Rewitalizacja nadbrzeży mająca na celu regenerację miejskiej przestrzeni publicznej to działania, które ukierunkowane są na poprawę jakości, intensyfikację zabudowy i zagospodarowanie w obszarach naturalnych cieków rzecznych. Są to czynności obejmujące modernizację terenów o różnym charakterze: śródmiejskich, poprzemysłowych, poportowych, znajdujących się w sąsiedztwie obszarów mieszkaniowych, bulwarów i zajmują się także infrastrukturą rekreacyjną, komunikacyjną oraz hy­drotechniczną. W Krakowie wschodni odcinek Wisły stanowi wyzwanie projektowe dla planistów i urbanistów, ze względu na funkcję terenów do niego przylegających, jakimi są obszary przemysłowe, zdegradowane oraz nieużytki. W artykule au­torka stara się wyznaczyć kierunki działań regeneracji bulwarów oraz frontu wodnego w okolicy zdominowanej przez funkcję industrialną – Elektrociepłownię Łęg, opierając się przy tym na przykładzie jakim jest zagospodarowanie ciągu bulwarów wiślanych w Warszawie.

Artykuł przybliża tematykę zagospodarowania obszarów nadrzecznych co jest obecnie jednym z największych wyzwań urba­nistycznych dla współczesnych miast. Problem wpisuje się w nurt rozwoju zrównoważonego. W badaniach skupiono się na wykazaniu korzyści zarówno ekonomicznych jak i społecznych wynikających z odpowiednio zagospodarowanych terenów nabrzeży rzek poprzez zainteresowanie inwestorów, turystów, ale przede wszystkim samych mieszkańców miasta.

Obecnie w prężnie rozwijających się miastach, obserwowany jest problem tzw. „Miejskiej Wyspy Ciepła”. Problem przegrze­wających się przestrzeni zurbanizowanych wymusił niejako stosowanie rozwiązań służących poprawie lokalnych mikrokli­matów. W rozwiązaniach urbanistycznych i architektonicznych XXI wieku zarówno zieleń, jak i woda coraz częściej wpisuje się na stałe w nowoczesne rozwiązania. Mają one istotny wpływ na projekty zwłaszcza te, które ubiegają się o certyfikaty energooszczędności oraz służą poprawie warunków życia lokalnych społeczności.

W wielu krajach, zastosowanie tych rozwiązań wiąże się też z kulturą i tradycją. Na przykład w Syrii wewnętrzne ogrody z elementami zbiorników wodnych na stałe wpisane są w historyczne rozwiązania. We Włoszech czy Francji, też trudno sobie wyobrazić przestrzenie miejskie czy obiekty bez zastosowania zieleni i wody. Zmieniający się klimat na Ziemi spowodował, że i w Polsce coraz częściej stosuje zieleń i wodę w nowoczesnych rozwiązaniach.

Systemy gospodarowania wodą deszczową są zależne przede wszystkim od warunków geologicznych, kształtu zlewni i regulacji prawnych. Podstawowym dokumentem koniecznym do uzyskania jest zgoda wodno prawna, które można porównać do budow­lanego pozwolenia na eksploatację obiektu. Zakres obowiązków i kompetencji wynikających z tego dokumentu jest bardzo duży. W Ustawie Prawo wodne, podstawowym dokumentem jest zgoda wodno prawna. Jedynie odprowadzanie wód opadowych do zbiorników szczelnych odparowujących nie wymaga postępowania administracyjnego. To znaczy, że rozwiązania polegające na wykorzystaniu wolnych terenów zielonych do retencjonowania wody powinny być poprzedzone uzyskaniem odpowiednich decy­zji administracyjnych. Niebezpieczeństwo polega na tym, że nie zawsze takie sprawy są pozytywnie rozpatrywane.

