2080-9476
Zastosowania metod i narzędzi coachingowych wobec rodziców w procesie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka
The application of coaching/s methods and technics in the early childhood intervention
Dziarnowska
Wioletta
author
Walczak
Grażyna
author
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej, Warszawa
Correspondence to: Wioletta Dziarnowska
Correspondence to: Grażyna Walczak
29
11
2018
Nr 31 (2018)
2018
42
57
Copyright © 2018
2018
<p>W artykule omówiono nowe możliwości współpracy specjalistów z rodzicami/opiekunami dzieci ze specjalnymi potrzebami w obszarze wczesnej interwencji. Zaproponowano zastosowanie coachingu jako jednej z form skutecznego wsparcia rodziny w procesie wczesnego wspomagania rozwoju dziecka w modelu terapii skoncentrowanym na rodzinie. Metody coachingu stosowane przez profesjonalistów w zakresie wczesnej interwencji/wczesnego wspomagania rozwoju promują wśród rodziców/opiekunów samokontrolę i refleksyjne podejście. Tak więc proces terapii z zastosowaniem metod coachingu opiera się na wiedzy i umiejętnościach rodziny oraz na zasobach jej środowiska. W tej perspektywie profesjonaliści wykorzystuj¹ techniki coachingowe, aby zwiększyć kompetencje członków rodziny w celu poprawy uczestnictwa dziecka w codziennym życiu rodzinnym. Model ten oferuje nowe spojrzenie na role rodziców/opiekunów, którzy mogą tu aktywnie uczestniczyć w terapii własnych dzieci, a nie tylko obserwować podejmowane w tym zakresie działania. </p>
[
Beers C. (1908), The Mind that Found Itself (wydanie polskie 1984, Umysł, który sam siebie odnalazł), Polskie Towarzystwo Higieny Psychicznej, Warszawa.
]
[
Chen D. (2017), Early intervention home visit practicies with familie and their young children who have multiple disabilities, „Człowiek – Niepełnosprawnoość – Społeczeństwo”, nr 3(37), s. 23–33.
]
[
Clutterbuck D., Megginson D. (2005), Making coaching work, Chartered Institute of Personnel and Development, London.
]
[
Cytowska B., Winczura B. (2016), Wczesna interwencja i wczesne wspomaganie rozwoju małego dziecka, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
]
[
Dilts R. (2003), From Coach to Awakener, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków.
]
[
Drucker P. (1954), Practice of management, Harper & Row, New York, NY.
]
[
Dunne K., Villani S. (2007), Mentoring New Teachers Through Collaborative Coaching: Linking Teacher and Student Learning, WestEd, San Francisco.
]
[
Filipczak R. (1998), The executive coach: Helper or healer, „Training”, vol. 35(3), s. 30–36.
]
[
Flaherty J. (2010), Coaching: Evoking excellence in others, Butterworth-Heinemann, Burlington.
]
[
Gatmaitan M., Lyons A. (2013), Early intervention specialist program: Coaching manual, Unpublished training document, Kent State University, Kent, OH.
]
[
Głodkowska J., Konieczna, I., Piotrowicz R., Walczak G. (red.) (2017), Interdyscyplinarne konteksty wczesnej interwencji, wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.
]
[
Grant A.M. (2001), Toward a Psychology of Coaching: The Impact of Coaching on Metacognition, Mental Health and Goal Attainment, Sydney, https://www.researchgate.net/profile/Anthony_Grant5/publication/228598134_Towards_a_psychology_of_coaching/.
]
[
Grant A.M., Cavanagh M.J. (2004), Toward a profession of coaching: Sixty-five years of progress and challenges for the future, „International Journal of Evidence-based Coaching and Mentoring”, vol. 2(1).
]
[
Grant A.M., Cavanagh M.J. (2007), Coaching Psychology: How did we get here and where are we going, „Australian Psychological Society”, vol. 29(3), s. 6–9.
]
[
Grant A.M. (2011), Developing an agenda for teaching coaching psychology, „International Coaching Psychology Review”, vol. 6(1), s. 84–99.
]
[
Gresnight H. (1995), Znaczenie wczesnej rewalidacji dla małego słabowidzącego dziecka [w:] Problemy wczesnej rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci, G. Walczak (red.), Wydawnictwo WSPS, Warszawa, s. 14–18.
]
[
Griffith C. (1926), The psychology of coaching. A study of coaching methods from the point of psychology, C. Sribner’s son, New York.
]
[
Hargrove R. (2006), Mistrzowski Coaching, Oficyna Ekonomiczna, Kraków.
]
[
IBD Business School Noble Manhattan Coaching; http://www.noblemanhattan.pl/index.php/definicja-coachingu [dostęp: 28.07.2018].
]
[
International Coaching Community, http://www.iccpoland.pl/pl/centrum_prasowe/definicja_coachingu [dostęp: 28.07.2018].
]
[
International Coach Federation, https://coachfederation.org/about [dostęp: 28.07.2018].
]
[
Jarvis J. (2004), Coaching and buying coaching services. A guide, CIPD, London.
]
[
Kampa-Kokesch S., Anderson M.Z. (2001), Executive Coaching. A Comprehensive Review of the Literature, „Consulting Psychology Journal: Practice and Research”, 51(3), s. 205–228.
]
[
Katz R. (1955), Skills of an effective administrator, Harvard Business Review, https://hbr.org/1974/09/skills-of-an-effective-administrator [dostęp: 28.07.2018].
]
[
Kimsey-House H., Kimsey-House K., Sandahl P., Whitworth L. (2014), Coaching koaktywny. Zmiany w biznesie, zmiany w życiu, Wolters Kluwer S.A., Warszawa.
]
[
Mace L.M. (1950), The Growth and Development of Executives, Literaly Licenizing.
]
[
MacKie D. (2007), Evaluating the effectiveness of executive coaching: Where are we now and where do we need to be?, „Australian Psychologist”, vol. 42(4), s. 310–318.
]
[
Marciniak Ł.T. (2009), Pojęcie i odmiany coachingu [w:] Coaching – teoria, praktyka, studia przypadków, M. Sidor-Rządkowska (red.), Wolter-Kluwers Polska, Kraków.
]
[
McWilliam R.A. (2010), Routines-Based Early Intervention: Supporting Young Children and Their Families, Paul H. Brookes Publishing Co.
]
[
Nieckarz Z. Celińska-Nieckarz S., Godlewska-Werner D. (2013), Psychologia coachingu biznesowego, Harmonia Universalis, Gdańsk.
]
[
O’Neil M.B. (2005), Coaching dla kadry menadżerskiej. Siła i wrażliwość coacha w systemowym podejściu do problemów w zarządzaniu, Rebis, Poznań.
]
[
Parsons F. (1909), Choosing a vocation, Gay&Hancock Ltd., Londyn.
]
[
Rekomendacje Unijne (2010), Wczesna interwencja – postępy i rozwój w dziedzinie 2005 – 2010.
]
[
Rogers C. (1942), Counseling and Psychotherapy. Newer concepts in practice, The Ribersibe Press, Cambridge Mass.
]
[
Rogers C. (1961), On Becaming a Person. A therapist’s view of psychotherapy, Houghton Mifflin Company, Boston.
]
[
Rogers J. (2015), Coaching, Gdańskie Towarzystwo Psychologiczne, Gdańsk.
]
[
Rush D.D., Shelden M.L., Nanft B.E. (2003), Coaching Families and Colleagues. A Process for Collaboration in Natural Settings, „Infants & Young Children”, vol. 16(1), s. 33–47.
]
[
Rush D., Sheldon M. (2011), Coaching in Early Childhood: Frequently Asked Questions, http://www.coachinginearlychildhood.org/nlefaq.php; dostęp: 25.07.2018.
]
[
Słownik Merriam Webster https://www.merriam-webster.com/.
]
[
Smółka P. (red.) (2009), Coaching. Inspiracje z perspektywy nauki, praktyki i klientów, Helion, Gliwice.
]
[
Trivette C.M., Dunst C.J., Humby D.W. (2010), Influences of Family-Systems Intervention Practices on Parent-Child Interactions and Child Development, http://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/0271121410364250 [dostęp: 25.07.2018].
]
[
Twardowski A. (2012), Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci z niepe³nosprawnooeciami w środowisku rodzinnymi Wydawnictwo UAM, Poznań.
]
[
Walczak G. (1995a), Założenia modelu wczesnej rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci w Polsce [w:] Problemy wczesnej rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci, G. Walczak (red.), Wydawnictwo WSPS, Warszawa, s. 136–145.
]
[
Walczak G. (red.) (1995b), Problemy wczesnej rehabilitacji niewidomych i słabowidzących dzieci, Wydawnictwo WSPS, Warszawa.
]
[
Walczak G. (red.) (2005), Wczesne wspomaganie rozwoju dzieci z uszkodzonym wzrokiem, MENiS, Warszawa.
]
[
Wales S. (2002), Why coaching?, „Journal of change management”, vol. 3(3), s. 275–282.
]
[
wikipedia.org
]
[
Whitmore J. (1992), Coaching for Performance: A Practical Guide to Growing Your Own Skills, Nicholas Brealey Publishing.
]
[
Wujec B. (2012), Geneza i definicje coachingu, „Coaching Review”, no. 1(4), s. 4–28.
]
[
Woods-Cripe J., Venn M.L. (1997), Family-Guided Routines for Early Intervention Services, http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/109625069700100104 [dostęp: 25.07.2018].
]
[
Voss J., Stredler-Brown A. (2017/2018), Getting Off to a Good Start: Practices in Early Intervention, w: Preparing to Teach, Committing to Learn: An Introduction to Educating Children Who Are Deaf/ Hard of Hearing, https://www.infanthearing.org/ebook-educating-children-dhh/ [dostęp: 28.07.2018], s. 8–4.
]
[
Zemełka A. (2016), Wczesna historia coachingu: poszukiwanie definicji i interferencji idei, „Forum Oświatowe”, nr 28(2), s. 143–160
]