Magdalena Jagiełło-Kowalczyk

Atrakcyjne dla użytkowników środowisko mieszkaniowe musi być funkcjonalne, piękne i dawać poczucie bezpieczeństwa. Środowisko mieszkaniowe XXI wieku musi też sprostać wyzwaniom określonym w idei włączenia społecznego. Celem badan przedstawionych w artykule było określenie wpływu dziedzictwa naturalnego i kulturowego na kształtowanie wnętrz służących integracji społecznej w obszarze środowiska mieszkaniowego. Badanie przeprowadzono w ramach programu FRSE, Iceland, Liechtenstein, Norway Grants. Zbadano, jakie aspekty dziedzictwa brane są pod uwagę w projektowaniu wnętrz w Norwegii, w której idea włączenia społecznego odgrywa role wiodącą w rozwoju kraju. Wyniki odniesiono do sytuacji w Polsce. Wnioski z badan, które posłużyły jako punkt wyjścia do próby wytyczenia kierunków kształtowania wnętrz architektonicznych opartych na dziedzictwie przyrodniczym i kulturowym, zilustrowano aranżacjami wnętrz zaprojektowanymi przez studentów I roku Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej. Projekty inspirowane natura i sztuka wykonano z uwzględnieniem problemu włączenia społecznego.

Artykuł przedstawia efekt badań dotyczących potencjału współczesnego Rio de Janeiro jako miejsca dla projektu XXI wieku. Analiza architektury miasta w kontekście uwarunkowań społecznych, przestrzennych i przyrodniczych oraz analiza istniejących tam najważniejszych miejsc kulturotwórczych stały się punktem wyjścia do określenia ideowych wytycznych do projektu konkursowego Atheneum Architektury w Rio de Janeiro, który został przedstawiony w publikacji. Badania prowadzono w oparciu o metodę analizy krytycznej literatury oraz badania in citu.

Bezpieczne i komfortowe miejsce do życia to podstawowa potrzeba każdego człowieka. Jednak współczesne tendencje budownictwa mieszkaniowego zdają się nie odpowiadać na te głęboko zakorzenione ludzkie potrzeby do życia w zrównoważonym środowisku i do tworzenia więzi sąsiedzkich. Jedną z form jednostek sąsiedzkich jest Cohousing. Nazwa ta powstała z połączenia słów „community housing” czyli „wspólnota zamieszkania” i określa sytuację, w jakiej grupa ludzi inicjuje zbudowanie siedliska, w którym więź społeczna i intergarcja idą w parze z poszanowaniem odrębności i prywatności jednostki.

The idea of sustainable development is being intensively extended with issues related to social participation. The society’s share in the formation of its own places of residence assumes various forms – from the immaterial dimension of interpersonal relations to entirely measurable participation in the process of designing, realizing and maintaining houses and estates. The future brings many more forms of such participation developed on the basis of communications, technical and technological potential that is less and less limited. However, we should ask ourselves the following question: which of these forms can be used to an extent under defined conditions in certain countries, regions and districts?

O tym, że architektura i urbanistyka kształtowane są w dużej mierze przez ideologie i doktryny polityczne wiadomo nie od dziś. Artykuł jest próbą odpowiedzi na pytanie w jaki sposób postrzegana jest przez współczesnych odbiorców przestrzeni kompozycja architektoniczna i urbanistyczna miast, których podstawą powstania były ideologie. Do badania posłużyły: krakowska Nowa Huta i strasburski Neustadt, a grupę badawczą stanowili dorośli użytkownicy tych przestrzeni, przebywający w tych obszarach czasowo.

W artykule przedstawiono wyniki badań dotyczących spojrzenia mieszkańców Mazur na współczesny kształt budownictwa mieszkaniowego jednorodzinnego i przeznaczonego na turystykę w ich regionie. Wnioski z badań posłużyły jako punkt wyjścia do przygotowania propozycji projektowych współczesnych założeń krajobrazowo mieszkalnych z wykorzystaniem domów na wynajem, czy gospodarstw agroturystycznych. Dyplomowe prace inżynierskie studentów architektury są odpowiedzią na preferencje formalne mieszkańców. Zakres czasowy części opartej na badaniu ankietowym dotyczy XXI wieku, a części dotyczącej analiz archetypu sięga wieku XVII. 

