Joanna Klimowicz

Współczesne miasta borykają się z wieloma problemami. Jednymi z bardzo istotnych problemów ostatnich lat są: wzrastający poziom zanieczyszczenia oraz podnoszenie się temperatur w centralnych częściach miast (efekt Miejskiej Wyspy Ciepła). Niejednokrotnie mieszkańcy borykają się z tymi problemami. Dążąc do poprawy warunków egzystencji w miastach wprowadza się udogodnienia mające na celu ochronę współczesnego człowieka, zwłaszcza w domu, który ma stanowić jego schronienie.
Tematem artykułu jest zobrazowanie na wybranych przykładach złych i korzystnych rozwiązań materiałowych wpływających na komfort zamieszkania. Przedstawienie współczesnych rozwiązań mających na celu jak najlepszą ochronę mieszkańców oraz zapewnienie im odpowiednich warunków życia.
Przeprowadzone badania kamerą termowizyjną oraz miernikami wilgotności wybranych obiektów wybudowanych w różnych technologiach, pokazują jak źle dobrane materiały wykończeniowe mogą wpływać na pogarszanie się komfortu mieszkania.
Prawidłowy dobór materiałów budowlanych oraz odpowiednie ich zastosowanie przyczynia się do niwelowania strat cieplnych, a co za tym idzie niwelowania występującego w miastach efektu Miejskiej Wyspy Ciepła. Mniejsze zapotrzebowanie na energię, wpływa na zmniejszenie strat cieplnych oraz zanieczyszczenie powietrza wynikające ze zbyt dużych parametrów grzewczych.
Wyniki badań stanowić będą podstawę do dalszej pracy związanej z obserwacją zachowań budynków wybudowanych w różnych technologiach. Możliwość porównania poszczególnych rozwiązań przyczyni się do podnoszenia świadomości, jak ważne dla mieszkańców jest stosowanie odpowiednich materiałów budowalnych  zapewniających komfort zamieszkania.

Wśród działań na rzecz zrównoważonego rozwoju, ekologii, oszczędności energii, istotne jest tworzenie proekologicznej architektury. Jednym z nurtów współczesnej architektury jest stosowanie technologii wynikających z tradycji. Praktycznym przykładem takiego działania jest realizacja doświadczalnego budynku wzniesionego z użyciem technologii surowej ziemi (ziemia ubijana w szalunkach, ziemne bloczki prasowane i bloczki słomiano-gliniane), zlokalizowanego w Parku Ekologicznym w Pasłęku. Projekt opracował zespół autorski z Wydziału Architektury P.W. Budynek został oddany do użytku w 2012 r.

Realizacja budynku miała na celu zademonstrowanie metod wznoszenia budynku z surowej ziemi, a następnie umożliwienie badań i obserwacji dotyczących zachowania się konstrukcji w czasie eksploatacji. Budynek pomyślany został jako energooszczędny z możliwością pozyskiwania energii słonecznej metodą pasywną. Zastosowano także dach pokryty zielenią ekstensywną. W artykule przedstawione są założenia projektowe, opis realizacji i rezultaty wizji lokalnych w czasie eksploatacji.

W obecnej sytuacji panującej pandemii na świecie, coraz więcej osób zadaje sobie pytanie gdzie jest lepiej mieszkać. W domu czy w mieszkaniu? Oczywiście zdania się podzielone. Jednakże w obliczu zamknięcia w przestrzeni mieszkalnej coraz więcej osób zastanawiało się na możliwością zakupu choćby małej działki dającej możliwość skorzystania z otwartej przestrzeni i obcowania z zielenią. Zamknięcie spowodowało, iż wiele osób zmaga się obecnie z problemami wykluczenia oraz depresyjnymi. Możliwość wyjścia i obcowania z przyrodą może pozytywnie wpłynąć na samopoczucie człowieka oraz percepcję obecnej sytuacji. Duże aglomeracje miejskie, pozbawione niejednokrotnie wystarczającej ilości terenów zieleni nie są w stanie zapewnić odpowiednich warunków do egzystencji. Architekci i urbaniści w ostatnich dziesięcioleciach starają się zapewniać jak najdogodniejsze rozwiązania, mające na celu poprawę jakości życia w dużych miastach. Na terenach miast czy osiedli spotykamy liczne tereny zieleni, połączone niejednokrotnie ze zbiornikami wodnymi zapewniającymi lepsze warunki mikroklimatyczne. W obiektach kubaturowych wprowadzane są ściany i dachy zielone, mające podnosić komfort zamieszkania. Wartym analiz jest sprawdzenie podejście współczesnego mieszkańca do wyboru lokum, co dla niego jest lepsze – dom czy mieszanie? Czy lepiej mieszkać do domu z przydomowym ogródkiem czy w mieszkaniu z dużym balkonem obrośniętym zielenią? Czy lepsze jest lokalizacja mieszkania w centrum czy na obrzeżach, gdzie znajdują się większe skupiska zieleni? Przedstawione w artykule zagadnienia odnoszą się do badań związanych z zadowoleniem z życia w domach czy mieszkaniach mieszkańców miast, jak też są uzupełnieniem badań związanych z obserwacją wpływu zieleni na niwelowanie Miejskiej Wyspy Ciepła. Zieleń jest jednym z czynników poprawiających warunki mikroklimatyczne, jest stabilizatorem temperatury i wilgotności. Mieszkańcy wybranych lokali mieszkalnych i domów zostali zapytani w jakim otoczeniu chcieliby mieszkać i co dla nich jest najważniejsze w odniesieniu do komfortu zamieszkania. W artykule będą przedstawione wyniki przeprowadzonych ankiet oraz badań nad MWC w odniesieniu do terenów zieleni i wprowadzania ich w zabudowę mieszkaniową. Celem niniejszego artykułu jest zobrazowanie bardzo istotnych relacji pomiędzy zadowoleniem mieszkańców z miejsca zamieszkania a znajdującymi się w ich pobliżu terenami biologicznie czynnymi.

Światło – człowiek nie umie bez niego żyć. W dawnych czasach były to tylko promienie słoneczne lub ogień. Dziś możemy w pełni wykorzystać rozwój technologii i stosować światło sztuczne. Zarówno w architekturze i urbanistyce gra ono istotną rolę. Gra światła i cienia stwarza wiele możliwości dla kreowania przestrzeni potrzebnej dla naszej egzystencji. Naturalne warunki klimatyczne zwłaszcza ilość dni słonecznych warunkują wykorzystanie światła dziennego dla potrzeb współczesnego człowieka. Wykorzystywanie światła naturalnego jest istotne w różnych strefach klimatycznych. W krajach basenu Morza Śródziemnego m.in. w Syrii światło jest trochę inaczej traktowane niż chociażby w Polsce czy krajach Skandynawskich. Światło nocne natomiast uzależnione jest od jego barwy i natężenia tak istotnego w rozwiązaniach architektonicznych i urbanistycznych.

