FAQ

Archeion

McDonaldization of archives (an introduction to discussion)

__T_CHECK_FOR_UPDATES

Data publikacji: 02.04.2024

124

Archeion, 2023, s. 87 - 127

https://doi.org/10.4467/26581264ARC.23.001.17861

Autorzy

Hadrian Ciechanowski Orcid

Abstrakt

Macdonaldyzacja archiwów (wstęp do dyskusji)

Artykuł stanowi analizę archiwów przez przyzmat stworzonej przez Georga Ritzera teorii makdonaldyzacji. Biorąc pod uwagę, że archiwa, podobnie jak biblioteki, są głęboko zakorzenione w społeczeństwie, można je analizować z perspektywy zachodzących zmian społecznych. Odnosząc się do poszczególnych wymiarów makdonaldyzacji: przewidywalności, efektywności, obliczalności i kontroli, autor wskazuje na wybrane aspekty rzeczywistości archiwalnej, które wykazują cechy wskazane przez Ritzera. Ritzer zauważył również, że zracjonalizowane systemy generują irracjonalności, a także wymieniał tendencje przeciwne, które idą (często intencjonalnie) pod prąd zachodzących zmian. Tych dwóch zjawisk również można się doszukiwać w dziedzinie archiwalnej. Artykuł kończy się konkluzją, że archiwa uległy przynajmniej częściowej makdonaldyzacji. Niemniej jednak stopień zmian, jakie zaszły w archiwach, jest różny w poszczególnych analizowanych aspektach. Artykuł oparto na analizie polskiej i zagranicznej literatury oraz obserwacji przez autora samych archiwów (głównie polskich). Z tego powodu w opracowaniu wykorzystano metodę porównawczą, bibliograficzną i obserwacyjną.

Bibliografia

Archer J., Nunn S., de Bere S., The McDonaldization of appraisal? Doctors’ views of the early impacts of medical revalidation in the United Kingdom, “Health Policy” 2017, vol. 121, pp. 994–1000.

Bachulski A., Zastosowanie zasady proweniencji w porządkowaniu nowoczesnych zasobów archiwalnych [eng. Application of the provenance principle in organizing modern archival resources], [in:] Pamiętnik IV Powszechnego Zjazdu Historyków Polskich w Poznaniu 6–8 Grudnia 1925, t. 1, Referaty, Lwów 1925.

Bastian J., The records of memory, the archives of identity. Celebrations, texts and archival sensibilities, “Archival Science” 2013, vol. 13, pp. 123–124, https://doi.org/10.1007/s10502-012-9184-3.

Benoit E., #MPLP Part 1. Comparing domain expert and novice social tags in a minimally processed digital archives, “The American Archivist” 2017, vol. 80, issue 2, p. 408, https://doi.org/10.17723/0360-9081-80.2.407.

Brenneke A., Archivkunde. Ein Beitrag zur Theorie und Geschichte des europäischen Archivwesens [eng. Archivistics. A contribution to the theory and history of European archiving], Liepzig 1958.

Bryman A., The Disneyization of society, London 2004.

Chorążyczewski W., Rosa A., Is the public principle a new paradigm of archival science?, “Archiwa– Kancelarie–Zbiory” 2014, vol. 5(7), pp. 11–22.

Christen K., Anderson J., Toward slow archives, “Archival Science” 2019, vol. 19, pp. 87–116. Ciechanowski H., Archiwum jako miejsce zapomnienia [eng. The archive as a place of oblivion], [in:] Nowa archiwistyka – archiwa i archiwistyka w późnonowoczesnym kontekście kulturowym, Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 4, ed. W. Chorążyczewski, P. Piasek, A. Rosa, Toruń 2014, pp. 45–52.

Ciechanowski H., Projekt „Źródła genealogiczne mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego” jako przykład upowszechniania dostępu do materiałów archiwalnych przez archiwa państwowe [eng. Project “Genealogical sources of the inhabitants of the Kuyavian-Pomeranian region” as an example of popularizing access to archival materials by state archives], “Annales Universitatis Pedagogicae Cracoviensis Studia Sociologica” 2017, vol. 9(1), pp. 115–122.

Ciechanowski H., The principle of provenance as the principle of rationalization of archives, “Archiwa– Kancelarie–Zbiory” 2021, vol. 12(14), pp. 46–65, https://doi.org/10.12775/AKZ.2021.003.

Ciechanowski H., Warsztaty w archiwach [eng. Workshops in archives], [in:] Zatrzymać przeszłość, dogonić przyszłość. Pamiętnik VI Powszechnego Zjazdu Archiwistów Polskich, ed. W. Chorążyczrewski, K. Styjkowski, Warszawa 2013, pp. 523–536.

