Światłość i ciemność. Dwa zjawiska zupełnie sobie przeciwstawne. Światło to prawda, która pozwala poznawać. Droga poznania to droga nawracania, zawracania z ciemności do światła. Światło rozumu, wiedzy, które nie rozgrzewa, pozwala poznawać świat, ludzi, nie przynosi jednak miłości, nie rozwija duchowo. Jest w artykule kojarzone z symbolem życia, stanowi syntezę pozytywnych wartości, które szczególnie dla młodego pokolenia są istotne. Noc, ciemność stanowić może również, symbolicznie wyobrażenie rzeczywistej egzystencji w świecie, które wielokrotnie nie dorównuje marzeniom.

Punktem wyjścia artykułu są pozytywne wartości, światło jest znakiem nadziei, radości, szczęścia, optymizmu. Żar młodzieńczy w konfrontacji z nieczułym światem zabija złudzenia, czasami również marzenia. Nasza rzeczywistość jest często szara, przepełniona ludźmi egoistycznie nastawionymi, konsumpcyjnym stylem życia ukierunkowanym na dobra doczesne. Człowiek zmuszony jest żyć w świecie przedmiotów, które jaśnieją światłem niedoskonałym. Stąd potrzeba człowieka, by nie­ustannie poszukiwać źródła najwyższego światła. Naturalnym, wynikającym z wewnętrznej potrzeby, jak również ratunkiem dla człowieka, jest odzyskanie duchowego słuchu i wzroku – jego rozwój wewnętrzny, duchowy. Dotarcie do najwyższego dobra, stanowi realizację potencjału duchowego człowieka.

Relacja wnętrza budynku ijego przestrzeni zewnętrznej jest obecnie podstawowym komponentem w projektowaniu architektonicznym jako zintegrowanym całościowo zamysłem przestrzennym. Otwarcie budynku na kontekst najbliższego otoczenia służy budowie ekspresji wizualnej, atrakcyjnej estetyki budynku i jego plastycznego wyrazu ale również kreacji wewnętrznych wrażeń przestrzennych związanych ze światłem. Uzyskanie wszelkich efektów kompozycyjno-plastycznych i krajobrazowych jest możliwe dzięki zastosowaniu transparentności przegród, świadomego użycia światła w budynku. Innym aspektem takich rozwiązań jest możliwość budowy przestrzeni uniwersalnej, gdzie następuje zatarcie granic pomiędzy wnętrzem a zewnętrzem projektowanego obiektu. Nie bez znaczenia jest tu użycie odpowiednich materiałów, które podkreślają jedność połączenia, a przegroda jest jedynie formalnym zamknięciem przestrzeni. Jest to szczególnie ważne w projektowaniu relacji krajobrazowych z wnętrzem, które otrzymuje poza wyreżyserowanym widokiem naturalne oświetlenie. Możliwość wykorzystania transparentnych ścian w architekturze zawdzięczamy zastosowaniu najnowszych rozwiązań technologicznych, które pozwalają wprowadzać bez ograniczeń duże powierzchnie przeszklonych tafli. Transparentność może wówczas działać w obie strony przegrody, na zewnątrz i do wnętrza obiektu.

Artykuł prezentuje rolę i znaczenie ogrodów zimowych w kształtowaniu współczesnej zabudowy mieszkaniowej, a także współczesne ich koncepcje towarzyszące zabudowie mieszkaniowej wraz z ich estetyką i rozwiązaniami technologicznymi na tle ewolucji ich formy architektonicznej na przestrzeni wieków. Renesans ogrodów zimowych zaznaczył się szczególnie w ostatnich dekadach wraz z rozwojem idei architektury proekologicznej i zrównoważonej.