„Zielony to więcej niż kolor. To filozofia” – to hasło firmy Benetton używane m. in. na jej torbach do pakowania produktów. Zielony kolor i zieleń to w ogóle swoisty zamiennik idei zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do kształtowania przestrzeni miejskiej. Jednocześnie, wpisujący się w definicję rozwoju zrównoważonego i ograniczający jej rozumienie poprzez instru­mentalne traktowanie już istniejących terenów zielonych (szczególnie drzew). Stąd miasto, narażone – z jednej strony, ze względu na tendencję do skupiania ludności – na przeludnienie, a z drugiej – na wyludnianie, (poprzez odpływ mieszkańców na tereny podmiejskie właśnie ze względu na dostęp do środowiska przyrodniczego) jako „zielone miasto” staje się swoistą utopią społeczną. Opis przykładowych działań dotyczących zieleni i wody w przestrzeni miejskiej (i porównanie sposobu podejścia do zasobów przyrodniczych miast) staje się podstawą do rozważań na temat teraźniejszości i przyszłości miasta jako formy urbanistycznej.

W artykule omówiono problematykę z zakresu wykorzystania wody oraz roślinności w architekturze, a ściślej w środowisku mieszkalnym. Przedstawiono przykłady wykorzystania świata roślin oraz wody mające na celu przybliżenie ich istotnej roli w przestrzeni w jakiej żyjemy, pracujemy i odpoczywamy. Na podstawie przeglądu wybranych rozwiązań stosowanych w architekturze: roślinności wolnostojącej we wnętrzach budynku, atrium, oranżerii czy ogrodów zimowych wykazano, że obecność środowiska wodnego w przestrzeni mieszkalnej, a szczególnie życiodajnej flory o bogatym mikroklimacie, znaczą­co wpływa na polepszenie zdrowia, samopoczucia, odbioru estetycznego wnętrza, komfortu mieszkania i pracy człowieka, a przede wszystkim jakości powietrza niezbędnego nam do życia. Istotnym elementem godnym uwagi jest wykorzystanie wertykalnej powierzchni wszechobecnych ścian, które doskonale mogą służyć jako podłoże dla wszelkiego rodzaju nasadzeń roślin, nie tylko dekoracyjnych, ale i użytkowych, spełniających niebagatelną rolę w środowisku, w jakim żyjemy.

Celem badań prezentowanych w artykule jest 1/wskazanie możliwości wykorzystania motywów i elementów wodnych w kompozycji urbanistycznej oraz 2/wskazanie współczesnych rozwiązań urbanistycznych i krajobrazowych, stanowiących wybitne przykłady wykorzystania i zastosowania zbiorników i elementów wodnych w przestrzeniach publicznych. współczes­nych miast.

Celem artykułu jest przedstawienie będącego obecnie w trakcie realizacji, jednego z największych projektów rozbudowy miasta jaki ma miejsce w Skandynawii, znanego pod nazwą Nordhavnen. Artykuł przybliży podstawowe założenia ideowe i strategie projektowe jakie przyświecały autorom wyłonionej w drodze międzynarodowego konkursu pracy, oraz odpowiada­jące im praktyczne narzędzia urbanistyczne. Artykuł przyjrzy się jak w praktyce wygląda realizacje założeń koncepcyjnych ze szczególnym uwzględnieniem terenów zielonych – parków kieszonkowych i tzw. stref buforowych – oraz wodnych – terenów nadbrzeżnych. Przeanalizowane zostaną podstawowe dane powierzchniowe w kontekście ich wpływu i roli w kreowaniu wyżej wymienionych przestrzeni.

Artykuł poświęcony jest analizie systemu zieleni oraz wody w mieście, będącym na przełomie XIX i XX wieku nadgraniczną twierdzą. W kameralnej skali miasta, błękitno-zielona infrastruktura stanowi istotny element kompozycji, oraz czytelne powią­zanie przestrzeni publicznych. Jest to zarazem czytelny przykład wykorzystania specyficznej lokalizacji i dostępnych zasobów naturalnych przez organizm miejski.

Woda i zieleń są jednymi z oczywistych elementów kontekstu w projektowaniu zespołów mieszkaniowych. Należą do czyn­ników, które w fazie przygotowawczej projektowania poddawane są analizie na równi z uwarunkowaniami prawnymi i tech­nicznymi. Zwykliśmy je traktować jako elementy wypełniające przestrzenie rekreacyjne towarzyszące obszarom mieszka­niowym. Od czasów modernizmu dążono do odzyskania bezpośredniego dostępu do przyrody charakterystycznego dla pierwotnego modelu zamieszkania z zamiarem stworzenia estetycznej jedności pomiędzy architekturą i przyrodą. W naj­nowszych realizacjach zespołów zaobserwować można kolejne tendencje związane z obecnością naturalnych elementów kompozycji w środowisku mieszkaniowym. Spośród nich wymienić można poprawę jakości warunków zamieszkania poprzez zapewnienie atrakcyjnych obszarów rekreacji czynnej i biernej. Kolejnym obszarem, gdzie rozwija się użycie naturalnych ele­mentów kompozycji jest bioklimatyczna charakterystyka budynku. Coraz częściej podnosi się również temat sensorycznych walorów przestrzeni, ale także terapeutyczną wartość przestrzeni przydomowych w codziennym utrzymywaniu sprawności mieszkańców, której konieczność związana jest ze zmianami demograficznymi, a także niekorzystnymi wzorcami stylu życia powodującymi otyłość u dzieci i młodzieży. W artykule omówiono sposoby wykorzystania oraz znaczenie wody i zieleni we współczesnych zespołach mieszkaniowych.

Obiekty i zespoły architektoniczno-urbanistyczne związane z funkcjami kultury stanowią obecnie w miastach europejskich znaczące dla ich statusu i wizerunku elementy struktury przestrzennej. Współtworzą istotne sekwencje wnętrz urbanistyczno­-krajobrazowych, zarówno w obrębie historycznych układów przestrzennych, jak i nowo projektowanych, w tym najczęściej poddawanych procesom rewitalizacyjnym, fragmentów tkanki miejskiej. Wielu z tych przestrzeni towarzyszą kompozycje zielone, najczęściej w postaci niewielkich klombów lub szpalerów drzew, podkreślających monumentalizm założeń urbani­stycznych i architektonicznych, które mają symbolizować rangę i pozycję poszczególnych instytucji kultury. Poza historycz­nymi założeniami rezydencjalno-parkowymi, adaptowanymi obecnie na funkcje związane z kulturą, niezwykle rzadko zdarza się, aby skomponowana zieleń dominowała w tego typu założeniach, nie będąc przede wszystkim tłem dla architektury, ale równoprawnym, jeśli nawet nie- dominującym, elementem kształtującym miejską przestrzeń publiczną. Publikacja przywołu­je kilka przykładów współczesnych realizacji takich przestrzeni w metropoliach europejskich.

Norymberga – drugie po Monachium miasto Bawarii – jest lokalizacją również drugiego co do wysokości budynku biurowego tego landu – Business Tower Nürnberg. Obiekt ten jest zarazem główną siedzibą towarzystwa ubezpieczeniowego, jak i stano­wi współczesną wizytówkę miasta. Na prezentowany kompleks biurowy składa się cylindryczna wieża oraz siedmiopiętrowy blok obwodowy w kształcie czworoboku, na którego dziedzińcu wewnętrznym znajduje się spektakularny basen wodny oraz przestrzeń do rekreacji wśród zieleni. W artykule autor podejmuje próbę określenia współczesnych znaczeń wprowadzenia atrakcyjnej zielonej przestrzeni rekreacji do biurowego kompleksu o charakterze reprezentacyjnym zarówno dla firmy, jak i dla miasta. Autor zwraca uwagę na wielość znaczeń i złożoność wartości, często nieoczywistych, wynikających z tworzenia obiektów typu wizytówka dla szeregu różnorodnych odbiorców.

