Grzegorz Gustaw
Zarządzanie Publiczne, Numer 4 (56), 2021, s. 183-193
https://doi.org/10.4467/20843968ZP.21.010.17872Badacze od lat 30. XX wieku analizują kwestię zaspokajania potrzeb psychicznych w miejscu pracy. Teorię autodeterminacji (SDT), która pojawiła się w latach 80., wyróżnia spośród innych koncepcji unikalne ujęcie podstawowych potrzeb psychicznych jako (1) wrodzonych i (2) promujących wzrost psychiczny, internalizację i dobrostan. Umożliwienie zaspokojenia podstawowych potrzeb psychicznych w pracy jest kluczowe dla przejawiania przez pracowników autonomicznej motywacji do pracy, pozytywnych postaw oraz korzystnych dla organizacji zachowań. Ponadto, jest ono kluczowe dla ich dobrostanu, podczas gdy frustracja podstawowych potrzeb psychicznych w pracy wiąże się dla pracowników z wyższym poziomem niepewności zatrudnienia, angażowaniem się w nieproduktywne zachowania w miejscu pracy oraz wyższym stresem związanym z pracą, co z kolei koreluje z wyższym poziomem objawów somatycznych, wyczerpania emocjonalnego oraz nieobecności w pracy ze względu na chorobę. Dlatego kluczowy jest pomiar zaspokojenia i frustracji podstawowych potrzeb psychicznych w pracy oraz dostosowywanie systemu zarządzania w celu poprawy tych wskaźników. Celem niniejszego badania jest dokonanie przeglądu narzędzi badawczych używanych do pomiaru zadowolenia i frustracji podstawowych potrzeb psychicznych w miejscu pracy w ramach SDT. Aby osiągnąć ten cel, przeprowadzono przegląd literatury naukowej dostępnej w bazach EBSCOhost: APA PsycInfo, APA PsycArticles na słowa kluczowe „podstawowe potrzeby psychiczne” ORAZ „teoria samodeterminacji” ORAZ „skala”, a także przegląd narzędzi badawczych dostępnych na stronie internetowej Centrum Teorii Samodeterminacji. Zgromadzoną kolekcję uzupełniono przy użyciu metody kuli śnieżnej. W efekcie ustalono kompleksowy i aktualny przegląd narzędzi służących do pomiaru zadowolenia (i frustracji) podstawowych potrzeb psychologicznych w miejscu pracy w ramach SDT.