2082-0984 U bram niebios. Oda (IV 30) Macieja Kazimierza Sarbiewskiego do Janusza Skumina Tyszkiewicza At Heaven’s Gate: Maciej Kazimierz Sarbiewski’s Ode (IV 30) to Janusz Skumin Tyszkiewicz Ryczek Wojciech author Uniwersytet Jagielloński w Krakowie 03bqmcz70 Correspondence to: Wojciech Ryczek wojciech.ryczek@uj.edu.pl 23 12 2020 Tom 22, zeszyt 4 (57) 2020 2020 333 355 Copyright © 2020 2020 2 Cicero, On Old Age, On Frienship, On Divination, transl. by W.A. Falconer, Cambridge (MA) 1923. 3 Claudian, On Stilicho’s Consulship 2–3, Panegyric on the Sixth Consulship of Honorius, The Gothic War, Shorter Poems, Rape of Proserpina, transl. by M. Platnauer, Cambridge (MA) 1922. 4 Droczyłowski E., Dextera. Fidei constantiaeque testis […], Vilnius, Typis Academicis Societatis Iesu, 1620. 5 Dubowicz J., Kazanie na pogrzebie Jaśnie Wielmożnej Paniej, Jej M[ości] Paniej Barbary Naruszewiczówny, Januszowej Skuminowej Tyszkiewiczowej, wojewodzinej trockiej, jurborskiej, nowowolskiej etc. starościnej. Miane w cerkwi wileńskiej Trójce Przenaświętszej 2 dnia września roku P[ańskiego] 1627, [Vilnius 1627]. 6 Horace, Satires, Epistles, The Art of Poetry, transl. by H.R. Fairclough, Cambridge (MA) 1926. 7 Juvenal, Persius, Juvenal and Persius, ed. and transl. by S.M. Braund, Cambridge (MA) 2004. 8 Katullus, Poezje wszystkie, przeł. G. Franczak, A. Klęczar, wstęp A. Klęczar, indeksy metryczne K. Woś, Krakow 2013. 9 Marracci H., Bibliotheca Mariana alphabetico ordine digesta, t. II, Roma: Francesco Cavalli, 1648. 10 Oda Sarbiewskiego do Janusza Skumina Tyszkiewicza, wojewody trockiego, w dzień pogrzebu swojej małżonki, tłum. A. Naruszewicz, „Zabawy Przyjemne i Pożyteczne” 5 (1772), cz. 2, s. 401–405. 11 Ovid, Heroides, Amores, transl. by G. Showerman, rev. by G.P. Goold, Cambridge (MA) 1914. 12 Ovid, Metamorphoses, vol. 1: Books 1–8, transl. by F.J. Miller, rev. by G.P. Goold, Cambridge (MA) 1916. 13 Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu w przekładzie z języków oryginalnych [Biblia Tysiąclecia], oprac. zespoł biblistow polskich z inicjatywy benedyktynow tynieckich, wyd. 5, Poznań 1999. 14 Radziwiłł A.S., Pamiętnik o dziejach w Polsce, t. 1: 1632–1636, przeł. i oprac. A. Przyboś, R. Żelewski, Warszawa 1980. 15 Sarbievius M.C., Lyricorum libri quattuor, epodon liber unus alterque epigrammatum, Antwerpen: Officina Plantiniana Balthasaris Moreti, 1632. 16 Sarbievius M.C., Lyricorum libri quattuor, epodon liber unus alterque epigrammatum, Antwerpen: Officina Plantiniana Balthasaris Moreti, 1634. 17 Sarbievius M.C., Lyricorum libri tres, epigrammatum liber unus, edita tertia auctior, Antwerpen: Johannes Cnobbar, 1630. 18 Sarbiewski M.C., Oratio panegyrica habita in praesentia Serenissimi ac Invictissimi Vladislai IV, Poloniae et Sueciae regis in solenni corporis divi Casimiri translatione priusquam publica processione per urbis Vilnae plateas in regium cathedralis templi sacelium deferretur. Anno 1636 14. Augusti, Vilnius: Typis Academicis Societatis Iesu, 1636. 19 Seneca, Epistles, vol. 2: Epistles 66–92, transl. by R.M. Gummere, Cambridge (MA) 1920. 20 Starowolski S., Monumenta Sarmatarum viam universae carnis ingressorum, Krakow: Vidua et haeredes Francisci Caesarii, 1655. 21 Statius, Silvae, ed. and transl. by D.R. Shackleton Bailey, rev. by Ch.A. Parrott, Cambridge (MA) 2015. 22 Virgil, Aeneid: Books 7–12, Appendix Vergiliana, transl. by H.R. Fairclough, rev. by G.P. Goold, Cambridge (MA) 1918. 