Przestrzenny rozkład ruchu pociągów towarowych w Polsce na tle zmian na rynku kolejowym w latach 2010-2020
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEPrzestrzenny rozkład ruchu pociągów towarowych w Polsce na tle zmian na rynku kolejowym w latach 2010-2020
Data publikacji: 30.05.2022
Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2022, 25 (1), s. 58-72
https://doi.org/10.4467/2543859XPKG.22.001.15961Autorzy
Przestrzenny rozkład ruchu pociągów towarowych w Polsce na tle zmian na rynku kolejowym w latach 2010-2020
Niniejsze badania opierają się na analizie niepublikowanych danych o średniodobowym ruchu pociągów towarowych po sieci kolejowej zarządzanej przez PKP Polskie Linie Kolejowe i PKP Linię Hutniczą Szerokotorową. Przedstawiono także zmiany, jakie zaszły w tym czasie na rynku kolejowych przewozów towarowych w Polsce, dotyczące wielkości i struktury towarowej przewozów, liczby przewoźników i ich udziału w rynku. Dekada 2010-2020 charakteryzowała się nasileniem inwestycji na sieci kolejowej w Polsce, a także dynamicznym rozwojem rynku przewoźników i wewnętrznej konkurencji między nimi. Zmiany te nie przyczyniły się jednak do zwiększenia roli kolei w strukturze gałęziowej transportu. Ruch kolejowy wykazywał tendencję do coraz większej koncentracji na głównych szlakach. Niezmiennie od wielu lat największym ruchem towarowym charakteryzowała się magistrala CE65 łącząca porty Trójmiasta z Górnym Śląskiem i granicą z Czechami. Wpływ na rozkład ruchu kolejowego miały aktualnie prowadzone inwestycje i związane z nimi zamknięcia torowe i trasowanie pociągów objazdami.
Analiza przewozów towarowych koleją w komunikacji międzynarodowej, 2020, Urząd Transportu Kolejowego, Warszawa.
Antoniewicz M., 2007, Liberalizacja rynku towarowego transportu kolejowego w Polsce – stan i perspektywy [w:] B. Liberadzki (red.), Liberalizacja i deregulacja transportu Unii Europejskiej. Oczekiwania i doświadczenia, Instytut Transportu i Logistyki, Warszawa–Poznań.
Antoniewicz M., Zielaskiewicz H., 2012, Transport kolejowy [w:] I. Fechner, G. Szyszka (red.), Logistyka w Polsce. Raport 2011, Instytut Logistyki i Magazynowania, Poznań, 43-59.
Antonowicz M., 2016, Uwagi na temat konkurencyjności kolejowego transportu towarowego w stosunku do transportu samochodowego, Problemy Transportu i Logistyki, 3/2016 (35), 7-17.
Biała Księga. Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu, Bruksela 28.03.2011, KOM (2011) 144 wersja ostateczna.
Bocheński T., 2016a, Przemiany towarowego transportu kolejowego w Polsce na przełomie XX i XXI wieku, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin.
Bocheński T., 2016b, Powiązania kolei z przemysłem w Polsce w drugiej dekadzie XXI wieku, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG, 30(4), 50-64.
Bocheński T., 2017, Funkcjonowanie rejonów przeładunkowych na styku sieci kolejowych o rozstawie torów 1435 i 1520 mm w Europie, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG, 31(3), 80-94. DOI: 10.24917/20801653.313.6
Bocheński T., 2018, Możliwości wykorzystania transportu kolejowego i intermodalnego w obsłudze stref przemysłowych w Polsce, Prace Komisji Geografii Przemysłu PTG, 32(1), 20-37. DOI 10.24917/20801653.321.2.
Bocheński T., 2019, Dostęp wybranych miast do kolei na tle rozwoju i regresu sieci kolejowej w Polsce [w:] T. Przerwa, D. Keller, B. Kruk (red.), A jednak kolej! Historyczne i współczesne uwarunkowania rozwoju transportu, Muzeum Historyczne w Lubinie, Lubin, 121-132.
Bocheński T., 2020, Terminale kontenerowe jako niezbędny element rozwoju transportu intermodalnego w Polsce [w:] J. Engelhardt (red.), Infrastruktura terminali
Przestrzenny rozkład ruchu pociągów towarowych w Polsce na tle zmian na rynku kolejowym w latach 2010-202072 intermodalnych w portach morskich, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin, 9-31.
Bocheński T., 2021, Analiza porównawcza ruchu pociągów pasażerskich w Polsce w latach 2010 i 2020, Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 24(2), 69-82.
Ciechański A., 2013, Rozwój i regres sieci kolei przemysłowych w Polsce w latach 1881-2010, Prace Geograficzne Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 243, Warszawa.
Dane eksploatacyjne, Urząd Transportu Kolejowego, https://dane.utk.gov.pl/sts/przewozy-towarowe/dane-eksploatacyjne/18251,Przewozy-towarowe.html#Szczeg%C3%B3%C5%82owe%20dane%20w%20pliku%20MS%20Excel [dostęp: 20.01.2022].
Drewnowski A., 2010, Warunki rozwoju przewozów towarowych transportem kolejowym w Polsce w formie przesyłek wagonowych, Problemy Transportu i Logistyki, 10/2010, 53-62.
Drewnowski A., 2012, Problematyka funkcjonowania i rozwoju systemu przewozów wagonowych transportem kolejowym w Polsce, Logistyka, 2.
Działalność PKP PLK SA, w tym zarządzanie górkami rozrządowymi, PKP PLK, za: Biuro Eksploatacji Centrali PKP PLK oraz Baza kart rozrządowych i wynikowych, PKP PLK, s. 2, [w:] Aktualne problemy dotyczące funkcjonowania kolejowych stacji rozrządowych w Polsce. III Konferencja naukowo-techniczna, Zawiercie 15-16.09.2011, SITK oddział Katowice; za: Biuro Eksploatacji Centrali PKP PLK.
ERADIS, 2022, https://eradis.era.europa.eu/safety_docs/licences/statistics_rp.aspx [dostęp: 09.05.2022].
Fojcik E., 2011, Główne międzynarodowe linie kolejowe AGC/AGTC w obszarze Górnego Śląska, Przegląd Komunikacyjny, 3-4/2011, 56-61.
Guglielminettia P., Piccioni C., Fusco G., Licciardello R., Musso A., 2017, Rail freight network in Europe: opportunities provided by re-launching the Single Wagonload System, Transportation Research Procedia, 25, 5185-5204.
Jaržemskis A., Jaržemskienė I., 2017, Comparison of rail freight transportation markets in Lithuania and Poland, Procedia Engineering, 187, 492-497.
Jasiński R., 2017, Niełatwy powrót do przewozów rozproszonych, Rynek Kolejowy, 27 grudnia, https://www.rynek-kolejowy.pl/mobile/nielatwy-powrot-do-przewozow-rozproszonych-84980.html [dostęp: 28.01.2022].
Lijewski T., Koziarski S., 1995, Rozwój sieci kolejowej w Polsce, Kolejowa Oficyna Wydawnicza, Warszawa.
Pietrzak K., 2015, Towarowy transport kolejowy w Polsce: konkurencja i konkurencyjność, Akademia Morska w Szczecinie, Szczecin.
Pittman R., Jandova M., Król M., Nekrasenko L., Paleta T., 2020, The effectiveness of EC policies to move freight from road to rail: Evidence from CEE grain markets, Research in Transportation Business & Management, 37, 100482.
Podsumowanie 2020. Przewozy pasażerskie i towarowe, 2021, Urząd Transportu Kolejowego, Warszawa.
Raport roczny za 2020 rok, PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Stacje rozrządowe, Urząd Transportu Kolejowego, https://www.utk.gov.pl/pl/dostep-do-infrastruktur/dostep-do-infrastruktur/mapa-obiektow-infrastru/stacje-rozrzadowe [dostęp: 28.01.2022].
Statystyka przewozów towarowych, Przewozy intermodalne, https://utk.gov.pl/pl/raporty-i-analizy/analizy-i-monitoring/statystyka-przewozow-to/16463,Przewozy-intermodalne-w-2020-r.html [dostęp: 04.02.2022].
Sustainable and smart mobility strategy. Putting European transport on track for the future, 2021, Komisja Europejska.
Taylor Z., 2007, Rozwój i regres sieci kolejowej w Polsce, Monografie 7, PAN IGiPZ, Warszawa.
Taylor Z., Ciechański A., 2010, Niedawne przekształcenia organizacyjno-własnościowe przedsiębiorstw transportu kolejowego w Polsce – część I, Przegląd Geograficzny, 82, 549-571.
Taylor Z., Ciechański A., 2017, Deregulacja i przekształcenia własnościowe przedsiębiorstw transportu lądowego w Polsce na tle polityki spójności UE, Prace Geograficzne, 257, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN, Warszawa.
Trammer K., 2019, Ostre cięcie. Jak niszczono polską kolej, Wydawnictwo Krytyki Politycznej, Warszawa.
Transport – wyniki działalności w 2010 r., 2011, GUS, Warszawa.
Transport – wyniki działalności w 2020 r., 2021, GUS, Warszawa.
Wojtkiewicz S., Bocheński T., 2019, Szczecińska Kolej Metropolitalna do Polic – konflikt ruchu towarowego i pasażerskiego, Problemy Transportu i Logistyki, 45(1), 24-27.
Wykaz przedsiębiorców posiadających licencję przewoźnika kolejowego wydaną przez Prezesa UTK. Stan na 21 grudnia 2021 r., Urząd Transportu Kolejowego, https://dane.utk.gov.pl/sts/rejestry/rejestr-licencjonowanyc/16733,Wykaz-przedsiebiorcow-posiadajacych-licencje-przewoznika-kolejowego-wydana-przez.html [dostęp: 20.01.2022].
Zapotrzebowanie PKP Cargo SA na stacje rozrządowe, PKP Cargo, s. 5 [w:] Aktualne problemy dotyczące funkcjonowania kolejowych stacji rozrządowych w Polsce. III Konferencja naukowo-techniczna, Zawiercie 15-16.09.2011, SITK oddział Katowice.
Zielaskiewicz H., 2009, Rynek przewozów intermodalnych cz. II. Analiza rynku w Polsce, Infrastruktura Transportu, 4/2009, 42-44.
Zielaskiewicz H., 2010, Kolejowo-morskie łańcuchy transportowe, Infrastruktura Transportu, 1/2010, 50-53.
Zielaskiewicz H., Antoniewicz M., 2019, Konteneryzacja w logistyce materiałów niebezpiecznych, Wydawnictwo Naukowe Instytutu Technologii Eksploatacji, Radom.
Zielaskiewicz H., Górnikiewicz A., 2010, Wpływ rozwoju punktowej infrastruktury logistycznej na przewozy kolejowe, Logistyka, 6/2010, 31-34.
Zielaskiewicz H., Nowak I., 2009, Znaczenie rozwoju infrastruktury logistycznej na styku dwóch systemów kolejowych dla ich integracji, Logistyka, 6/2009, 28-33.
Informacje: Prace Komisji Geografii Komunikacji PTG, 2022, 25 (1), s. 58-72
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Przestrzenny rozkład ruchu pociągów towarowych w Polsce na tle zmian na rynku kolejowym w latach 2010-2020
Spatial distribution of freight train traffic in Poland against the background of changes in the rail market in 2010-2020
Instytut Gospodarki Przestrzennej i Geografii Społeczno-Ekonomicznej,
Uniwersytet Szczeciński
Polska
Publikacja: 30.05.2022
Otrzymano: 02.03.2022
Zaakceptowano: 16.05.2022
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 1265
Liczba pobrań: 947