacji reglamentowanego korzystania ze środowiska (zarys problematyki)

Mariusz Baran

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 243-271

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.013.5106

Przedmiotem opracowania jest analiza wpływu prawa UE w ujęciu materialnoprawnym na prawne formy reglamentacji korzystania ze środowiska. Na początku przed- stawiono podstawowe założenia instytucji pozwolenia na prowadzenie działalności mogącej powodować negatywne skutku w środowisku, następnie zaprezentowano koncepcję zintegrowanej ochrony środowiska omówioną z perspektywy instytucji pozwolenia zintegrowanego. W dalszej kolejności przedmiotem analizy była instytucja pozwolenia zintegrowanego ze wskazaniem jego znaczenia − w kompleksowym podejściu − dla ochrony przed zanieczyszczeniami. Całość rozważań zamykają uwagi podsumowujące prowadzone z punktu widzenia tytułowego problemu europeizacji reglamentowanego korzystania ze środowiska. Poza zakresem rozważań pozostały kwestie wpływu prawa unijnego w aspekcie proceduralnym na kształt instytucji pozwolenia zintegrowanego.

PDF

Proces europeizacji administracji krajowej w warunkach członkostwa w Unii Europejskiej

Robert Grzeszczak

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 272-290

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.014.5107

Artykuł zawiera analizę procesu europeizacji polskiej administracji dokonaną na tle europeizacji prawa i polityki integracyjnej. Podstawowym założeniem badawczym jest to, że członkostwo w UE wpływa na strukturę organów administracyjnych, jak również zakres ich kompetencji oraz sposoby, w jakich te uprawnienia są wykonywane w odniesieniu do obywateli własnych i obywateli UE. Można rozróżnić dwa zasadnicze okresy europeizacji, przed i po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, a każdy z nich charakteryzuje się odrębnymi uwarunkowaniami. Co do zasady jednak, po bardzo silnej transformacji ustroju przed przystąpieniem do UE dalsze, mniej widoczne, ale równie głębokie zmiany nastąpiły po akcesji. Większość z nich to modyfikacje związane z europeizacją administracji i systemu zarządzania. Są one podobne, jeśli nie takie same, we wszystkich państwach członkowskich UE. Dzieje się tak dlatego, że jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej jest jednolitość w stosowaniu jej prawa. Może być ona jednak zapewniona na różne sposoby i to właśnie stanowi o osobliwościach rozwiązań poszczególnych państw członkowskich. Indywidualne podejście gwarantowane jest przez zasadę autonomii proceduralnej państw członkowskich, zgodnie z którą mogą one ustalać różne procedury prawne i organizacyjne w odniesieniu m.in. do administracji publicznej czy struktury terytorialnej. Granicą tej wolności (autonomii) jest nakaz zapewnienia skuteczności stosowania prawa UE.

PDF

Administracja celna jako element struktury administracji publicznej po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej

Viktoriya Herasymenko

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 291-312

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.015.5108

Przystąpienie Polski do Unii Europejskiej przyniosło szereg wyzwań związanych z do- stosowaniem państwowej administracji celnej do norm unijnych. Polska stanęła przed zadaniem usprawnienia funkcjonowania administracji celnej, co miało szczególne znaczenie ze względu na to, iż wschodnia granica państwa polskiego automatycznie została zewnętrzną granicą Unii Europejskiej. Celem artykułu jest przedstawienie reform administracji celnej, zaprezentowanie jej podstawowych funkcji i zadań oraz wskazanie roli polskiej administracji celnej dla rozwoju gospodarczego państwa i jednolitego obszaru celnego Unii Europejskiej. Podkreślić należy, iż znaczenie administracji celnej po integracji Polski z Unią Europejską znacząco wzrosło, ponieważ państwo polskie zobowiązało się do ochrony społeczeństwa, środowiska naturalnego oraz dziedzictwa kulturowego. Od dnia przystąpienia Polski do Unii Europejskiej jest ona związana po- stanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Zobowiązania Polski w zakresie ochrony społeczeństwa, środowiska naturalnego oraz dziedzictwa kulturowego są uregulowane ustaleniami traktatu z Nicei. Polska administracja celna w świetle zobowiązań zawartych w tym traktacie wspiera prowadzenie legalnej działalności gospodarczej (nadzór rynku gier hazardowych, ochrona praw własności intelektualnej) oraz zajmuje się ochroną społeczeństwa i środowiska przed zagrożeniami (zapobieganie przywozowi towarów niebezpiecznych, ochrona przed nielegalnym wywozem zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, kontrola wywożonych towarów). W celu dokonania kompleksowej analizy konieczne jest zwrócenie uwagi na źródła prawa celnego w polskim systemie prawnym. Kluczową rolę od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej pełni Wspólnotowy Kodeks Celny i Wspólna Taryfa Celna. Polska kładzie nacisk na modernizację i usprawnienie funkcjonowania przejść granicznych z Rosją, Ukrainą i Białorusią. Modernizacja przejść granicznych ma przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa podróżujących i funkcjonariuszy oraz zmniejszy ryzyko przemytu niebezpiecznych materiałów na jednolity obszar unii celnej.

PDF

Implementacja europejskiego pakietu legislacyjnego w sprawie ADR i ODR w sporach konsumenckich do polskiego porządku prawnego

Karolina Mania

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 313-330

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.016.5109

Artykuł ma na celu omówienie założeń pakietu legislacyjnego zawierającego dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie alter- natywnych metod rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (dyrektywa w sprawie ADR w sporach konsumenckich), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 524/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie internetowego systemu rozstrzygania sporów konsumenckich oraz zmiany rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 i dyrektywy 2009/22/WE (rozporządzenie w sprawie ODR w sporach konsumenckich), przy uwzględnieniu konsekwencji transpozycji przepisów do krajowego porządku prawnego. W tekście do- konano analizy zmian systemowych, począwszy od przyjęcia ustawy o pozasądowym rozwiązywaniu sporów konsumenckich przez modernizacji organizacyjnej istniejące- go systemu ADR po nowelizację wybranych przepisów obowiązujących ustaw.

PDF

Samorząd terytorialny w Polsce przed i po przystąpieniu do Unii Europejskiej. Wykorzystanie funduszy unijnych przez jednostki samorządu terytorialnego na przykładzie województwa podkarpackiego

Łukasz Zima

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 331-352

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.017.5110

Samorząd terytorialny został elementem polskiego systemu politycznego w 1990 r. Kluczowymi momentami w transformacji organizacji w kraju było przyjęcie w 1999 r. trój- stopniowego podziału terytorialnego oraz wejście w życie ustawy z 2002 r. dotyczącej bezpośredniego wyboru wójtów, burmistrzów i prezydentów miast. Samorząd terytorialny jest formą uczestnictwa obywateli w kształtowaniu poziomu życia zbiorowego na szczeblu lokalnym i regionalnym. Samorząd regionalny odgrywa znaczącą rolę w funkcjonowaniu państwa polskiego. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie regulacji prawnych dotyczących funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce. W celu dokonania kompleksowej analizy niezbędne jest przedstawienie zmian dokonanych w danej dziedzinie po integracji Polski z Unią Europejską oraz zaprezentowanie wpływu środków unijnych na rozwój jednostek samorządu terytorialnego. Z pomocą funduszy unijnych zrealizowano szereg projektów skierowanych na podnoszenie kwalifikacji, aktywizację społeczną i zawodową oraz podniesienie konkurencyjności i innowacyjności polskich przedsiębiorstw. Szczególną uwagę warto zwrócić na wpływ funduszy unijnych na rozwój regionalny i budowę nowoczesnej infrastruktury w jednostkach samorządu terytorialnego. Rozwój poszczególnych jednostek samorządu bezpośrednio przekłada się na poprawę poziomu życia obywateli i rozwój państwa polskiego.

PDF

Nauka o administracji

„Polska w soczewce”. Ewolucja i modernizacja systemu opieki/pomocy społecznej w perspektywie instytucjonalnej

Krzysztof Chaczko

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 353-372

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.018.5111

W artykule omówiono ewolucję opieki i pomocy społecznej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem perspektywy instytucjonalnej, ogniskującej się na zmianach zachodzących w obszarze instytucji pomocowych. W pierwszej kolejności scharakteryzowany został rozwój opieki społecznej w II RP, zaś następnie przedstawiono zmiany na- stępujące w tym obszarze w okresie PRL-u oraz w III RP. Artykuł kończą ustalenia na temat perspektywy modernizacji pomocy społecznej w Polsce.

PDF

The Role of Civil Society in Public Governance

Veronika Džatková

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 373-383

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.019.5112

Jednym z podstawowych elementów społeczeństwa demokratycznego jest m.in. aktywne i silne społeczeństwo obywatelskie, które działa jako pośrednik między państwem a obywatelami. Efektywne społeczeństwo obywatelskie pozwala wpływać na zarządzanie publiczne. Celem artykułu jest analiza zakresu wzajemnych relacji między społeczeństwem obywatelskim a zarządzaniem publicznym, szczególnie w postkomunistycznych uwarunkowaniach Republiki Słowacji. Ponadto opracowanie analizuje wkład społeczeństwa obywatelskiego do procesu demokratyzacji i dobrego rządzenia.

PDF

Local Governance Implications of the Intricacies of the Political Change in Marienbad

Filip Hajný

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 384-394

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.020.5113

Artykuł zawiera analizę przypadku działania administracji miasta Mariańskie Łaźnie jako przykładu zastosowania podejścia Nowego Rządzenia Publicznego (NRP) w Re- publice Czeskiej. Zaprezentowano w nim podstawowe założenia NRP. Pięć miesięcy po wyborach można zaobserwować szczególną koncentrację nowo wybranej Partii Piratów na elementach NRP, do których należą: umożliwienie mieszkańcom uczestnictwa w spotkaniach komisji eksperckich zarządu miasta, publikowanie w internecie wszystkich dokumentów dyskutowanych przez Radę Miasta, zapewnienie przejrzystości wszystkich rachunków bankowych miasta, utworzenie wydziału audytu wewnętrznego jako oddzielnej jednostki administracyjnej, przyznanie reprezentantowi opozycji statusu stałego gościa na posiedzeniach zarządu miasta, podwojenie częstotliwości spotkań Rady Miasta, przygotowanie nowych procedur ułatwienia partycypacji obywateli w spotkaniach Rady Miasta, umocnienie kanałów komunikacji między Radą a przewodniczącymi komisji eksperckich oraz dyrektorami organizacji miejskich, usunięcie z planów miasta działań nieprzynoszących jednoznacznych korzyści oraz zapewnienie większej przejrzystości reguł wykorzystywania funduszy miejskich. Wciąż oczekuje się bardziej wyrazistej postawy władz miasta w obszarze realizacji zamierzeń zawartych w drugim i trzecim filarze programu Partii Piratów, tj. „dostarczenie obywatelom i odwiedzającym wyższej jakości usług, a w szczególności usług ochrony zdrowia, oraz rozwój miejskiej działalności w branży spa”.

PDF

Appeal of Ethical Accountability in Public Administration

Drahomíra Ondrová

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 395-410

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.021.5114

Głównymi elementami, na których bazuje niniejsze opracowanie, są fundamentalne wartości etyczne i zasady stosowane w otoczeniu administracji publicznej – odpowiedzialność i rozliczanie (się) urzędników publicznych oraz zarządców administracji pub- licznej, którzy odpowiadają za swoje działania skierowane do społeczności lokalnych, regionalnych oraz do społeczeństwa ogółem. We wstępie zwrócono uwagę na dwa po- jęcia, które stanowią oś rozważań – odpowiedzialność i rozliczanie (się) zarządzających w procesie podejmowania, monitorowania i zarządzania porozumieniami, decyzjami i oczekiwaniami w relacjach odnoszących się do obszaru administracji publicznej ujmowanych z etycznego punktu widzenia. Rozważania teoretyczne obejmują teleologiczne i deontologiczne koncepcje bazujące na praktycznych wnioskach dotyczących mechanizmu kształtowania się odpowiedzialności w administracji publicznej. W artykule omówiono wewnętrzne i zewnętrzne wpływy na zachowania i proces decyzyjny administratorów oraz urzędników publicznych w kontekście ich odpowiedzialności, jak również zróżnicowanie poziomów odpowiedzialności.

PDF

Administracja polskich gmin wobec aktualnych wyzwań europeizacji i modernizacji

Andrzej Piasecki

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 411-428

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.022.5115

W polskich jednostkach samorządu terytorialnego proces europeizacji związany był z modernizacją gminnych wspólnot. W Polsce lokalnej europeizacja objęła takie obszary współpracy z UE, jak: miasta partnerskie, relacje transgraniczne (Euroregiony), wykorzystanie środków unijnych, aktywizacja wspólnot w okresie kampanii referendalnej (2003 r.). Większość z tych procesów miała także swoje modernizacyjne oblicze. Dotyczy to nie tylko kwestii ekonomicznych, ale również społecznych i politycznych. Nowoczesność polskiej administracji gminnej w ostatnich latach to także nowe i młode kadry pracowników samorządowych – ludzi o wysokich kwalifikacjach, posiadających wizję dla swojego zawodowego rozwoju. Procesy europeizacji i modernizacji jak w soczewce skupiają się w Uniejowie, który w ciągu ostatnich kilku lat stał się najlepiej rozwijającą się polską gminą. Artykuł jest próbą wykazania, w jakim stopniu wielkie zjawiska z obszaru ekonomii i polityki regionalnej mogą zmienić funkcjonowanie ma- łych wspólnot i jak wiele zależy tu od sprawnego zarządzania publicznego.

PDF

Administracja Publiczna w III Republice Greckiej w dobie niewydolności ekonomicznej państwa

Kamil Stolarek

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 429-442

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.023.5116

W artykule poruszono kwestie związane z grecką administracja publiczną, sposobem jej zorganizowania i funkcjonowania. Autor charakteryzuje grecki model administracyjny z uwzględnieniem podziału na administrację rządową i samorządową. Wskazuje na zależność pomiędzy źle skonstruowanym (jak również źle funkcjonującym) greckim modelem administracji publicznej a problemami ekonomicznymi państwa. Na podstawie badań empirycznych w postaci wywiadów pogłębionych oraz analizy danych zastanych formułuje wnioski na temat znacznej niesprawności funkcjonowania greckiej administracji. Wskazuje również rozmaite zjawiska patologiczne, jakie miały bądź mają miejsce w greckiej administracji, m.in. przerost zatrudnienia w sektorze publicznym, nadmierną biurokrację, korupcję czy też nieodpowiedzialną politykę finansową. W końcowej części artykułu autor poruszył kwestię wyzwań, jakie stoją przed greckim modelem administracji publicznej, opisywanych z punktu widzenia organizacji i zarządzania ową administracją. Ponadto wskazał na konieczność sprostania tym wyzwaniom, by zapewnić sprawniejsze funkcjonowanie administracji publicznej w przyszłości.

PDF

Historia administracji

La réforme de l’administration en France – entre méthode et enjeux

Christine Mengès-Le Pape

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 443-451

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.024.5117

PDF

Wpływ wielkich mocarstw na strukturę i kompetencje międzynarodowej organizacji humanitarnej - United Nations Relief and Rehabilitation Administration – UNRRA

Józef Łaptos

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 452-470

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.025.5118

UNRRA – United Nations Relief and Rehabilitation Administration (Administracja Narodów Zjednoczonych do Spraw Pomocy i Odbudowy), której osiągnięcia nie znajdują dostatecznego odzwierciedlania w historiografii powojennego okresu, jest pod wieloma względami interesującym przedmiotem badań. W niniejszym artykule stara- liśmy się pokazać mechanizmy, do jakich uciekały się wielkie mocarstwa, by zapewnić sobie pozycję dominującą nie tylko w uprawnieniach, ale także w strukturze administracyjnej. Głównym zadaniem UNRRA miała być pomoc w ekonomicznej i moralnej odbudowie krajów okupowanych przez państwa Osi. Było to ogromne wyzwanie nie tylko logistyczne, ale także teoretyczne. Sprawnie funkcjonująca organizacja pomocowa mogła nie tylko służyć budowie pokoju na humanitarnych podstawach, ale stano- wić także test dla paradygmatu Organizacji Narodów Zjednoczonych, której powołanie wyprzedzała. Z tych też względów wiele państw wyrażało obawy przed widoczną w negocjacjach dominacją Stanów Zjednoczonych, choć równocześnie zdawało sobie sprawę, że pomoc humanitarna bez uwzględnienia potencjału ekonomicznego tego mocarstwa byłaby skazana na niepowodzenie.

