Bezpieczeństwo kulturowe mniejszości tureckiej w Bułgarii na tle przemian społeczno-politycznych i gospodarczych w tym kraju

Elżbieta Szyszlak

Bezpieczeństwo kulturowe mniejszości tureckiej w Bułgarii na tle przemian społeczno-politycznych i gospodarczych w tym kraju

Publication date: 20.12.2022

Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2022, Volume 16, pp. 203-226

https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.015.16764

Authors

Download full text

PDF

print cite

Titles

Bezpieczeństwo kulturowe mniejszości tureckiej w Bułgarii na tle przemian społeczno-politycznych i gospodarczych w tym kraju

Abstract

W artykule podjęto temat bezpieczeństwa kulturowego mniejszości etnicznych i narodowych analizując go na przykładzie mniejszości tureckiej w Bułgarii. Jest to najliczniejsza mniejszość w tym kraju, obecna w nim od kilku stuleci. Ponadto Turcy wraz z Pomakami i częścią Romów wchodzą w skład najliczniejszej mniejszości religijnej w Bułgarii – muzułmanów. Zachowanie przez nich tożsamości oraz ochrona i rozwój dziedzictwa kulturowego, czyli fundamentalnych elementów bezpieczeństwa kulturowego, uwarunkowane jest szeregiem determinantów o charakterze egzogennym i endogennym. Do jednych z najważniejszych należy m.in. polityka państwa zamieszkania i państwa macierzystego, czynniki demograficzne, charakter osiedlenia, czynniki ekonomiczne. Z kolei wśród wyzwań bezpieczeństwa kulturowego Turków w Bułgarii wyróżnić można m.in. zachowanie języka tureckiego, ochronę materialnego dziedzictwa kulturowego, możliwość międzypokoleniowego przekazu kulturowego. Głównym problemem badawczym jest umiejscowienie bezpieczeństwa kulturowego mniejszości tureckiej w szerszym kontekście przemian społeczno-politycznych i gospodarczych zachodzących w Bułgarii. W części teoretycznej zdefiniowano bezpieczeństwo kulturowe mniejszości etnicznych i narodowych, następnie – jako wybrane zagrożenia bezpieczeństwa kulturowego – przybliżono pojęcie ludobójstwa kulturowego oraz sekurytyzacji mniejszości etnicznych i narodowych. W kolejnej części ukazano politykę władz komunistycznych wobec mniejszości tureckiej, której negatywne skutki zauważalne są po dzień dzisiejszy. Następnie przybliżono zarys współczesnej sytuacji mniejszości tureckiej po 1989 r. w kontekście możliwości zachowania i rozwijania jej kultury oraz tożsamości kulturowej. Rozważania kończy szczegółowa analiza wybranych problemów bezpieczeństwa kulturowego społeczności tureckiej. Łączy je to, że w ewidentny sposób ograniczają możliwości wykorzystywania przez Turków ich niewątpliwych atutów w zachowaniu bezpieczeństwa kulturowego – liczebności, koncentracji terytorialnej, silnego poczucia tożsamości, geograficznej bliskości Turcji. Przed mniejszością turecką pojawia się więc konieczność podjęcia działań wzmacniających owe atuty i niwelujących niekorzystny wpływ sytuacji społeczno-politycznej i gospodarczej na bezpieczeństwo kulturowe.

The article addresses the cultural security of ethnic and national minorities by analysing the example of the Turkish minority in Bulgaria. It is the most signifi¬cant minority in the country, present there for several centuries. Moreover, the Turks, alongside the Pomaks and some Roma, constitute part of Bulgaria’s most considerable religious minority – the Muslims. The preservation of their identity and the protection and development of their cultural heritage, i.e. the fundamental elements of cultural security, are conditioned by many exogenous and endogenous determinants. The most important ones include the policies of the state of residence and the home state, demographic factors, the nature of the settlement, and economic factors, among others. On the other hand, one can distinguish the preservation of the Turkish language, the protection of material cultural heritage, and the possibility of intergenerational cultural transmission among the challenges of cultural security for Turks in Bulgaria. The main research problem is to situate the cultural security of the Turkish minority in the broader context of the socio-political and economic changes occurring in Bulgaria. In the theoretical part, the cultural security of ethnic and national minorities is defined, and then the concept of cultural genocide and securitization of ethnic and national minorities were introduced as selected threats to cultural security. The next part presents the policy of the communist authorities towards the Turkish minority, the negative consequences of which are still noticeable today. It is followed by the outlined contemporary situation of the Turkish minority after 1989 in the context of the possibility of preserving and developing its culture and cultural identity. The considerations conclude with a detailed analysis of selected problems of cultural security of the Turkish community, which limit the opportunities for the Turks to use their undoubted advantages in maintaining their cultural security – the number of people, territorial concentration, a strong sense of identity, geographical proximity to Turkey. Therefore, the Turkish minority faces the necessity to take measures to strengthen these assets and eliminate the factors adversely affecting its cultural security level.

