Tło badań. Przed instytucjami kultury stoją współcześnie nowe wyzwania społeczne. Aby im sprostać, owe instytucje nie mogą opierać się jedynie na własnym potencjale. Realizacja wspólnych celów może implikować podejmowanie działań międzyorganizacyjnych. W literaturze przedmiotu występuje niedobór badań dotyczących współpracy instytucji kultury z otoczeniem, stąd w niniejszym artykule zwrócono uwagę na tę kwestię. W pracy ukazano wartość współpracy jako instrumentu zarządzania, dzięki któremu instytucje kultury mogą zwiększać swój potencjał, sprawniej realizując zadania, do których zostały powołane. Odniesiono się do publikacji dotyczących skutecznej współpracy pomiędzy instytucjami publicznymi i przedsiębiorstwami.

Cel badań. Celem podjętych badań było zdiagnozowanie współpracy pomiędzy instytucjami kultury i otoczeniem. Główny problem badawczy wiązał się z poszukiwaniem odpowiedzi na pytania: czy instytucje kultury podejmują współpracę z innymi tego typu instytucjami położonymi na terenie miasta Wrocławia w celu wzbogacenia swojej oferty skierowanej do dzieci wczesnoszkolnych? Kto jest inicjatorem podejmowanej współpracy? Jaka jest forma inicjowania współpracy z innymi placówkami? Jaka jest częstotliwość podejmowania współpracy między instytucjami kultury i otoczeniem?

Metodologia. Problem podejmowania współpracy omówiono, opierając się na materiale empirycznym uzyskanym z badań sondażowych przeprowadzonych w instytucjach kultury położonych na terenie miasta Wrocławia. Czynnikiem łączącym badane instytucje było zorientowanie ich działań na organizację czasu wolnego dzieciom w wieku wczesnoszkolnym. Badaniami objęto wszystkie instytucje kultury dysponujące ofertą skierowaną do tej grupy odbiorców, w których do kierownictwa skierowano ankietę zawierającą pytania problemowe.

Kluczowe wnioski. Przeprowadzona analiza badań pozwala stwierdzić, iż w większości badane placówki podejmują działania o charakterze współpracy. Istnieją jednak placówki, które można ocenić jako zamknięte na współpracę z otoczeniem lub rzadko ją podejmujące. Natura zdiagnozowanej współpracy jest uzależniona w dużej mierze od specyfiki badanej placówki kulturalnej. Wyniki badań wskazują na potrzebę zwiększenia spektrum działań podejmowanych przez instytucje kultury na rzecz współpracy z otoczeniem.

Tło badań. W artykule zaprezentowano model przebiegu służby oficerów Wojska Polskiego. Badania dotyczące modelu zostały zakończone w 2015 roku. W roku 2016 zostało opublikowanych szereg artykułów prezentujących obszerne wyniki badań dotyczące kompetencji zawodowych, szkolenia i doskonalenia zawodowego oficerów oraz ich opiniowania służbowego.

Cel badań. Prezentowany artykuł jest zwieńczeniem prowadzonych prac badawczych. Zaproponowany model bazuje częściowo na już funkcjonujących rozwiązaniach, a jego nowatorstwo polega na ich połączeniu i odpowiednim ukierunkowaniu. W modelu zasadniczą rolę odgrywa partycypacja oficerów we własnym rozwoju zawodowym, uzupełnianie niedoborów wiedzy i umiejętności oraz ich weryfikacja przed kolejnymi etapami doskonalenia zawodowego. W modelu tym zakłada się dokształcanie w organizacjach cywilnych (m.in. uczelniach wyższych), jeżeli wymaga tego specyfika stanowiska służbowego. Ponadto proponowany model (po drobnych modyfikacjach) można wdrożyć do innych grup dyspozycyjnych.

Metodologia. W badaniach prezentowanych w artykule wykorzystano następujące metody:

• metodę analizy i krytyki piśmiennictwa (literatura w zakresie zarządzania kadrami w wojsku, analiza obowiązujących aktów prawnych);
• metodę obserwacji uczestniczącej (związaną z doświadczeniem zawodowym);
• analizę źródeł wtórnych (badania o podobnym zakresie);
• sondaż diagnostyczny z oficerami dotyczący subfunkcji personalnej.

