Zgodnie z zasadami projektowania zrównoważonego przestrzenie publiczne współczesnego miasta są kształtowane przede wszystkim z uwzględnieniem potrzeb ich użytkowników. Poza walorami estetycznymi, bogaty program funkcjonalny przestrzeni publicznych sprawia, że stają się one atrakcyjnymi punktami w krajobrazie miasta – ulubionymi miejscami spotkań mieszkańców, przestrzenią dla wydarzeń społeczno – kulturalnych, a także miejscem rekreacji dla różnych grup wiekowych i społecznych. W artykule zwrócono uwagę na rolę form wodnych w przestrzeni miejskiej, które mogą wzbogacić rekreacyjny program przestrzeni publicznych. Różnorodność form wodnych, wykorzystanie fizycznych i estetycznych walorów wody umożliwia stworzenie programu rekreacyjnego przeznaczonego dla różnorodnych grup odbiorców: od aktywnej rekreacji po miejsca przeznaczone dla relaksu i odpoczynku.

Orientacja budynku względem stron świata wpływa na czas nasłonecznienia wnętrz, a co za tym idzie na poziom zysków słonecznych i zużycie energii końcowej na ogrzewanie. Minimalną i maksymalną dopuszczalną powierzchnię okien w budynku określają odpowiednie przepisy Prawa Budowlanego. W przepisach tych nie ma jednak odrębnych zaleceń, dotyczących wielkości przeszkleń dla budynków energooszczędnych. Tymczasem rekomendowany sposób projektowania okien w budynkach energooszczędnych różni się od projektowania okien w budynkach normatywnych. Okna pełnią w nich szczególnie ważną rolę, ponieważ wprowadzenie światła dziennego do budynku poprzez okna jest najprostszą formą biernego pozyskiwania energii z promieniowania słonecznego. Zgodnie z przepisami, okna, drzwi balkonowe i drzwi zewnętrzne muszą spełniać wymagania dotyczące izolacyjności cieplnej, a więc posiadać odpowiednią konstrukcję. Istotny jest też sposób ich montażu w ościeżach ściany i odpowiednie usytuowanie ościeżnic okiennych w stosunku do warstw struktury ściany zewnętrznej (konstrukcyjnego rdzenia i warstwy termoizolacyjnej). W budynkach energooszczędnych o dużej powierzchni okien od strony południowej w okresie letnim może wystąpić problem przegrzewania wnętrz. W celu zachowania komfortu cieplnego w okresie letnim zalecane jest więc stosowanie przeciwsłonecznych urządzeń zacieniających. Wszystkie przyjęte rozwiązania projektowe w zakresie doboru okien w budynkach energooszczędnych powinny być zweryfikowane odpowiednimi analizami energetycznymi.

We współczesnym mieście jednym z aktualnie postulowanych kierunków rozwoju jest powrót do wielofunkcyjnej struktury i współistnienia kilku, niekiedy odmiennych, sposobów użytkowania. Tereny monofunkcyjne, takie jak drogi szybkiego ruchu niejednokrotnie stają się barierami w tkance miejskiej zarówno w ujęciu morfologicznym jak i funkcjonalnym. Ich istnienie przyczynia się do degradacji otaczających dzielnic i utrudnia harmonijny rozwój. Jednym ze sposobów przeciwdziałania negatywnemu oddziaływaniu bariery jest stworzenie nowego połączenia pieszego ponad nią lub poniżej. Ważnym elementem nowego zagospodarowania stają się miejskie, otwarte strefy rekreacji, które mogą pełnić rolę atraktorów dla potencjalnych użytkowników przestrzeni, wpisując się równocześnie w istniejące ciągi ruchu pieszego. W artykule zostaną przedstawione i zanalizowane wybrane przypadki takich działań zrealizowane w ostatnich latach w miastach Europy Zachodniej.

Niemieckie wystawy ogrodowe Bundesgartenschau (BUGA) oraz Internationale Gartenausstellung (IGA) są ważnym wydarzeniem nie tylko w kalendarzu osób interesujących się ogrodnictwem. Organizowane nie w jednym, stałym miejscu, ale jako wydarzenie odbywające się w różnych miastach stają się istotnym przykładem rewitalizacji obszarów zdegradowanych i ich wpływu na funkcjonowanie całej struktury miasta. Historia wystaw sięga lat 50. XX wieku – powojennej odbudowy kraju. Postanowiono wówczas połączyć prezentację najnowszych osiągnięć ogrodnictwa z działaniami na rzecz odnowy zniszczonych terenów. Głównym celem stało się podniesienie jakości życia mieszkańców przez wprowadzanie terenów zieleni oraz pobudzanie gospodarki. Po zakończeniu ekspozycji zagospodarowane obszary są udostępniane mieszkańcom w formie parków publicznych. Tworzą one zielone oazy, które od ponad 60 lat są miejscem wypoczynku i kontaktu z przyrodą, tak potrzebnego w zurbanizowanym środowisku.

