Scalanie uniwersum. Krytyka translatorska pośród kontekstów recepcji przekładowej poezji H.P. Lovecrafta w Polsce
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEScalanie uniwersum. Krytyka translatorska pośród kontekstów recepcji przekładowej poezji H.P. Lovecrafta w Polsce
Data publikacji: 2021
Przekładaniec, 2021, Numer 42 – Krytyka przekładu i okolice, s. 92-115
https://doi.org/10.4467/16891864PC.21.019.14330Autorzy
Scalanie uniwersum. Krytyka translatorska pośród kontekstów recepcji przekładowej poezji H.P. Lovecrafta w Polsce
The article discusses the influence of translator’s criticism and other extra-textual factors on the translations of poetry by Howard Phillips Lovecraft. Since the very first renditions of his Fungi from Yuggoth sonnets by Jerzy Płudowski and Leszek Lachowiecki included in two anthologies of horror poetry, Polish versions of Lovecraft’s verses have always been modified in the process of interlinguistic transfer according to either sole preferences of the publishing houses and evaluations proposed by critics of the English originals or the translators’ reception of the previous Polish variants. In most cases these modifications resulted from more or less stereotypical visions of the American writer held by the translators and were aimed at establishing links to his other works already published in Poland (short stories, essays, letters). Thus effects of the semantic shifts, detectable also in the latest variants by Krzysztof Azarewicz and Mateusz Kopacz, can be referred to as consolidating the universe of the writer’s biographical legend and literary works which is more coherent in the Polish target texts than in the originals.
Azarewicz, Krzysztof. 2006. Księga mgieł, Gdynia: Lashtal Press.
Azarewicz, Krzysztof. 2010. Wino sabatu, Gdynia: Lashtal Press.
Balcerzan, Edward. 1968. Tłumaczenie poetyckie wśród kontekstów historycznoliterackich, w: M.R. Mayenowa, J. Sławiński (red.), Prace z poetyki poświęcone VI Międzynarodowemu Kongresowi Slawistów, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
Balcerzan, Edward. 2009. Tłumaczenie jako „wojna światów”. W kręgu translatologii i komparatystyki, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Barr, Brian. 2017. Dark Ripple. When Lovecraft Met Crowley, Scotts Valley: CreateSpace Independent Publishing Platform.
Bolton, Kerry Raymond. 2011. The Influence of H.P. Lovecraft on Occultism, „The Irish Journal of Gothic and Horror Studies” 9, s. 2–21.
Buczek, Marta. 1999. Krytyka przekładu a następne wersje tekstu, w: P. Fast (red.), Krytyka przekładu w systemie wiedzy o literaturze, Katowice: Śląsk.
Engle, John. 2014. Cults of Lovecraft: The Impact of H.P. Lovecraft’s Fiction on Contemporary Occult Practices, „Mythlore” tom 33, nr 1(125), s. 85–98.
Grant, Kenneth. 1991. The Magical Revival, London: Skoob Books Publishing.
Joshi, Sunand Tryambak. 2008. Wstęp, przeł. M. Kopacz, w: H.P. Lovecraft, Najlepsze opowiadania, t. 1, Poznań: Zysk i S-ka.
Joshi, Sunand Tryambak. 2010. H.P. Lovecraft. Biografia, przeł. M. Kopacz, Poznań: Zysk i S-ka.
Joshi, Sunand Tryambak. 2014. Lovecraft and a World in Transition, New York: Hippocampus Press.
Kałużyński, Zygmunt. 1957. Listy zza trzech granic, Warszawa: Czytelnik.
Karasek, Krzysztof. 1980. Od tłumacza, „Literatura na świecie” 6 (110), s. 244–245.
Kleiner, Rheinhart. 1998. A Note on Howard P. Lovecraft’s Verse, w: P. Cannon (red.), Lovecraft Remembered, Sauk City: Arkham House.
Kopacz, Mateusz. 2016. „Grzyby z Yuggoth i inne poematy niesamowite” – recenzja, https://www.hplovecraft.pl/2016/03/25/grzyby-z-yuggoth-i-inne-poematy-niesamowite-recenzja [dostęp: 10 lutego 2021].
Kopacz, Mateusz. 2018. Sny wezbrane przeszłą epoką, w: H.P. Lovecraft, Nemezis i inne utwory poetyckie, przeł. M. Kopacz, Czerwonak: Vesper.
Lachowiecki, Leszek. 1993. Od wydawcy, w: L. Lachowiecki, D. Gatner (red.), Danse macabre. Wybór wierszy, Warszawa: Leszek Lachowiecki.
Lem, Stanisław. 2010. Filozofia przypadku. Literatura w świetle empirii, Warszawa: Agora.
Lovecraft, Howard Phillips. 1959–1960. Koszmar z Innsmouth, przeł. A. Wermer, „Przekrój” 50–51/1959, 1, 2, 3/1960.
Lovecraft, Howard Phillips. 1961. Kolor, który spadł z nieba, przeł. H. Olekinaz, „Przekrój” 29, 30, 31.
Lovecraft, Howard Phillips. 1967. Okropność w Dunwich, przeł. F. Welczar, „Przekrój” 12–13, 14, 15.
Lovecraft, Howard Phillips. 1981. Weird Fiction – Nie budź drzemiących demonów, przeł. F. Welczar i in., Warszawa: SFAN–Club.
Lovecraft, Howard Phillips. 1983. Zew Cthulhu, przeł. R. Grzybowska, Warszawa: Czytelnik.
Lovecraft, Howard Phillips. 1986. Grzyby z Yuggoth, przeł. J. Płudowski, w: R. Stiller (red.), Strofy z dreszczykiem. Antologia, Warszawa: Iskry.
Lovecraft, Howard Phillips. 1993. Grzyby z Yuggoth, przeł. L. Lachowicki, w: L. Lachowiecki, D. Gatner (red.), Danse macabre. Wybór wierszy, Warszawa: Leszek Lachowiecki.
Lovecraft, Howard Phillips. 2004. Zew Cthulhu, przeł. R. Grzybowska, Toruń: C&T.
Lovecraft, Howard Phillips. 2012. Zgroza w Dunwich i inne przerażające opowieści, przeł. M. Płaza, Poznań: Vesper.
Lovecraft, Howard Phillips. 2013. Koszmary i fantazje. Listy i eseje, przeł. M. Kopacz, Kraków: Sine Qua Non.
Lovecraft, Howard Phillips. 2015. Grzyby z Yuggoth i inne poematy niesamowite, przeł. K. Azarewicz, Gdynia: Lashtal Press.
Lovecraft, Howard Phillips. 2018a. Poezje, przeł. D. Tukaj, Toruń: C&T.
Lovecraft, Howard Phillips. 2018b. Nemezis i inne utwory poetyckie, przeł. M. Kopacz, Czerwonak: Vesper.
Luboń, Arkadiusz. 2018. Stuletnia weird fiction z Providence we współczesnej Polsce. Recepcja translatorska i konwencje przekładowe w tłumaczeniach prozy Howarda Phillipsa Lovecrafta na przykładzie polskich wersji opowiadania Dagon, „Tematy i Konteksty” 8(13), s. 223–246.
Luboń, Arkadiusz. 2019. American Horror Revisited: Ideology, Censorship and Propaganda of the People’s Republic of Poland and Polish Translations of Howard Phillips Lovecraft’s Prose, w: Ł. Barciński (red.), National Identity in Literary Translation, Berlin: Peter Lang, s. 143–160.
Łęcki, Łukasz. 2019. Lovecraft wielkim poetą był? Recenzja książki Nemezis i inne utwory poetyckie, https://nerdheim.pl/post/recenzja-ksiazki-nemezis-i-inne-utwory-poetyckie [dostęp: 10 lutego 2021].
