FAQ

Krakowski Rocznik Archiwalny

logotyp Archiwum Narodowego w Krakowie

Johann Baptista Homann – kartograf zapomniany

Data publikacji: 01.2023

Krakowski Rocznik Archiwalny, 2022, XXVIII, s. 107 - 117

https://doi.org/10.4467/12332135KRA.22.006.16846

Autorzy

Radosław Skrycki
Instytut Historii, Uniwersytet Szczeciński, Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6710-4774 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Abstrakt

W artykule zaprezentowano mało znaną aktywność Johanna Baptisty Homanna z Norymbergi, który kojarzony jest przede wszystkim jako kartograf i wydawca. Postawiono tezę, że w rodzinnym mieście jest to postać dzisiaj prawie nieznana i zapomniana, natomiast w epoce był bardzo aktywnym uczestnikiem życia gospodarczego, ale przede wszystkim – intelektualnego miasta. Wielka popularność jego map i atlasów powodowała, że w pewnym sensie stał się kreatorem wizerunku świata, zaś rozległe kontakty z uczonymi, artystami i bogatym kupiectwem włączały go w proces tworzenia środowiska norymberskiej elity.


Johann Baptist Homann – a forgotten cartographer

The article presents the little-known activity of Johann Baptist Homann from Nuremberg, who is known above all as a cartographer and publisher. It presents a thesis that today he is almost unknown and forgotten in his home town, however, in his time he was a very active participant of the economic and, above all, intellectual life of the town. The great popularity of his maps and atlases meant that he became, to some extent, the creator of the world’s image, while his extensive contacts with scholars, artists and rich merchants led to his involvement in creating the environment of the Nuremberg elite.

KEY WORDS: history of cartography, early modern history, Nuremberg in the 18th century, Johann Baptist Homann, politics of memory

Bibliografia

Źródła rękopiśmienne

Landeskirchliches Archiv der Evangelisch-Lutherischen Kirche in Bayern, Vereinigtes Protestantisches Kirchenvermögen der ehemaligen Reichsstadt Nürnberg, LAELKB, VPKV 72a.

Źródła drukowane

Doppelmayr Johann Gabriel: Historische Nachricht von den Nürnbergischen Mathematicis und Künstlern… Nürnberg: In Verlegung Peter Conrad Monaths, 1730.

Juncker Christian: Das Guldene und Silberne Ehren-Gedächtniss Des Theuren Gottes-Lehrers D. Martini Lvtheri. Frankfurt i Lipsk: Johann Andreas Endter, 1706.

Spangerberg Johann Christian Jacob: Handbuch der in Jena seit beinahe fünfhundert Jahren dahingeschiedenen Gelehrten, Künstler, Studenten und andern bemerkenswerthen Personen. Jena: Verfasser und August Schmid, 1819.

Prasa

Ein vergessene Nürnberger. Der Kartograph Homann. „Nürnberger Zeitung”, 28.02.1924.

Opracowania

„auserlesene und allerneuste Landkarten”. Der Verlag Homann in Nürnberg 1702–1848. Hrsg. Michael Diefenbacher, Markus Heinz, Ruth Bach-Damaskinos. Nürnberg: Stadtarchiv Nürnberg, 2002.

Eberle Wilhelm: Der Nürnberger Kartograph Johann Baptista Homann. Zu seinem 200. Todestage. „Mitteilungen und Jahresberichte der Geographischen Gesellschaft in Nürnberg”, 1923/24, 3 Jhrg.

Iwańczak Wojciech: Do granic wyobraźni. Norymberga jako centrum wiedzy geograficznej i kartograficznej w XV i XVI wieku. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2005.

Kozica Kazimierz: Norymberska oficyna wydawnicza Johanna Baptisty Homanna i jego spadkobierców 1702–1848. „Polski Przegląd Kartograficzny” 2003, nr 2, t. 35, s. 130–133.

Krassowski Bogusław: Polska na mapach wydawców norymberskich i augsburskich XVIII wieku. Studia i Materiały z Historii Kartografii t. 6. Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1985.

Meurer Peter, Stopp Klaus: Topographica des Nürnberger Verlages David Funck. Alphen aan den Rijn: Canaletto, 2006.

Sandler Christian: Johann Baptista Homann (1664–1724) und seine Landkarten. Ein Handbuch. Bad Lagensalza: Verlag Rockstuhl, 2005.