Kluczowe wnioski. Model ten jest rozwiązaniem możliwym do zastosowania, ale wymagającym zmian w przepisach dotyczących służby wojskowej żołnierzy zawodowych. Konsekwencją wprowadzenia zmian zaproponowanych w modelu będzie podniesienie poziomu kompetencji oficerów oraz zwiększenie zaufania kadry do organizacji, jaką jest wojsko, oraz do oficerów pionów kadrowych.

Tło badań. W artykule podjęto próbę przedstawienia design thinking jako podejścia, które wykorzystane w zarządzaniu może na tyle skutecznie przekształcić przyjęte w organizacji sposoby działania, że w rezultacie stanie się źródłem radykalnych zmian i innowacji samego zarządzania. Innowacje zarządzania, choć wcale nie są takie rzadkie w praktyce zarządzania, niezbyt upowszechniły się w piśmiennictwie naukowym i często są błędnie utożsamiane z innowacjami organizacyjnymi. Składa się na nie wszystko, co istotnie zmienia sposób realizacji funkcji zarządzania. Są one bardzo ważne dla współczesnych organizacji, gdyż radykalnie zmieniając metody zarządzania, są w stanie podtrzymać potencjał innowacyjny w długim okresie.

Cel badań. Celem artykułu jest ujawnienie tych walorów podejścia design thinking, które wykorzystane we współczesnych organizacjach mogą stanowić skuteczne wsparcie w tworzeniu i wdrażaniu innowacji zarządzania.

Metodologia. Podjęte rozważania mają charakter teoretyczny i zostały oparte przede wszystkim na metodzie analizy i krytyki piśmiennictwa w zakresie design thinking oraz zarządzania, a szczególnie innowacji zarządzania. Narzędziem badawczym, które posłużyło do rozwiązania podjętego w artykule problemu naukowego, jest dedukcja, która odniesiona do krytycznego studium literatury pozwoliła osiągnąć przyjęty cel badań.

Kluczowe wnioski. Analiza ustaleń teoretycznych doprowadziła do ustalenia, w jaki sposób podejście design thinking może skutecznie wspierać tworzenie innowacji zarządzania we współczesnych organizacjach. Design thinking, choć wywodzi się z pracy projektantów, jest obecnie podejściem do twórczego i innowacyjnego rozwiązywania otwartych, złożonych i niejednoznacznych problemów zarządzania w wielu organizacjach.

Tło badań. Chociaż w ostatnich latach wiele działań rządowych i projektów pozwala firmom uzyskać zasoby na badania i rozwój, to powstaje pytanie o wykorzystanie ich do działalności innowacyjnej, zwiększenia zagregowanych wskaźników aktywności innowacyjnej Węgier (sumaryczny wskaźnik innowacyjności – SII, indeks tablicy wyników innowacyjności – indeks-IUS). Statystyki nadal wykazują silne wsparcie w tym zakresie w porównaniu z państwami członkowskimi Unii Europejskiej. Dotyczy to w szczególności regionu północnych Węgier, gdzie innowacje są niezbędne dla przyszłości i konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw.

Cele badań. Celem artykułu jest wskazanie zależności pomiędzy współpracą a innowacyjnością małych i średnich przedsiębiorstw.

Metoda. Zastosowano badanie podstawowe działalności innowacyjnej małych i średnich przedsiębiorstw oraz powiązane formy współpracy. Baza danych do badań została dostarczona za pomocą ankiety przeprowadzonej przez menedżerów małych i średnich przedsiębiorstw działających w północnych Węgrzech, która została przeprowadzona w 2015 r.

Kluczowe wnioski. Badania wykazały, że istnieje korelacja między poziomem współpracy i innowacjami. Ponadto pokazują, jakie są preferowane działania inno- wacyjne (przyciąganie rynku i popyt) wśród badanych firm oraz w jakim stopniu chęć współpracy wpływa na sposób innowacji.