PDF

Polityki publiczne

Koncepcje kształcenia kadr dla potrzeb administracji publicznej jako element polityk państwa

Anna Gądek

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 471-486

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.026.5119

W opracowaniu postawiono tezę, że w interesie państwa jest tworzenie takiego korpusu urzędniczego, który będzie w stanie w sposób efektywny służyć władzy poprzez realizację założonych przez państwo koncepcji politycznych, gospodarczych czy społecznych. Wykazano, że bez względu na okres historyczny, ustrój polityczno-ekonomiczny czy stopień rozwoju demokracji państwo prowadzi świadomą politykę w zakresie kształcenia i innych wymagań stawianych urzędnikom administracji publicznej, wpływając tym samym na poziom zasobów kadrowych, ich kwalifikacje i zasady

PDF

Zarządzanie w administracji publicznej

Efektywność ekonomiczna samorządu terytorialnego w polityce zdrowotnej Polski na tle aktualnej sytuacji zdrowotnej w Unii Europejskiej

Joanna Figura

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 487-507

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.027.5120

Artykuł rozpoczyna się od prezentacji genezy zdrowia publicznego, zarówno w wymiarze polskim, jak i europejskim. Następnie oceniono aktualną sytuację zdrowotną polskiego społeczeństwa w porównaniu z innymi obywatelami UE na podstawie jednego subiektywnego wskaźnika, tj. oceny stanu zdrowia oraz dwóch mierników obiektywnych, tj. przeciętnej długości życia oraz umieralności ludności. W dalszej części artykułu przedstawione zostały zadania samorządu terytorialnego w obszarze zdrowia publicznego w Polsce. Zaprezentowano również definicję pojęcia „efektywność”, w kontekście którego scharakteryzowano sposób finansowania zdrowia publicznego przez jednostki samorządu terytorialnego (JST) oraz strukturę wydatków samorządu terytorialnego w Polsce w obszarze zdrowia publicznego i porównano je z innymi obszarami wydatków z budżetu JST. Artykuł zakończono oceną skutków reformy z 1999 r. w zakresie ekonomicznej efektywności finansowania zadań z zakresu ochrony zdrowia na poziomie lokalnym i regionalnym.

PDF

Notes on the Use of Effective Methods for Application of Economics of Moderation

Jan Jekielek

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 508-519

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.028.5121

Jednym ze skutków ubocznych zmiany kursu rządu z ekonomii Keynesa na monetaryzm Miltona Friedmana, spowodowanej recesją w USA w 1979 r. było przejmowanie przez administratorów kierowania projektami, budowami i organizacjami technologicznymi. Wcześniej rolę tę pełnili kierujący projektami inżynierowie. Opisana zmiana spowodowała wzrost kosztów związanych ze stale powiększającą się administracją, dla której cyfry, daty i formalności były łatwiejsze do zrozumienia i kontroli niż niedoskonała z natury zawartość merytoryczna, która zaczęła schodzić na dalszy plan. Rozpoczęła się era „ekonomii nadmiaru”. Organizacje podjęły działania prewencyjne, aby zatrzymać stale rosnące koszty i wydłużający się czas wykonania projektów czy trwania budowy, a także koszty własnego funkcjonowania. Wprowadzano odgórnie coraz to nowsze analityczne metody usprawniania, które przynosiły różne efekty. W artykule podsumowano rezultaty lat badań i wdrożeń oddolnego podejścia i metod usprawniania wprowadzanych w wielu projektach technologicznych i edukacyjnych. Metody te zostały z sukcesem zastosowane w pojedynczych przedsięwzięciach, sprawdziły się też jako pomoc we wprowadzaniu odgórnych organizacyjnych metod usprawniania. Można ich użyć bezpośrednio przy wdrażaniu systemu ekonomii umiaru.

PDF

Administracja publiczna w modelu otwartej innowacji (open innovation) na przykładzie programu Innowacje społeczne

