FAQ
Logo Uniwersyteti Jagiellońskiego w Krakowie
PL | EN

Ustawienia prywatności (cookies)

Ta strona używa ciasteczek (cookies), dzięki którym nasz serwis może działać lepiej. Aby uzyskać więcej informacji i spersonalizować swoje preferencje, kliknij „Ustawienia”. W każdej chwili możesz zmienić swoje preferencje, a także cofnąć zgodę na używanie plików cookie na poniższej stronie.
Polityka prywatności (link otworzy się w nowym oknie)
* z wyjątkiem niezbędnych plików cookies do prawidłowego działania strony oraz realizacji obowiązków prawnych administratora
Przesuwając suwak w prawo aktywujesz konkretną zgodę. Przesuwając suwak w lewo wyłączasz taką zgodę.

Studia anatomiczne jako temat i wyzwanie w sztuce. Historyczny zarys ilustracji anatomicznych i współczesne nawiązania

Data publikacji: 2020

The Polish Journal of the Arts and Culture. New Series, 2020, 11 (1/2020), s. 11-40

https://doi.org/10.4467/24506249PJ.20.001.12987

Autorzy

Beata Bigaj-Zwonek
Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
, Polska
Kontakt z autorem
Wszystkie publikacje autora →

Pobierz pełny tekst

Drukuj drukuj Cytuj cytuj

Tytuły

Studia anatomiczne jako temat i wyzwanie w sztuce. Historyczny zarys ilustracji anatomicznych i współczesne nawiązania

Abstrakt

Współpraca naukowców i artystów przy realizacji projektów przybliżających anatomię człowieka rozwijała się wraz z dostępnością do głębszych bezpośrednich obserwacji, np. podczas autopsji. Z czasem wzrastało zapotrzebowanie na okazanie ciała: szersza wiedza interesowała medyków, ale i artystów, później także widzów niezwiązanych zawodowo z problematyką medyczną. W artykule przybliżono historię rozwoju studiów anatomicznych w kontekście ilustracji do podręczników i innych obiektów wizualizujących budowę człowieka. Przedstawiono także przykłady współczesnych nawiązań do tradycji ilustracji anatomicznych w sztuce. Przybliżono przykłady dzieł bazujących na charakterystycznych cechach atlasowych egzemplifikacji, ale odwołujące się do dyskursów społecznych i kondycji człowieka.

Bibliografia

Pobierz bibliografię

Abramović, Marina. 2018. Pokonać mur. Wspomnienia. Tłum. Anna Bernaczyk i Magdalena Hermanowska. Poznań: Rebis.

Alberti, Leon Battista. 1435. „O malarstwie”. Tłum. Lidia Winniczuk. W Myśliciele, kronikarze i artyści o sztuce od starożytności do 1500 roku, red. Jan Białostocki, 358–391. Warszawa: PWN.

Arasse, Daniel. 2011. „Ciało, wdzięk, wzniosłość”. Tłum. Tomasz Stróżyński. W Historia ciała. Tom I. Od renesansu do oświecenia, red. Georges Vigarello, 379–439. Gdańsk: słowo/obraz-terytoria.

Baldassari, Anne. 2005. Bacon – Picasso. The life of images. Tłum. z j. franc. na j. ang. David Radzinowicz. Paris: Flammarion.

Barcsay, Jenő. 1982. Anatomy for the artist. Békéscsaba: Kner Printing House, Dürer Workshop.

Benedetti, Alessandro. 1502. Anatomice: sive, de historia corporis humani libri quinque. Wenecja.

Bochenek, Adam. 1952. Anatomia człowieka, Tom I. Anatomia ogólna. Kości, stawy i więzadła. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.

Bodzioch-Bryła, Bogusława. 2015. „Smakosze kultury. Pomiędzy przeszczepem a artystycznym doświadczeniem. Przeobrażenie figury ciała ludzkiego w sztuce XX i XXI wieku pod wpływem mediów”. W Bogusława Bodzioch-Bryła, Lilianna Dorak-Wojakowska, Michał Kaczmarczyk, Adam Regiewicz, Przepływy, Protezy, przedłużenia… Przemiany kultury polskiej pod wpływem nowych mediów po 1989 roku, 49–79. Kraków: Akademia Ignatianum w Krakowie, Wydawnictwo WAM.

