Historical school of Mykhailo Hrushevsky in Lviv: formation, structure, personal contribution

Vitalii  Telvak; Vasyl Pedych; Viktoria Telvak

Historical school of Mykhailo Hrushevsky in Lviv: formation, structure, personal contribution

Data publikacji: 13.09.2021

Studia Historiae Scientiarum, 2021, 20 (2021), s. 239-261

https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.21.009.14040

Autorzy

Pobierz pełny tekst

PDF

drukuj cytuj

Tytuły

Historical school of Mykhailo Hrushevsky in Lviv: formation, structure, personal contribution

Abstrakt

This article deals with the genesis and functioning of the Lviv Historical School of M. Hrushevsky. The plans to create a historical school of Ukrainian character at the University of Lviv were made by the initiators of the department of World History – specializing in with the history of the Western Europe – i.e.O. Barvinsky, V. Antonovych, and O. Koninsky, as well as by M. Hrushevsky.

The school had a two-stage structure of formation and functioning: the historical seminar of the University of Lviv and the section for the history of philosophy of the Scientific Society of Shevchenko. It made it possible to gather creative young people on the first stage at the University of Lviv, and introduce them to the scientific work and to prepare and train the new employees on the second stage in the section for the history of philosophy of the Scientific Society of Shevchenko.

The composition of the school were elaborated relying on the firstly determined criteria (taking part in the scientific seminar, the work in the sections and commissions of the Scientific Society Shevchenko, scholar maturity etc). It was determined that the Lviv school counted 20 young historians, among whom one was a woman.

The Ukrainian Galician Center of Hrushevsky was characterized as a common school of the leadership type, whose didactic tasks were accompanied by the simultaneous creation of the new Ukrainian historical ideology.

It was concluded that the Lviv Historical School was undoubtedly the most important humanistic phenomenon in the Ukrainian science, both in terms of effectiveness and the temporal range of influence. Its appearance marked the entry of Ukrainian science into a new level of professionalization.

Niniejszy artykuł dotyczy genezy i funkcjonowania w nauce – lwowskiej szkoły historycznej M. Hruszewskiego. Dowiedziono w nim, że twórcy Katedry Historii Świata ze szczególnym uwzględnieniem historii Europy Wschodniej (Ołeksandr Barvinsky, Vołodymyr Antonovych i Ołeksandr Konysky) oraz sam Hruszewski mieli szerszy plan stworzenia historycznej szkoły badań ukraińskich na Uniwersytecie Lwowskim. Koncepcję tę w dużej mierze zrealizowali.

Szkoła ta powstawała dwuetapowo, w dwóch miejscach. Jej działalność związana była z seminarium historycznym Uniwersytetu Lwowskiego oraz Sekcją Historyczno-Filozoficzną Towarzystwa Naukowego im. Szewczenki (NTSz). Umożliwiło to na pierwszym etapie (na Uniwersytecie Lwowskim) wyłonienie twórczej młodzieży i wprowadzenie jej do pracy naukowej, a na drugim (w ramach Sekcji Historyczno-Filozoficznej NTSz) kształcenie i formowanie nowej kadry ukraińskiej humanistyki.

Skład osobowy szkoły Hruszewskiego został ustalony na podstawie kilku łącznych kryteriów (udział w seminarium naukowym, praca w sekcjach i komisjach NTSz, dojrzałość naukowa itp.). Ustalono, że liczyła ona 20 młodych historyków. Wśród nich znalazła się jedna kobieta.

Galicyjski ośrodek studiów ukraińskich Hruszewskiego został scharakteryzowany jako uniwersalna szkoła naukowa typu przywódczego, polegająca na uznaniu pozycji mistrza i wyznaczonych przez niego celów. Koncentrowały się one na zadaniach dydaktycznych z jednoczesnym tworzeniem nowej ukraińskiej ideologii historycznej. Lwowska szkoła historyczna była bez wątpienia najważniejszym fenomenem humanistycznym w nauce ukraińskiej, zarówno pod względem skuteczności, jak i czasowego zasięgu wpływów. Jej pojawienie się oznaczało wejście ukraińskiej nauki na nowy poziom profesjonalizacji.

