Struktura wartości w późnym dzieciństwie
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEStruktura wartości w późnym dzieciństwie
Data publikacji: 30.11.2010
Psychologia Rozwojowa, 2010, Tom 15, Numer 2, s. 33-45
Autorzy
Struktura wartości w późnym dzieciństwie
W ostatnich latach można obserwować wzrost liczby badań struktury wartości dzieci i młodzieży, prowadzonych w modelu teoretycznym Schwartza (1992, 1994). W związku z trudnościami napotkanymi przy stosowaniu metod kwestionariuszowych do badania coraz młodszych osób, podejmowane są próby konstrukcji narzędzi dostosowanych do możliwości poznawczych dzieci. W prezentowanych badaniach 389 dzieci w wieku od 7 do 12 lat wykorzystano polską adaptację skonstruowanego niedawno niemieckiego narzędzia służącego do pomiaru wartości dzieci Picture-Based Value Survey for Children (PBVS-C) Döring (Döring, Blauensteiner, Aryus, Drögekamp, Bilsky, 2010), składającego się z obrazkowych itemów. Aby zweryfi kować hipotezę o kołowej strukturze wartości, zastosowano konfi rmacyjne (oparte na teorii) skalowanie wielowymiarowe (MDS).
W celu uchwycenia potencjalnych różnic rozwojowych, przeprowadzono dodatkowe analizy w dwóch grupach wiekowych: młodszych dzieci – w wieku od 7 do 9 lat (1–3 klasa szkoły podstawowej) oraz starszych – w wieku od 10 do 12 lat (4–6 klasa). Zarówno w całej badanej próbie, jak i podgrupach wiekowych, ujawniła się zróżnicowana struktura wartości uporządkowana na dwóch wymiarach: umacnianie siebie – przekraczanie siebie oraz otwartość na zmiany – zachowawczość. Ponadto okazało się, że istnieją znaczne różnice w złożoności struktur między dwoma analizowanymi grupami wiekowymi. Starsze dzieci posiadają bardziej zróżnicowaną i bardziej zbliżoną do teoretycznego prototypu strukturę wartości niż dzieci młodsze.
Berzonsky M.D., Cieciuch J., Duriez B., Soenens B. (2011), The how and what of identity formation: association between identity styles and value orientation. Personality and Individual Differences, 50, 2, 295–299.
Bilsky W., Döring A.K., Niemann F., Rose I., Schmitz J., Aryus K., Drögekamp L., Sindermann J. (2009), Investigating childrens values structures – testing and expanding the limits. Wysłane do publikacji.
Bilsky W., Janik M., Schwartz S.H. (w druku), The structural organization of human values – Evidence from three rounds of the European Social Survey (ESS). Journal of Cross-Cultural Psychology.
Bilsky W., Niemann F., Schmitz J., Rose I. (2005), Value structure at an early age: Cross-cultural replications. [w:] W. Bilsky, D. Elizur (red.), Facet Theory: Design, analysis and applications, 241–248. Praga: Agentura Action M.
Borg I., Groenen, P. (2005), Modern Multidimensional Scaling: Theory and Applications. New York: Springer.
Brislin R.W. (1986), The wording and translation of research instruments [w:] W.J. Lonner, J.W. Berry (red.). Cross-cultural research methodology series: Vol. 8. Field methods in cross-cultural research, 137–164. Beverly Hills, CA: Sage.
Brzozowski P. (2002). Uniwersalność struktury wartości: koncepcja Shaloma H. Schwartza. Roczniki Psychologiczne KUL, 5, 28–51.
Bubeck M., Bilsky W. (2004), Value structures at an early age. Swiss Journal of Psychology, 6, 1, 31–41.
Cieciuch J. (2007), Relacje między systemami wartości a przekonaniami światopoglądowymi w okresie dorastania. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
Cieciuch J., Davidov E. (2010), Testing for measurement invariance of the PVQ40 to measure human values across German and Polish samples. Wysłane do publikacji.
Cieciuch J., Zaleski, Z. (2010), Polska wersja Portretowego Kwestionariusza Wartości Shaloma Schwartza. Wysłane do publikacji.
Czerwińska-Jasiewicz M. (2005), Rozwój psychiczny młodzieży a jej koncepcje dotyczące własnego życia. Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Psychologii PAN.
Davison M.L. (1983), Multidimensional Scaling. New York: Wiley.
Döring A.K. (2010), Assessing children’s values: An exploratory study. Journal of Psychoeducational Assessment, 28, 6, 564–577
Döring A.K. (2008), Assessment of children’s values: The development of a picture-based instrument. Münster: Westfälische Wilhelms-Universität.
Döring A.K., Blauensteiner A., Aryus K., Drögekamp L., Bilsky W. (2010), Assessing values at an early age: The Picture-Based Value Survey for Children. Journal of Personality Assessment, 92, 5, 439–448.
Gałdowa A. (1990), Rozwój i kryteria dojrzałości osobowej. Przegląd Psychologiczny, 33, 1, 13–26.
Gurycka A. (1991), Światopogląd młodzieży. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych.
Harter S. (2003), The development of self-representations during childhood and adolescence [w:] M. Leary, J. Tangney (red.). Handbook of self and identity, 610–642. London: Sage.
Harwas-Napierała B., Trempała J. (red.) (2001), Psychologia rozwoju człowieka. Charakterystyka okresów życia człowieka. Warszawa: PWN.
Knafo A., Schwartz S.H. (2004), Parenting and adolescent’s accuracy in perceiving parental values. Child Development, 74, 2, 595–611.
Maio G., Pakizeh A, Cheung W., Ress K. (2009), Changing, Priming, and Acting on Values: Effects via Motivational Relations in a Circular Model. Journal of Personality and Social Psychology, 97, 4, 699–715.
Rokeach M. (1973), The nature of human values. New York: Free Press.
Schwartz S.H. (1992), Universals in the content and structure of values: Theory and empirical tests in 20 countries [w:] M. Zanna (red.). Advances in experimental social psychology, t. 25, 1–65. New York: Academic Press.
Schwartz S.H. (1994), Are there universal aspects in the content and structure of values? Journal of Social Issues, 50, 19–45.
Schwartz S.H. (2006), Basic human values: theory, measurement, and applications. Revue française de sociologie, 47, 4, 929–968.
Schwartz S.H., Melech G., Lehmann A., Burgess S., Harris M. (2001), Extending the cross-cultural validity of the theory of basic human values with a different method of measurement. Journal of Cross-Cultural Psychology, 32, 519–542.
Schwartz S.H., Sagiv L. (1995), Identifying culture-specifi cs in the content and structure of values. Journal of Cross-Cultural Psychology, 26, 1, 92–116.
Straś-Romanowska, M. (1999), Rozwój osobowy. Próba konceptualizacji problemu w nawiązaniu do psychologii life-span. Forum Psychologiczne, 4, 2, 115–127.
Szuman S., Pieter J., Weryński H. (1933), Psychologia światopoglądu młodzieży. Warszawa: Naukowe Wydawnictwo Pedagogiczne.
Vecchione M., Casconi T., Barbaranelli C. (2009). Assessing the circular structure of the Portrait Values Questionnaire. European Journal of Psychological Assessment, 25, 4, 231–238.
Informacje: Psychologia Rozwojowa, 2010, Tom 15, Numer 2, s. 33-45
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Struktura wartości w późnym dzieciństwie
Value structure in late childhood
Publikacja: 30.11.2010
Status artykułu: Otwarte
Licencja: Żadna
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 4656
Liczba pobrań: 5290