Łysoń, Mateusz. 2020. Wiersze Lovecrafta, czyli Nemezis i inne utwory poetyckie, https://whatnext.pl/wiersze-lovecrafta-czyli-nemezis-i-inne-utwory-poetyckie-sensbook-5 [dostęp: 10 lutego 2021].
Mikulski, Jakub. 2013. Howard Phillips Lovecraft: autor, dzieło i jego recepcja wydawnicza w Polsce. Zarys problematyki, „Acta Universitatis Wratislaviensis. Studia o Książce i Informacji” 32, s. 31–43.
Nelson, Victoria. 2009. Sekretne życie lalek, przeł. A. Kowalcze-Pawlik, Kraków: Universitas.
Nikodem, Michał. 2019. Horror, w: Z. Kadłubek i in. (red.), Ilustrowany słownik terminów literackich. Historia, anegdota, etymologia, Gdańsk: Słowo/obraz terytoria.
Paepcke, Fritz. 2009. Rozumienie tekstu a przekład, przeł. G. Sowiński, w: P. Bukowski, M. Heydel (red.), Współczesne teorie przekładu. Antologia, Kraków: Znak.
Scott, Winfield Townley. 1998. A Parenthesis on Lovecraft as Poet, w: P. Cannon (red.), Lovecraft Remembered, Sauk City: Arkham House.
Skwara, Marta. 2010. Translatologia a komparatystyka. Serie przekładowe jako problem komparatystyczny, „Rocznik Komparatystyczny” 1, s. 7–51.
Skwara, Marta. 2014. Wyobraźnia badacza – od serii przekładowej do serii recepcyjnej, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Literacka” 23(43), s. 99–117.
Steiner, George. 2009. Ruch hermeneutyczny, przeł. O. Kubińska, W. Kubiński, w: P. Bukowski, M. Heydel (red.), Współczesne teorie przekładu. Antologia, Kraków: Znak.
Stiller, Robert. 1986. Wstęp, w: R. Stiller (red.), Strofy z dreszczykiem. Antologia, Warszawa: Iskry.
Tokarz, Bożena. 1999. Krytyka przekładu w świetle systemu oczekiwań odbiorczych, w: P. Fast (red.), Krytyka przekładu w systemie wiedzy o literaturze, Katowice: Śląsk.
Urbanek, Dorota. 2006. Egzystencjalne problemy tłumaczenia a ideologizacja postaw tłumaczy, w: P. Fast, P. Janikowski (red.), Dialog czy nieporozumienie? Z zagadnień krytyki przekładu, Katowice: Śląsk.
Wydmuch, Marek. 1975. Gra ze strachem, Warszawa: Czytelnik.
Wydmuch, Marek. 1983. Cień z Providence, w: H.P., Lovecraft, Zew Cthulhu, przeł. R. Grzybowska, Warszawa: Czytelnik.
Żuławski, Juliusz. 1975. O tłumaczeniu ksiąg, w: S. Pollak (red.), Przekład artystyczny, t. 2, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.
The H.P. Lovecraft Archive, [online] http://www.hplovecraft.com [dostęp: 10 lutego 2021].
H.P. Lovecraft. Polski serwis, [online] http://www.hplovecraft.pl [dostęp: 10 lutego 2021].
H.P. Lovecraft Poetry – tłumaczenia, [online] http://arizonapoetry.blogspot.com [dostęp: 10 lutego 2021].
Informacje: Przekładaniec, 2021, Numer 42 – Krytyka przekładu i okolice, s. 92-115
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Scalanie uniwersum. Krytyka translatorska pośród kontekstów recepcji przekładowej poezji H.P. Lovecrafta w Polsce
Publikacja: 2021
Status artykułu: Otwarte
Licencja: CC BY-NC-ND 4.0
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 1562
Liczba pobrań: 1530