W niniejszym opracowaniu dokonano przeglądu koncepcji dotyczących określania liczby polskich ośrodków metropolitalnych oraz ich miejsca w hierarchiach opracowań światowych. Zbadano zależność pomiędzy dynamiką procesów migracyjnych (saldo migracji, napływ z miast, efektywność migracji) i dochodami własnymi i ogółem gmin. Przeanalizowano ich zmiany w czasie i przestrzeni. Wykazano, że silne procesy suburbanizacji zachodzą na całym badanym obszarze i nasilają się. W celu podsumowania procesów społeczno-gospodarczych wykonano typologię wykorzystującą współczynnik salda migracji ludności oraz dochody ogółem gmin badanego terenu. Jako podstawową jednostkę do analizy przepływów ludności zastosowano gminę w podziale na gminę miejską i wiejską.