Nieznośna lekkość metafory. Rozwój jako opowieść biograficzna
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEData publikacji: 21.03.2025
Psychologia Rozwojowa, 2023, Tom 28, Numer 4, s. 27-44
https://doi.org/10.4467/20843879PR.23.018.20856Autorzy
Nieznośna lekkość metafory. Rozwój jako opowieść biograficzna
Biographical narratives are not descriptions of individual persons’ mind and personality development. They are stories about the individuals’ life courses. Although the timing of developmental changes falls within the life course, one is not identical to the other. Despite the differences in perspective on narrative psychology between Elzbieta Dryll (2024) and Marian Olejnik (2024), they both seem to accept the aforementioned identity as true. Although any kind of developmental change happens within the life course, one cannot say that each of the individual changes happening within the life course is a developmental one. Biographies are life-course descriptions, and as such they are a type of literary work that lies outside of the psychological science. Biographies are objects of the socio-cultural world and may become subjects of psychological science investigations.
Ajdukiewicz, K. (1934). Logistyczny antyirracjonalizm w Polsce. Przegląd Filozoficzny, 4, 38, 399–408.
Arystoteles (1972). O duszy. Przekład, wstęp, komentarz i skorowidz: Paweł Siwek. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Brentano F. (1874/1999) Psychologie vom Empirische Standtpunkte. Leipzig: Verlag von Duncker und Humblot. Polskie tłumaczenie: Włodzimierz Galewicz, Psychologia z empirycznego punktu widzenia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1999.
Dryll, E. (2023). Psychologia narracyjna o rozwoju. Psychologia Rozwojowa, 4, 29
Kotarbiński, T. (1955). Traktat o dobrej robocie. Łódź: Zakład im. Ossolińskich we Wrocławiu.
La Palme Reyes, M. (1994). Referential structure of fictional texts. W: J. Mcnamara, G.E. Reyes (red.), The logical foundations of cognition. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
La Palme Reyes, M., Macnamara, J., Reyes, G.E. (1994). Reference, kinds and predicates. W: J. Macnamara, G.E. Reyes (red.), The logical foundations of cognition. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
Lawvere, F.W. (1994). Tools for advancement of objective logic: closed categories and toposes. W: J. Macnamara, G.E. Reyes (red.), The logical foundations of cognition. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
Leibniz, G.W. (1765/1981). New Essays on Human Understanding. Translated and edited by P. Remnant and J. Bennett. Cambridge: Cambridge University Press.
Macnamara, J. (1986). Border Dispute: The Place of Logic in Psychology. Massachusetts: Masschusetts Institute of Technology Press. Polskie tłumaczenie: Michał Zagrodzki. Logika i psychologia. Rozważania z pogranicza nauk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Macnamara, J. (1994). Logic and cognition. W: J. Macnamara, G.E. Reyes (red.). The logical foundations of cognition. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
Macnamara, J. (1999). Through the Rearview Mirror. Historical Reflections on Psychology. Cambridge, Massachusetts: Massachusetts Institute of Technology Press.
Macnamara, J., Reyes, G.E. (red.). (1994). The logical foundations of cognition. Volume 4 of the Vancouver Studies in Cognitive Science. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
Magnan, F, Reyes, G. E. (1994). Category theory as a conceptual tool in the study of cognition. W: J. Macnamara, G.E. Reyes (red.). The logical foundations of cognition. New York, Oxford: Oxford University Press, Inc.
Niemczyński, A. (2000). Szansa na powrót ideałów do rozwoju poznawczego. Psychologia Rozwojowa, 1–2, 5, 3–11.
Niemczyński, A. (2007). Inner regulatory device for adult development. Polish Psychological Bulletin, 3, 38, 133–139.
Niemczyński, A. (2017). Autonomy of human mind and personality development, Polish Psychological Bulletin, 1, 48, 7–19. W języku polskim: Niemczyński, A. (2018). Autonomia rozwoju umysłu i osobowości człowieka. Studia Psychologiczne, 1–2, 56, 84–102.
Niemczyński, A. (2018a). Psychologia doświadczalna w objęciach epistemologii empiryzmu. Studia Psychologiczne, 1–2, 56, 8–11.
Niemczyński, A. (2018b). Odejście od empiryzmu w stronę teorii w badaniach nad rozwojem człowieka. Studia Psychologiczne, 1–2, 56, 12–23.
Niemczyński, A. (2018c). Transformacja psychologii doświadczalnej. Odpowiedź na komentarze. Studia Psychologiczne, 1–2, 56, 47–75.
Niemczyński, A. (2021a). Zaangażowanie aksjologiczne psychologii rozwojowej. Psychologia Rozwojowa, 3, 26, 13–27.
Niemczyński, A. (2021b). W stronę obiektywności wartości. Odpowiedź na komentarze. Psychologia Rozwojowa, 3, 26, 57–85.
Olejnik, M. (2023). Psychologia narracyjna o rozwoju – komentarz. Psychologia Rozwojowa, 4, 29.
Platon (1925). Fedon. Tłumaczenie, wstęp, objaśnienia i ilustracje: Władysław Witwicki. Lwów–Warszawa: Książnica-Atlas.
Searle, J.R. (1998). Mind, language & society. Philosophy in the real world. New York, NY: Basic Books. Polskie tłumaczenie: Dominika Cieśla, Umysł, język, społeczeństwo. Filozofia i rzeczywistość. Warszawa: Wydawnictwo W.A.B.
Schaie, W. & Willis, L.S. (2005). Intellectual functioning in adulthood. Growth, maintenance, decline, and modifiability. Philadelphia, PA: The American Society for Aging and MedLife Foundation.
Skinner, B.F. (1971). Beyond freedom and dignity. New York: Knopf. Polskie tłumaczenie: Waldemar Szelenberger, Poza wolnością i godnością. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1978.
Szuman, S. (2014). Osobowość i charakter. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Św. Augustyn (1978). Wyznania. Polskie tłumaczenie: Zygmunt Kubiak. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX. Św. Tomasz z Akwinu, Suma Teologiczna. Traktat o człowieku cz. I i II. Warszawa: Uniwersytet Stefana Kardynała Wyszyńskiego: www.katedra.uksw.edu.pl.
Twardowski, K. (1965). O idioi allogenetycznych teoriach sądów. W: Wybrane prace filozoficzne (s. 198). Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Wundt, W. (1897). Grundriss der Psychologie. Leipzig: Engelmann.
Wundt, W. (1911). Probleme der Voelkerpsychologie. Leipzig: Ernst Wiegandt Verlagsbuchhandlung. Angielskie tłumaczenie: E.L. Schaub: Outlines of a psychological history of the development of mankind. London: George Allen & Unwin Ltd, 1921.
Informacje: Psychologia Rozwojowa, 2023, Tom 28, Numer 4, s. 27-44
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 21.03.2025
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 119
Liczba pobrań: 74