Choose format
RIS BIB ENDNOTEPrzeobrażenia geopolityczne i geoekonomiczne na Bliskim Wschodzie po wydarzeniach Arabskiej Wiosny po 2011 r. Zarys problematyki
Publication date: 20.12.2022
Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2022, Volume 16, pp. 15-27
https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.002.16751Authors
Przeobrażenia geopolityczne i geoekonomiczne na Bliskim Wschodzie po wydarzeniach Arabskiej Wiosny po 2011 r. Zarys problematyki
Region Bliskiego Wschodu w historii ludzkości odgrywał istotne znaczenie geopolityczne i geoekonomiczne. Wynikało to z jego położenia geograficznego, co powodowało, że stanowił swego rodzaju „pomost” w handlu łączącym Europę z Azją i Afryką. Współcześnie jednym z kluczowym aspektów są znajdujące się na tych obszarach znaczące złoża ropy naftowej, a także zbiegające się interesy geopolityczne mocarstw regionalnych i globalnych. Doprowadziło to do sytuacji, że region ten stał się jednym z kluczowych obszarów geopolitycznych i geoekonomicznych we współczesnej polityce międzynarodowej. Historycznie w tym regionie dominowały państwa o reżimie autorytarnym lub monarchicznym. Pod koniec 2010 i na początku 2011 r. doszło jednak do masowych wystąpień w szeregu krajów regionu. Protestująca ludność dążyła do poprawy swojej sytuacji politycznej i socjoekonomicznej, a wystąpienia nazwane zostały później Arabką Wiosną. Arabska Wiosna zmieniła krajobraz polityczny regionu, co dotyczyło zwłaszcza reżimów w Egipcie, Libii, Tunezji i Jemenie. Przemiany w krajach arabskich miały szereg skutków politycznych, społeczno-ekonomicznych i geostrategicznych. Sytuacja w poszczególnych państwach jest nierozerwalnie związana z polityką regionalną i globalną. Kluczowe są tu uwarunkowania geopolityczne i geoekonomiczne, uwzględniając role globalnych i lokalnych graczy, tj. Stanów Zjednoczonych, Chin, Rosji, Turcji, Izraela, Iranu czy Arabii Saudyjskiej. Arabska Wiosna nasiliła geopolityczną rywalizację i rozprzestrzeniła ją na Syrię. W artykule podjęto się próby charakterystyki definicji pojęć geopolityki oraz geoekonomii. Celem głównym było przedstawienie przeobrażeń geopolitycznych oraz geoekonomicznych w regionie Bliskiego Wschodu po wydarzeniach Arabskiej Wiosny z 2011 r.
Aras, B. & Kardas, S., Geopolitics of the Middle East: Perspectives from Inside and Outside, „Journal of Balkan and Near Eastern Studies” 2021, vol. 3, nr 23.
Chaziza, M., The Arab Spring: Implications for Chinese Policy, „Middle East Review of International Affairs” 2013, vol. 2, nr 17.
Dehshiri, M. & Shahmoradi, H., Resurgence of Geopolitical Rivarly in the MENA after the ‘Arab Spring’, „Asian Journal of Middle Eastern and Islamic Studies” 2020, vol. 2, nr 14.
Fraihat, I. & Yaseen, T., Evolving Trends in the Post-Arab Spring Era: Implications for Peace and Stability in the MENA Region, „Journal of Peacebuilding and Development” 2020, vol. 3, nr 15.
Ghafar, A., Between Geopolitics and Geoeconomics: The Growing Role of Gulf States in the Eastern Mediterranean, „IAI Papers” 2021, vol. 6, nr 21.
Góralczyk, B., Geoekonomia wypiera geopolitykę [12 VII 2012], http://www.obserwatorfinansowy.pl/tematyka/makroekonomia/geoekonomia-wypiera-geopolityke/.
Haliżak, E., Geoekonomia, Warszawa 2012.
Luttwak, E., Turbokapitalizm. Zwycięzcy i przegrani światowej gospodarki, Wrocław 2000.
Malinowski, G., Chiny a geopolityka i geoekonomia. Jak nie wpaść w pułapkę narracji?, [in:] Ekonomia a polityka. Wokół teorii Grzegorza W. Kołodko, ed. E. Mączyńska, Warszawa 2019.
Moczulski, L., Geopolityka. Potęga w czasie i przestrzeni, Warszawa 2000.
Podstawy geografii ekonomicznej, ed. J. Wrona, Warszawa 2006.
Salloukh, B., The Arab Uprisings and the Geopolitics of the Middle East, „The International Spectator” 2013, vol. 2, nr 48.
Sykulski, L., Geopolityka a geografia polityczna [10 IX 2011], http://geopolityka.org/analizy/leszek-sykulski-geopolityka-a-geografia-polityczna.
Zisser, E., Russia in Syria: A Long Road to Victory, „Strategic Assessment” 2021, vol. 3, nr 24.
Żukowska, J., Geoekonomia nowej rzeczywistości, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2016, nr 439.
Information: Wschodnioznawstwo (Eastern Studies), 2022, Volume 16, pp. 15-27
Article type: Original scientific article
Titles:
Przeobrażenia geopolityczne i geoekonomiczne na Bliskim Wschodzie po wydarzeniach Arabskiej Wiosny po 2011 r. Zarys problematyki
Maria Curie-Skłodowska University in Lublin
Poland
Published at: 20.12.2022
Article status: Open
Licence: CC BY-SA 4.0
Percentage share of authors:
Article corrections:
-Publication languages:
PolishView count: 796
Number of downloads: 984