Słowa kluczowe

Hrushevsky, Lviv Historical School, University of Lviv, Scientific Society of Shevchenko, scholar maturity, students, Ukrainian science

Mychajło Hruszewski, Lwowska Szkoła Historyczna, Uniwersytet Lwowski, Towarzystwo Naukowe im. Szewczenki, autorefleksja naukowa, studenci, nauka ukraińska

Bibliografia

Pobierz bibliografię

ARCHIVAL SOURCES

Central State Historical Archives of Ukraine L’viv (= TsDIAL), Fond 362: Studyns’kyĭ Kyrylo – akademik.

Central State Historical Archives of Ukraine Kyiv (= TsDIAK), Fond 1235: Hrushevs’ki – istoryky ta filology.

Department of Manuscripts and Textual Studies, Shevchenko Institute of Literature (= DMTS SIL), Fond 135: O. H. Barvins’kyĭ.

Department of Manuscripts, Vasyl Stefanyk National Scientific Library of Ukraine in Lviv (= DM VSNSLU), Fond 61: Myron Korduba.

Lviv Region State Archive (= LRSA), Fond 26: Lvivs’kyĭ korolivs’kyĭ universytet imeni Franca I.

STUDIES AND PUBLISHED SOURCES

Barvins’kyĭ, Oleksandr 1925: Zasnovannye katedry istoriyi Ukrayiny v L’vivs’komu universyteti. [In:] Zapysky Naukovoho tovarystva imeny Shevchenka CXLI–CXLIII, pp. 1–18.

Chubatyĭ, Mykola 1975: Dodatkovi spomyny pro Mykhaĭla Hrushevs‘kogo z 1912–1914 rr. [In:] Ukrainskyĭ istoryk 3–4, pp. 77–80.

Hrushevs’kiĭ, Mychaĭlo 1894: Vstupnyĭ vyklad z davnoї istoriї Rusy, vyholoshenyĭ u L‘vivs‘kim universyteti 30 veresnia 1894 r. [In:] Zapysky Naukovoho tovarystva imeny Shevchenka IV, pp. 140–150.

Hrushevs’kiĭ, Mychaĭlo 1899: Lysty z nad Poltvy. Lyst tretiĭ. [In:] Lïteraturno-Naukovyĭ Vistnyk 8, pp. 84–116.

Hrushevs’kiĭ, Mychaĭlo 1905: Zapyska predlozhena arkheohrafichniĭ komisii prof. Hrushevs‘kym v spravi vydannia korpusu materialiv do istorii kozachchyny [In:] Khronika NTSh 24, pp. 19–20.

Hrushevs’kiĭ, Mychaĭlo 1984: Yak mene sprovadzheno do L‘vova (Lyst do khv. redaktsiĭ «Dila»). [In:] Ukrainskyĭ istoryk 1–4 (81–84), pp. 230–235.

Hrushevs’kiĭ, Mychaĭlo 1992: Avtobiografiya, 1906. [In:] Demydenko A. P. (ed.): Velykyĭ Ukrayinec’: Materialy z zhyttya ta diyal’nosti M. S. Hrushevs’kogo. Кyiv: Veselka, pp. 197–213.

Hulewicz, Jan 1972: Seminarium Historyczne Uniwersytetu Jagiellońskiego w latach 1861–1918. [In:] Bobińska, Celina; Wyrozumski, Jerzy (eds.): Spór o historyczną szkołę krakowską: w stulecie Katedry Historii Polski UJ, 1869–1969. Praca zbiorowa. Kraków: Wydawnictwo Literackie, ss. 47–69.

Kawalec, Agnieszka 2015: Seminaria historyczne na Uniwersytecie Lwowskim – podstawy prawne i organizacja (1852–1918). [In:] Zashkil’nyak, Leonid; Sierzhenga, Pavel (eds.): Istoriya ta istoryky u L’vivs’komu universyteti: tradyciyi ta suchasnist’ (do 75-littya stvorennya istorychnogo fakul’tetu). L‘viv: PAIS, pp. 342–353.

Korduba, Myron 1935: Michał Hruszewśkyj jako uczony. Wspomnienia. Przegląd Historyczny XII, ss. 389–406.