Leszek Kwieciński

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 520-534

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.029.5122

W artykule został przestawiony proces definiowania, kreowania oraz wprowadzania innowacji przez administrację publiczną. Głównym elementem rozważań jest możliwość włączania się czy też wpływania przez sektor administracji publicznej na zmiany społeczne, czyli jej otocznie, a zatem zakres zmian mających charakter zewnętrzny wobec samej administracji. Aby do tego typu głębokich zmian doszło, działalność administracji publicznej wymaga zmiany dotychczasowej optyki, a zatem innowacyjnego podejścia do zarządzania publicznego dzięki zastosowaniu innowacji typu otwartego. Innowacje otwarte wprowadzane przez administrację publiczną i indukujące zmiany społeczne powinny się wiązać z respektowaniem pięciu podstawowych zasad: współpracy, dzielenia się wiedzą, spójności działań, współzależności podmiotowej i procesowej oraz otwartości. W artykule zostały przedstawione doświadczenia zagraniczne w zakresie wdrażania innowacji otwartych przez administrację publiczną, których początek datuje się na lata 90. XX w. Wypada tu wymienić program NESTA oraz Red Tape Challenge (Wielka Brytania), MEPIN (państwa skandynawskie), SIMPLEX (Portugalia), E-Procurement (Litwa), INNOBAROMETR (Komisja Europejska) czy rozpoczęty w 2011 r. European Public Sector Innovation Scoreboard. W Polsce natomiast od 2012 r. realizowany jest program Innowacje Społeczne. Za inicjatywę tę odpowiedzialne jest Narodowe Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), które dotychczas przeprowadziło dwie edycje programu. W artykule przedstawiono główne założenia tego programu, przy uwzględnieniu ewaluacji exante, a także opisano efekty dwóch edycji konkursowych. W konkluzji autor poddał analizie efekty tych działań w kontekście inicjowania innowacyjnych zmian społecznych.

PDF

The Potential for Regional Corporate Philanthropy

Helena Kolibová, Anna Václavíková

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 535-545

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.030.5123

Ostatnie lata charakteryzują się zmiennością w zakresie hierarchii i akceptacji post- materialistycznych wartości w środowisku regionalnym Czech, szczególnie w regio- nie Morawsko-Śląskim. Wykazano brak pierwotnych nacisków opinii publicznej w zakresie ochrony środowiska czy spełniania przez firmy wymogów społecznej odpowiedzialności biznesu, filantropia oraz zainteresowanie możliwością uzyskania ulg podatkowych w zamian za darowizny na rzecz organizacji charytatywnych wydają się jednak coraz bardziej popularne.

PDF

Economic Organization Forms beyond Investor Ownership

Justyna Szambelan

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 546-557

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.031.5124

Klasyczna analiza ekonomiczna ignoruje w swojej logice maksymalizacji wieloaspektowość ludzkich pragnień. Argumentacja na rzecz wyższości własności inwestorskiej, stanowiąca element klasycznej logiki maksymalizacji, pozostaje zatem zachwiana i niedoskonała. Obserwacja rzeczywistości gospodarczej pozwala na zidentyfikowanie szeregu cech organizacji nie należących do inwestorów, które ukrywają w sobie duży potencjał analityczny.

PDF

Efektywność zamówień publicznych w wymiarze prawnym, ekonomicznym i społecznym

Beata Wieczerzyńska

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 558-570

https://doi.org/10.4467/24497800RAP.16.032.5125

Współczesne gospodarki krajów europejskich charakteryzują się znaczącym udziałem wydatków sektora publicznego w produkcie krajowym brutto. Duża część tych wydatków realizowana jest poprzez system zamówień publicznych. Obecna wartość rynku zamówień publicznych w Polsce szacowana jest na ok. 150 mld zł. Dla prawidłowego funkcjonowania tego rynku w Polsce i UE duże znaczenie ma efektywna polityka zamówień publicznych, które są ważnym narzędziem interwencjonizmu gospodarczego i socjalnego. W pewnej perspektywie czasowej polityka ta ma przyczynić się do wydajnej alokacji zasobów, rozwoju gospodarczego państw członkowskich i tworzenia nowych miejsc pracy. Istotnym instrumentem realizacji tych za- łożeń jest koncepcja nowego podejścia do zamówień publicznych. Mieszczą się w niej działania zmierzające do stworzenia takich uwarunkowań prawnych i instytucjonalnych, które zapewnią jak najbardziej efektywne wykorzystanie środków publicznych oraz przyczynią się do wyeliminowania barier w dostępie do rynku zamówień przedsiębiorcom z sektora MSP. Efektywność zamówień publicznych i instrumenty jej osiągania należy rozpatrywać w aspekcie prawnym, ekonomicznym i społecznym. Jest to zagadnienie złożone i wielowymiarowe. Łączne omówienie tych kwestii tworzy obraz sektora publicznego jako inteligentnego klienta systemu zamówień publicznych, odznaczającego się świadomością swoich możliwości i ograniczeń prawnych, posługującego się analizą kosztów i korzyści, stosującego zasadę best value for money czy cechującego się wyczuciem rynkowym. Inteligentny zamawiający ma też świadomość efektów i skutków społecznych realizowanych zamówień publicznych m.in. w sferze poprawy jakości życia czy przyczyniania się do pogłębiania zaufania do działalności finansowej władz publicznych.

PDF

Recenzja książki Łukasza Kozery, Zabezpieczenia wierzytelności bankowych, Kraków 2015, ss. 261, ISBN 978-83-63991-95-1

Piotr Ruczkowski

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 571-576

PDF

Recenzja książki Grzegorza Krawca, Koncepcje płci człowieka a prawo administracyjne, Rzecznik Praw Obywatelskich, Warszawa 2015, ss. 269

Agata Nodżak

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 577-584

PDF

Międzynarodowa konferencja naukowa „Procesy decyzyjne w administracji publicznej w Polsce i innych państwach członkowskich Unii Europejskiej”, Kraków, 5–6 października 2016

Rocznik Administracji Publicznej, 2016 (2), 2016, s. 585-587

PDF

Pliki do pobrania

Spis treści PDF

Słowa kluczowe: informacja publiczna, prawo do informacji publicznej, Biuletyn Informacji Publicznej, administracja samorządowa, administracja publiczna, wykroczenie, delikt, odpowiedzialność, jurysdykcja, pomoc osobom uprawnionym do alimentów, zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego, organizacje pozarządowe, administracja publiczna, zlecanie zadań publicznych, konsultacje społeczne, ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, funkcjonariusze, zabezpieczenie społeczne, sprawiedliwość społeczna, równość, informacja publiczna, informacja prosta, informacja przetworzona, ograniczenie prawa do informacji publicznej, ważny interes publiczny, obowiązek uzasadniania decyzji administracyjnych, Europa, perspektywa porównawcza, przejrzystość, rozliczalność, technologie informatyczne, komunikacja elektroniczna, e-administracja, e-sądy, sądy administracyjne, postępowanie sądowoadministracyjne, aukcja elektroniczna, licytacja elektroniczna, podpis elektroniczny, strona internetowa, zamówienia publiczne, konsolidacja, administracja podatkowa, administracja rządowa, służba cywilna, modernizacja, system wynagrodzeń, polityzacja, upartyjnienie, administracja publiczna, Unia Europejska, globalne zarządzanie, modernizacja, prawo międzynarodowe, pozwolenie zintegrowane, europeizacja, prawo emisyjne, ochrona przed zanieczyszczeniami, europeizacja, koordynacja, administracja publiczna, prawo Unii Europejskiej, polityka integracyjna, administracja publiczna, administracja celna, służba celna, polityka celna, Unia Europejska, integracja, alternatywne metody rozwiązywania sporów (ADR), elektroniczne metody rozwiązywania sporów (ODR), spory konsumenckie, mediacje, arbitraż, pomoc finansowa, Unia Europejska, administracja publiczna, jednostki samorządu terytorialnego, fundusze unijne, rozwój lokalny, opieka społeczna, pomoc społeczna, opiekunowie społeczni, reforma systemu pomocy społecznej, społeczeństwo obywatelskie, zarządzanie publiczne, partycypacja polityczna, proces demokratyzacji, Republika Słowacka, rządzenie – kreowanie elementów ładu społecznego, nowe rządzenie publiczne, rządzenie interaktywne, rządzenie Partii Piratów w mieście Mariańskie Łaźnie, główne elementy programu Partii Piratów, administracja publiczna, etyka, odpowiedzialność, rozliczalność, administratorzy, użytkownicy publiczni, europeizacja, modernizacja, samorząd terytorialny, administracja publiczna, centralizacja, grecki system administracyjny, korupcja, rozwój regionalny, polityka amerykańska, administracja, dyplomacja, dipisi, mocarstwa, humanitaryzm, akcja pomocowa, ONZ, uchodźcy, wygnańcy, korpus urzędniczy, kształcenie urzędników, administracja publiczna, samorząd terytorialny, zdrowie publiczne, efektywność, usprawnienia w projektach, podejście usprawniania oddolnego, metody usprawniania oddolnego, ekonomia umiaru, administracja publiczna, innowacje społeczne, zmiana społeczna, zarządzanie publiczne, filantropia korporacyjna, formy darowizn, motywacje dokonywania darowizn, obszary wsparcia, społeczna odpowiedzialność biznesu, interesariusze, ekonomia heterodoksyjna, własność, cele firmy, współpracownicy, brak nastawienia na zysk, zamówienia publiczne, efektywność zamówień, kryteria oceny ofert, społeczne zamówienia publiczne