W artykule skupiono się na zdiagnozowaniu problemów społeczno-przestrzennych Malty jako kraju wielokulturowego. Badania prowadzono w oparciu o zdefiniowanie potrzeb mieszkańców kraju oraz na analizie rozwoju społeczno-przestrzennego reprezentatywnej dla Malty – Vallety. Wnioski z badań posłużyły jako punkt wyjścia do próby wytyczenia kierunków kształtowania nowego ładu przestrzennego dla miasta. Badania prowadzono w ramach współpracy Politechniki Krakowskiej z Konsulatem Republiki Malty w Krakowie. Powstały propozycje projektowe współczesnych założeń architektoniczno-urbanistycznych w stolicy Malty uwzględniające wytyczne wynikające z wniosków z przeprowadzonych badań. Propozycje te zostały przedstawione w pracach dyplomowych magisterskich studentów drugiego stopnia kierunku Architektura na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej.

Nowy Jork słynie z wielkiej ilości parków, skwerów i terenów zielonych. Stanowią one odpowiedź na zapotrzebowanie współczesnego człowieka odnośnie do publicznych przestrzeni miejskich. Zawierają w sobie różnorakie funkcje: od podstawowej rekreacyjnej poprzez komunikacyjną, sportową, usługową, edukacyjną, aż po kulturową. Pełnią ważną rolę społeczną. Znajdują się w różnych częściach miasta. Artykuł przedstawia formy działalności urbanistów, architektów, zarządców jak i użytkowników, dzięki którym wybrane parki NY osiągnęły dziś status niezwykle atrakcyjnych przestrzeni publicznych w mieście.

Artykuł ma na celu wykazanie, że przestrzenie społeczne w miastach spełniają ogromnie ważną rolę, niezależnie od strefy klimatycznej w jakiej miasta te się znajdują. Nawet na terenach o ekstremalnie zimnym klimacie, wykształcają się miejsca spotkań i współegzystowania mieszkańców. W publikacji oparto się na przykładach ze Spitzbergenu. Badania przeprowadzono w mieście Longyearbyen. Czynniki które determinują jakość przestrzeni wspólnych, ich użyteczność, stopień akceptacji i zadowolenia ze spędzania w nich czasu przez mieszkańców wynikają z ogólnie znanych uwarunkowań dotyczących kształtowania przestrzeni społecznych i publicznych, ale w większym stopniu, ze specyficznych warunków klimatycznych.

Artykuł przybliża tematykę zagospodarowania obszarów nadrzecznych co jest obecnie jednym z największych wyzwań urba­nistycznych dla współczesnych miast. Problem wpisuje się w nurt rozwoju zrównoważonego. W badaniach skupiono się na wykazaniu korzyści zarówno ekonomicznych jak i społecznych wynikających z odpowiednio zagospodarowanych terenów nabrzeży rzek poprzez zainteresowanie inwestorów, turystów, ale przede wszystkim samych mieszkańców miasta.

Artykuł przedstawia efekt warsztatów studenckich zorganizowanych pod tytułem „Rewitalizacja przestrzeni publicznej i zabudowy mieszkaniowej w historycznej tkance miasta”, które odbyły się podczas wyjazdu naukowego Studenckiego Koła Naukowego GROW działającego przy Instytucie Projektowania Urbanistycznego Wydziału Architektury Politechniki Krakowskiej do Walencji. W wyniku warsztatów powstało sześć projektów dyplomowych inżynierskich. Organizatorami wydarzenia były Politechnika Krakowska we współpracy z uczelnią CEU Cardinal Herrera Univ ersity w Walencji. Warsztaty posłużyły wykonaniu analiz mających na celu przybliżenie charakterystyki miasta, w szczególności jego części historycznej oraz wizji lokalnych przedstawionych przez uczelnię hiszpańską działek, stanowiących lokalizację dla projektów studenckich.

W artykule przedstawiono efekty współpracy samorządu gminy Zwierzyniec z uczelnią – Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej. Efekty tej współpracy stanowią projekty dyplomowe inżynierskie studentów Wydziału Architektury. W publikacji omówiono problemy społeczne, gospodarcze i przestrzenno-inwestycyjne, z jakimi boryka się gmina Zwierzyniec. Jednym z podstawowych problemów omawianego terenu Roztocza jest jego „zamieranie” w sezonie jesienno-zimowym. Studenckie analizy, spostrzeżenia oraz finalne projekty mają służyć promocji Zwierzyńca i jego aktywizacji we wszystkich porach roku.

Artykuł stanowi opracowanie wyników tematu badawczego dotyczącego zintegrowanego projektowania energetycznego. Omawia przygotowanie projektu na etapie koncepcji architektonicznej, wstępnych założeń energetycznych, zapoznania się z podstawowymi materiałami i technologiami budowlanymi, formy edukacji w terenie oraz wykonanie projektu. Badania przeprowadzono na bazie cyklicznych międzynarodowych warsztatów studenckich, których pierwszy etap odbywa się w Krakowie, na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej. Kontynuacja warsztatów realizowana jest w Strasburgu. Obejmuje ona zajęcia teoretyczne w campusie Lycée le Corbusier oraz wizyty na budowach osiedli mieszkaniowych i prace projektowe. Publikacja wykazuje korzyści płynące z połączenia teorii z praktyką w edukacji studentów w obrębie założeń Smart Project i projekty studenckie jako efekty współpracy.

Publikacja przedstawia problemy społeczne, gospodarcze i przestrzenno-inwestycyjne, z jakimi boryka się gmina Zwierzyniec. Omawia efekty współpracy gminy z Wydziałem Architektury Politechniki Krakowskiej. Efekty te, wyrażone w postaci projektów dyplomowych inżynierskich studentów Wydziału Architektury, mają służyć promocji Zwierzyńca i jego aktywizacji we wszystkich porach roku. Jednym bowiem z istotnych, zidentyfikowanych problemów omawianego terenu Roztocza jest jego „zamieranie” w sezonie jesienno-zimowym.

Publikacja przedstawia współczesne metody rozwoju miast leżących nad wodą w oparciu o budowę sztucznych wysp. Realizacje takie są coraz powszechniejsze na świecie. Uwzględniają zasady zrównoważonego rozwoju i stanowią propozycje dotyczące korzystania z alternatywnych źródeł energii. Problemy miasta Melbourne wynikające ze zbyt małej przepustowości istniejącego portu mogłyby zostać zażegnane dzięki budowie w zatoce Philip Bay sztucznej wyspy. Rozwiązanie takie było proponowane przez władze miasta, nie doczekało się jednak do tej pory realizacji. W publikacji przedstawiono projekt dyplomowy wykonany na Wydziale Architektury Politechniki Krakowskiej, w którym uzasadniono potrzebę utworzenia sztucznej wyspy w Philip Bay oraz zaprezentowano jej autorską wizję.

Artykuł przybliża technologię strawbale oraz uzasadnia konieczność prowadzenia szerokiej edukacji w tym zakresie. Przy­kład studenckiego projektu dyplomowego pokazuje możliwości jakie daje budownictwo naturalne, wskazuje na korzyści dla zdrowia i samopoczucia ludzi i dla środowiska. Oprócz ekologicznego, porusza aspekt ekonomiczny i społeczny. Wpisuje się zatem w nurt rozwoju zrównoważonego.

This paper describes the natural, environmental and cultural conditions in Switzerland and the Netherlands. It shows how the principle of Green Architecture, which concerns respect for the surroundings with reference to housing, is applied in these two dissimilar countries.

Przedstawione w artykule wyniki badań dotyczących spojrzenia mieszkańców Wenecji na problemy nurtujące ich miasto posłużyły jako punkt wyjścia do rozważań na temat możliwości zaradzenia tym problemom przy wykorzystaniu potencjału jaki niesie XXI wiek. Dyplomowe prace magisterskie studentów architektury mogą być doskonałym poligonem doświadczalnym i miejscem prowadzenia badań i przedstawiania propozycji dla stworzenia wyobrażeń o lepszej przyszłości. Przedstawione w publikacji rozwiązania funkcjonalno-przestrzenne pozwalają spojrzeć w oryginalny sposób na część problemów Wenecji, o których dyskutuje się od lat jak wpływanie wielkich statków wycieczkowych na wody laguny, tłumy turystów, poszukiwanie nowych przestrzeni dla mieszkańców, rozwijanie rynku pracy, czy proponowanie nowych form zwiedzania miasta.

XXI wiek przyniósł w dziedzinie projektowania rewolucję większą niż miała miejsce przy zamianie deski kreślarskiej na oprogramowanie komputerowe CAD. Mamy do czynienia z niezwykle dynamicznym rozwojem technologii oraz koniecznością stosowania się do wymogów związanych z projektowaniem zrównoważonym. Projektowanie zrównoważone wymaga ścisłej koordynacji na wszystkich etapach i w obrębie wszystkich biorących w nim udział specjalności. Pojawiły się więc narzędzia wspomagające w postaci oprogramowania w standardzie BIM (Building Information Modeling). Umożliwia ono już na bardzo wczesnych etapach opracowywania koncepcji budynku wprowadzenie szeregu istotnych parametrów i wykonanie wstępnych analiz służących zrównoważonemu projektowaniu. Wyniki tych analiz pozwalają na skorygowanie przyjętych założeń projektowych i ich optymalizację. Nauczanie projektowania zrównoważonego w oparciu o te technologie jest dziś niezwykle pomocne dla architektów i inżynierów, a w przyszłości może się stać nieodzowne. Dlatego edukacja w tym zakresie oraz integracja projektowania urbanistyczno-architektonicznego oraz budowlanego wydaje się być konieczna już od pierwszych lat studiów na wydziałach architektury.