FAQ

Przekładaniec

logotyp Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie

Local Genre – Universal Reception? Polish Literary Reportage from the First Two Decades of the 20th Century Read by a French-Speaking Audience

Data publikacji: 30.12.2022

Przekładaniec, Numery anglojęzyczne, 2022 - Translating Genre Literature, s. 179 - 196

https://doi.org/10.4467/16891864ePC.22.008.16522

Autorzy

Paweł Łapiński
Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, ul. Narbutta 20 lok. 33/34 02-541 Warszawa
Uniwersytet Gdański
ul. Bażyńskiego 1a 80-952 Gdańsk, Polska
https://orcid.org/0000-0003-2220-3485 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Abstrakt

The article examines the reception of Polish contemporary authors associated with the genre of “literary reportage” among the readers of their French translations. The analysis starts with the assumption taken from the thoughts of Tzvetan Todorov, who claimed that genre – shaping both the author’s writing model and the reader’s horizon of expectations – can be an important mechanism of mediation driving the literary communication. The analysis includes translations of books by Wojciech Tochman, Jacek Hugo- Bader, Mariusz Wilk and Mariusz Szczygieł. In the first part, the publishing peritext is examined, through which French publishers create the perception of Polish authors and the literary genre they can be associated with. The second part of the analysis is devoted to the reception of translations of the above-mentioned authors – both among professional critics and amateur reviewers or readers – with particular emphasis put on the genre classification made by the audience. The summary attempts to determine whether French-speaking readers perceive Polish authors in accordance with the specific rules of “literary reportage” and what role the publishing peritext may play in this process. The issue of marketing potential of the literary genre as an important tool in creating the publisher’s offer is also discussed.

Trans. by Paweł Łapiński

* Originally published in Polish in “Przekładaniec” vol. 40/2020. Open access for this publication has been supported by a grant from the Priority Research Area Heritage under the Strategic Programme Excellence Initiative at Jagiellonian University.
See: https://doi.org/10.4467/16891864PC.20.008.13171

Bibliografia

Source literature

Hugo-Bader J. 2012. La fièvre blanche : de Moscou à Vladivostok, trans. A. Żuk, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2015 Journal de la Kolyma, trans. A. Żuk, Paris: Noir sur Blanc.

Szczygieł M. 2008. Gottland: récits, trans. M. Carlier, Arles: Actes Sud.

––– 2012. Chacun son paradis: récits, trans. M. Carlier, Arles: Actes Sud.

Tochman W. 2004. Mordre dans la pierre, trans. M. Carlier, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2014. Aujourd’hui, nous allons dessiner la mort: retour au Rwanda, trans. M. Carlier, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2018. Eli, Eli, trans. K. Barbarski, Paris: Noir sur Blanc.

Wilk M. 1999. Le journal d’un loup, trans. L. Dyèvre, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2007. Le journal du Nord. La maison au bord de l’Oniégo, trans. R. Bourgeois, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2009. Le journal du Nord. Dans les pas du renne, trans. R. Bourgeois, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2010. Portage, trans. R. Bourgeois, Paris: Noir sur Blanc.

––– 2013. Dans le sillage des oies sauvages, trans. L. Dyèvre, Paris: Noir sur Blanc.

 

Subject literature

Czapliński P. 2013. Gry w prestiż, in: J.F. English, Ekonomia prestiżu. Nagrody, wyróżnienia i wymiana wartości kulturowej, Warszawa: Narodowe Centrum Kultury, pp. 7–24.

English J.F. 2008. The economy of prestige: prizes, awards, and the circulation of cultural value, Harvard University Press.

Frukacz K. 2016. Polski reportaż literacki w perspektywie międzykulturowej. Z zagadnień recepcji gatunku, „Studia Europaea Gnesnensia” 14, pp. 101–118.

Genette G. 1997. Paratexts. Thresholds of Interpretation, trans. J.E. Lewin, Cambridge: Cambridge University Press.

Gliński M. 2014. Polskie non-fiction w tłumaczeniu (i nie), https://culture.pl/pl/artykul/polskie-non-fiction-w-tlumaczeniu-i-nie (access: 30.06.2019).

Głowiński M. 1998. Dzieło wobec odbiorcy: szkice z komunikacji literackiej, Kraków: Universitas.

Jauss H.R. 1982. Toward an Aesthetic of Reception, trans. T. Bahti, Minneapolis: University of Minnesota Press.

Lacôte-Gabrysiak L. 2017. 1984–2016: 32 ans de best-sellers en France, „Revue Critique de Fixxion Française Contemporaine” 15, pp. 18–39, http://www.revue-critique-defixxion-francaise-contemporaine.org/rcffc/article/view/fx15.03 (access: 30.06.2019).

Lalewicz J. 1978. Proces i aparat komunikacji literackiej, „Teksty: Teoria Literatury, Krytyka, Interpretacja” 1(37), pp. 17–36.

Leszczyński A. 2017. Polska szkoła zmyślania, “Krytyka Polityczna”, 31 May 2017, https://krytykapolityczna.pl/kultura/czytaj-dalej/leszczynski-polska-szkola-zmyslania/ (access: 30.06.2019).

