Elżbieta Kusińska

Artykuł przedstawia przykłady kilku nowych budynków i zespołów mieszkaniowych zrealizowanych na terenie Londynu. Charakter tych inwestycji wpisuje się w ogólnokrajową politykę rozwoju zrównoważonego promowanego przez rząd Wielkiej Brytani, a jest to m.in. rewitalizacja terenów poprzemysłowych i ograniczanie niekontrolowanego rozwoju.

W artykule przedstawiono problemy współczesnych miast, które są związane z urbanizacją i nadmiernym rozwojem ruchu samochodowego. Nowe lub rewitalizowane przestrzenie publiczne, jakie powstają w miastach, są często wynikiem współpracy lub nacisków wywieranych przez lokalne społeczności. Nowe realizacje to najczęściej tereny zielone o charakterze rekreacyjnym – tego potrzebują mieszkańcy miast. Inwestycja w tereny zielone o różnej skali i charakterze jest opłacalna dla władz miejskich i inwestorów – podnosi nie tylko jakość życia mieszkańców, ale ma realny ekonomiczny wpływ na wartość nieruchomości i rozwój biznesu.

Artykuł skupia się na wyzwaniach dynamicznego rozwoju dzielnicy Ruczaj jako dzielnicy mieszkaniowej Krakowa na przełomie XX i XXI w. związanych z niewystarczającą ilością zielonych terenów rekreacyjnych przeznaczonych dla mieszkańców. Przedstawiono analizę możliwości rozwoju przestrzennego terenów zielonych i rekreacyjnych jako niezbędnych elementów zrównoważonego środowiska mieszkaniowego.

Różnorodne sztuczne zbiorniki wodne w postaci fontann, kaskad, oczek wodnych itd. są powszechnym elementem w przestrzeni publicznej miasta. Takie elementy wodne umieszczano w przestrzeni miejskiej od czasów antycznych – służyły po­trzebom utylitarnym oraz upiększały przestrzeń miejską lub ogrodową. Współcześnie w procesie kształtowania przestrzeni miejskich również pojawiają się fontanny i różnorodne niewielkie zbiorniki. Dziś wykorzystuje się w nich rozwiązania tech­nologiczne umożliwiające sterowanie strumieniami wodnymi oraz kreowanie różnorodnych efektów świetlnych. Miejskie fontanny i kaskady projektuje się również z uwzględnieniem zasad zrównoważonego projektowania – są zasilane wodami opadowymi, a ich rozmieszczenie w przestrzeniach publicznych pozytywnie wpływa na miejski mikroklimat. Takie całościowe podejście do projektowania miejskich fontann sprawia, że coraz częściej i chętniej widzimy je w najbliższym otoczeniu, a bardzo często stają się one wizytówkami i atrakcjami turystycznymi miast.

Zgodnie z zasadami projektowania zrównoważonego przestrzenie publiczne współczesnego miasta są kształtowane przede wszystkim z uwzględnieniem potrzeb ich użytkowników. Poza walorami estetycznymi, bogaty program funkcjonalny przestrzeni publicznych sprawia, że stają się one atrakcyjnymi punktami w krajobrazie miasta – ulubionymi miejscami spotkań mieszkańców, przestrzenią dla wydarzeń społeczno – kulturalnych, a także miejscem rekreacji dla różnych grup wiekowych i społecznych. W artykule zwrócono uwagę na rolę form wodnych w przestrzeni miejskiej, które mogą wzbogacić rekreacyjny program przestrzeni publicznych. Różnorodność form wodnych, wykorzystanie fizycznych i estetycznych walorów wody umożliwia stworzenie programu rekreacyjnego przeznaczonego dla różnorodnych grup odbiorców: od aktywnej rekreacji po miejsca przeznaczone dla relaksu i odpoczynku.

Zagłębie Ruhry przez dziesięciolecia było najbardziej zanieczyszczonym obszarem Niemiec. Pod koniec lat 80. XX wieku, kie­dy zakończono produkcję w zakładach przemysłowych i zamknięto kopalnie rozpoczął się proces rewitalizacji w ramach IBA Emscher Park, który trwał do 1999r. Obecnie po prawie 20 latach po zakończeniu IBA można obserwować wieloletnie efekty działania całego procesu transformacji. Połączenie dziedzictwa kulturowego dawnych terenów przemysłowych naturalnym krajobrazem i nadanie im zupełnie nowych funkcji sprawia, że na obszarze zagłębia można zwiedzać wyjątkowe w swoim charakterze założenia, które stanowią główne atrakcje turystyczne całego regionu.