Badania odzwierciedlają otwartość na innowacyjność liderów małych i średnich przedsiębiorstw oraz wykazuję, że najbardziej preferowaną formą innowacji na rynku jest innowacyjność. Jednak liderzy firmy wiedzą, że intensywność zasobów innowacji jest bardzo wysoka i wymagają zasobów zewnętrznych. Wykorzystanie kredytów bankowych do innowacji jest niskie (tylko 27% w 2015 r. wśród węgierskich MŚP). Firmy preferują wsparcie rozwojowe ze strony państwa lub samorządów.

Tło badań. Kultura organizacyjna w kontekście relacji kooperacyjnych jest istotnym obszarem badawczym. Jednakże, opierając się na przeglądzie literatury, można stwierdzić, że wpływ kultury organizacyjnej na te relacje nie jest głównym tematem badawczym polskich lub zagranicznych naukowców. W związku z tym niniejszy artykuł stanowi próbę wypełnienia zidentyfikowanej luki.

Cel badań. Celem tego artykułu jest wskazanie związku pomiędzy ukształtowaniem kultury organizacyjnej polskich przedsiębiorstw a korzystnością ukształtowania relacji kooperacyjnych między tymi przedsiębiorstwami oraz ich poszczególnymi rodzajami kooperantów. Część teoretyczna została poświęcona identyfikacji roli powiązań kooperacyjnych we współczesnym otoczeniu gospodarczym oraz określeniu pojęcia kultury organizacyjnej, w tym jej wpływu na relacje kooperacyjne między firmami. Część empiryczna została poświęcona opisowi przeprowadzonych badań i ich wyników.

Metodologia. Badanie zostało przeprowadzone na początku 2016 r. na losowej próbie 97 polskich przedsiębiorstw, tj. firm mających siedzibę w Rzeczpospolitej Polskiej. Kwestionariusz ankiety został przesłany do 493 firm (niezależnie od wielkości, branży i regionu geograficznego), z których 114 go wypełniło. W procesie weryfikacji spójności otrzymanych odpowiedzi 17 z nich zostało odrzuconych z powodu niedokładności i innych wad. W badaniu wykorzystano wskazania respondentów o przeważających wartościach w relacjach z pracownikami, które opisują kulturę organizacyjną, oraz wskazania na poziom korzystności ukształtowania relacji kooperacyjnych z dostawcami, odbiorcami i konkurentami (w ramach relacji koopetycyjnych). Testy niezależności chi-kwadrat wykorzystano do przedstawienia zidentyfikowanych zależności.

Kluczowe wnioski. W wyniku przeprowadzonego postępowania badawczego stwierdzono, że kluczem do korzystnego ukształtowania stosunków kooperacyjnych jest obecność w przedsiębiorstwie wartości elastyczności i swobody działania oraz ukierunkowanie na sprawy wewnętrzne. Należy jednak podkreślić, że występowanie wspomnianych wartości wpływa jedynie na korzystne ukształtowanie stosunków kooperacyjnych z klientami.

Tło badań. Jedną z cech zasobowych własności intelektualnej jest zdolność do ochrony. W procesie zarządzania własnością intelektualną cecha ta determinuje formułowanie i realizację strategii ochrony tych zasobów.

Cele badań. W artykule przedstawiono szczególny rodzaj niematerialnego zasobu regulacyjnego, jakim jest własność intelektualna w organizacji. Przyjmując, że strategia ochrony własności intelektualnej musi być uporządkowana celom organizacji, omówiono strategię jawną (instytucjonalną) ochrony własności intelektualnej, strategię niejawną (pozainstytucjonalną) oraz strategię opartą na sprzedaży własnych zasobów intelektualnych i/lub pozyskaniu zasobów zewnętrznych.

Metodologia. Wybrane i omówione strategie, które w pełni ilustrują zdolność do ochrony własności zasobów własności intelektualnej, były przedmiotem badań prowadzonych w grupie polskich przedsiębiorstw z regionu Dolnego Śląska.

Kluczowe wnioski. Przeprowadzona analiza pozwoliła na wyróżnienie dwóch typów strategii zabezpieczania własności intelektualnej: strategie instytucjonalne (patent, prawa ochronne, itp.) i nieinstytucjonalne (know-how, tajemnica przedsiębiorstwa). Zdecydowana większość badanych przedsiębiorców stosuje instytucjonalne strategie ochrony własności intelektualnej mimo złożonych procedur formalnych i znacznych kosztów.

Tło badań. Współczesne organizacje zmuszone są do poszukiwania nowych rozwiązań organizacyjnych w celu kształtowania skutecznej przewagi konkurencyjnej. Ten fakt powoduje, że coraz częściej sięgają po innowacyjne rozwiązania organizacyjne o charakterze kompleksowym.

Cel badań. W artykule przedstawiono zarządzanie procesowe oraz struktury procesowe jako te, które wymagają podjęcia szeregu działań komplementarnych związanych z budowaniem spójności organizacyjnej. Zdefiniowano pojęcie spójności organizacyjnej, która warunkuje efektywne i skuteczne funkcjonowanie organizacji. Opisano także platformy osiągania spójności organizacyjnej.

Metodologia. Artykuł prezentuje indywidualne propozycje autora w zakresie koncepcji spójności i opiera się na studiach dotyczących funkcjonowania współczesnych organizacji.

Kluczowe wnioski. Zarówno kwestia spójności w aspekcie rozwiązań innowacyjnych, jak i szczegółowy opis wspomnianych platform wymagają dalszych prac uszczegóławiających.

Tło badań. Narzędzia zarządzania strategicznego (SMIs) są instrumentami używanymi w analizie sytuacji strategicznej organizacji oraz w formułowaniu i realizacji skutecznych strategii. Pomimo że SMIs są dość ważne, mało jest systematycznych badań poświęconych im i wpływowi nowo powstających technologii na nie.

Cel badań. Analiza dotyczy pytania, czy można się spodziewać, że siły technologicznej posthumanizacji tworzące nową klasę „organizacji cyberfizycznych” będą miały wpływ na innowacje w użyciu SMIs w takich organizacjach.

Metodologia. Analizując literaturę o zarządzaniu strategicznym, identyfikujemy prawie 100 SMIs i kategoryzujemy je według ich użycia w: (a) analizie strategicznej, (b) formułowaniu strategii oraz (c) realizacji strategii. Tymczasem analiza systemów cyberfizycznych i technologicznej posthumanizacji pokazuje trzy trendy, które zbiegają się, aby tworzyć rozwijającą się klasę organizacji cyberfizycznych: (a) robotyzacja siły roboczej; (b) pogłębienie integracji ludzko-komputerowej; oraz (c) ubikwityzacja obliczenia. Artykuł proponuje pojęciową strukturę dla odwzorowania wpływów wymienionych trendów na wkład, agentów, procesy i produkty związane z trzema typami SMIs.

Kluczowe wnioski. Zastosowanie zaproponowanej struktury pojęciowej sugeruje, że można się spodziewać, iż technologiczna posthumanizacja będzie i ułatwiać innowacyjność, i wymagać jej w użyciu przez organizacje wszystkich trzech rodzajów SMIs.

Tło badań. Na temat roli szkolnictwa wyższego podejmuje się wiele dyskusji. Często autorzy zgadzają się co do ważności zarządzania talentami. Doświadczenia zdobyte podczas studiów są kluczowymi czynnikami dla młodego pokolenia. Coraz większe znaczenie przypisuje się indywidualnemu rozwojowi pracowników.

W nowoczesnych, rozwiniętych (odnoszących sukcesy) gospodarkach większy udział wartości dodanej przywiązuje się do wiedzy (nie do zmaterializowanych zasobów lub kapitału), więc „ludzie są głównym źródłem”. Zmiany w paradygmacie wzięły górę nad przywództwem: liderzy muszą posiadać umiejętności rozwiązywania problemów. Zarządzanie talentami jest jednym z zadań szkolnictwa wyższego.

Cel badań. Celem tego badania jest pokazanie, w jaki sposób szkolnictwo wyższe może sprostać oczekiwaniom organizacji w kontekście gospodarki opartej na wiedzy, przy wspieraniu pracy naukowej studentów.