Korduba, Мyron 1916: Pryїzd prof. Hrushevs‘koho do L‘vova (osobysti spomyny). [In:] Visnyk SVU 127, pp. 795–796.

Krevec‘kyĭ, Ivan 1907: Piatnadtsiat‘ lit istnovannia «Zapysok Naukovogo Tovarystva im. Shevchenka», 1892–1906. [In:] Lïteraturno-Naukovyĭ Vistnyk 40, pp. 64–79.

Krypiakevych, Ivan 1991: Istorychno-filosofichna sektsiia NTSh pid kerivnytstvom Mykhaĭla Hrushevs‘koho u 1894–1913 rokakh. [In:] Zapysky Naukovoho tovarystva imeny Shevchenka ССХХІІ, pp. 392–411.

Krypiakevych, Ivan 1992: Mykhaĭlo Hrushevskyĭ. Zhyttia i diialnist‘. [In:] Demydenko A. P. (ed.): Velykyĭ Ukrayinec’: Materialy z zhyttya ta diyal’nosti M. S. Hrushevs’kogo. Кyiv: Veselka, pp. 448–463.

Krypiakevych, Ivan 2001: Spohady (Avtobiohrafiia). [In:] Ukraїna: kul‘turna spadshchyna, natsionalna svidomist‘, derzhavnist‘, 8: Ivan Krypiakevych u rodynniĭ tradytsii, nautsi, suspilstvi, pp. 75–140.

Maternicki, Jerzy 2005: Polskie szkoły historyczne we Lwowie w XIX w. [In:] Maternicki, Jerzy; Zaszkilniak, Leonid (eds.): Wielokulturowe środowisko historyczne Lwowa w XIX i XX w. T. ІII. Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, ss. 23–45.

Popova, Т. N. 2007: Istoryohrafyia v lytsakh, problemakh, dystsyplynakh: Iz istoryy Novorossyiskoho unyversyteta. Odessa: Astroprint.

Rutkowski, Jan 1948: Wspomnienia o seminarium historycznym prof. Ludwika Finkla. [In:] Rutkowski, Jan (ed.): Z zagadnień dydaktycznych wyższego szkolnictwa. Praca zbiorowa. Zeszyt I. Poznań: Nakładem Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk z subwencji wydziału nauki Ministerstwa Oświaty, ss. 83–84.

Sushko, Oleksandr 1903: Predtecha unii. Krytychno-istorychna studiia [In:] Zapysky Naukovoho tovarystva imeny Shevchenka LIII, pp. 1–71.

Telvak, Vitalii 2002: Teoretyko-metodolohichni pidstavy istorychnykh pohliadiv Mykhaĭla Hrushevs’koho (kinets’ XIX – pochatok XX stolittia). Niu-York – Drohobych: Vymir.

Telvak, Vitalii 2010: Metodolohichni problemy suchasnoho hrushevs‘koznavstva. [In:] Polasik-Wrzosek, Karolina: Wrzosek, Wojciech; Zaszkilniak, Leonid (eds.): Historia–mentalność–tożsamość. Studia z historii, historii historiografii i metodologii historii. Poznań: Wydawnictwo UAM, ss. 53–62.

Telvak, Vitalii; Pedych, Vasyl‘ 2016: Lvivs‘ka istorychna shkola Mykhaĭla Hrushevs‘koho. Lviv: Svit.

Voznyak, Mychaĭlo 1929: Ol. Konys’kyĭ i pershi tomy «Zapysok» (Z dodatkom ĭogo lystiv do Mytr. Dykareva). [In:] Zapysky Naukovoho tovarystva imeny Shevchenka CL, pp. 339–389.

Vynar, Liubomyr 1995: Istorychna shkola Mychaĭla Hrushevs’kogo ta її znachennya. [In:] Mychaĭlo Hrushevs’kyĭ istoryk i budivnychyĭ naciyi: Statti i materialy. Кyiv: Fundaciya im. O. Ol’zhycha, pp. 61–82.

Zabolotna, Inna 2010: Spogady Ivana Krypiakevycha (1904–1911). [In:] Ukrains‘kyĭ arkheohrafichnyĭ shchorichnyk 15, pp. 476–496.