FAQ
T_LOGIN Log in

Don't have an account on our website?

T_REGISTER Register

Monitorowanie technonanuki? Uwagi z pozycji (post)konstruktywistycznych

Publication date: 05.11.2012

Principia, 2012, Vol 56, pp. 83-100

https://doi.org/10.4467/20843887PI.11.005.0581

Authors

Ewa Bińczyk
Nicolaus Copernicus University in Toruń
, Poland
All publications →

Titles

Monitorowanie technonanuki? Uwagi z pozycji (post)konstruktywistycznych

Abstract

Fragment

Prezentowany tu tekst składa się z dwóch części. Pierwsza z nich szkicowo kreśli parametry (właściwie dookreślonej) perspektywy konstruktywistycznej. „Właściwe” dookreślenie polega przy tym na wykorzystaniu określonych zasobów, tj. najnowszych ustaleń studiów nad nauką oraz technologią (częściowo określanych też jako socjologia wiedzy naukowej), a w tym szczególnie teorii aktora-sieci Bruno Latoura i etnografii laboratorium. W obrębie rozwijanej poniżej narracji pozycje konstruktywistyczne konstytuuje zarówno intelektualne przywiązanie do metafory „konstruowania”, jak i konglomerat akceptowanych przesądzeń, z których najważniejsze zostaną wyeksponowane.
Jak pokazuje artykuł, w odniesieniu do najnowszych rozstrzygnięć socjologii wiedzy naukowej oraz studiów nad technologią zasadne wydaje się wprowadzenie etykiety (post)konstruktywizmu. Wybrane racje przemawiające za tym posunięciem interpretacyjnym zostaną wskazane poniżej. Zagadnienie (post)konstruktywizmu w badaniach nad nauką oraz technologią nie będzie tu niestety dyskutowane w sposób pogłębiony. Zostało ono omówione szerzej gdzie indziej (por. Bińczyk 2010).

References

Download references

Abriszewski Krzysztof, 2007, „Interpretacja i etyka dalekiego zasięgu”, w: Adam F. Kola, Andrzej Szahaj (red.), Filozofia i etyka interpretacji. Kraków: Universitas, s. 277-288.

Abriszewski Krzysztof, 2008, Poznanie, zbiorowość, polityka. Analiza Teorii Aktora-Sieci Bruno Latoura. Kraków: Universitas.

Barker Debi, Jerry Mander, 2003, ABC globalizacji. Elementarz opracowany przez Międzynarodowe Forum ds. Globalizacji, przeł. Jerzy Paweł Listwan, Łódź: Stowarzyszenie Obywatel.

Bauman Zygmunt, 2007, Szanse etyki w zglobalizowanym świecie, przeł. Jacek Konieczny, Kraków: Wydawnictwo Znak.

Beck Ulrich, 2002, Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności, przeł. Stanisław Cieśla, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Beck Ulrich, 2005, Władza i przeciwwładza w epoce globalnej. Nowa ekonomia polityki światowe, przeł. Jerzy Łoziński, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Beck Ulrich, Anthony Giddens, Scott Lash, 2009, Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności, przeł. Jacek Konieczny, Wydawnictwo Naukowe PWN.

Bhagwati Jagdish, 2004, In Defense of Globalization, New York: Oxford University Press.

Bińczyk Ewa, 2006, „Bruno Latour i jego remedium na bolączki świata współczesnego”, Studia Socjologiczne, nr 1, s. 155-171.

Bińczyk Ewa, 2007, Obraz, który nas zniewala. Współczesne ujęcia języka wobec esencjalizmu i problemu referencji, Kraków: Universitas.

Bińczyk Ewa, 2009, Praktyka, laboratorium, czynniki pozaludzkie. Najnowsze modele technonauki oraz wybrane tezy Ludwika Flecka, http://fleck.umcs.lublin.pl/teksty.htm.

Bińczyk Ewa, 2010, „(Post)konstruktywizm na temat technonauki”, Zagadnienia Naukoznawstwa, nr 2, s. 231-251.

Böhme Gernot, 1998, Antropologia filozoficzna. Ujęcie pragmatyczne, przeł. Piotr Romański Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.

Borkowski Robert, 2001, Cywilizacja, technika, ekologia. Wybrane problemy rozwoju cywilizacyjnego u progu XXI wieku, Kraków: Wydawnictwa AGH, Uczelniane Wydawnictwa Naukowo-Dydaktyczne.

Bucchi Massimiliano, 2004, Science in Society. An Introduction to Social Studies of Science, przeł. Adrian Belton, London, New York: Routledge.

Domańska Ewa, 2008, „Problem rzeczy we współczesnej archeologii”, w: Kowalewski Jacek, Wojciech Piasek, Marta Śliwa (red.), Rzeczy i ludzie. Humanistyka wobec materialności, Olsztyn: Instytut Filozofii Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, s. 27-60.

Dybel Paweł, Szymon Wróbel, 2008, Granice polityczności. Od polityki emancypacji do polityki życia, Warszawa: Fundacja Aletheia.

Fuller Steve, 2006, The Philosophy of Science and Technology Studies, New York, London: Routledge, Taylor&Francis Group.

Hacking Ian, 2000, The Social Construction of What?, Cambridge, Mass.: Harvard University Press.

Ihde Don, Evan Selinger, 2003, Chasing Technoscience. Matrix for Materiality, Bloomington, Indianapolis: Indiana University Press.

Ihde Don, 2009, Postphenomenology and Technoscience. The Peking University Lectures, Albany, NY: Suny Press, State University of New York Press.

Klaassen Johann A., 2007, „Contemporary Biotechnology and the New Green Revolution: Feeding the World with Frankenfoods?”,w: John R. Rowan (ed.), Social Philosophy Today, Science, Technology, and Social Justice, Charlottesville, Virginia: Philosophy Documentation Center, Vol. 22, s. 103-126.

Krimsky Sheldon, 2006, Nauka skorumpowana? O niejasnych związkach nauki i biznesu, przeł. Beata Biały, Warszawa: PIW.

Laird Frank N., 1993, „Participatory Analysis, Democracy, and Technological Decision Making”, Science, Technology, & Human Values, Vol. 18, 3, s. 341-361.

Lakoff George, Johnson Mark, 1999, Philosophy in the Flesh. The Embodied Mind and its Challenge to the Western Thought, New York: Basic Books.

Latour Bruno, 2002, „Morality and Technology. The End of the Means”, Theory, Culture & Society, Vol. 19 (5/6), s. 247-260.

Latour Bruno, 1987, Science in Action: How to Follow Scientists and Engineers Through Society. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Latour Bruno, 1991, „Technology is Society Made Durable”, w: John Law (red.), A Sociology of Monsters: Essays on Power, Technology and Domination, London: Routledge, s. 103-131.

Latour Bruno, 2004, Politics of Nature. How to Bring the Sciences into Democracy, przeł. Catherine Porter, Cambridge, Massachusetts, London: Harvard University Press, (wyd. polskie: 2009, Polityka natury. Nauki wkraczają do demokracji, przeł. Agata Czarnacka, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej).

Latour Bruno, 2009, „Dajcie mi laboratorium a poruszę świat”, przeł. Krzysztof Abriszewski, Łukasz Afeltowicz, Teksty Drugie, nr 1-2, s. 163-192.

Latour Bruno, 2009a, „Rozwój głupcze! Czyli jak modernizować modernizację”, w: Ekologia. Przewodnik Krytyki politycznej, przeł. Barbara Szelewa, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, s. 53-75.

Michael Mike, 2006, Technoscience and Everyday Life. The Complex Simplicities of the Mundane, New York: Open University Press.

Schmidt Markus i in. (red.), 2009, Synthetic Biology. The Technoscience and Its Societal Consequences, Dordrecht, Heidelberg, London, New York: Springer.

Singer Peter, 2006.,Jeden świat Etyka globalizacji, przeł. Cezary Cieśliński, Warszawa: Książka i Wiedza.

Sismondo Sergio, 2010, An Introduction to Science and Technology Studies, Malden, MA, Oxford: Wiley-Blackwell.

Varela Francisco J., Evan Thompson, Eleanor Rosch, 1991, The Embodied Mind. Cognitive Science and Human Experience, Cambridge, Massachusetts, London: The MIT Press.

Verbeek Peter-Paul, 2005, What Things Do. Philosophical Reflections on Technology, Agency, and Design, przeł. Robert B. Crease, University Park, Pennsylvania: The Pennsylvania University Press.

Wallerstein Immanuel, 2004, Koniec świata jaki znamy. przeł. Michał Bilewicz, Adam W. Jelonek, Krzysztof Tyszka, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.

Winner Langdon, 1986, Do Artifacts Have Politics? W: tenże. The Whale and the Reactor: a Search for Limits in an Age of High Technology, Chicago, London: Chicago University Press, s. 19-39.

Wynne Brian, 1995, „Public Understanding of Science”, w: Sheila Jasanoff, Gerald E. Markle, James C. Petersen, Trevor Pinch (red.), Handbook of Science and Technology Studies, London, New Delhi: Sage Publications, s. 361-388.

Ziman John, 2000, Real Science, Cambridge: Cambridge University Press.

Żakowski Jacek, 2005, Anty-TINA. Rozmowy o lepszym świecie, myśleniu i życiu, Warszawa: Wydawnictwo Sic!.

Information

Information: Principia, 2012, Vol 56, pp. 83-100

Article type: Original scientific article

Titles:

Polish: Monitorowanie technonanuki? Uwagi z pozycji (post)konstruktywistycznych

Authors

Nicolaus Copernicus University in Toruń
Poland

Published at: 05.11.2012

Article status: Open

Licence: None

Percentage share of authors:

Ewa Bińczyk (Author) - 100%

Article corrections:

-

Publication languages:

Polish

Monitorowanie technonanuki? Uwagi z pozycji (post)konstruktywistycznych

quote

download files

RIS BIB ENDNOTE