Rzeki i strumienie są jedną z najistotniejszych części składowych systemu miejskiej Zielonej Infrastruktury. Z ich obecnością związany jest szeroki wachlarz usług ekosystemowych, ze szczególnym uwzględnieniem usług kulturowych, wspomagają­cych i regulacyjnych. Tereny nadrzeczne stały się miejscem wypoczynku mieszkańców, pełnią one także decydującą rolę w regulacji stosunków wodnych i klimatu miasta. Z obecnością rzek na terenach zurbanizowanych związane są również zagrożenia, będące skutkiem nie tylko epizodów wezbraniowych, ale także zanieczyszczenia wody, niekiedy w tak znacznym stopniu, że staje się ona niebezpieczna dla zdrowia człowieka. W artykule, na wybranych przykładach związanych z organi­zacją na terenach nadrzecznych festiwali ogrodowych Gartenschau w Niemczech, zaprezentowano działania zmierzające do renaturyzacji i trwałego udostępnienia brzegów rzek, z jednoczesnym zapewnieniem bezpieczeństwa powodziowego.

Baseny kąpielowe i pływackie są powszechnym elementem infrastruktury społecznej wielu miejscowości w Islandii. Pełnią nie tylko funkcję rekreacyjną i sportową. Dzięki swojej powszechności, niskiemu kosztowi dostępu, a także atrakcyjności gorących kąpieli w chłodnym klimacie, otwarte publiczne baseny są rodzajem specyficznych dla Islandii przestrzeni publicz­nych. Rekompensują one niedostatki tradycyjnie rozumianej przestrzeni miejskiej w miejscowościach i osadach o rozproszo­nej strukturze.

Wykorzystując narzędzia wielokrotnych studiów przypadków, z zastosowaniem technik analizy literatury i rysunku architek­tonicznego, wizyt w terenie i obserwacji nieuczestniczącej, analizie poddano rozwiązania architektoniczne i krajobrazowe zastosowane w trzech realizacjach otwartych basenów i kąpielisk w Islandii pod kątem przypisywanej im funkcji publicznej, integrującej i społecznej.

W wyniku przeprowadzonej analizy ustalono że: nieczęsto program użytkowy basenu bywa uzupełniany funkcjami towarzy­szącymi, takimi jak np. kawiarnia; rozwiązania projektowe kąpielisk obejmują niecki i jacuzzi z gorącą wodą o różnej wielkości, kształtach i zorientowaniu względem obiektu; wspólną cechą analizowanych obiektów jest powiązanie widokowe kąpieliska i niecek z gorącymi źródłami z krajobrazem.

Celem niniejszego artykułu jest ocena zmian w projektowaniu wspólnej przestrzeni osiedlowej, jakie zaszły po transformacji systemowej w Polsce. Analizie poddano osiem osiedli mieszkaniowych, które powstały na terenie Krakowa w różnych de­kadach. Przy ocenie zwrócono uwagę przede wszystkim na funkcje i walory estetyczne terenów zielonych, ich powierzchnię w stosunku do ilości mieszkań oraz dostęp do tych przestrzeni. Które rozwiązania sprzyjają zacieśnianiu więzi sąsiedzkich, umacniają identyfikację z miejscem zamieszkania oraz poczucie bezpieczeństwa i odpowiedzialności? Czy po dekadach do­świadczeń, mnożenia dobrych i złych koncepcji, możliwe jest powstanie „osiedla idealnego”, które będzie przyjazne, zielone i słoneczne nie tylko z nazwy?

Zmiany polityczne i gospodarcze, które rozpoczęły się w Polsce w 1989 r., wpłynęły także na rozwój architektury dedykowanej wypoczynkowi. Jednym z przykładów takich procesów mogą być przemiany architektury obiektów rekreacyjnego zamieszki­wania pasa nadmorskiego Pomorza Zachodniego. Od blisko trzydziestu lat obserwować można coraz szersze procesy urba­nizacji tych obszarów, które w niedalekiej jeszcze przeszłości pełniły funkcję leśne lub rolnicze. Zjawiska te wpisują się w szer­szą perspektywę zmian cywilizacyjnych wpływających w konsekwencji na relację człowieka z krajobrazem nadmorskim.

W pierwszej części artykułu przedstawiono rys historyczny dotyczący rozwoju miejscowości nadmorskich dzisiejszego Woje­wództwa Zachodniopomorskiego. Druga część artykułu poświęcona jest próbie wprowadzenia typologii w zakresie realizo­wanych po 1989 r. obiektów rekreacyjnego zamieszkiwania, oraz oceny ich współczesnego wpływu na zmiany w środowisku kulturowym i naturalnym. Część trzecia to podsumowanie i próba określenia przyszłych kierunków rozwoju tego typu archi­tektury na badanym obszarze.

Odkąd architektura towarzyszy człowiekowi, woda ma poważny wpływ na jej charakter. Pomijając budowle inżynierskie, w których woda jest głównym aktorem, w wielu przypadkach woda stanowi niezwykłe uzupełnienie budowli, które niejednokrotnie bez niej nie miałyby już takie siły odbioru. To dzięki wodzie budowle często stają się dziełami sztuki. Podkreśla ona wyjątkowość, tworzy, często ze światłem i cieniem, tajemniczość budynku. W Południowej Ameryce znaleźć można wiele przykładów, które popierają powyższą tezę. Również w Europie znajdujemy budowle oparte na podobnej zasadzie. Nie należy zapominać tutaj, iż większość przykładów architek­turze towarzyszy zieleń, jednym razem znajdując się w środku zielonego ogrodu a innym gdy zieleń przenika się z wnętrzem budynku. Wszystkie one mogą być inspiracją dla budynku zaprojektowanego w Krakowie przez MTWW Architekci. Woda podkreśla budowę odbiciami i refleksami. Zieleń pojawia się w środku i na zewnątrz sprawiając, że użytkownicy przez cały czas otoczeni są przez naturę.

Zagłębie Ruhry przez dziesięciolecia było najbardziej zanieczyszczonym obszarem Niemiec. Pod koniec lat 80. XX wieku, kie­dy zakończono produkcję w zakładach przemysłowych i zamknięto kopalnie rozpoczął się proces rewitalizacji w ramach IBA Emscher Park, który trwał do 1999r. Obecnie po prawie 20 latach po zakończeniu IBA można obserwować wieloletnie efekty działania całego procesu transformacji. Połączenie dziedzictwa kulturowego dawnych terenów przemysłowych naturalnym krajobrazem i nadanie im zupełnie nowych funkcji sprawia, że na obszarze zagłębia można zwiedzać wyjątkowe w swoim charakterze założenia, które stanowią główne atrakcje turystyczne całego regionu.

Niniejszy artykuł został poświęcony kreacji wody i zieleni w kształtowaniu architektury jednorodzinnych domów wolno stojących wraz z otoczeniem. Kreatywne rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne domów wolno stojących w krajobrazie w relacjach człowiek – architektura – natura wpływają na piękno architektury i jej percepcję. Oryginalna i kreatywna architektura jednorodzinnych domów wolno stojących wprowadza ład, porządek i harmonię w kształtowaniu przestrzeni miejskich oraz optymalne rozwiązania funkcjonalne zapewniające jak najlepsze warunki do zamieszkania, rekreacji i pracy w naturalnym środowisku mieszkaniowym.
Kształtując przestrzenie miejskie siedlisk ludzkich w sposób zrównoważony i ekologiczny w harmonii ze środowiskiem przyrodniczym należy zawsze pamiętać, że Ziemia stanowi nasz wspólny dom.