„So kommen die Juden in Europe zurück“. Antworten auf den Holocaust in der Lyrik polnischer Juden 1941–1948
Wybierz format
RIS BIB ENDNOTE„So kommen die Juden in Europe zurück“. Antworten auf den Holocaust in der Lyrik polnischer Juden 1941–1948
Data publikacji: 25.02.2016
Scripta Judaica Cracoviensia, 2015, Volume 13, s. 155-172
https://doi.org/10.4467/20843925SJ.15.012.4234Autorzy
„So kommen die Juden in Europe zurück“. Antworten auf den Holocaust in der Lyrik polnischer Juden 1941–1948
The article examines Yiddish-Polish writers’ response to the Holocaust in their poetry written in the years 1941-1948 and published in Poland in the early postwar years, when the country enjoyed relative political freedom. Special attention is given to a highly interesting theme appearing in the wartime lyrics written by Jewish survivors in the East (like B. Heller, H. Rubin, R. Żhikhlinsky, A. Zak), i.e. their call to arms addressed to the Jews living in Nazi-occupied Poland. The refugees could not bear the thought that whole masses of Jews died without putting up a fight in the ghettoes and camps in the West. It was probably this helplessness that evolved into their poetic appeal addressed to their ghettoized brethren, their call for resistance and punishment of the Nazi German murderers. Interestingly, the works of some writers who survived in the ghettos (such as Y. Shpigl, Y. Katsenelson and others), prove that ghettoized Jews who were tormented by the “docile death” complex also dreamed about being involved in an armed struggle against the Nazi Germans, but were aware of their weakness in the face of a much stronger enemy. Immediately after the war, this discrepancy of experience and knowledge led to a serious lack of understanding between those Jews who had survived in Poland and those who had survived in the East. The article examines these difference of experiences as it is reflected in the poetry.
Binetski, P. (1948), Fentster tsu der velt, Varshe.
Borwicz, M.M. (Hg.) (1947), Pieśń ujdzie cało... Antologia wierszy o Żydach pod okupacją niemiecką, Warszawa – Łódź – Kraków.
Finkelshteyn, L. (1946), Iber di gasn fun Maynts un Varshe, in: Yidishe shriftn. Literarish zamlbukh, Lodz: S. 20–30.
Grade, Kh. (1947), Oyf di khurves, Lodz.
Heller, B. (1948), Durkh shotn un shayn, Lodz.
Heller, B. (1955), Der veg oyf Varshe, Varshe.
Yidishe shriftn. A literarish zamlbukh (1946), Lodz.
Yidishe shriftn. Literarish zamlbukh (1948), Lodz.
Knapheys, M. (1948), Megilas Yid, Varshe.
Olitski, L. (1964), Fun eygenem feldz, Tel Aviv.
Rubin, H. (1953), Mayn gas iz in fener, Varshe.
Rubin, H. (1957), Trit in der nakht, Varshe.
Shpigl, Y. (1949), Un gevorn iz likht, Lodz.
Sutzkever, A. (1968), Lider fun Yam Hamoves, Tel Aviv.
Szlengel, W. (1977), Co czytałem umarłym, Warszawa.
Zak, A. (1947), Mit ash oyfn kop, Lodz.
Zhikhlinski, R. (1948), Tsu loytere Breng, Lodz.
Aaron, F.W. (1990), Bearing the Unbereable. Yiddish and Polish Poetry in the Ghettos and Concentration Camps, Albany, NY.
Adamczyk-Garbowska, M., Ruta, M. (2014), Responses to the Holocaust Polish and Yiddish Literature, in: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (Hg.), Jewish Presence in Absence: The Aftermath of the Holocaust in Poland, 1944-2010, Jerusalem: S. 353-394.
Arad, Y. (2010), In the Shadow of the Red Banner: Soviet Jews in the War against Nazi Germany, Jerusalem – New York.
Boćkowski, D. (2000), Żydzi polscy w ZSRR w czasie II wojny światowej, in: M. Bilewicz, B. Pawlisz (Hg.), Żydzi i komunizm, Warszawa: S. 104-128.
Boćkowski, D. (2004), Losy żydowskich uchodźców z centralnej i zachodniej Polski przebywających na Kresach Północno-Wschodnich w latach 1939-941, in: K. Jasiewicz (Hg.), Świat NIEpożegnany. Żydzi na dawnych ziemiach wschodnich Rzeczypospolitej w XVIII–XX wieku, Warszawa – London: S. 91-108.
Grözinger, E. (2002), Die jiddische Kultur im Schatten der Diktaturen: Israel Berkovici – Leben und Werk, Berlin – Wien.