Metodologia. Studium przypadku Studencko-Naukowego Towarzystwa Badawczego. Kluczowe wnioski. Na podstawie studium przypadku Studencko-Naukowego Towarzystwa Badawczego stwierdzono, że oprócz dobrych prac badawczych istotna jest wiara studentów w to, że są najlepsi.

Tło badań. Od ponad dekady w literaturze na temat zarządzania można znaleźć publikacje poświęcone nowemu podejściu do zarządzania zasobami ludzkimi. Podejście to, nazwane zrównoważonym zarządzaniem zasobami ludzkimi, łączy zarządzanie zasobami ludzkimi z koncepcją zrównoważonego rozwoju.

Cel badań. Celem artykułu jest prezentacja koncepcji zrównoważonego zarządzania zasobami ludzkimi w świetle analizy relacji pomiędzy zrównoważonym rozwojem a zarządzaniem zasobami ludzkimi oraz przedstawienie dwóch modeli charakteryzujących to zarządzanie.

Metodologia. Artykuł oparty jest na przeglądzie dostępnej literatury. Ma on charakter teoretyczny.

Kluczowe wnioski. W świetle cytowanej literatury zasadne jest odniesienie zasad zrównoważenia do zarządzania zasobami ludzkimi. Dowodzą tego dwa modele znajdujące zastosowanie w praktyce zarządczej. Ich wybór i zastosowanie powinny być jednak zdeterminowane celem oraz wielkością samej organizacji.

Tło badań. Proces swoistego „kurczenia się” świata i przeświadczenie o zaniku znaczenia dystansu w wyniku procesów globalnych i rozwoju technologicznego spowodowały brak zainteresowania przestrzenią. Wydaje się jednak, że następuje renesans zainteresowania naukowego przestrzenią, ponieważ nadal jest ona jedną z podstawowych kategorii poznawczych, stale doświadczaną zarówno przez ludzi, jak i organizacje. Organizacje coraz intensywniej „zmagają się” z różnymi przestrzeniami, szczególnie w obliczu dychotomii lokalność–globalność oraz zjawisk związanych z przestrzenią wirtualną czy przestrzenią sieci.

Cel badań. Celem badań jest próba interdyscyplinarnej i innowacyjnej konceptualizacji zagadnienia przestrzeni w kontekście nauk o organizacji i zarządzaniu. W trakcie badań prowadzono identyfikację różnych wymiarów przestrzeni.

Metodologia. Główną metodą dociekań był dedukcyjny sposób rozumowania. Na poziomie analizy makro zbudowano model konceptualny, który w dalszej części badań wykorzystano do eksperymentu teoretycznego, aby wskazać możliwości aplikacyjne modelu na poziomie mezo w odniesieniu do koncepcji modeli biznesowych.

Kluczowe wnioski. W wyniku eksperymentów konceptualnych zaproponowano oryginalny model czterech wymiarów przestrzeni. Model ten może być uniwersalnym narzędziem wykorzystywanym przez organizacje. Artykuł przedstawia eksperymentalne zastosowanie modelu przestrzeni w koncepcji modeli biznesu.

Tło badań. Artykuł opisuje tematykę uwzględniania ryzyka operacyjnego, jego identyfikacji i analizy w trakcie działań wdrożeniowych służących implementacji strategii. Zaprezentowane zostaną działania podejmowane przez organizacje zaliczone do klasycznego i wizjonerskiego podejścia strategicznego.

Cel badań. Celem artykułu jest prezentacja i analiza różnic w uwzględnianiu ryzyka operacyjnego w trakcie realizacji strategii występujących w organizacjach, które charakteryzują się różnym typem realizowanej koncepcji rozwojowej.