Bulk, Julia. 2012. „The Reception of New Objectivity in the 1960s and 1970s”. W Otto Dix and the New Objectivity, red. Ilka Voermann, 98–112. Stuttgart: Künstmuseum Stuttgart we współpracy z Staaliche Akademie der Bildenden Künste, Hatje Cantz.

Christies. 2007. Berengario da Carpi, Giacomo. Isagogae breves perlucide ac uberrimae in Anatomiam humani corporis. Bologna: Benedictus Hectoris, 15 July 1523. Dostęp: 13.11.2019.

Christies. 2007. Estienne, Charles (ca 1505–1564). De dissectione partium corporis humani libri tres. Un cum figuris, & incisionum declarationibus, Stephano Riverio Chirurgo compositis. Paris: Simon de Colines, 1545. Dostęp: 12.11.2019.

Cottingham, Laura. 1993. „Zoe Leonard”. Journal of Contemporary Art 6(1): 64–77. Dostęp: 20.05.2020.

Cunningham, Andrew. 2016. The Anatomical Renaissance. Routledge: London and New York.

von Düring, Monika, Georges Didi-Huberman i Marta Poggesi. 1999. Encyclopaedia Anatomica: a complete collection of anatomical waxes. New York: Taschen.

Fortenberry, Diane, Rebecca Morrill i Josephine New. 2015. Body of Art. London: Phaidon.

Gryglewski, Ryszard W. 2016. Rola czynników kulturowych w kształtowaniu się badań anatomicznych opartych o autopsję ludzkiego ciała. „Kultura i Historia” 29: 51–70. Dostęp: 20.05.2020.

Hoy, Anne H. 2006. Wielka księga fotografii. Tłum. Marta Suwała-Posłuszna, Maciej Posłuszny i in. Warszawa: National Geographic, Wydawnictwo G+J RBA.

Hook, Diana H. i Jeremy M. Norman. 1991. The Haskell F. Norman Library of Science and Medicine. Za: Julie L. Mellby. 2010. Nouveau recueil d’ostéologie et de myologie (A New Collection of Bones and Muscles). 24.02.2010. Dostęp: 10.11.2019.

Jakubowska, Agata i Katarzyna Szotkowska-Beylin, red. 2012. Alina Szapocznikow, Ryszard Stanisławski, Kroją mi się piękne sprawy. Listy 1948–1971. Kraków: Karakter.

Jałowik Delfina, Monika Kozioł i Maria Anna Potocka, red. 2016. Medycyna w sztuce, Kraków: Mocak.

Konrad Kuzyszyn. Autoportret zwielokrotniony. Dostęp: 12.12.2019.

Laurenza, Domenico. 2012. Art and Anatomy in Renaissance Italy. Images from a Scientific Revolution. New York: Metropolitan Museum of Art.

Leonardo da Vinci. b.d. „Traktat o malarstwie”. Tłum. Maria Rzepińska. W Myśliciele, kronikarze i artyści o sztuce od starożytności do 1500 roku, red. Jan Białostocki, 545–612. Warszawa: PWN.

de Liuzzi, Mondino. 1316. Anathomia Mundini. Pierwszy druk 1478, Padwa.

Loukas, Marios, Alexis Lanteri, Julie Ferrauiola, R. Shane Tubbs, Goppi Maharaja, Mohammadali Mohajel Shoja, Abhishek Yadav i Vishnu Chellapilla Rao. 2010. Anatomy in ancient India: a focus on the Susruta Samhita. „Journal of Anatomy” 217: 646–650.

Mandressi, Rafael. 2011. „Sekcje zwłok i anatomia”. Tłum. Tomasz Stróżyński. W Historia ciała. Tom I. Od renesansu do oświecenia, red. Georges Vigarello, 283–304. Gdańsk: słowo/obraz-terytoria.

Millesi, Hanno. 2011. „Uwagi na temat akcjonizmu wiedeńskiego, jego poprzedników, następców i środowiska”. Tłum. Alexander Žigo. W Akcjonizm wiedeński. Przeciwny biegun społeczeństwa, red. Stanisław Ruksza, 130–161. Kraków: Mocak.