Grözinger, E., Ruta, M. (Hg.) (2008), Under the Red Banner: Yiddish Culture in the Communist Countries in the Postwar Era, Wiesbaden.
Jockusch, L., Lewinsky, T. (2010), Paradise Lost? Postwar Memory of Polish Jewish Survival in the Soviet Union, Holocaust and Genocide Studies 24 (3): S. 373-399.
Kagan (Cahn), B. (1985), Leksikon fun yidish-shraybers, New York.
Katz, D. (2007), Words on Fire: The Unfinished Story of Yiddish, New York.
Kobylarz, R. (2009), Walka o pamięć. Polityczne aspekty obchodów rocznicy powstania w getcie warszawskim 1944–1989, Warszawa: S. 20-218.
Koźmińska-Frejlak, E. (2014), The Adaptation of Survivors to the Post-War Reality from 1944 to 1949, in: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (Hg.), Jewish Presence in Absence: The Aftermath of the Holocaust in Poland, 1944-2010, Jerusalem.
Levin, D. (1995), The Lesser of Two Evils. Eastern European Jewry under Soviet Rule, 1939-1941, Übersetzt von N. Greenwood, Jerusalem – Tel Aviv: S. 126-143.
Lewinsky, T. (2008), Displaced Poets: Jiddische Schriftsteller im Nachkriegsdeutschland 1945-1951, Göttingen.
Litvak, Y. (1997), Jewish Refugees from Poland in the USSR, 1939-1946, in: Z. Gitelman (Hg.), Bitter Legacy: Confronting the Holocaust in the USRR, Bloomington, IN.: S. 123-150.
Maciejewska, I. (1977), Wstęp, in: Władysław Szlengel, Co czytałem umarłym, Warszawa: S. 5-33.
Murav, H. (2011), Music from a Speeding Train: Jewish Literature in Post-Revolution Russia, Stanford.
Nalewajko-Kulikov, J., Ruta, M. (2014), Yiddish Culture in Poland after the Holocaust, in: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (Hg.), Jewish Presence in Absence: The Aftermath of the Holocaust in Poland, 1944-2010, Jerusalem: S. 327-352.
Niger, Sh., a.o. (Hg.), Leksikon fun der nayer yidisher literatur (1956-1981), New York.
Prot, K. (1999), Późne skutki wczesnej traumy podobieństwa i różnice pomiędzy „Dziećmi Holocaustu“ a „Sybirakami“, Psychoterapia 1: S. 5-10.
Roskies, D.G. (1984), Against the Apocalypse: Responses to Catastrophe in Modern Jewish Culture, Cambridge, MA.
Roskies, D.G. (Hg.) (1989), The Literature of Destruction: Jewish Responses to Catastrophe, Philadelphia.
Ruta, M. (2008), The Principal Motifs in Yiddish Literature in Poland (1945-1949), in: E. Groezinger, M. Ruta (Hg.), Under the Red Banner: Yiddish Culture in the Communist Countries in the Postwar Era, Wiesbaden: S. 165-183.
Ruta, M. (2012a): Bez Żydów? Literatura jidysz w PRL o Zagładzie, Polsce i komunizmie, Kraków – Budapest.
Ruta, M. (Hg.) (2012b), Nie nad brzegami Babilonu. Antologia poezji jidysz w powojennej Polsce / Nisht bay di taykhn fun Bovl. Antologye fun der yidisher poezye in nokhmilkhomedikn Poyln, Kraków.
Simoncini, G. (1994), Ethnic and Social Diversity in the Membership of the Communist Party of Poland: 1918-1938, Nationalities Papers, Special Issue, 22 (1): S. 55-91.
Slezkine, Y. (2006), The Jewish Century, Princeton, NJ.
Stankowski, A., Weiser, P. (2011), Demograficzne skutki Holokaustu, in: F. Tych, M. Adamczyk-Garbowska (Hg.), Następstwa zagłady Żydów. Polska 1945–2011, Lublin – Warszawa: S. 15-38.
Strauss-Marko, Sh. (1987), Di geshikhte fun yidishn yishev in nokhmilkhomedikn Poyln, Tel Aviv.
Szlengel, W. (1977), Co czytałem umarłym, Warszawa.
Informacje: Scripta Judaica Cracoviensia, 2015, Volume 13, s. 155-172
Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy
Tytuły:
„So kommen die Juden in Europe zurück“. Antworten auf den Holocaust in der Lyrik polnischer Juden 1941–1948
Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Polska
Publikacja: 25.02.2016
Status artykułu: Otwarte
Licencja: Żadna
Udział procentowy autorów:
Korekty artykułu:
-Języki publikacji:
NiemieckiLiczba wyświetleń: 2869
Liczba pobrań: 1359