Keywords

Bułgaria, mniejszości narodowe i etniczne, mniejszość turecka, bezpieczeństwo kulturowe, mniejszość turecka na Bałkanach

Bulgaria, national and ethnic minorities, Turkish minority, cultural security, Turkish minority in the Balkans

References

Download references

Alptekin, H., Lika, I., Dağdelen, M.D. & Erdoğu, V., Bulgaristan Türklerinin kültürel, ekonomik ve siyasi sorunları, talepleri, çözüm önerileri, SETA/RAPOR, Istanbul 2020.

Athanasopoulos, G., Minority Rights as a State Security Issue – Case Study: Turkish Minority in Bulgaria, https://www.fomoso.org/mosopedia/recherchen/minority-rights-as-a-state-security-issue-case-study-turkish-minority-in-bulgaria/.

Balkowski, J., Kwestia romska w Bułgarii, [in:] Kwestia romska w polityce państw Europy Środkowej i Wschodniej, ed. T. Szyszlak, Wrocław 2011.

Bodziany, M., Bezpieczeństwo kulturowe Polski w „cieniu” zagrożeń XXI w., „Wschodnioznawstwo” 2017.

Boneva, M., Ethnic Identities in the Making: The Case of Bulgaria, „Cultural Survival Quarterly Magazine” [June] 1995, https://www.culturalsurvival.org/publications/cultural-survival-quarterly/ethnic-identities-making-case-bulgaria.

Bułgaria: przepraszamy, że wygnaliśmy Turków, 11 I 2012, https://www.wprost.pl/swiat/287661/bulgaria-przepraszamy-ze-wygnalismy-turkow.html.

Czaja, J., Kulturowy wymiar bezpieczeństwa, Kraków 2013.

Czarnecki, S., Ewolucja polityki etnicznej Bułgarii na przykładzie mniejszości tureckiej w latach 1989–2020, „Prace Instytutu Europy Środkowej” 2021, no. 8.

Dalkiliç, M. & Bicer, R., Etnik bariş bağlamında Bulgaristan Türklerinin Bulgarlarla soysal ilişkileri, „Türk Kültürü ve Haci Bektaş Velî Araştırma Dergisi” 2014, no. 69.

Finnegan, C., The Uyghur Miniority in China: A Case Study of Culturale Genocide, Minioruty Righst and Insufficiency of The International Legal Framework in Preventing State – Imposed Extinction, „Laws” 2020, vol. 9, no. 1.

Han, L., Chinese Cultural Security in the Information Communication Era, 2014, https://isdp.eu/content/uploads/publications/2014-lin-han-chinese-cultural-security-information-communication-era.pdf.

Hajdinjak, M., Thou Shalt Not Take the Names Ethnic or Minority, And I Will Bless Thee: Political Participation of Minorities in Bulgaria, [in:] Political Parties and Minority Participation, ed. F. Bieber, Skopje 2008.

Imdorf, Ch., Ilieva-Trichkova, P., Stoilova, R., Boyadjieva, P. & Gerganov, A., Regional and Ethnic Disparities of School-to-Work Transitions in Bulgaria, „Education Sciences” 2022, vol. 12, no. 4.

Jach, D., Wybrane zagadnienia z zakresu bezpieczeństwa kulturowego, „Wiedza Obronna” 2018, nr 1-2.

Kamusella, T., Bulgaria’s Denial of its Ottoman Past and Turkish identity [24 III 2019], https://neweasterneurope.eu/2019/03/24/bulgarias-denial-of-its-ottoman-past-and-turkish-identity/.

Konstantinov, Y. & Simic, A., Bulgaria: The Quest for Security, „Anthropology of East Europe Review” 2001, vol. 179, no. 2.

Konstytucja Republiki Bułgarii, Warszawa 2012.

Mutlu, E. & Kavanoz, S., Mother Tongue Education of Turkish Minority in Bulgaria, „Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. The Journal of International Social Research” 2010, vol. 3, no. 14.

Novic, E., The Concept of Cultural Genocide. An International Law Perspective, New York – Oxford 2016.

Öztürk, A.E., The Ambivalent Nature of the Relations between Bulgaria and Turkey in the New Millennium, [in:] Kinship and Diasporas in Turkish Foreign Policy: Examples from Europe, the Middle East and Eastern Mediterranean, eds. M. Hatay, Z. Tziarras, Oslo 2019.

Parzymies, A., Muzułmanie w Bułgarii, [in:] Muzułmanie w Europie, ed. A. Parzymiers, Warszawa 2003.

Schreiber, H., Cultural genocide – ludobójstwo kulturowe – kulturobójstwo: niedokończony czy odrzucony projekt prawa międzynarodowego?, [in:] Kultura w stosunkach międzynarodowych. T. 1: Zwrot kulturowy, eds. H. Schreiber, G. Michałowska, Warszawa 2013.

Szyszlak, E., Cultural Security of Minorities under Threat. The Situation of the Uyghurs in the People’s Republic of China, „Scientific Journal of the Military University of Land Forces” 2021, vol. 53, no 4.

Szyszlak, E., Dylematy tożsamościowe Bułgarii i Rumunii, „Wschodnioznawstwo” 2017.

Szyszlak, E., The Turkish Minority in Bulgarian-Turkish Relations. Knotty Issues, „IEŚ Policy Paper” 2022 (in print).

Szyszlak, T., Religia w bułgarsko-tureckim konflikcie etnicznym. Historia czy współczesność?, [in:] Konflikty etniczne w Europie oraz w jej bezpośrednim otoczeniu po 1989 roku. Uwarunkowania – stan obecny – wyzwania dla polityki bezpieczeństwa, eds. R. Zenderowski, K. Cebul, B. Koziński, Warszawa 2016.

Szyszlak, T., The Ethnic Policy of Bulgaria, [in:] Ethnic Policy in Contemporary East Central European Countries, eds. H. Chałupczak, R. Zenderowski, W. Baluk, Lublin 2015.

Uysal, B.T., Bulgaria and European Union: Minorities’s Situation in Bulgaria During the Integration Process for The European Union, „Karadeniz Araştırmaları” [Kış] 2013, Sayı 36.

Wódka, J., Mniejszość turecka w Bułgarii a stosunki turecko-bułgarskie w okresie zimnej wojny, „Dzieje Najnowsze” 2009, vol. XLI, nr 2.

Yılmaz, M.E., Demir, S. & Kalfa, Z., Discrimination Issue Toward the Turkish Minority in Bulgaria in the Post-1989 Era, „TESA Akademik Drgisi. Journal of TESAM Academy”, June 2021.

Zhelyazkova, A., Kosseva, M. & Hajdinjak, M., Bulgaria, [in:] Addressing Tolerance and Diversity Discourses in Europe. A Comparative Overview of 16 European Countries, eds. R. Zapata-Barrero, A. Triandafyllidou, Barcelona 2012.

Ziętek, A.W., Bezpieczeństwo kulturowe w Europie, Lublin 2013.

Information

Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2022, Volume 16, pp. 203-226

DOI: https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.015.16764

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish:

Bezpieczeństwo kulturowe mniejszości tureckiej w Bułgarii na tle przemian społeczno-politycznych i gospodarczych w tym kraju

English:

Cultural security of the Turkish minority in Bulgaria against the background of socio-political and economic changes in the country

Authors

Elżbieta Szyszlak

https://orcid.org/0000-0002-9152-4699

Department of Eastern Research, University of Wroclaw (Poland)

Published at: 20.12.2022

Article status: Open

Licence: CC BY-SA 4.0

Percentage share of authors:

Elżbieta Szyszlak (Author) - 100%

Article corrections:

Publication languages:

Polish

View count: 681

Number of downloads: 859

<div id="cke_pastebin"> Cultural security of the Turkish minority in Bulgaria against the background of socio-political and economic changes in the country</div>

Download xml