FAQ

Niepewność, krzywda i żal. Wojna i wysiedlenia w pamięci Łemków

Data publikacji: 2024

Prace Historyczne, 2024, Numer 151 (2), s. 413-430

https://doi.org/10.4467/20844069PH.24.027.20443

Autorzy

Mariusz Fornagiel
Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-0178-0857 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Tytuły

Niepewność, krzywda i żal. Wojna i wysiedlenia w pamięci Łemków

Abstrakt

This article undertakes an analysis of a curated selection of Lemko memoirs with the objective of examining the portrayal of the First and Second World Wars, as well as the post-war displacement experiences documented within them. The emotive character inherent in these passages prompts contemplation on the intricate formation of the collective memory within the Lemko national group. Of particular significance is the persistent representation of narratives depicting unjust repression and the depiction of one’s own community as a tool manipulated by following administrations’ policies. Consequently, the memory of the injustices endured by the Lemko community during World War I and World War II, culminating in the post-war displacements, undergoes transgenerational transmission originating from individual recollections. The camps at Thalerhof and Jaworzno emerge as emblematic symbols of this narrative. By analysing the emotional dimension of these memoirs, the article seeks to elucidate the process of shaping the collective memory of a minority group contrasted against the prevailing narratives constructed by the majority groups.

Bibliografia

Pobierz bibliografię
Materiały archiwalne

Archiwum Narodowe w Krakowie Oddział w Nowym Sączu; Sandecjana, sygn. 62, Stenogramy z wybranych rozmów przeprowadzonych przez Pracownię

Badań Łemkoznawczych przy Łemkowskim Zespole Pieśni i Tańca w Legnicy

Wspomnienia

Chomiak R., Nasz łemkowski los, oprac. A. Kroh, Nowy Sącz 1995.

Co można zabrać w ciągu godziny. Wspomnienia mieszkańców Krynicy i okolic, oprac. J. Bogacz, Krynica-Zdrój 2019.

Madzelan S., Wygnanie z Binczarowej [w:] Za to, że jesteś Ukraińcem… Wspomnienia z lat 1944–1947, wybór i oprac. B. Huk, KoszalinWarszawaPrzemyśl 2012, s. 262272.

Mniejszość w warunkach zagrożenia. Pamiętniki Łemków, red. W. Sitek, Wrocław 1996.

Na tułaczce. Dziennik o. J. Bohatiuka 1944–45 [w:] T. Więcek, Łemkowie. Proces rozwoju świadomości etnicznej narodu rusnackiego do 1947 r., Cisna 2008, s. 2165.

Zwoliński J., Łemkowie w obronie własnej. Zdarzenia, fakty, tragedie. Wspomnienia z Podkarpacia, Koszalin 1996.

Zwoliński J., Rapsodia dla Łemków, Koszalin 1994.

Opracowania

Domańska E., Historia ratownicza, Teksty Drugie 2014, nr 5, s. 1226.

Hałagida I., Ukraińcy na zachodnich i północnych ziemiach Polski 1947–1957, Warszawa 2002.

Kaniowska K., Postpamięć indywidualna – postpamięć zbiorowa jako kategorie poznania w antropologii [w:] Pamięć i polityka historyczna. Doświadczenia Polski i jej sąsiadów, red. S.M. Nowinowski, J. Pomorski, R. Stobiecki, Łódź 2008, s. 6576.

Kwiek J., Żydzi, Łemkowie, Słowacy w województwie krakowskim w latach 1945–1949/50, Kraków 1998.

Kwilecki A., Łemkowie. Zagadnienie migracji i asymilacji, Warszawa 1974.

Łemkowie. Katalog wystawy, red. A. Kroh, Nowy Sącz 1984.

Magocsi P.R., Pod osłoną gór. Dzieje Rusi Karpackiej i Karpatorusinów, tłum. M. Król, Rzeszów 2022.

Miroszewski K., Ukraińcy i Łemkowie w Centralnym Obozie Pracy Jaworzno [w:] Pamiętny rok 1947, red. M.E. Ożóg, Rzeszów 2001, s. 209219.

Moklak J., Łemkowszczyzna w Drugiej Rzeczypospolitej. Zagadnienia polityczne i wyznaniowe, Kraków 1997.

Motyka G., Akcja „Wisła” ’47. Komunistyczna czystka etniczna, Kraków 2023.

Obóz dwóch totalitaryzmów. Jaworzno 1943–1956, t. 12, red. K. Miroszewski, Z. Woźniczka, Jaworzno 2007.

Pisuliński J., Akcja specjalna „Wisła”, Rzeszów 2022.

Pisuliński J., Przesiedlenie ludności ukraińskiej z Polski do USRR w latach 1944–1947, Rzeszów 2017.

Rams A., Łemkowie w Centralnym Obozie Pracy w Jaworznie, Rocznik Ruskiej Bursy2017, nr 13, s. 169191.

Ruszała K., Galicyjski eksodus. Uchodźcy podczas I wojny światowej w monarchii Habsburgów, Kraków 2020.

Szemczyszyn M., Awans cywilizacyjny? Mit o pozytywnych stronach akcji „Wisła”, Pamięć i Przyszłość 2021, nr 3, s. 2330.

Šmigeľ M., Kruško Š., Opcia a presídlenie Rusínov do ZSRR (1945–1947). Na základe československo-sovietskej dohody z 10. júla 1946, Bratislava 2011.

Trzeszczyńska P., Łemkowszczyzna zapamiętana. Opowieści o przeszłości i przestrzeni, Kraków 2013.

Wisłocki S.W., Nacjonalizm ukraiński a Łemkowszczyzna, Niepodległość i Pamięć 2004, nr 20, s. 7187.

Zaremba M., Wielka Trwoga. Polska 1944–1947. Ludowa reakcja na kryzys, Kraków 2012.

Informacje

Informacje: Prace Historyczne, 2024, Numer 151 (2), s. 413-430

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski: Niepewność, krzywda i żal. Wojna i wysiedlenia w pamięci Łemków
Angielski: Insecurity, harm and regret: War and discplecement in memory of Lemkos

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-0178-0857

Mariusz Fornagiel
Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
, Polska
https://orcid.org/0000-0003-0178-0857 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Szkoła Doktorska Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska

Publikacja: 2024

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Mariusz Fornagiel (Autor) - 100%

Informacje o autorze:

Mgr Mariusz Fornagiel – doktorant w Szkole Doktorskiej Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowania badawcze: historia społeczno-gospodarcza Europy Środkowo-Wschodniej w XX wieku, przemiany gospodarcze po II wojnie światowej, procesy reprywatyzacyjne po 1989 roku, historia regionalna. 

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 709

Liczba pobrań: 274

Niepewność, krzywda i żal. Wojna i wysiedlenia w pamięci Łemków

Niepewność, krzywda i żal. Wojna i wysiedlenia w pamięci Łemków

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE