FAQ
logo Uniwersytetu Jagiellońskiego
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Dekoncentracja przestrzenna a zmiany zróżnicowania budżetów gmin w obszarach oddziaływania dużych miast w Polsce

Data publikacji: 08.03.2013

Prace Geograficzne, 2012 , Zeszyt 131, s. 55-79

https://doi.org/10.4467/20833113PG.12.027.0952

Autorzy

Jan Smutek
Uniwersytet Szczeciński
, Polska
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Dekoncentracja przestrzenna a zmiany zróżnicowania budżetów gmin w obszarach oddziaływania dużych miast w Polsce

Abstrakt

W artykule podjęto próbę opisania zależności pomiędzy dekoncentracją przestrzenną a poziomem nierówności przestrzennych budżetów gmin w obrębie obszarów funkcjonalnych dużych miast w Polsce. Badanie dotyczyło 12 głównych ośrodków miejskich wskazanych w Koncepcji Przestrzennego Z agospodarowania Kraju do 2030 r. ( wyłączono Konurbację Górnośląską ). Analizowano okres 2001 – 2010. Analiza, przeprowadzona na poziomie gmin, dotyczyła dochodów i wydatków budżetów gmin. Poziom koncentracji przestrzennej mierzono za pomocą dwóch wskaźników : odległości standardowej oraz wskaźnika Giniego liczonego względem powierzchni gmin. Poziom nierówności przestrzennych mierzono za pomocą wskaźnika Giniego wyznaczonego względem liczby mieszkańców. Wykazano zależności w obrębie następujących kategorii : wydatki bieżące, wydatki na transport i łączność, wydatki na ochronę zdrowia, dochody gmin z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz dochody gminy z tytułu dotacji z budżetu państwa. Uzyskane wyniki potwierdzają wpływ dekoncentracji przestrzennej na wyrównywanie się różnic pomiędzy gminami w tych kategoriach budżetu gmin. W pozostałych kategoriach zaobserwowano różne związki, które nie miały dominującego charakteru. Relacje te wskazują na duże zróżnicowanie ośrodków miejskich pod względem charakteru oddziaływania dekoncentracji przestrzennej na poziom zróżnicowania gmin.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Beim M., 2009, Modelowanie procesu suburbanizacji w aglomeracji poznańskiej, Wydawnictwo Naukowe Bogucki, Poznań, 179.

Bontje M., 2001, The challenge of planned urbanisation. Urbanisation and national urbanization policy in the Netherlands in a northwest-European perspective, Praca doktorska wykonana na Uniwersytecie Amsterdamskim na Wydziale Nauk Społecznych i Behawiorystycznych, 301.

Brueckner J. K., Hyun-a K., 2003, Urban Sprawl and the Property Tax, I nternational Tax and Public Finance, 10, 5 – 23.

Carruthers J. I., Ulfarsson G. F., 2003, Urban sprawl and cost of public services, E nvironment and Planning B : Planning and Design, 30, 503 – 522.

Czyż T., 2009, Koncepcje aglomeracji miejskiej i obszaru metropolitalnego w Polsce, Przegląd Geograficzny, 81, 4, 445 – 459.

Dziewoński K., 1987, Strefa podmiejska – próba ujęcia teoretycznego, Przegląd Geograficzny, 59, 1–2, 55 – 63.

Jakóbczyk-Gryszkiewicz J., Marcińczak Sz., Siejkowska A., 2010, Dynamika i skutki procesów urbanizacji w regionach miejskich po 1990 roku na przykładzie regionu miejskiego Łodzi, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź, 178.

Jofre-Monseny J., Solé-Ollé A., 2012, Which communities should be afraid of mobility? The effects of agglomeration economies on the sensitivity of employment location to local taxes, Regional Science and Urban Economics, 42, 257 – 268.

Grabiński T., 1991, Statystyczna analiza danych przekrojowych, [ w : ] A. Zeliaś, Ekonometria przestrzenna, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa, 45 – 68.

Kellerman A., 1981, Centrographic measures in geography, Concepts and techniques in modern geography, 32, 33.

Klaassen L., 1979, Een theorie van de stedelijke ontwikkeling, [ w : ] NEI, De dynamiek van de stedelijke ontwikkeling in Nederland : verslag van de N ederlandstalige conferentie t.g.v. het 50-jarig jubileum van het Nederlands E conomisch I nstituut te R tterdam. Stichting het Nederlands Economisch, Rotterdam.

Komornicki T., Śleszyński P., 2009, Typologia obszarów wiejskich pod względem powiązań funkcjonalnych i relacji miasto –wieś, Studia Obszarów Wiejskich, 16, 9 – 37.

Kostrubiec B., 1972, Analiza zjawisk koncentracji w sieci osadniczej, problemy metodyczne, Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii, Prace Geograficzne, 93, 117.

Liszewski S., 1987, Strefa podmiejska jako przedmiot badań geograficznych, Próba syntezy, Przegląd Geograficzny, 59, 1 – 2, 65 –7 9.

Lisowski A., 2005, Procesy centralizacji i decentralizacji w Aglomeracji Warszawskiej w latach 1950 – 2002, Prace i Studia Geograficzne, 35, 13 – 44.

