Artykuł przedstawia koncepcję szkolenia strażaków pt. „Działania ratownicze w obiektach dziedzictwa kulturowego”, która ma na celu zwiększenie kompetencji służb ratowniczych w zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego w sytuacjach kryzysowych. W kontekście rosnącego zagrożenia dla dóbr kultury, zarówno z powodu katastrof naturalnych, jak i działań zbrojnych, autor podkreśla znaczenie ochrony obiektów kulturowych jako kluczowego elementu tożsamości narodowej. Przykłady zniszczeń w Ukrainie obrazują skalę problemu, a polskie oraz międzynarodowe regulacje prawne wskazują na obowiązek ochrony dóbr kultury w sytuacjach zagrożenia. Badania ankietowe przeprowadzone wśród strażaków PSP i OSP wykazały, że choć istnieje świadomość znaczenia ochrony dziedzictwa, obecny system szkoleniowy nie zapewnia wystarczającej wiedzy i praktycznych umiejętności w tym zakresie. Zaledwie 25% respondentów uczestniczyło w ćwiczeniach związanych z ochroną obiektów kultury, a 84% wskazało na potrzebę specjalistycznego przygotowania. W artykule autor proponuje program szkolenia łączący zajęcia teoretyczne i praktyczne, obejmujący takie zagadnienia jak: przepisy prawne, specyfika zagrożeń w muzeach, dobór środków gaśniczych, ewakuacja i zabezpieczanie eksponatów oraz ćwiczenia w obiektach zabytkowych. Program ten ma na celu zwiększenie świadomości strażaków oraz rozwój ich umiejętności w zakresie działań ratowniczych w obiektach kulturowych.

The article presents the concept of firefighter training titled “Rescue Operations in Cultural Heritage Sites”, aimed at enhancing the competencies of rescue services in protecting cultural heritage during crisis situations. In the context of the increasing threats to cultural assets, both from natural disasters and armed conflicts, the author emphasizes the importance of safeguarding cultural sites as a key element of national identity. Examples of destruction in Ukraine illustrate the scale of the problem, while Polish and international legal regulations highlight the obligation to protect cultural heritage in crisis situations. Surveys of firefighters from the Fire Department and OSP showed that while there is awareness of the importance of heritage protection, the current training system does not provide sufficient knowledge and practical skills in this area. Only 25% of respondents have participated in exercises related to the protection of cultural sites, and 84% indicated the need for specialized training. In the article, the author proposes a training program combining theoretical and practical sessions, covering topics such as legal regulations, the specifics of risks in museums, the selection of extinguishing agents, evacuation and safeguarding of artifacts, and exercises in heritage sites. This program aims to increase firefighters’ awareness and develop their skills in conducting rescue operations in cultural heritage sites.