Metodologia. Przeprowadzone badania mają charakter jakościowy i wykorzystują metodę studium przypadków. Stanowią fragment szerszych badań dotyczących ryzyka operacyjnego towarzyszącego realizacji strategii, przeprowadzonych na próbie 150 przedsiębiorstw giełdowych. Próba badawcza była różnorodna z punktu widzenia wielkości podmiotów oraz branży, w której prowadzona jest działalność. Uzasadnieniem doboru próby badawczej był fakt, iż obecność na giełdzie wiąże się z koniecznością wyznaczania i precyzyjnego określania strategii i towarzyszących jej celów strategicznych, a także raportowania postępów w ich realizacji. Tym samym można domniemywać, że spółki notowane na GPW przywiązują dużą wagę do kontrolowania procesu implementacji strategii, a tym samym ryzyko mu towarzyszące stanowi dla nich istotny aspekt funkcjonowania. Zdecydowano się na prezentację praktyk zarządzania wykorzystywanych przez przedsiębiorstwa reprezentujące największy odsetek wśród badanej próby – o klasycznym i wizjonerskim charakterze strategii w celu ich zestawienia i analizy, a także wskazania pewnych prawidłowości.

Wnioski. Wyniki badań pokazują, że oba strategiczne podejścia różnią się w analizowanych aspektach zarządzania ryzykiem operacyjnym. Szczególnie zaskakujący jest poziom ich formalizacji, sprzeczny z pierwotnymi założeniami. Założono, że podejście wizjonerskie jest bardziej nieformalne i opiera się raczej na planowaniu scenariuszowym, podczas gdy podejście klasyczne wydaje się bardziej formalne i regularne. Opisane przypadki wykazały przeciwną prawidłowość.

Cel badań. Celem tego badania było zdefiniowanie kluczowych pojęć pomocy medycznej w nagłych wypadkach, przeanalizowanie modeli systemów pomocy w nagłych wypadkach w innych krajach i wykorzystanie uzyskanych wyników do stworzenia teorii zarządzania pomocą w nagłych wypadkach, określenia braków w litewskim ratownictwie medycznym systemie pomocy, a także zaproponowanie narzędzia do jego ulepszenia i zdefiniowania podsystemu zarządzania pomocą w ratownictwie medycznym.

Metodologia. Metody badawcze obejmują ilościowe badania opisowe przy wykorzystaniu usystematyzowanej ankiety; analizę danych statystycznych (chi-kwadrat, średnia), modelowanie i reprezentację graficzną. Wewnętrzna spójność skali kwestionariusza została oceniona za pomocą współczynnika alfa Cronbacha.

Kluczowe wnioski. Obszary problemowe pomocy medycznej w nagłych wypadkach pogrupowano w zależności od ich wpływu na sytuację społeczną lub gospodarczą kraju. Było to podstawą usprawnienia zarządzania i integracji pomocy medycznej w nagłych wypadkach. Opracowano model zarządzania systemem pomocy medycznej w nagłych wypadkach na Litwie, oparty na zasadzie systemowej, w której integralne części są powiązane wewnętrznymi relacjami między podmiotami zarządzania opieką zdrowotną; zasoby; i wyniki. Opracowano pięć podsystemów: nadzór nad awaryjną pomocą medyczną, transport między szpitalami pacjenta, informacje i zarządzanie przepływem pacjentów, a także edukację publiczną i informacje.

Tło badań. Mimo że badania nad przedsiębiorczością kobiet prowadzone są od wielu lat, wciąż brakuje jasnych odpowiedzi na pytania o różnice między przedsiębiorcami obu płci. Jednym z nierozwiązanych problemów są wyniki osiągane przez kobiety przedsiębiorczynie.

Cel badań. Celem artykułu jest zbadanie orientacji rozwojowej mikroprzedsiębiorstw działających w regionie pomorskim w Polsce oraz określenie jej poziomu w zależności od płci właściciela.

Metodologia. Opracowano indeks orientacji na rozwój przedsiębiorców. Indeks ten, będący wyznacznikiem potencjału wzrostu firmy, opierał się na pięciu wskaźnikach: celach i planach przedsiębiorcy, działaniach innowacyjnych, inwestycjach oraz aktywności w poszukiwaniu źródeł finansowania. Dane zostały zebrane przy wykorzystaniu wywiadu kwestionariuszowego, przeprowadzonego bezpośrednio wśród właścicieli mikrofirm z Pomorza w 2009 i 2012 roku.

Kluczowe wnioski. Analiza orientacji wzrostowej kobiet i mężczyzn wykazała, że kobiety prezentują niższą jej wartość.