Lucyna Agnieszka Jankowiak
Studia Historiae Scientiarum, 23 (2024), 2024, s. 471-505
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.24.011.19584Lucyna Agnieszka Jankowiak
Studia Historiae Scientiarum, 24 (2025), 2025, s. 189-225
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.25.008.21846Słownik terminologii lekarskiej polskiej z 1881 roku jako przedmiot badań historyka języka polskiego
Lucyna Agnieszka Jankowiak
Studia Historiae Scientiarum, 21 (2022), 2022, s. 181-216
https://doi.org/10.4467/2543702XSHS.22.005.15971Wiek XIX należy do przełomowego w dziejach polskiej terminologii medycznej. Powstał wówczas, opublikowany w 1881 roku w wyniku licznych dyskusji, głównie środowiska lekarskiego, najważniejszy leksykon krakowski Słownik terminologii lekarskiej polskiej. Chociaż jego terminologia reprezentuje szkołę krakowską, to wpływy innych polskich ośrodków naukowych są w nim również widoczne, ponieważ na ostatnim etapie przygotowań leksykonu krakowscy autorzy słownika konsultowali się z warszawskimi, poznańskimi i lwowskimi lekarzami. Materiał w tym przekładowym słowniku jest różnorodny i nierzadko przekracza granice ówczesnej medycyny. Jest bogatym źródłem dla historyka języka polskiego do badania nie tylko stanu polskiej terminologii medycznej w XIX stuleciu (np. liczebności, pochodzenia terminów), terminologii wówczas porządkowanej i uzupełnianej w sposób zorganizowany i świadomy, lecz także – charakterystycznych w niej zjawisk (np. synonimii i polisemii) na tle innych epok w dziejach polskiej terminologii medycznej. Celem artykułu jest nie tylko zrelacjonowanie stanu dotychczasowych badań historycznojęzykowych, lecz także wskazanie możliwości, jakie te badania dają kolejnym badaczom polszczyzny.