Artykuł omawia problematykę podstaw projektowania sztucznego oświetlenia w ujęciu architektonicznym, w nawiązaniu do wymagań z zakresu techniki oświetleniowej i elektrycznej. Przedstawiono zbiór teoretycznych aspektów tego zagadnienia, mogących wpływać na kształtowanie projektów oświetleniowych dzieł architektonicznych, z uwzględnieniem zasad kompozycji i funkcjonalności architektury. Dyskusji poddano także oddziaływanie sztucznego oświetlenia na postrzeganie przestrzeni architektonicznej przez użytkownika. 

Na kształt architektoniczny budynków powstających w miastach Europy Południowej i Zachodniej znaczny wpływ wywierają warunki klimatyczne. Ochrona przed nadmierną ekspozycją na promieniowanie słoneczne obejmuje m.in. szczególne ukształtowanie bryły budynku, a także wprowadzenie żaluzji i okiennic ograniczających dopływ światła. Uwarunkowania klimatyczne dotyczą nie tylko architektury, wpływają także na użytkowanie miejskich przestrzeni publicznych. Na placach i ulicach wielu miast pojawiają się różnego typu współczesne struktury zacieniające i filtrujące promienie słoneczne. Przez swoją charakterystyczną formę, a niekiedy także skalę, przyczyniają się do tworzenia miejsc unikalnych i rozpoznawalnych. W artykule zostaną przedstawione i zanalizowane wybrane realizacje z miast Włoch i Hiszpanii. Na podstawie przeprowadzonej analizy zostanie stworzona autorska typologia obiektów i ich relacji do otaczającej przestrzeni.

Przedmiotem analiz, zawartych w artykule jest rola światła dziennego, jego wpływ na kształtowanie i odbiór architektury oraz wnętrza świątyni. Od najdawniejszych lat w szczególności dla obiektów sakralnych religii chrześcijańskiej element światła słonecznego stanowił niezbędny wyznacznik dla powstających kościołów. Światło słoneczne decyduje o odbiorze przestrzeni, podkreśla i uwidacznia architekturę, wpływa na jej estetyczną formę, jednocześnie staje się wyznacznikiem emocji związanych z postrzeganiem. Człowiek angażuje zmysł wzroku, mózg przetwarza zarejestrowane obrazy, obraz, jaki powstaje w mózgu jest efektem odbitego światła, które obite od widzianego obrazu wpada do oka. Każdy z nas widzi inaczej. Jednocześnie istnieją wspólne powtarzalne zbiory wrażeń, które decydują o walorach estetycznych. To, jak i jakie światło wpływa na kształtowanie plastyki wnętrza obiektów sakralnych, staje się wyznacznikiem postrzegania przestrzeni sacrum. 

Artykuł dotyczy korealcji światła i cienia z przestrzenią doświadczaną. Podejmuje się scharakteryzowania pięciu obiektów, w których subiektywnie odczuwane wrażenia świetlne charakteryzują i podnoszą wartość architektury. Piękno gry światła i cienia – we wnętrzu lub poza nim – niemal poetycznie opowiada ulotne historie wzbudzając apetyt ciekawskiego oka. Korespondencja materii z niematerialnym, ale wymownym duchem jest niewyczerpywalnym tematem w architekturze. Artykuł traktuje o ścisłym związku świadomości odczuwania architektury za pomocą światła.

Autorzy na wybranych przykładach pokazują, w jaki sposób świadome kreowanie bryły budynku wpływa na postrzeganie wnętrza oraz kreowanie nastroju panującego wewnątrz budynku. Artykuł dotyczy wykorzystania światła naturalnego w procesie kreowania bryły w celu osiągnięcia zamierzonych efektów wizualnych i plastycznych we wnętrzu budynku. Autorzy artykułu podkreślają rolę światła naturalnego w architekturze, akcentując jego znaczenie dla percepcji przestrzeni.