XXI wiek przyczynił się do rozwoju nowych, innowacyjnych technologii w wielu dziedzinach życia, m.in. w medycynie, lotnictwie, inżynierii molekularnej czy budownictwie. Współczesne technologie rozwijają się bardzo szybko, przynosząc rozmaite udogodnienia współczesnym człowiekowi. Jednakże XXI wiek przyniósł nam też niszczycielskie działanie narastających anomalii pogodowych związanych z pogłębiającymi się zmianami klimatu.
Żyjąc w dobie konsumpcjonizmu, powinniśmy się zastanowić w jaki sposób przyczyniamy się do tego stanu? Czy my współcześnie żyjący możemy wpłynąć na poprawę naszej egzystencji? Czy współcześnie proponowane rozwiązania są w stanie ochronić nas przed wieloma negatywnymi skutkami zmian klimatu? Czy możemy wpłynąć na wzrost zanieczyszczenia powietrza, wzrost temperatury oraz związane z nimi narastające zjawiska takie jak powodzie czy pożary?
Mieszkańcy współczesnych miast stykają się z wieloma tymi niedogodnościami. My jako architekci i urbaniści powinniśmy reagować i wprowadzać takie rozwiązania, które będą sprzyjały poprawie warunków życia.
Tematem artykuły jest przedstawienie wybranych przykładów rozwiązań zastosowania zieleni, wpływającej na niwelowanie niekorzystnych warunków klimatycznych panujących w miasta. Odpowiednio projektowana zieleń, zarówno w skali urbanistycznej jak i architektonicznej miasta, przyczynia się do niwelowanie Miejskiej Wyspy Ciepła, wpływa na poprawę komfortu zamieszkania, jest stabilizatorem temperatury oraz wilgotności. Badania kamerą termowizyjną wykazują w jaki sposób zastosowanie zieleni przyczynia się do obniżania temperatury w zabudowie śródmiejskiej.
Wyniki badań stanowić uzupełnienie prowadzonych analiz związanych z obserwacją zachowań termicznych zabudowy miejskiej. Możliwość odniesienia wyników wpłynie na świadomość mieszkańców jest istotne jest stosowanie odpowiednich materiałów budowalnych oraz zieleni miejskiej jako jednych z elementów poprawiających komfort życia w mieście.

Zmiany klimatyczne zachodzące na przestrzeni ostatnich lat na całym globie doprowadziły do występowania różnych anomalii pogodowych, takich jak susze czy fale upałów. Jednocześnie zmniejsza się ilości średniorocznych opadów. W aglomeracjach miejskich obserwowane jest pogłębiające się zjawisko Miejskie j Wyspy Ciepła. Istotą projektowania zarówno urbanistycznego, jak i architektonicznego stało się jak najlepsze zabezpieczenie miejsc zamieszkania i pracy przed niekorzystnym wpływam anomalii pogodowych poprzez tworzenie terenów zieleni i rekreacji. Ma to na celu minimalizowanie niekorzystnego wpływu zmian klimatu na człowieka. Dobrym przykładem stosowania obszarów zieleni zarówno w obiektach budowlanych jak też w założeniach urbanistycznych może być Syria, kraj o jakże odziemnym klimacie, niestety dzisiaj niszczonym przez wojnę. Zarówno w historycznej zabudowie, jak i w nowoczesnych projektach zieleń jest istotna. W XX wieku wielu polskich architektów wyjechało do Syrii aby tam projektować i realizować. W ich projektach możemy spotkać tereny rekreacyjne mające na calu poprawę warunków klimatycznych oraz życia mieszkańców.g standards.

Obecnie w prężnie rozwijających się miastach, obserwowany jest problem tzw. „Miejskiej Wyspy Ciepła”. Problem przegrze­wających się przestrzeni zurbanizowanych wymusił niejako stosowanie rozwiązań służących poprawie lokalnych mikrokli­matów. W rozwiązaniach urbanistycznych i architektonicznych XXI wieku zarówno zieleń, jak i woda coraz częściej wpisuje się na stałe w nowoczesne rozwiązania. Mają one istotny wpływ na projekty zwłaszcza te, które ubiegają się o certyfikaty energooszczędności oraz służą poprawie warunków życia lokalnych społeczności.

W wielu krajach, zastosowanie tych rozwiązań wiąże się też z kulturą i tradycją. Na przykład w Syrii wewnętrzne ogrody z elementami zbiorników wodnych na stałe wpisane są w historyczne rozwiązania. We Włoszech czy Francji, też trudno sobie wyobrazić przestrzenie miejskie czy obiekty bez zastosowania zieleni i wody. Zmieniający się klimat na Ziemi spowodował, że i w Polsce coraz częściej stosuje zieleń i wodę w nowoczesnych rozwiązaniach.