Od połowy lat 90. XX wieku centra handlowe na trwale zaistniały też w krajobrazie polskich miast. Ich forma i funkcja z biegiem czasu zmienia się podążając za światowymi trendami i zmieniającymi się wymaganiami klienta. Wiele z tych obiektów nie tylko wpisało się na stałe w krajobraz, ale także wytworzyło wartość dodaną, ducha miejsca (Genius loci). Niektóre stały się magnesem przyciągającym mieszkańców i turystów. Na przykładzie łódzkiej Manufaktury, warszawskiej Galerii Mokotów oraz katowickiej Silesii chcę pokazać, że centrum handlowe może stanowić centrum życia osiedla lub dzielnicy. Pełni funkcje społeczne i mieści w sobie szeroką gamę usług rozrywkowo-rekreacyjnych oraz kulturalnych i edukacyjnych takich jak galerie sztuki, kina, akwaria, planetaria, parki wodne, ścianki wspinaczkowe, dyskoteki, kręgielnie. Wszystko to pod jednym dachem w bezpiecznej, klimatyzowanej, starannie zaaranżowanej przestrzeni, co jest zgodne z zamysłem twórcy malli Victora Gruena, dla którego centra handlowe miały naśladować klimat miasta, a zakupy miało się w nich robić niejako przy okazji.

Zmiany klimatyczne zachodzące na przestrzeni ostatnich lat na całym globie doprowadziły do występowania różnych anomalii pogodowych, takich jak susze czy fale upałów. Jednocześnie zmniejsza się ilości średniorocznych opadów. W aglomeracjach miejskich obserwowane jest pogłębiające się zjawisko Miejskie j Wyspy Ciepła. Istotą projektowania zarówno urbanistycznego, jak i architektonicznego stało się jak najlepsze zabezpieczenie miejsc zamieszkania i pracy przed niekorzystnym wpływam anomalii pogodowych poprzez tworzenie terenów zieleni i rekreacji. Ma to na celu minimalizowanie niekorzystnego wpływu zmian klimatu na człowieka. Dobrym przykładem stosowania obszarów zieleni zarówno w obiektach budowlanych jak też w założeniach urbanistycznych może być Syria, kraj o jakże odziemnym klimacie, niestety dzisiaj niszczonym przez wojnę. Zarówno w historycznej zabudowie, jak i w nowoczesnych projektach zieleń jest istotna. W XX wieku wielu polskich architektów wyjechało do Syrii aby tam projektować i realizować. W ich projektach możemy spotkać tereny rekreacyjne mające na calu poprawę warunków klimatycznych oraz życia mieszkańców.g standards.

Instynkt samozachowawczy współczesnego człowieka i obrona przed kurczącymi się zasobami naturalnymi naszego środowiska, w tym gwałtowna urbanizacja powierzchni globu w ostatnich dziesięcioleciach przyczyniły się, między innymi, do indywidualnych reakcji skutkujących „niewidzialnymi inwestycjami” w sferze rekreacji indywidualnej, wręcz intymnej. Ta tendencja przejawiająca się budowaniem współczesnych i unikatowych obiektów, a właściwie wysublimowanych miejsc w naturalnym krajobrazie nie jest nowa. Ich ideę, chyba po raz pierwszy upublicznił, nawet nie architekt, a pisarz amerykański Truman Capote, w słynnym opowiadaniu Harfa traw, z 1951 r., które jest, tak naprawdę manifestem wolności osobistej, wolności do poglądów i nienaruszalnej delikatnej, osobistej sfery uczuć człowieka. W Ameryce wywołało swoistą modę budowania „domów na drzewach”. Potrzeba ta powróciła w ostatnich latach w nieco odmienionym kształcie, budowania obiektów dla indywidualnej rekreacji, wypoczynku i kontemplacji najpiękniejszych miejsc na Ziemi.

Artykuł przedstawia działania wykorzystujące rysunek mapy lub planu w kreacji posadzki przestrzeni publicznej, jako element służący rekreacji. Rysunkiem może być mapa świata, regionu, plan miasta lub jego fragment. Odwzorowanie może przedstawiać stan aktualny lub historyczny i mieć charakter płaski lub trójwymiarowy. Działanie osadza przechodnia w kontekście urbanistycznym, regionalnym lub ponadregionalnym, posiada charakter informacyjny i orientacyjny. Może również prezentować utracone dziedzictwo urbanistyczne miejsca. Przedstawienia mają charakter trwały lub tymczasowy. Przeprowadzona analiza wybranych przykładów wykazuje, że zastosowanie mapy lub planu w przestrzeni publicznej zwiększa jej atrakcyjność. Zabieg zachęca do interakcji, odnalezienia się w przestrzeni, a także zgłębienia historii miejsca. Odczytanie planu zatrzymuje przechodnia; jest punktem wyjścia i narzędziem służącym rekreacji w przestrzeni publicznej.