Wielokrotnie powtarzana za Le Corbusierem definicja architektury brzmi „Architektura to przemyślana, bezbłędna, wspaniała gra brył w świetle”. Dla pełnego zrozumienia jej warto przytoczyć inne jego słowa: „Światło stwarza atmosferę, światło pozwala nam czuć przestrzeń, światło jest wyrazem struktury”. Podobnie przedstawia naturę idei światła Juhani Palasmaa, który kieruje uwagę na wielozmysłowy odbiór architektury. Z kolei Peter Zumthor kontynuując ideę synestezji w postrzeganiu dzieł architektonicznych – światło, zmienność jego natężenia i barwy uznaje, jako element zapisu formy architektonicznej w pamięci odbiorcy. Tadao Ando pisze, że takie elementy jak światło czy wiatr mają sens tylko, jeśli za pomocą architektury wydzielimy je ze świata zewnętrznego. Na podstawie tych poglądów oraz obserwacji antropogenicznej przestrzeni można uznać kompozycyjną rolę światła za równie podstawową, co tę funkcjonalną podkreślaną m.in. przez twórców szkoły Bauhausu dążących do efektu obfitego, naturalnego światła w pomieszczeniach. Santiago Calatrava zapytany o jego rolę odpowiada: „Światło – wykorzystuję je w moich budynkach dla komfortu”. Obserwując jednak efekty światłocienia ażurowych sklepień kompleksu w Walencji, czy też lizbońskiej stacji Oriente trudno nie dostrzec w nich podstawowego zamiaru kompozycyjnego.

W artykule, na tle teoretycznych rozważań twórców architektury ubiegłego i obecnego stulecia przedstawiono współczesne realizacje, w których przewodnim motywem kompozycyjnym były efekty wykorzystujące światło dzienne – przenikanie, rozpraszanie, odbicia, światłocień dla zbudowania niecodziennego nastroju bryły i jej wnętrza.

Architektura istnieje od tysięcy lat, a światło towarzyszy jej stale. Współczesna przestrzeń oferuje jednak doznania dotąd nieistniejące. Trudno nie doceniać znaczenia oculusa we wnętrzu Panteonu, sekwencji cieni układających się na kanelurach greckiej kolumny, czy – bardziej współczesnego – mroku kaplicy w Ronchamp, do której światło sączy się przez rozglifienia kolorowych okien. A jednak mrok wnętrz Muzeum Żydowskiego, świetlisty krzyż przecinający fasadę Kościoła Światła, czy transparentna bryła Fundacji Cartiera wskazują jednoznacznie, że we współczesnej architekturze światło odgrywa także inną rolę, niż ta, jaką nadano mu dawniej, kiedy katedry były białe. To różnica pomiędzy zamkniętym i otwartym, pomiędzy nieprzeniknionym murem i transparentnością ściany kurtynowej. Wraz z nowym językiem form współczesnej architektury „zmianie” uległo też światło na/w budynku oraz nasz odbiór budowli. A jednak, pomimo zmian, „architektura to przemyślana, bezbłędna gra brył w świetle”, nadal.

Różnorodne sztuczne zbiorniki wodne w postaci fontann, kaskad, oczek wodnych itd. są powszechnym elementem w przestrzeni publicznej miasta. Takie elementy wodne umieszczano w przestrzeni miejskiej od czasów antycznych – służyły po­trzebom utylitarnym oraz upiększały przestrzeń miejską lub ogrodową. Współcześnie w procesie kształtowania przestrzeni miejskich również pojawiają się fontanny i różnorodne niewielkie zbiorniki. Dziś wykorzystuje się w nich rozwiązania tech­nologiczne umożliwiające sterowanie strumieniami wodnymi oraz kreowanie różnorodnych efektów świetlnych. Miejskie fontanny i kaskady projektuje się również z uwzględnieniem zasad zrównoważonego projektowania – są zasilane wodami opadowymi, a ich rozmieszczenie w przestrzeniach publicznych pozytywnie wpływa na miejski mikroklimat. Takie całościowe podejście do projektowania miejskich fontann sprawia, że coraz częściej i chętniej widzimy je w najbliższym otoczeniu, a bardzo często stają się one wizytówkami i atrakcjami turystycznymi miast.