Müntz, Eugène. 2007. Michał Anioł 1475-1564. Tłum. Monika Czekanowska. Ożarów Mazowiecki: Firma Księgarska Jacek i Krzysztof Olesiejuk.

Morenz, Siegfried. 1972. Bóg i człowiek w starożytnym Egipcie. Tłum. Mieczysław Szczudłowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.

National Library of Medicine. 2016. Historical Anatomies on the Web. Udostępniono 9 listopada 2019.

Nierzwicki, Krzysztof. 2013. „Andreasa Vesaliusa Traktat o budowie ciała ludzkiego – De Humani Corporis Fabrica”. Wiadomości Akademickie 49: 16–22.

Realdo Colombo, Matteo. 1559. De re anatomica libri XV. Wenecja: Nicolò Bevilacqua.

Reckit, Helena, red. 2012. Art and Feminism. London: Phaidon.

Reilly, Kara. 2014. „Two Venuses: Historicizing the anatomical female body”. Performance Research: A Journal of the Performing Arts, 19:4, 111–121. doi: 10.1080/13528165.2014.947129.

Rispler-Chaim, Vardit. 1993. „The ethics of postmortem examinations in contemporary Islam”. Journal of Medical Ethics 19(3) 164–168.

Simblet, Sarah. 2003. Anatomia dla artystów. Tłum. Monika Rolska. Warszawa: Arkady.

Sinelnikov, Rafail Davidovich. 1990. Atlas of Human Anatomy. Moscow: MIR Publisher.

Świtek, Gabriela. 2004. „Kadry z inkubatorów”. W Powinność i bunt. Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie 1944 – 2004, red. Grzegorz Kowalski i Maryla Sitkowska, 348–355. Warszawa: ASP w Warszawie, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki.

The Metropolitan Museum of Art. b.d. De humani corporis fabrica (Of the Structure of the Human Body). 1555. Dostęp: 09.11.2019.

Ważbiński, Zygmunt. 1972. Malarstwo quattrocenta. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe.

Wieczorkiewicz, Anna. 2000. Muzeum ludzkich ciał. Anatomia spojrzenia. Gdańsk: słowo/obraz terytoria. 2009. Monstruarium. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.

World Digital Library. 2016. Historia de la composicion del cuerpo Humano. Dostęp: 09.11.2019.

Vasari, Giorgio. 1985. „Leonardo da Vinci”. W Giorgio Vasari, Żywoty najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów, tom IV, red. Karol Estreicher, 13–31. Warszawa–Kraków: PWN.

Voermann, Ilka. 2012. „The Artist of Witness: Otto Dix and Christian Schad”. W Otto Dix and the New Objectivity, red. Ilka Voermann, 36–47. Stuttgart: Künstmuseum Stuttgart we współpracy z Staaliche Akademie der Bildenden Künste, Hatje Cantz.

Zhaojiang, Guo. 1995. „Chinese Confucian culture and the medical ethical tradition”. Journal of medical ethics 21: 239–246.

Informacje

Informacje: The Polish Journal of the Arts and Culture. New Series, 2020, 11 (1/2020), s. 11-40

Typ artykułu: Oryginalny artykuł naukowy

Tytuły:

Polski:
Studia anatomiczne jako temat i wyzwanie w sztuce. Historyczny zarys ilustracji anatomicznych i współczesne nawiązania
Angielski:

Anatomical Studies as a Subject and Challenge in Art. Historical Outline of Anatomical Illustrations and Contemporary References

Autorzy

Uniwersytet Ignatianum w Krakowie
Polska

Publikacja: 2020

Status artykułu: Otwarte __T_UNLOCK

Licencja: CC BY-NC-ND 4.0  ikona licencji

Udział procentowy autorów:

Beata Bigaj-Zwonek (Autor) - 100%

Korekty artykułu:

-

Języki publikacji:

Polski

Studia anatomiczne jako temat i wyzwanie w sztuce. Historyczny zarys ilustracji anatomicznych i współczesne nawiązania

cytuj

Pobierz PDF Pobierz

pobierz pliki

RIS BIB ENDNOTE