Lisowski A., Grochowski M., 2009, Procesy suburbanizacji. Uwarunkowania, formy i konsekwencje, [ w : ] Ekspertyzy do Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju 2008 – 2033, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Warszawa, 1, 221–280.

Mantey D., 2009, Żywiołowe rozpraszanie się funkcji mieszkaniowych Warszawy – przykład osiedli podwarszawskich, Prace Geograficzne, 121, 225 – 235.

Mills E . S., 1992, The measurement and determinants of suburbanization, Journal of Urban Economics, 32, 377 – 387.

Mills E . S., Price R., 1984, Metropolitan suburbanization and central city problems, Journal of  Urban Economics, 15, 1 – 17.

Ministerstwo Z drowia, 2008, Finansowanie ochrony zdrowia w Polsce – Zielona Księga. Wersja Trzecia, Warszawa, 232.

Miszczuk M., 2009, Wpływ suburbanizacji na potencjał dochodowy gmin wiejskich, Studia Obszarów Wiejskich, 18, 171–180.

Parysek J., 1995, Duże miasta Europy i ich rola w procesie urbanizacji, rozwoju społeczno- gospodarczego i europejskiej integracji u schyłku XX wieku, Przegląd Geograficzny, 67, 3 – 4, 225 – 248.

Parysek J., 2008, Aglomeracje miejskie w Polsce oraz problemy ich funkcjonowania i rozwoju, Biuletyn I G S E i G P U A M, Seria Rozwój Regionalny, 5, 29 – 48.

Plane D. A., 1986, Urban transportation : Policy alternatives, [ w: ] S. Hanso (ed.), The geography of Urban Transportation, The Guilford Press, New York – London, 386 – 414.

Ratajczak W., 2002, Nierozwiązane problemy analizy regresji w badaniach geograficznych, [ w: ] H. Rogacki (red.), Możliwości i ograniczenia zastosowań metod badawczych w geografii społeczno--ekonomicznej i gospodarce przestrzennej, Bogucki Wydawnictwo Naukowe, Poznań, 75 –86.

Runge J., 2007, Metody badań w geografii społeczno-ekonomicznej – elementy metodologii, wybrane narzędzia badawcze, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

Runge J., Krzysztofik R., Spórna T., 2011, Cechy specyficzne umiastowienia województwa śląskiego na przełomie XX i XXI wieku, [ w : ] K. Marciniak, K. Sikora, D. Sokołowski ( red. ), Koncepcje i problemy badawcze geografii, Wyższa Szkoła Gospodarki, Bydgoszcz, 251 – 264.

Song Y., Z enou Y., 2006, Property tax and urban sprawl : Theory and implications for US cities, Journal of Urban Economics, 60, 519–534.

Suchecki B., Antczak E ., 2010, Koncentracja i specjalizacja w przestrzennych analizach  ekonomicznych, [ w: ] B. Suchecki, Ekonometria przestrzenna. Metody i modele analizy danych przestrzennych, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa, 129 – 161.

Swianiewicz P., 2011, Finanse samorządowe. Koncepcje, realizacja, polityki lokalne, Municipium, Warszawa.

Sýkora L., O urednícek M., 2007, Sprawling post-communist metropolis: Commercial and residential suburbanization in Prague and Brno, the Czech Republic, [ w: ] E . Razin, M.J. Dijst, C.I. Vazquez (red.), Employment Deconcentration in European Metropolitan Areas, 209 – 233.

Werwicki A., 1973, Struktura przestrzenna średnich miast ośrodków wojewódzkich w Polsce, Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii, Prace Geograficzne, 101, 168.

Wheeler C. H., 2006, Urban Decentralization and Income Inequality : Is Sprawl Associated with Rising Income Segregation Across Neighborhoods ?, F ederal Reserve Bank of St. Louis Working Paper No. 2006 – 037A, 33.

Wixforth J., 2009, Kommunalfinanzen in Suburbia. Das Beispiel der Regionen Hamburg und Berlin, V S Verlag für Sozialwissenschaften, Wiesbaden.

Więcław-Michniewska J., 2004, Life quality and standard of Cracow suburbs inhabitants, Prace Geograficzne, 114, 117–130.

Wu J., 2007, How does suburbanization affect local public finance and communities ?, Review of Agricultural Economics, 29, 3, 564–571.

Zimnicka A., Czernik L., 2007, Vademecum wsi podmiejskiej. Jakość zagospodarowania przestrzennego, Instytut Architektury i Planowania Przestrzennego Politechniki Szczecińskiej, Szczecin.

Informacje

Informacje: Prace Geograficzne, 2012 , Zeszyt 131, s. 55-79

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Dekoncentracja przestrzenna a zmiany zróżnicowania budżetów gmin w obszarach oddziaływania dużych miast w Polsce
Angielski: Spatial deconcentration and changes in the size of commune budgets in functional urban areas of large Polish cities

Autorzy

Uniwersytet Szczeciński
Polska
ROR ID:

 Ikona Research Organization Registry 05vmz5070

Publikacja: 08.03.2013

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: Żadna

Udział procentowy autorów:

Jan Smutek (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Dekoncentracja przestrzenna a zmiany zróżnicowania budżetów gmin w obszarach oddziaływania dużych miast w Polsce

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE