FAQ

Praca socjalna wobec śmierci i umierania

Data publikacji: 25.03.2013

Zeszyty Pracy Socjalnej, 2013, Tom 18, Numer 2, s. 65-81

Autorzy

Maria Łuszczyńska
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej, Warszawa
Wszystkie publikacje autora →

Tytuły

Praca socjalna wobec śmierci i umierania

Abstrakt

Umieranie i śmierć są zjawiskami wszechobecnymi i jednocześnie najbardziej skrywanymi. Jako fakty życia społecznego powodują doświadczenie sytuacji granicznych, co nie pozostaje bez wpływu na takie aspekty życia społecznego, jak więzi społeczne, marginalizacja społeczna, pomaganie. Na tym ostatnim obszarze dużo do zrobienia ma praca socjalna, jako jedna z aktywności przyczyniających się do „ożywienia” zasobów społecznych jednostek i grup.
Celem artykułu jest ukazanie roli i zakresu działania pracownika socjalnego wobec umierania i śmierci. Wyodrębnione są trzy rodzaje pracy socjalnej wobec umierania i śmierci: 1) praca socjalna z osobami umierającymi społecznie, 2) praca socjalna z osobami umierającymi, 3) praca socjalna z żałobnikami. Dodatkowo artykuł prezentuje propozycje dotyczące metod, podmiotów i zakresów tematycznych badań nad śmiercią w kontekście społecznym, ze szczególnym uwzględnieniem specyfi ki pracy socjalnej.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Adamkiewicz M. (2004), Oblicza śmierci. Propedeutyka tanatologii, Toruń: Europejskie Centrum Edukacyjne.

Ariès P. (1989), Człowiek i śmierć, Warszawa: PIW.

Badeni J. (2007), Śmierć? Każdemu polecam, Kraków: Rafael.

Bauman Z. (1998), Śmierć i nieśmiertelność. O wielości strategii życia, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

de Beauvoir S. (2011), Starość, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

CBOS (1994), Nasze postawy wobec umierania i śmierci, BS/183/162/94.

CBOS (2001), O umieraniu i śmierci, BS/146/2001.

CBOS (2005), Stosunek Polaków do śmierci, BS/98/2005. CBOS (2012), W obliczu śmierci, BS/165/2012.

Charmaz C. (2009), Teoria ugruntowana. Praktyczny przewodnik po analizie jakościowej, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Chopra D. (1995), Życie bez starości. Młode ciało, ponadczasowy umysł, Warszawa: Książka i Wiedza.

Człowiek i społeczeństwo (1998), t. 15: Człowiek wobec śmierci, Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

Elias N. (2001), The Loneliness of the Dying, New York: Continuum.

Frankl V.E. (2009), Człowiek w poszukiwaniu sensu. Głos nadziei z otchłani Holokaustu, Warszawa: Wydawnictwo Czarna Owca.

Fromm E. (1993), Ucieczka od wolności, Warszawa: Czytelnik.

Fromm E. (1996), Niech się stanie człowiek. Z psychologii etyki, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Glaser B.G., Strauss A.L. (1980), Awareness of Dying, New York: Aldine Publishing Company.

Glaser B.G., Strauss A.L. (2009), Odkrywanie teorii ugruntowanej. Strategie badania jakościowego, Kraków: Nomos.

Gorer G. (1979), Pornografia śmierci, „Teksty”, 3.

Goutierre M.-D. (2001), Człowiek w obliczu własnej śmierci. Absurd czy zbawienie?, Kraków: Espe.

Górecki M. (red.) (2010), Prawda umierania i tajemnica śmierci, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

GUS, Tablice trwania życia 1990–2012, http://www.stat.gov.pl/gus/5840_894_PLK_HTML.htm (dostęp: 20.12.2013).

Historic Agreement on International Definition of Social Work (2002), „International Association of Schools of Social Work”, 1.

Howarth G. (2008), Death and Dying. A Sociological Introduction, Cambridge: Polity Press.

Kałużny Ł. (2011), Tabu śmierci w perspektywie socjologicznej. Problemy konceptualizacji i operacjonalizacji, „Zeszyty Naukowe WSOWL”, 4 (162).

Kantowicz E. (2001), Elementy teorii i praktyki socjalnej, Olsztyn: Uniwersytet Warmińsko-Mazurski.

Kastenbaum R. (1995), Death, Society, and Human Experience, Boston: Allyn and Bacon.

Kerrigan M. (2009), Historia śmierci. Zwyczaje i rytuały pogrzebowe od starożytności do czasów współczesnychWarszawa: Bellona.

Kielanowski T. (1973), Rozmyślania o przemijaniu, Warszawa: Wiedza Powszechna.

Kolbuszewski J. (1997), „Kryzys, pornografia i renesans śmierci”, [w:] J. Kolbuszewski (red.), Problemy współczesnej tanatologii, t. 1, Wrocław: WTN.

Kolbuszewski J. (red.) (1997), Problemy współczesnej tanatologii, t. 1, Wrocław: WTN.

Konecki K. (2000), Studia z metodologii badań jakościowych. Teoria ugruntowana, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Kubiak A.E. (2007), Inne śmierci. Tanatologiczne nurty we współczesnej kulturze, „Kultura i Społeczeństwo”, 1.

Kübler-Ross E. (1998), Życiodajna śmierć, Poznań: Księgarnia św. Wojciecha.

Makselon J. (red.) (2005), Człowiek wobec śmierci. Aspekty psychologiczno-pastoralne, Kraków: Wydawnictwo PAT.

Marcel G. (1965), Od sprzeciwu do wezwania, Warszawa: PAX.

Nocuń A., Szmagalski J. (1998), Podstawowe umiejętności w pracy socjalnej i ich kształcenie, Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

di Nola A.M. (2006), Tryumf śmierci. Antropologia żałoby, Kraków: Universitas.

Norkowski J.M. (2011), Medycyna na krawędzi. Ewolucja definicji śmierci człowieka w kontekście transplantacji narządów, Radom: Polskie Wydawnictwa Encyklopedyczne.

Olechnicki K., Załęcki P. (1997), Słownik socjologiczny, Toruń: Wydawnictwo Graffiti BC.

Ostrowska A. (2005), Śmierć w doświadczeniu jednostki i społeczeństwa, Warszawa: Wydawnictwo Instytutu Filozofii i Socjologii PAN.

Pearson L. (red.) (1973), Śmierć i umieranie. Postępowanie z człowiekiem umierającym, Warszawa: PZWL.

Radlińska H. (1961), Pedagogika społeczna, Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich.

Rogers C. (2002), Sposób bycia, Poznań: Rebis.

Sandrin L. (2000), Wobec cierpienia. Zrozumieć, przyjąć, wytłumaczyć cierpienie, Kielce: Wydawnictwo Jedność.

Szarfenberg R. (2011a), Standardy pracy socjalnej. Wprowadzenie, Warszawa: Wrzos, http://www.wrzos.org.pl/projekt1.18/download/SPS%20wprowadzenie_2601.pdf (dostęp: 14.12.2013).

Szarfenberg R. (2011b), „Polityka społeczna i usługi społeczne”, [w:] M. Grewiński, B. Więckowska (red.), Przeobrażenia sfery usług w systemie zabezpieczenia społecznego w Polsce, WSP TWP, Warszawa 2011.

Sztuka głębokiego życiahttp://www.stephenjenkinson.pl/StephenJenkinson.pl/Jenkinson_w_Polsce.html (dostęp: 16.12.2013).

Thomas L.-V. (1991), Trup, Łódź: Wydawnictwo Łódzkie. Toynbee A. i in. (1973), Człowiek wobec śmierci, Warszawa: PIW.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej (Dz.U. 2004 nr 64 poz. 593 z późn. zmian.).

Vovelle M. (2008), Śmierć w cywilizacji Zachodu. Od roku 1300 po współczesność, Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

Walter T. (1994), The Revival of Death, New York: Routledge.

Walter T. (2008), The Sociology of Death, „Sociology Compass”, 2/1.

Wiatr A. (2013), Pomiędzy życiem a śmiercią. Opowieść o tożsamości i umieraniu, Kraków: Nomos.

Wilber K. (2007), Śmiertelni nieśmiertelni. Prawdziwa opowieść o życiu, miłości, cierpieniu, umieraniu i wyzwoleniu, Warszawa: Wydawnictwo Jacek Santorski.

Zaborowski Z. (1997), Problemy psychologii życia, Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.

Zawiła M. (2008), Religia i śmierć. Trajektoria umierania i jej religijne elementy na przykładzie środowisk hospicyjnych, Kraków: Nomos.

Ziemiński I. (1999), Zagadnienie śmierci w filozofii analitycznej, Lublin: TN KUL.

Ziemiński I. (2006), Śmierć, nieśmiertelność, sens życia. Egzystencjalny wymiar filozofii Ludwiga Wittgensteina, Kraków: Wydawnictwo Aureus.

Zych A. (2009), Przekraczając smugę cienia. Szkice z gerontologii i tanatologii, Katowice: Wydawnictwo Śląsk.

Informacje

Informacje: Zeszyty Pracy Socjalnej, 2013, Tom 18, Numer 2, s. 65-81

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski:

Praca socjalna wobec śmierci i umierania

Angielski:

Social work confronting death and dying

Autorzy

Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej, Warszawa

Publikacja: 25.03.2013

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: Żadna

Udział procentowy autorów:

Maria Łuszczyńska (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Liczba wyświetleń: 2745

Liczba pobrań: 1334

Praca socjalna wobec śmierci i umierania

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE