Filmowy obraz tłumacza obozowego. Marta Weiss w Ostatnim Etapie Wandy Jakubowskiej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEFilmowy obraz tłumacza obozowego. Marta Weiss w Ostatnim Etapie Wandy Jakubowskiej
Data publikacji: 06.2019
Przekładaniec, 2019, Numer 38 – Przekład i pamięć 1, s. 115-130
https://doi.org/10.4467/16891864PC.19.006.11680Autorzy
Filmowy obraz tłumacza obozowego. Marta Weiss w Ostatnim Etapie Wandy Jakubowskiej
Despite a massive amount of archival material on Nazi concentration camps, references to camp translators and interpreters are random, brief and laconic. Usually they consist of dry facts as related in narratives of the Nazi regime victims. In the present paper, these records will be confronted with the picture of Marta Weiss, a fictional camp interpreter presented in the 1948 docudrama Ostatni etap (The Last Stage) by the Polish film director Wanda Jakubowska, herself a former prisoner of the concentration camp in Birkenau. To this day The Last Stage remains a “definitive film about Auschwitz, a prototype for future Holocaust cinematic narratives.”It is also called “the mother of all Holocaust films”, as it establishes several images easily discernible in later narratives on the Holocaust: realistic images of the camp; passionate moralistic appeal; and clear divisions between the victims and the oppressors. At the same time The Last Stage is considered to be an important work from the perspective of feminist studies, as it presents the fate of female prisoners, femininity, labour and motherhood in the camp, women solidarity and their resistance to the oppressors. The Last Stage constitutes a unique, quasi-documentary source for the analysis of the role of translators and interpreters working in extreme conditions. Moreover, the authenticity of the portrait of Marta Weiss may not be contested, as it is based on the person of Mala Zimetbaum, a translator and messenger in the Auschwitz camp, killed in 1944 after a failed escape from the camp. The present paper presents the topic of interpreting and translating in a concentration camp from three different angles: film studies, feminist studies and interpreting studies.
Andres D. 2008. Dolmetscher als literarische Figuren. Von Indentitätsverlust, Dilletantismus und Verrat, München: Meidenbauer.
Arrojo R. 2018. Fictional Translators. Rethinking Translation through Literature, London–New York: Routledge.
Bálazs B. 1987. Wybór pism, Warszawa: Wydawnictwo Artystyczne i Filmowe.
Birenbaum H. 1967/2001. Nadzieja umiera ostatnia, Warszawa–Oświęcim: Czytelnik–Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Cronin M. 2006. Translation and Identity, London, New York: Routledge.
Czarnecka B. 2018. Kobiety w lagrze. Zapis doświadczenia. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Delabastita D. 2009. Fictional Representations, w: M. Baker, G. Saldanha (red.), Encyclopedia of Translation Studies, 2nd ed., London–New York: Routledge, s. 109–112.
Gałek M., Nowakowski M. 2009. Epizody z Auschwitz – 1. Miłość w cieniu zagłady, Oświęcim–Babice: K&L Press.
Haltof M. 2012. Polish Film and The Holocaust. Politics and History, New York–Oxford: Berghahn.
Haltof M. 2018. Screening Auschwitz. Wanda Jakubowska’s „The Last Stage” and the Politics of Commemoration, Evanston, Illinois: Northwestern University Press.
Hirsh J. 2004. Afterimage: Film. Trauma and the Holocaust, Philadelphia: Temple University Press.
Hollender B. 1987. Spojrzenie wstecz. Rozmowa z Wandą Jakubowską, „Ekran” 50, s. 14–15.
Jakubowska W. (reż). 1948. Ostatni Etap, DVD, Poleart.
Karwowska B. 2009. Ciało. Seksualność. Obozy zagłady, Kraków: Universitas.
Kaindl K. 2012. Representation of Translators and Interpreters, w: Y. Gambier, L. van Dorslaer (red.) Handbook of Translation Studies, vol. 3, Amsterdam–Philadelphia: J. Benjamins, s. 145–149.
Kaindl K. 2014. Going Fictional! Translators and Interpreters in Literature and Film, w: K. Kaindl, K. Spitzl (red.), Transfiction. Research into Realities of Translation Fiction, Amsterdam–Philadelphia: Benjamins. s. 1–26.
