Aldona Małgorzata Dereń

W niniejszym artykule przedstawiono rolę władzy w organizacji sieciowej. Rola ta została ukazana na tle analizy swobodnej wymiany i dobrowolnego dzielenia się zasobami władzy i wiedzy w strukturze sieciowej.Najczęściej problematykę funkcjonowania struktury sieciowej opisuje się, przedstawiając ją w opozycji do struktury hierarchicznej, wskazując, że sieć to struktura nieposiadająca jednego centrum decyzyjnego i żadnych stałych relacji. Zdaniem autorów opracowania logika sieciowa, która zastępuje hierarchię, nieoznacza całkowitego zniknięcia ośrodków władzy. Pozostają one nadal, ale w organizacjach posiadających zróżnicowaną wiedzę techniczną, kompetencje i doświadczenia. W strukturze hierarchicznej władza jest środkiem i celem zdobywania zasobów wiedzy i zarządzania nimi. W organizacji sieciowej wiedza jest narzędziem zdobycia i utrzymania władzy. Według autorów sieć nie jest alternatywną formą zarządzania współczesnymi organizacjami. Jest to tylko nowoczesna forma zarządzania wykorzystująca technologie informacyjno-komunikacyjne i współpracę między uczestnikami sieci.

Tło badań. Jedną z cech zasobowych własności intelektualnej jest zdolność do ochrony. W procesie zarządzania własnością intelektualną cecha ta determinuje formułowanie i realizację strategii ochrony tych zasobów.

Cele badań. W artykule przedstawiono szczególny rodzaj niematerialnego zasobu regulacyjnego, jakim jest własność intelektualna w organizacji. Przyjmując, że strategia ochrony własności intelektualnej musi być uporządkowana celom organizacji, omówiono strategię jawną (instytucjonalną) ochrony własności intelektualnej, strategię niejawną (pozainstytucjonalną) oraz strategię opartą na sprzedaży własnych zasobów intelektualnych i/lub pozyskaniu zasobów zewnętrznych.

Metodologia. Wybrane i omówione strategie, które w pełni ilustrują zdolność do ochrony własności zasobów własności intelektualnej, były przedmiotem badań prowadzonych w grupie polskich przedsiębiorstw z regionu Dolnego Śląska.

Kluczowe wnioski. Przeprowadzona analiza pozwoliła na wyróżnienie dwóch typów strategii zabezpieczania własności intelektualnej: strategie instytucjonalne (patent, prawa ochronne, itp.) i nieinstytucjonalne (know-how, tajemnica przedsiębiorstwa). Zdecydowana większość badanych przedsiębiorców stosuje instytucjonalne strategie ochrony własności intelektualnej mimo złożonych procedur formalnych i znacznych kosztów.