Tematem niniejszego artykułu jest zestawienie rozwiązań projektowych, które wpływają do poprawę dostępności światła naturalnego w wielorodzinnej architekturze mieszkaniowej.
Nie trzeba tłumaczyć jak ważna jest ekspozycja naturalnego światła i jaką rolę pełni światło słoneczne w kontekście zdrowia i samopoczucia człowieka. Rola światła naturalnego jest szczególnie istotna w przestrzeni służącej odpoczynkowi. Jedną z podstawowych cech architektury mieszkaniowej jest funkcja rekreacyjna i to w ramach tej przestrzeni człowiek ma okazję zregenerować siły.
Autor porusza kwestie związane z zapewnieniem komfortowego nasłonecznienia w pokojach dziennych oraz nocnych jak również odpowiednie usytuowanie części półprywatnych, takich jak balkony, loggie i tarasy, na przykładzie zrealizowanych obiektów we Wrocławiu, Warszawie oraz w oparciu o projekt koncepcyjny osiedla przyszłości dla generacji Y „Divercity Apartment” zlokalizowanego w Poznaniu

Celem niniejszej publikacji jest przedstawienie przykładów architektury mieszkaniowej w krajach skandynawskich z podaniem kryteriów do dokonania oceny w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz aspektów społecznych.

Inicjatorem konkursu na wyłonienie najlepszych przykładów jest norweska agencja Nordic Innovation zajmująca się propagowaniem architektury skandynawskiej w kontekście innowacyjności i rozwiązań proekologicznych.

Zostały przeanalizowane następujące kompleksy zabudowy mieszkaniowej:

Dania: 1. Ellebo Garden Room, 2. Future Sustainable Social Housing, 3. Upcycle House

Szwecja: 1. Fittja People’s Palace, 2. Greenhouse Augustenborg

Finlandia: 1. Puukuokka Housing Block, 2. Siena and Umbra Housing Blocks

Norwegia: 1. Plus House Larvik

Inicjatywy Nordic Innovation dotyczą zarówno projektów architektonicznych jak i zespołów urbanistycznych.

Niniejszy artykuł jest początkiem badań nad Digestami Justyniana, skupia się na tomie 8 – o służebnościach. Szczególną uwagę zwrócono na przepisy odpowiadające przepisom budowlanym (w dzisiejszym rozumieniu), a zwłaszcza te, które dotyczą dostępu budynków do światła. Rzymianie wyodrębnili 19 zapisów dotyczących służebności związanych ze światłem, dzieląc je na służebności dla gruntów miejskich i wiejskich, były one regulacjami cywilnymi. W Polsce mamy paragrafy 12, 13, 60 WT, które mówią o nasłonecznieniu i przesłanianiu, są one obowiązujące dla zabudowy miejskiej i wiejskiej (zasady dla zabudowy śródmiejskiej funkcjonują jako wyjątek od ogólnie panujących przepisów). W artykule zostały porównane starożytne zapisy z obecnie obowiązującymi przepisami polskimi, zwraca się uwagę na podobieństwa i różnice między nimi.

Artykuł dotyczy zagadnień związanych z oświetleniem naturalnym światłem słonecznym architektury domów wolno stojących w kontekście natury. Jednorodzinne domy wolno stojące stanowiące większość zabudowy rozproszonej w polskim krajobrazie miast i wsi mają istotny wpływ na jakość przestrzeni i życia człowieka w środowisku mieszkaniowym. Priorytetem w kształtowaniu współczesnych siedlisk ludzkich zawierających zabudowę domów wolno stojących są wzajemne relacje zachodzące pomiędzy architekturą, a naturą. Artykuł zawiera 16 projektów architektoniczno-urbanistycznych studentów II roku studiów wykonanych w roku akademickim 2016/2017 w Katedrze Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. W kreacjach i wizjach przestrzennych domów wolno stojących pojawiają się tendencje do przyjęcia dominującej roli słońca jako priorytetowej w rozwiązaniach funkcjonalno-przestrzennych.