Sandler Christian: Matthäus Seutter (1678–1757) und seine Landkarten. Ein Handbuch. Bad Lagensalza: Verlag Rockstuhl, 2006.

Skrycki Radosław: O wykorzystaniu dawnych map w nauczaniu historii. W: Szczecin – źródła wiedzy o historii miasta od archeologii do czasów najnowszych. Red. Katarzyna Rembacka. Szczecin: Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 35–44.

Wydawnictwa elektroniczne

Pröll Franz Xaver: Homann, Johann Baptist, https://www.deutsche-biographie.de/sfz33641.html#ndbcontent (odczyt: 11.05.2022).

Źródła rękopiśmienne

Landeskirchliches Archiv der Evangelisch-Lutherischen Kirche in Bayern, Vereinigtes Protestantisches Kirchenvermögen der ehemaligen Reichsstadt Nürnberg, LAELKB, VPKV 72a.

Źródła drukowane

Doppelmayr Johann Gabriel: Historische Nachricht von den Nürnbergischen Mathematicis und Künstlern… Nürnberg: In Verlegung Peter Conrad Monaths, 1730.

Juncker Christian: Das Guldene und Silberne Ehren-Gedächtniss Des Theuren Gottes-Lehrers D. Martini Lvtheri. Frankfurt i Lipsk: Johann Andreas Endter, 1706.

Spangerberg Johann Christian Jacob: Handbuch der in Jena seit beinahe fünfhundert Jahren dahingeschiedenen Gelehrten, Künstler, Studenten und andern bemerkenswerthen Personen. Jena: Verfasser und August Schmid, 1819.

Prasa

Ein vergessene Nürnberger. Der Kartograph Homann. „Nürnberger Zeitung”, 28.02.1924.

Opracowania

„auserlesene und allerneuste Landkarten”. Der Verlag Homann in Nürnberg 1702–1848. Hrsg. Michael Diefenbacher, Markus Heinz, Ruth Bach-Damaskinos. Nürnberg: Stadtarchiv Nürnberg, 2002.

Eberle Wilhelm: Der Nürnberger Kartograph Johann Baptista Homann. Zu seinem 200. Todestage. „Mitteilungen und Jahresberichte der Geographischen Gesellschaft in Nürnberg”, 1923/24, 3 Jhrg.

Iwańczak Wojciech: Do granic wyobraźni. Norymberga jako centrum wiedzy geograficznej i kartograficznej w XV i XVI wieku. Warszawa: Wydawnictwo DiG, 2005.

Kozica Kazimierz: Norymberska oficyna wydawnicza Johanna Baptisty Homanna i jego spadkobierców 1702–1848. „Polski Przegląd Kartograficzny” 2003, nr 2, t. 35, s. 130–133.

Krassowski Bogusław: Polska na mapach wydawców norymberskich i augsburskich XVIII wieku. Studia i Materiały z Historii Kartografii t. 6. Warszawa: Biblioteka Narodowa, 1985.

Meurer Peter, Stopp Klaus: Topographica des Nürnberger Verlages David Funck. Alphen aan den Rijn: Canaletto, 2006.

Sandler Christian: Johann Baptista Homann (1664–1724) und seine Landkarten. Ein Handbuch. Bad Lagensalza: Verlag Rockstuhl, 2005.

Sandler Christian: Matthäus Seutter (1678–1757) und seine Landkarten. Ein Handbuch. Bad Lagensalza: Verlag Rockstuhl, 2006.

Skrycki Radosław: O wykorzystaniu dawnych map w nauczaniu historii. W: Szczecin – źródła wiedzy o historii miasta od archeologii do czasów najnowszych. Red. Katarzyna Rembacka. Szczecin: Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 35–44.

Wydawnictwa elektroniczne

Pröll Franz Xaver: Homann, Johann Baptist, https://www.deutsche-biographie.de/sfz33641.html#ndbcontent (odczyt: 11.05.2022).

Informacje

Informacje: Krakowski Rocznik Archiwalny, 2022, s. 107 - 117

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Angielski:

Johann Baptist Homann – a forgotten cartographer

Autorzy

https://orcid.org/0000-0002-6710-4774

Radosław Skrycki
Instytut Historii, Uniwersytet Szczeciński, Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin (Polska)
https://orcid.org/0000-0002-6710-4774 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Instytut Historii, Uniwersytet Szczeciński, Krakowska 71-79, 71-017 Szczecin (Polska)

Publikacja: 01.2023

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Radosław Skrycki (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 232

Liczba pobrań: 241