Coyner L., Prongle J., Metrics and metrices surveying the past to create a better future, “The American Archivist” 2014, vol. 77, pp. 459–488.

Decyzja Nr 20 Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych z dnia 10 grudnia 2002 r. w sprawie wprowadzenia wskazówek dotyczących uproszczonego opracowania zasobu archiwalnego przechowywanego w archiwach państwowych [eng. Decision no. 20 of the General Director of the Polish State Archives of 10 December 2002 on the introduction of methodological guidelines regarding the simplified processing of archival fonds stored in state archives], https://www.gov.pl/web/archiwa/rok-20017, accessed 15 September 2023.

Dirks J., Accountability, history, and archives. Conflicting priorities or synthesized strands, “Archiviaria” 2004, vol. 57 (Spring), pp. 29–49.

Dooley J., Bouché N., Implementing EAD in the Yale University Library, “The American Archivist” 1997, vol. 60 (Fall), pp. 415–416.

Dorsey E., Ritzer G., The McDonaldization of medicine, “JAMA Neurology” 2016, vol. 73, no. 1, pp. 15–16.

Drane J., McDonaldization of the church. Consumer culture and the churches future, Macon 2002.

Duff W., Yakel E., Tibbo H., Cherry J., McKay A., Krause M., Sheffield R., The development, testing, and evaluation of the Archival Metrics Toolkits, “The American Archivist” 2010, vol. 73, no. 2 (Fall/Winter), pp. 569–599.

Dymnicka-Wołoszyńska H., Kolankowski Z., Chankowski S., Wytyczne opracowania spuścizn archiwalnych po uczonych [eng. Guidelines for developing archival legacies of scholars], Warszawa 1990.

Giroux A., A theoretical and historical analysis of pertinence- and provenance-based concepts of classification of archives, Vancouver 1998.

Greene M., Meissner D., More Product, Less Process. Revamping traditional archival processing, “The American Archivist” 2005, vol. 68 (Fall/Winter), pp. 208–263.

Greene M., MPLP. It’s not just for processing anymore, “The American Archivist” 2010, vol. 73 (Spring/ Summer), pp. 175–203.

Grimard J., Program evaluation and archives. “Appraising” archival work and achievements, “Archiviaria” 2004, vol. 57 (Spring), pp. 69–87.

Halfond J., Boyd D., The McDonaldization of higher education. A fable, “International Journal of Value- Based Management” 1997, vol. 10, pp. 207–212.

Hardey D., The McDonaldization of higher education. Food for thought?, “Oxford Review of Education” 1995, vol. 21, pp. 409–423.

Harling A., MPLP as intentional, not necessarily minimal, processing. The Rudolf W. Becking Collection at Humboldt State Univeristy, “The American Archivist” 2014, vol. 77, no. 2, pp. 489–498.

Heslop R., The British police service. Professionalization or “McDonaidization”?, “International Journal of Police Science & Management” 2011, vol. 13, no. 4, pp. 312–321.

Holmes C., Lindsay D., “Do you want fries with that? The McDonaldization of university education – some critical reflections on nursing higher education, “SAGE Open” 2018, July–September, pp. 1–10.

Kolinjivadi V., Bissonnette J.-F., Mendez A., Dupras J., Would you like some fries with your ecosystem services? McDonaldization and conservation in Prince Edward Island, Canada, “Geoforum” 2020, vol. 111, pp. 73–82.

Laszuk A., Standardy Międzynarodowej Rady Archiwów – od praktyki do teorii? [eng. International Council on Archives standards – from practice to theory?], [in:] Teoria archiwalna wczoraj – dziś – jutro, Toruńskie Konfrontacje Archiwalne, t. 2, ed. W. Chorążyczewski, A. Rosa, Toruń 2011, pp. 227–246.

Lutzker M., Max Weber and the analysis of modern bureaucratic organization. Notes toward a theory of appraisal, “The American Archivist” 1982, vol. 45, no. 2, pp. 119–130.

Lytle R., A National Information System for Archives and Manuscript Collections, “The American Archivist” 1980, vol. 43 (Summer), pp. 423–426.

McCracken K., Community archival practice. Indigenous frassroots collaboration at the Shingwauk Residential Schools Centre, “The American Archivist” 2015, vol. 78, issue 1, pp. 181–191, https://doi.org./10.17723/0360-9081.78.1.181.

McCrea D., Getting more for less. Testing a new processing model at the University of Montana, “The American Archivist” 2006, vol. 69, no. 2, pp. 284–290.

Menne-Haritz A., Access – The reformulation of an archival paradigm, “Archival Science” 2001, vol. 1, pp. 57–82.

Mottram A., ”Like a trip to McDonalds”. A grounded theory study of patient experiences of day surgery, “International Journal of Nursing Studies” 2011, vol. 48, pp. 165–174.

Ness van C., Much ado about paper clips. “More product, less process” and the modern manuscript repository, “The American Archivist” 2010, vol. 73. no. 1, pp. 129–145.

Nicholson K., The McDonaldization of academic libraries and the values of transformational change, “College and Research Libraries” 2015, vol. 76, no. 3, pp. 328–338, https://doi.org/10.5860/crl.76.3.328.

Niestrój H., Retrokonwersja pomocy archiwalnych [eng. Retroconversion of finding aids], “Archeion” 2016, vol. 117, pp. 41–53.

Quinn B., The McDonaldization of academic libraries?, “College and Research Libraries” 2015, vol. 76, no. 3, pp. 339–352, https://doi.org./10.5860/crl.76.3.339.

Raley S., McDonaldization and the family, [in:] McDonaldization the reader. 3rd edition, ed. G. Ritzer, Thousand Okas 2010, pp. 138–149.

Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of 27 April 2016 on the protection of natural persons with regard to the processing of personal data and on the free movement of such data, and repealing Directive 95/46/EC (General Data Protection Regulation), https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj, accessed 22 July 2023.

Ritzer G., Explorations in social theory. From metatheorizing to rationalization, London–Thousand Oaks–New Delhi 2001.

Ritzer G., Makdonaldyzacja społeczeństwa, Warszawa 2009. Ritzer G., The McDonaldization of society, Thousand Oaks 1993.

Ritzer G., Jendrić P., Hayes S., The velvet cage of educational con(pro)sumption, “Open Review of Educational Research” 2018, vol. 55, no. 1, pp. 113–129.

Robótka H., Ryszewski B., Tomczak A., Archiwistyka [eng. Archivistics], Warszawa 1989.

Rolan G., Humphries G., Jeffrey L., Samaras E., Antsoupowa T., Stuart K., More human than human? Artificial intelligence in the archive, “Archives and Manuscripts” 2019, vol. 47, issue 2, pp. 179– 203, https://doi.org/10.1080/01576895.2018.1502088.

Romanowski M., Alkhateeb H., The McDonaldization of CAEP accreditation and teacher education programs abroad, “Teaching and Teacher Education” 2020, vol. 90, pp. 1–9.

Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, przekazywania materiałów archiwalnych do archiwów państwowych i brakowania dokumentacji niearchiwalnej [eng. Minister of Culture and National Heritage Regulation of 20 October 2015 on the classification and qualification of documentation, submitting archival materials to state archives and discarding non- archival documents] (Dz.U. 2019 poz. 246), http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20190000246/O/D20190246.pdf, accessed 29 November 2021.

Rożyński Sz., Znamirowska M., Doświadczenia Archiwum Państwowego w Zielonej Górze w realizacji retrokonwersji pomocy archiwalnych [eng. Experience of the State Archive in Zielona Góra in retrospective conversion of archival aids], “Archeion” 2018, vol. 119, pp. 78–96.

Rusinek J., Koberdowa I., Sprawozdanie z działalności Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych i podległych jej placówek w roku 1967 [eng. Report on the activities of the Head Office of the State Archives and its subordinate institutions in 1967], “Archeion” 1968, vol. 50, pp. 215–242.

Ryszewski B., Archiwistyka. Przedmiot, zakres, podział [eng. Archival science: subject, scope, division], Warszawa–Poznań 1972.

Sahli N., Interpretation and application of the AMC format, “The American Archivist” 1986, vol. 49 (Winter), pp. 9–20.

Schellenberg T., The management of archives, New York–London 1965.

Spencer R., Binary trees? Automatically identifying the links between born-digital records, “Archives and manuscripts” 2017, vol. 45, issue 2, pp. 77–99, https://doi.org/10.1080/01576895.2017.1330158.

Tarakanowska M., Rosowska E., Zbiór przepisów archiwalnych wydanych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w latach 1952–2000 [eng. Collection of archival regulations issued by the Chief Director of State Archives between 1952–2000], Warszawa 2001.

Techman R., Z pobytu w archiwach moskiewskich [eng. From a visit to the Moscow archives], “Archeion” 1995, vol. 96, pp. 345–349.

Tomczak A., Zarys dziejów archiwów polskich [eng. Outline of the history of Polish archives], Toruń 1982.

Weaver A., The McDonaldization thesis and cruise tourism, “Annals of Tourism Research” 2005, vol. 32, no. 2, pp. 346–366.

Weber M., Gospodarka i społeczeństwo, zarys socjologii rozumiejącej, Warszawa 2002.

Weidman Ch., Accessioning as processing, “The American Archivist” 2006, vol. 69, no. 2, pp. 274–283.

Wheaton B., A computer database system to store and display archival data on correspondence of historical significance, “The American Archivist” 1982, vol. 45 (Fall), pp. 455–466.

Winters J., Prescott A., Negotiating the born-digital. A problem of search, “Archives and Manuscripts” 2019, vol. 47, issue 3, pp. 391–403, https://doi.org/10.1080/01576895.2019.1640753.

Young-Gi H., Encounter with modernity. The “McDonaldization” and “Charismatization” of Korean mega-churches, “International Review of Mission” 2009, vol. 92, pp. 239–255.

 

Netography

Archival Metrics Toolkits, https://sites.google.com/a/umich.edu/archival-metrics/the-toolkits, accessed 15 September 2023.

Archives Nationales Salle des inventaires virtuelle, https://www.siv.archives-nationales.culture.gouv.fr/siv/cms/content/display.action?uuid=Accueil1RootUuid&onglet=1, accessed 13 May 2020.

Archiwa Rodzinne Niepodległej [eng. Family Archives of the Independent] (2020), https://archiwarodzinne.gov.pl/o-projekcie/archiwa-rodzinne-niepodleglej, accessed 29 November 2021.

Archiwum Pandemii A.D. 2020 [eng. The Archive of Pandemy] (2020), https://web.archive.org/web/20211026084324/https://www.archiwa.gov.pl/pl/ucategorised/5165, accessed 15 September 2023.

Arkhivnyy fond Rossiyskoy Federatsii Tsentral’nyy Fondovyy Katalog, http://cfc.rusarchives.ru/CFC-search, accessed 13 May 2020.

Arkivi Qendror i Shtetit të Republikës së Shqipërisë, https://arkiva.gov.al/ oraz https://katalogu.arkiva.gov.al/; Arquivo Nacional Torre do Tombo, https://digitarq.arquivos.pt/, accessed 13 May 2020.

Brandenburgischen Landeshauptarchivs Online Recherche, http://blha-recherche.brandenburg.de/suchinfo.aspx, accessed 13 May 2020.

Library and Archives Canada, https://www.bac-lac.gc.ca/eng/collectionsearch/Pages/collectionsearch.aspx; Magyar Nemzeti Levéltár, http://adatbazisokonline.hu/, accessed 13 May 2020.

London lives 1690 to 1800 – crime, poverty and social policy in the metropolis, https://www.londonlives.org/, accessed 29 November 2021.

National Archives and Record Services of South Africa, http://www.nationalarchives.gov.za/node/737?q=search-the-collections, accessed 17 July 2023.

National Archives of Australia Record Search, https://recordsearch.naa.gov.au/SearchNRetrieve/Interface/SearchScreens/BasicSearch.aspx, accessed 17 July 2023.

National Archives of Korea, https://www.archives.go.kr/next/viewMain.do, accessed 17 July 2023.

PARES Portal de Archivos Españoles, http://pares.culturaydeporte.gob.es/inicio.html, accessed 13 May 2020.

Rahvosarhiv, https://www.ra.ee/vau/index.php/en, accessed 13 May 2020.

Riksarkivet, https://sok.riksarkivet.se/, accessed 13 May 2020.

SIAS Sistema informativo degli Archivi di Stato, https://sias.archivi.beniculturali.it/cgi-bin/pagina.pl, accessed 13 May 2020.

Slow movement (culture), https://en.wikipedia.org/wiki/Slow_movement_(culture), accessed 29 November 2021.

The National Archives and Records Administration, https://www.archives.gov/research/catalog, accessed 13 May 2020.

The National Archives Explore the catalogue, http://discovery.nationalarchives.gov.uk/, accessed 13 May 2020.

The slow movement. Making a connection, https://www.slowmovement.com/, accessed 29 November 2021.

Tracing London Convicts in Britain and Australia, 1780–1925, https://www.digitalpanopticon.org/, accessed 29 November 2021.

Traditional Knowledge (TK) Labels, https://localcontexts.org/labels/traditional-knowledge-labels/, accessed 29 November 2021.

Szukaj w archiwach, www.szukajwarchiwach.gov.pl, accessed 17 July 2023.

Informacje

Informacje: Archeion, 2023, s. 87 - 127

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Angielski:

McDonaldization of archives (an introduction to discussion)

Autorzy

Orcid https://orcid.org/0000-0002-4913-3600

Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu; Jurija Gagarina 11, 87-100 Toruń

Publikacja: 02.04.2024

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-NC-ND  ikona licencji

__T_CHECK_FOR_UPDATES

Udział procentowy autorów:

Hadrian Ciechanowski ( Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Angielski

Liczba wyświetleń: 5

Liczba pobrań: 3

Sugerowane cytowania: Chicago

Hadrian, Ciechanowski. "

McDonaldization of archives (an introduction to discussion)

" Archeion. Apr 02, 2024. https://ejournals.eu/czasopismo/archeion/artykul/mcdonaldization-of-archives-an-introduction-to-discussion