Mencwel J. 2011. Etyka reportera vs autorytet etnografa. Komentarz do dyskusji wokół książki Wojciecha Tochmana „Dzisiaj narysujemy śmierć”, “Kultura Liberalna” 137(34), https://kulturaliberalna.pl/2011/08/22/mencwel-etyka-reportera-vs-autorytet-etnografa-komentarz-do-dyskusji-wokol-ksiazki-wojciecha-tochmana-%E2%80%9Edzisiaj-narysujemy-smierc%E2%80%9D/ (access: 30.06.2019).

Narbutowicz P. 2012. Sprzedać książkę po okładce: techniki perswazji na okładkach książek literackich wydawanych w Polsce, Warszawa: Biblioteka Analiz.

Potrykus-Woźniak P. 2010. Słownik nowych gatunków i zjawisk literackich, Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN.

Squires C. 2007. Marketing Literature: The Making of Contemporary Writing in Britain, London: Palgrave Macmillan.

Todorov T. 1976. The Origin of Genres, trans. R.M. Berrong, „New Literary History” vol. 8, no. 1, s. 159–170.

Wosińska M. 2011. Tajemnice traumy, „Tygodnik Powszechny”, 7 June, https://www.tygodnikpowszechny.pl/tajemnice-traumy-139524 (access: 30.06.2019).

Wójcicka E. 2017. Rola mediów społecznościowych w kształtowaniu kultury czytelniczej nastolatków, “Folia Bibliologica” LIX, pp. 135–151.

Żyrek-Horodyska E. 2017. Reportaż literacki wobec literatury. Korzenie i teorie, “Pamiętnik Literacki” 108/4, pp. 119–131.

––– 2019. Kartografowie codzienności. O przestrzeni (w) reportażu, Kraków: Instytut Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego.

 

Reviews quoted

2004. Wojciech Tochman. Mordre dans la pierre., „Libération” 1 July, https://next.liberation.fr/livres/2004/07/01/wojciech-tochman-mordre-dans-la-pierre_485010 (access: 30.06.2019).

2014. Un Polonais face aux fantômes du Rwanda, “Books” 54, May, https://www.books.fr/un-polonais-face-aux-fantomes-du-rwanda/ (access: 30.06.2019).

2015. A la Kolyma, rencontre avec la fille du «nabot sanguinaire» de Staline, “Mediapart”, 18 April, https://www.mediapart.fr/journal/culture-idees/180415/la-kolymarencontre-avec-la-fille-du-nabot-sanguinaire-de-staline(access: 30.06.2019).

Babey S. 2018. Une sale Manille, “Vigousse” 359, http://www.vigousse.ch/numeros/359/pdf/Vigousse_no359.pdf (access: 30.06.2019).

Barrault J-M. 2010. Mariusz Wilk de la Blanche à la Baltique, “L’Express” 22 July 2010, https://www.lexpress.fr/culture/livre/portage_906743.html(access: 30.06.2019).

Buisson J-C. 2008. Gottland, “Le Figaro”, 22 November, http://www.lefigaro.fr/lefigaromagazine/2008/11/22/01006-20081122ARTFIG00136-gottland-.php (access: 30.06.2019).

Clément M.L. 2012. Mariusz Szczygieł, Gottland, „Linternaute.com” 6 October, http://salon-litteraire.linternaute.com/fr/roman/review/1803314-mariusz-szczygiel-gottland [access: 30.06.2019).

Czarny N. 2012. Un pays et un art de vivre, “La Quinzaine littéraire” 1061, https://www.nouvelle-quinzaine-litteraire.fr/mode-lecture/un-pays-et-un-art-de-vivre-145 (access: 30.06.2019).

Dabitch C. 2004. Mordre dans la pierre, “Le Matricule des Anges” 055, http://www.lmda.net/din/tit_lmda.php?Id=20056 (access: 30.06.2019).

Devarrieux C. 2007. Poêle à construire, “Libération”, 28 June, https://next.liberation.fr/livres/2007/06/28/poele-a-construire_97102 (access: 30.06.2019).

––– 2009. Le coup du Lapon, “Libération”, 18 June, https://next.liberation.fr/livres/2009/06/18/le-coup-du-lapon_565458 (access: 30.06.2019).

Dupuis J. 2012. L’ode aux Tchèques de Mariusz Szczygiel, “L’Express”, 13 April, https://www.lexpress.fr/culture/livre/chacun-son-paradis_1103951.html (access: 30.06.2019).

Decheref D. 2014. Aujourd’hui, nous allons dessiner la mort, “Études” 10, pp. 121–144, https://www.cairn.info/revue-etudes-2014-10-page-121.htm (access: 30.06.2019).

Elkaim K. 2018. En terre inconnue, “Livres Hebdo”, 26 January 2018, https://www.livreshebdo.fr/article/en-terre-inconnue (access: 30.06.2019).

Jacob D. 2012. Russie, ton univers impitoyable, “Le Nouvel Observateur”, 16 August, https://bibliobs.nouvelobs.com/documents/20120809.OBS9334/russie-ton-universimpitoyable.html (access: 30.06.2019).

Jeancourt Galignani O. 2018. Eli, Eli, “Transfuge” 116, February.

Kammerer E. 2009. Gottland, “Études” 7, pp. 119–142, https://www.cairn.info/revueetudes-2009-7-page-119.htm (access: 30.06.2019).

Lemaire G-G. 2012. Mariusz Szczygiel: Un Polonais à Prague, “Les Lettres Françaises” 5, http://www.les-lettres-francaises.fr/2012/05/mariusz-szczygiel-un-polonais-aprague/ (access: 30.06.2019).

Levisalles N. 2008. Le coeur en survie, “Libération”, 7 November, https://next.liberation.fr/livres/2008/11/07/le-coeur-en-survie_174319 (access: 30.06.2019).

Madelain A. 2004. Mordre dans la pierre, “Courrier des Balkans”, 2 October, https://www.courrierdesbalkans.fr/mordre-dans-la-pierre (access: 30.06.2019).

Mailles Viard V. 2018. Eli, Eli de W.L. Tochman, “Le Matricule des Anges” 190, https://www.editions-allia.com/files/note_5877_pdf.pdf (access: 30.06.2019).

Quatremer J. 2009. Prix du livre européen, troisième!, 9 December, http://bruxelles.blogs.liberation.fr/2009/12/09/prix-du-livre-europeen-troisieme-/ (access: 30.06.2019).

Rüf I. 2012. Routes et déroutes, de Moscou à Vladivostok, en hiver, “Le Temps”, 6 July, https://www.letemps.ch/culture/routes-deroutes-moscou-vladivostok-hiver(access: 30.06.2019).

––– 2014. Paroles de survivants du génocide rwandais, “Le Temps”, 11 April 2014, https://www.letemps.ch/culture/paroles-survivants-genocide-rwandais (access: 30.06.2019).

Simon J.A.G. 2018. Le monde des damnés, “Le Courrier”, 28 June, https://lecourrier.ch/2018/06/28/le-monde-des-damnes/ (access: 30.06.2019).

Talles O. 2015. JOURNAL DE LA KOLYMA de Jacek Hugo-Bader, “La Croix” 5 August 2015, https://www.la-croix.com/Archives/2015-08-05/JOURNAL-DE-LA-KOLYMA-de-Jacek-Hugo-Bader.-Ed.-Noir-sur-blanc-367-p.-23-2015-08-05-1341723 (access: 30.06.2019).

 

Blogs, social cataloguing websites, amateur reviews

Babelio, http://www.babelio.com (access: 30.06.2019).

Beskid, http://www.beskid.com/livre/tochman.html (access: 30.06.2019).

Chez Canel, http://canelkili.canalblog.com/archives/2013/01/11/26053598.html (access: 30.06.2019).

Goodreads, http://www.goodreads.com (access: 30.06.2019).

La chariotte à bouquins, http://lachariotteabouquins.blogspot.com/2010/10/gottlandmariusz-szczygiel-actes-sud.html (access: 30.06.2019).

Les lectures d’Arès, http://leslecturesdares.over-blog.com/article-aujourd-hui-nousallons-dessiner-la-mort-de-wojciech-tochman-123644878.html (access: 30.06.2019).

LeLittéraire, http://www.lelitteraire.com/?p=664 (access: 30.06.2019).

Les Amis du Roi des Aulnes, https://www.leroidesaulnes.org/fr/festival/szczygiel.html (access: 30.06.2019).

Librairie Autrement, https://www.sa-autrement.com/livre/9782882501943-la-maisonau-bord-du-l-oniego-mariusz-wilk/ (access: 30.06.2019).

Librairies Sorcieres, https://www.librairies-sorcieres.fr/article/650372/commentaires/ (access: 30.06.2019).

Parfum de livres, http://parfumdelivres.niceboard.com/t3297p15-mariusz-wilk-pologne (access: 30.06.2019).

Vers les îles, http://www.vers-les-iles.fr/livres/Nouveau/Wilk.html (access: 30.06.2019).

Vehesse, http://vehesse.free.fr/dotclear/index.php?2013/06/19/2091-gottland-de-mariuszszczygiel(access: 30.06.2019).

Informacje

Informacje: Przekładaniec, Numery anglojęzyczne, s. 179 - 196

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Angielski:

Local Genre – Universal Reception? Polish Literary Reportage from the First Two Decades of the 20th Century Read by a French-Speaking Audience

Autorzy

https://orcid.org/0000-0003-2220-3485

Paweł Łapiński
Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, ul. Narbutta 20 lok. 33/34 02-541 Warszawa
Uniwersytet Gdański
ul. Bażyńskiego 1a 80-952 Gdańsk, Polska
https://orcid.org/0000-0003-2220-3485 Orcid
Wszystkie publikacje autora →

Stowarzyszenie Tłumaczy Literatury, ul. Narbutta 20 lok. 33/34 02-541 Warszawa

Uniwersytet Gdański
ul. Bażyńskiego 1a 80-952 Gdańsk, Polska

Publikacja: 30.12.2022

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Paweł Łapiński (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Angielski

Liczba wyświetleń: 24

Liczba pobrań: 35