Prasa drugiego obiegu jest jednym z najważniejszych źródeł historycznych do opisywania najnowszych dziejów Polski. W badaniach postuluje się ujęcie holistyczne, tzn. całościowe opracowania poszczególnych tytułów prasowych lub wyczerpujące tematyczne analizy porównawcze, wykonywane przez dobranie możliwie szerokiej próby badawczej. W pierwszym etapie należy przeprowadzić szerokie kwerendy celem ustalenia faktycznego stanu badań nad interesującym nas zagadnieniem. W drugim należy dokonać bardzo szczegółowej analizy treści i zawartości danego bądź danych tytułów prasowych, dzięki której opracowujemy tematyczne klucze kategoryzacyjne. Do każdego tematu – klucza przyporządkowujemy wybrane teksty. Następnie mierzymy powierzchnię poszczególnych tekstów z danego tematu, np. za pomocą liczby stron czy w cm2. Wykonujemy zestawienia statystyczne służące jako punkt wyjścia do analizy merytorycznej prasy drugiego obiegu. W prasie szukamy również informacji na temat genezy ukazania się pism, osób czy środowisk je wydających, problemów organizacyjnych itp. „Rozmowa” badacza z prasą staje się przygotowaniem do rozmowy z jej twórcami, autorami. Następnie rozpoczynamy poszukiwania redaktorów czy podziemnych drukarzy, poprzedzone przygotowaniem możliwie wyczerpującego kwestionariusza pytań. Kolejnym etapem jest wywołanie notacji dźwiękowych lub fi lmowych z osobami, do których udało się dotrzeć i które często wobec braku materiałów archiwalnych są jednym źródłem informacji umożliwiającym opracowanie losów podziemnych wydawnictw. Badacz staje się pośrednikiem w dialogu między prasą, a jej twórcą. Kolejnym ważnym ogniwem badania nielegalnej działalności wydawniczej jest analiza materiałów archiwalnych, przede wszystkim dokumentów operacyjnych Służby Bezpieczeństwa znajdujących się w zbiorach Instytutu Pamięci Narodowej. Swoisty trójkąt badawczy: opracowanie treści i zawartości prasy, rozmowa z jej twórcami oraz analiza dokumentów archiwalnych pozwala dokonać kronikarskiego zapisu minionej rzeczywistości i ocalić od zapomnienia ważny fragment najnowszej historii Polski.
