Nina Pluta
Romanica Cracoviensia, Número especial 5, Tom 25 (2025), s. 157-166
https://doi.org/10.4467/20843917RC.25.024.22359Nina Pluta
Konteksty Kultury, Tom 16 zeszyt 3, 2019, s. 358-375
https://doi.org/10.4467/23531991KK.19.033.11737W poniższym tekście przyglądam się napięciu, które tworzy się między tematyką postkolonialną a tradycją powieści skupionej na przemianach wewnętrznych białego bohatera w dwóch książkach Maria Vargasa Llosy: Raju tużza rogiem (2003) i Marzeniu Celta (2014). W obu tych powieściach występują postacie historyczne (malarz Paul Gauguin i irlandzki patriota Roger Casement), Europejczycy, którzy podróżują do terytoriów kolonialnych na przełomie XIX i XX wieku. Także w obu tubylcy pełnią wobec europejskich bohaterów funkcję służebną: zarówno dosłownie, zajmując wobec nich pozycję podległą, jak i na poziomie fabuły – kontakt z nimi katalizuje przemiany wewnętrzne głównych bohaterów. Wyjaśniam skrótowo szczególną sytuację intelektualistów hispanoamerykańskich, których więź kulturowa z dawnym imperium jest silniejsza niż w innych rejonach kolonialnych. Następnie komentuję relację Europejczyk–tubylcy, dowodząc, że postkolonialny charakter powieści Vargasa Llosy jest ograniczony, poprzez, paradoksalnie, udaną i atrakcyjną realizację schematu tradycyjnej powieści europejskiej, w której wizje i plany bohatera wchodzą w konflikt ze światem zewnętrznym.
https://orcid.org/0000-0001-7333-9636
Nina Pluta is a researcher and a translator of contemporary Spanish-language literature (Juan José Saer, Felisberto Hernández, Roberto Bolaño). She currently serves as the head of the Department of Spanish Philology at the Institute of Romance Philology, Jagiellonian University. Her research focuses on the relationship between literature and popular culture, as well as the influence of socio-political factors on contemporary Spanish prose. She is the co-author (with Ewa Łukaszyk) of Historia literatur iberoamerykańskich (Ossolineum) and the author of La sombra del crimen. De la influencia del género criminal en la narrativa hispanoamericana del cruce de los milenios. She publishes in Tygodnik Powszechny, Literatura na Świecie, Teksty Drugie, Politeja, Castilla. Revista de Literatura and Revista Iberoamericana.
