Olgierd Wojtasiewicz – pionier myśli przekładoznawczej
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTEOlgierd Wojtasiewicz – pionier myśli przekładoznawczej
Data publikacji: 20.12.2012
Przekładaniec, 2012, Numer 26 – Przekład mistrzów, s. 108-114
https://doi.org/10.4467/16891864PC.12.006.0839Autorzy
Olgierd Wojtasiewicz – pionier myśli przekładoznawczej
Olgierd Wojtasiewicz was a translator (from Chinese into Polish, from English into Polish and from Polish into English) and a linguist. In 1957 he published a book entitled Wstęp do teorii tłumaczenia (An introduction to the theory of translation), which was one of the first academic publications on translation in Poland. Republished after almost forty years (Wojtasiewicz 1992), it proves to be still interesting and important. This resulted from Wojtasiewicz’s basic assumptions: texts are signals corresponding to certain mental states and a translation is equivalent to the original if it evokes a similar set of associations. Wojtasiewicz wrote of equivalence in translation two years before Jakobson and based his definition of translation on the principle of similar effect seven years before Nida. In his book, he concentrates mainly on the problem of “objective” untranslatability and divides its causes into two groups: structural differences between languages and conceptual differences between cultures/languages. Contrary to Catford, Wojtasiewicz realized that cultural differences were a much more difficult obstacle in translation than structural differences between languages and drew an optimistic conclusion: owing to the process of cultural rapprochement (mediated by translators), translating may become easier with time. Among the causes of untranslatability Wojtasiewicz describes allusions and the use of different language varieties in the original. According to him, geographical dialects are never fully translatable – it is not possible to replace a SL dialect with a TL one because of different cultural-historical associations evoked by the use of such dialects. Wojtasiewicz’s insights remain valuable after more than fifty years, and his book is still an obligatory reading for all those interested in translation.
Berezowski L. 1997. Dialect in Translation, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Białas Z. 2006. Pułapki płciologocentryzmu. Esej o przekładaniu Written on the Body Jeanette Winterson na język polski przepleciony kilkoma dygresjami na tematy Shakespeare’a, w: P. Fast (red.), Płeć w przekładzie. Katowice–Częstochowa: Śląsk, s. 51–58.
Bogusławski A., Bojar B. 1995. Olgierd Adrian Wojtasiewicz (1916–1995), „Rocznik TNW”, s. 59–61.
Catford J.C. 1965. A Linguistic Theory of Translation, London: Oxford University Press.
Ekier J. 1995. Olgierd Wojtasiewicz (1916-1995), „Literatura na Świecie” 3, s. 357–358.
Hejwowski K. 2009. „Wstęp do teorii tłumaczenia” po pięćdziesięciu latach, w: K. Hejwowski, A. Szczęsny, U. Topczewska (red.), 50 lat polskiej translatoryki, Warszawa: Instytut Lingwistyki Stosowanej, s. 11–20.
Hejwowski K. 2010. O tłumaczeniu aluzji językowych, w: R. Lewicki (red.), Przekład – język – kultura II, Lublin: Wydawnictwo UMCS, s. 41–56.
Hejwowski K. 2011. Płeć i rodzaj gramatyczny w przekładzie, w: A. Kukułka-Wojtasik (red.), Translatio i literatura, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, s. 175–181.
Jabłoński W. 1955. Zagadnienia przekładów z języków orientalnych zilustrowane na materiale chińskim, w: M. Rusinek (red.), O sztuce tłumaczenia, Wrocław: Ossolineum, s. 59–84.
Jakobson R. 1959. On Linguistic Aspects of Translation, w: R. Brower (red.), On Translation, Cambridge, Mass.: Harvard University Press, s. 232–239.
Krzeszowski T. 1992. Przedmowa (do drugiego wydania), w: O. Wojtasiewicz, Wstęp do teorii tłumaczenia, Warszawa: Tepis.
Künstler M.J. 1996. Olgierd Adrian Wojtasiewicz, „Przegląd Orientalistyczny” 1–2, s. 105–106.
Leppihalme R. 1997. Culture Bumps. An Empirical Approach to the Translation of Allusions, Clevedon: Multilingual Matters.
Lewicki R. 1986. Przekład wobec zjawisk podstandardowych. Na materiale polskich przekładów współczesnej prozy rosyjskiej, Lublin: UMCS.
Pelc J. 1998. Olgierd Adrian Wojtasiewicz, „Studia Semiotyczne” XXI–XXII, s. 11–13.
Stanaszek M. 2009. O blaskach i cieniach pionierskiej książeczki. Wstęp do krytyki Wstępu do teorii tłumaczenia Olgierda Wojtasiewicza, w: K. Hejwowski, A. Szczęsny, U. Topczewska (red.), 50 lat polskiej translatoryki, Warszawa: Instytut Lingwistyki Stosowanej, s. 21–29.
Śliwińska K. 2003. Translation of Polish Diminutives in The Polish Complex, niepubl. praca magisterska, Warszawa: Instytut Lingwistyki Stosowanej.
Tabakowska E. 1993. Cognitive Linguistics and Poetics of Translation, Tübingen: Gunter Narr Verlag.
Wojtasiewicz O. 1957. Wstęp do teorii tłumaczenia, Wrocław–Warszawa: Ossolineum.
Wojtasiewicz O. 1975. Wybrane zagadnienia z teorii przekładu, w: S. Pollak (red.), O sztuce tłumaczenia. Księga druga, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk: Ossolineum, s. 347–352.
Wojtasiewicz O. 1992. Wstęp do teorii tłumaczenia, Warszawa: Tepis.
Informacje: Przekładaniec, 2012, Numer 26 – Przekład mistrzów, s. 108-114
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
Olgierd Wojtasiewicz – pionier myśli przekładoznawczej
Publikacja: 20.12.2012
Status artykułu: Otwarte
Licencja: Żadna
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
PolskiLiczba wyświetleń: 4123
Liczba pobrań: 8793