Kaindl K., Kurz I. (red.) 2008, Helfer, Verräter, Gaukler? Das Rollenbild von TranslatorInnen im Spiegel der Literatur, Münster: Lit-Verlag.
Kaindl K., Kurz I. (red.). 2010. Machtlos, selbstlos, meinungslos? Interdiszilinäre Analyse von ÜbersetzerInnen und DolmetscherInnen in belletristischen Werken, Münster: LitVerlag.
Kaindl K., Spitzl K. (red.). 2014. Transfiction. Research into Realities of Translation Fiction, Amsterdam–Philadelphia: John Benjamins.
Kerner A. 2011. Film and the Holocaust, New York: The Continuum International Publishing Group.
Kurz I., Kaindl K. (red.). 2005. Wortklauber, Sinnverdreher, Brückenbauer? Dolmet-scherInnen und ÜbersetzerInnen als literarische Geschöpfe, Münster: Lit-Verlag.
Levi P. 2007. Pogrążeni i ocaleni, przeł. S. Kasprzysiak, Kraków: Wydawnictwo Literackie.
Loewy H. 2004. The Mother of all Holocaust Films? Wanda Jakubowska’s Auschwitz Trilogy, „Historical Journal of Film, Radio and Television” 24(2), s. 179–204.
Łysak T. 2016. Od kroniki do filmu posttraumatycznego – filmy dokumentalne o Zagładzie, Warszawa: Wydawnictwo IBL.
Mruklik B. 1985. Rozmowa z Wandą Jakubowską, „Kino” s. 7.
Nikliborc A. 2010. Uwięzione w KL Auschiwtz-Birkenau. Traumatyczne doświadczenie kobiet odzwierciedlone w dokumentach osobistych, Kraków: Nomos.
Petö A., Hecht L., Krasuska K. (red.). 2015. Women and the Holocaust: New Perspectives and Challenges Warszawa: Wydawnictwo IBL PAN.
Saxton L. 2008. Haunted Images: Film, Ethics. Testimony and the Holocaust, London: Wallflower Press.
Shelley L. 1986. Secretaries of Death. Accounts by Former Prisoners who Worked in the Gestapo of Auschwitz, New York: Shengold Publishers, Inc.
Stöcker-Sobelman J. 2012. Kobiety Holokaustu. Feministyczna perspektywa w badaniach nad Shoah. Kazus KL Auschwitz-Birkenau, Warszawa: TRIO.
Szmaglewska S. 1945/1994. Dymy nad Birkenau, Warszawa: Spółdzielnia Wydawnicza Czytelnik–Książka i Wiedza.
Talarczyk-Gubała M. 2015. Wanda Jakubowska od nowa, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej.
Tryuk M. 2010. Interpreting in Nazi Concentration Camps during World War II, „Interpreting. International Journal of Research and Practice in Interpreting”, vol. 12(2), s. 125–145.
Tryuk M. 2012. „Ty nic nie mów, ja będę tłumaczył”. O etyce w tłumaczeniu ustnym, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.
Tryuk M. 2015. Concentration Camps, w: F. Pöchhacker (red.), Routledge Encyclopedia of Interpreting Studies, London–New York: Routledge, s. 77–78.
Tryuk M. 2017. Le traducteur et l’interprète dans la littérature et le film. Quand le fantastique et le reel se rejoignent, „Między Oryginałem a Przekładem” 23(36), s. 97–116.
Wawrzaszek I. 2017. Romeo i Julia z KL Auschwitz, Katowice: Fundacja Pamięć i Duma.
Wolf M. (red.). 2016. Interpreting in Nazi Concentration Camps, New York: Bloomsbury.
Żywulska K. 1946/2004. Przeżyłam Oświęcim, Warszawa–Oświęcim: : Wiedza–Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau.
Informacje: Przekładaniec, 2019, Numer 38 – Przekład i pamięć 1, s. 115-130
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Filmowy obraz tłumacza obozowego. Marta Weiss w Ostatnim Etapie Wandy Jakubowskiej
Uniwersytet Warszawski
Polska
Publikacja: 06.2019
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-NC-ND
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 1699
Liczba pobrań: 1988