Tło badań. Funkcjonowanie współczesnego biznesu często podważa paradygmaty zarządzania, dotychczas uważane za wiodące. Niektóre paradygmaty są zastępowane nowymi aspektami zarządzania przedsiębiorstwem, które bardziej odpowiadają wymogom nowej rzeczywistości. Tło rozważań jest związane z określeniem podstawowych czynników warunkujących zastosowanie systemowego oraz sieciowego podejścia w procesie zarządzania wartościami przedsiębiorstwa.
Cel badań. Celem artykułu jest omówienie miejsca oraz roli systemowego i sieciowego paradygmatu w procesie tworzenia wartości przedsiębiorstwa oraz ich niszczenia.
Metodyka. Wykorzystując dialektyczne podejście, autor proponuje tezę, iż umiejętne zastosowanie założeń systemowego oraz sieciowego paradygmatu pozytywnie wpływa na zdolność przedsiębiorstwa do tworzenia wartości przedsiębiorstwa. Autor przedstawia antytezę, iż niekompetentne zastosowanie założeń systemowego oraz sieciowego paradygmatu ma wpływ na zdolność przedsiębiorstwa do niszczenia wartości. W związku z tym autor definiuje syntezę, iż właściwe / niewłaściwe zastosowanie założeń systemowego oraz sieciowego paradygmatu oddziałuje na zdolność / brak zdolności przedsiębiorstwa do tworzenia / niszczenia wartości przedsiębiorstwa.
Kluczowe wnioski. W związku z ciągłymi zmianami występującymi w otoczeniu biznesowym, duże znaczenie ma umiejętne wykorzystanie teoretycznych prezentacji nauk o zarządzaniu, uwzględnionych w formie istniejących paradygmatów. Wielo-paradygmatyzm w zarządzaniu prowadzi do odmiennych podejść do kontekstowego spojrzenia na przedsiębiorstwo. Taka sytuacja ma miejsce, gdy systemowe oraz sieciowe paradygmaty są wykorzystywane w procesie tworzenia i niszczenia wartości przedsiębiorstwa. Zarówno systemowe jak i sieciowe podejście ma swoje zalety i wady. Menadżerowie muszą posiadać wiedzę dotyczącą tych zagadnień, które są istotne w zarządzaniu. Szczególnie ważne jest zastosowanie tych podejść do tworzenia wartości w dłuższej i krótszej perspektywie. Wydaje się, iż podejście systemowe będzie bardziej skuteczne w dłuższej perspektywie, w procesie zarządzania opartego na wartościach, zaś podejście sieciowe będzie korzystniejsze w krótkookresowym procesie tworzenia wartości przedsiębiorstwa.