Zgodnie z artykułem 24 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka prawo do rekreacji należy do niezbywalnych praw jednostki. Obecnie konieczność odpoczynku jest szczególnie niezbędna z powodu tempa życia i koncentracji uwagi na niezliczonej ilości informacji docierających z otoczenia i przestrzeni wirtualnej. Jednocześnie mobilność i „konsumpcja” przestrzeni powoduje jej postrzeganie poprzez zindywidualizowaną percepcję jednostki. Obraz przestrzeni zostaje utożsamiony z potrzebami użytkownika i postrzegany jedynie przez jego doświadczenie, co wpływa na sposób kształtowania przestrzeni, w szczególności podporządkowanemu użytkowaniu w czasie wolnym. Mieszkaniec staje się turystą, a przejezdny wpływa na życie codzienne mieszkańców, gdyż atrakcyjność przestrzeni rekreacyjnych zwiększa wartość ekonomiczną miasta. Rozważania, dotyczące kompozycji przestrzeni czasu wolnego, stanowią próbę zdefiniowania współczesnych trendów stylu życia miejskiego i jego wpływu na strukturę urbanistyczną miasta.

Artykuł porusza zagadnienie kształtowania terenów rekreacyjnych miasta w aspekcie odzyskiwania przestrzeni czyli tzw. „re-użycia”. Wiele obszarów publicznych miast europejskich jest projektowana od nowa, uzyskując elastyczne funkcje i niestandardowe aranżacje zgodnie z współczesnymi potrzebami społecznymi, często przy użyciu nowoczesnych technologii materiałowych. Nowe wykorzystanie terenów publicznych m.in. dla rekreacji śródmiejskiej podnosi walory przestrzenne i estetyczne tych rejonów stając się atrakcją dla lokalnej ludności i podstawą budowy ich integracji.

Artykuł dotyczy sposobów wprowadzania przestrzeni rekreacyjnych w strukturę współczesnego obiektu usługowego na przykładzie budynku Cameleon w Brukseli. Jest to obiekt, który łączy nowoczesne rozwiązania przestrzenne, ekologiczne i energooszczędne technologie oraz interesującą filozofię przyciągania klientów.

Zapewnienie sobie bezpieczeństwa od zawsze stanowiło jeden z głównych celów ludzkości. Gdy wraz z pierwszą wojną światową odchodziły w niepamięć mury twierdz, wydawało się, że wszelkiego rodzaju ogrodzenia w miastach znikną na zawsze. 70 lat później, wraz z ponownym odzyskaniem niepodległości przez Polskę, wracamy do wysokich ogrodzeń mających strzec naszego bezpieczeństwa. Nowych osiedlach budowanych w latach 90. XX wieku oraz w dwóch pierwszych dekadach XXI wieku – ogrodzenie stało się synonimem luksusu. Polskie miasta zaczęły przypominać strzeżone getta, gdzie wysokie ogrodzenie wyznacza granice pomiędzy tym co gorsze ogólnodostępne, a tym co lepsze, strzeżone i zamknięte. W wielu miejscach ograniczony został dostęp do terenów zielonych. Zostały one zarezerwowane wyłącznie dla mieszkańców danych zespołów mieszkaniowych. Przerwano wiele ścieżek rekreacyjnych, zmuszając użytkowników do omijania zamkniętych enklaw, często drogami biegnącymi wzdłuż ruchliwych ulic. Jakie są przyczyny takiego stanu i czy możliwe jest ponowne przywrócenie ciągłej struktury miasta dostępnej dla wszystkich mieszkańców.

Nowy Jork słynie z wielkiej ilości parków, skwerów i terenów zielonych. Stanowią one odpowiedź na zapotrzebowanie współczesnego człowieka odnośnie do publicznych przestrzeni miejskich. Zawierają w sobie różnorakie funkcje: od podstawowej rekreacyjnej poprzez komunikacyjną, sportową, usługową, edukacyjną, aż po kulturową. Pełnią ważną rolę społeczną. Znajdują się w różnych częściach miasta. Artykuł przedstawia formy działalności urbanistów, architektów, zarządców jak i użytkowników, dzięki którym wybrane parki NY osiągnęły dziś status niezwykle atrakcyjnych przestrzeni publicznych w mieście.

Artykuł dotyczy zagadnień związanych z kształtowaniem miejskich przestrzeni rekreacyjnych małych zespołów mieszkaniowych. Rekreację nal eży zaliczyć do ważniejszych funkcji obok mieszkania siedlisk ludzkich, ponieważ w znaczący sposób wpływa na utrzymanie optymalnej kondycji fizycznej i psychicznej człowieka oraz jego zdrowia.
Artykuł prezentuje trzynaście nagrodzonych projektów architektoniczno-urbanistycznych studentów drugiego roku wykonanych w roku akademickim 2015/2016 w Katedrze Kształtowania Środowiska Mieszkaniowego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Pokazują one zdaniem autora różnorodność poszukiwań i eksperymentów w kształtowaniu funkcjonalno-przestrzennym zdrowego środowiska mieszkaniowego. Cechą oryginalnych kreacji i wizji jest dążenie do uzyskania wzajemnych powiązań funkcjonalnych i przestrzennych mieszkania, domu oraz zespołu mieszkaniowego ze środowiskiem przyrodniczym stwarzającym optymalne warunki do rekreacji.