23 Virgil, Eclogues, Georgics, Aeneid: Books 1–6, transl. by H.R. Fairclough, rev. by G.P. Goold, Cambridge (MA) 1916. 24 The Vulgate Bible, vol. 3: The Poetical Books, ed. by S. Edgar, A.M. Kinney, Cambridge (MA) 2011. 26 Budzyński J., Horacjanizm w liryce polsko-łacińskiej renesansu i baroku, Wrocław 1985. 27 Budzyński J., „Parodia” i „palinodia” horacjańska w liryce M.K. Sarbiewskiego. Studium z techniki poezji barokowej, „Meander” 30 (1975), s. 88–108. 28 Buszewicz E., Oblicza pobożnej tęsknoty. Uwagi o istniejących i możliwych przekładach poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, „Ruch Literacki” 38 (1997), z. 4, s. 515–521. 29 Buszewicz E., Sarmacki Horacy i jego liryka. Imitacja – gatunek – styl. Rzecz o poezji Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Krakow 2006. 30 Davis G., Polyhymnia: The Rhetoric of Horatian Lyric Discourse, Berkeley 1991. 31 Fulińska A., Naśladowanie i twórczość. Renesansowe teorie imitacji, emulacji i przekładu, Wrocław 2000. 32 Hutcheon L., Ironia, satyra, parodia – o ironii w ujęciu pragmatycznym, przeł. K. Gorska, „Pamiętnik Literacki” 77 (1986), z. 1, s. 331–350. 33 Khan A., Horace’s Ode to Virgil on the Death of Quintilius: I.24, „Latomus” 26 (1967), s. 107–117. 34 Kolendo-Korczak K., Nagrobek Jerzego Rudominy i ośmiu towarzyszy poległych w bitwie pod Chocimiem w 1621 roku, „Przegląd Wschodni” (2001), nr 27–29, s. 875–886. 35 Kubiak Z., Szkoła stylu. Eseje o tradycji poezji europejskiej, Warszawa 1972. 36 Kuran M., Druk Eustachego Droczyłowskiego z okazji zaręczyn Rakowskiego i Tyszkiewiczówny (U genezy „Księcia Wiśniowieckiego Janusza” Samuela Twardowskiego), „Akapit. Rocznik Towarzystwa Bibliofilow Polskich w Warszawie” 1 (2006), s. 11–20. 37 Kuran M., Mecenat kulturalny Janusza Skumina Tyszkiewicza. Aspekt wizualny druków naukowych i okolicznościowych, „Dailės Istorijos Studijos” 4 (2010), s. 69–104. 38 Kuran M., Obraz i słowo w kazaniu Aleksandra Dubowicza pod tytułem Wyprawienie osoby… upamiętniającym postać Janusza Skumina Tyszkiewicza, „Terminus” 14 (2012), z. 25, s. 119–135. 39 Łukaszewicz-Chantry M., Raj chrześcijański na Polach Elizejskich. Analiza dwóch pieśni Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, „Pamiętnik Literacki” 91 (2000), z. 1, s. 179–187. 40 Łukaszewicz-Chantry M., Trzy nieba. Przestrzeń sakralna w liryce Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Wrocław 2002. 41 Mikołajczak A.W., Antyk w twórczości Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, Poznań 1994. 42 Putnam M.C.J., The Language of Horace Odes 1.24, „The Classical Journal” 88 (1993), no. 2, s. 123–135. 43 Ryczek W., Retoryka marzenia sennego. Oda do Wojciecha Turskiego (IV. 32) Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, „Teksty Drugie” (2016), nr 5, s. 74–96. 44 Sokolski J., Staropolskie zaświaty. Obraz piekła, czyśćca i nieba w renesansowej i barokowej literaturze polskiej wobec tradycji średniowiecznej, Wrocław 1994. 45 Stawecka K., Maciej Kazimierz Sarbiewski – prozaik i poeta, Lublin 1989. 46 Thibodeau Ph., Can Vergil Cry? Epicureanism in Horace Odes 1.24, „The Classical Journal” 98 (2003), no. 3, s. 243–256. 47 Thom S., “That No Man Lives Forever”: Horace on the Death of Quintilius (1.24), „Akroterion” 41 (1996), no. 3–4, s. 114–123. 48 Tyszkiewicz E., Groby rodziny Tyszkiewiczów, Warszawa 1873. 49 Urbański P., Theologia fabulosa. Commentationes Sarbievianae, Szczecin 2000. 50 Wichary G., Recepcja twórczości M.K. Sarbiewskiego w polskim Oświeceniu, „Pamiętnik Literacki” 66 (1975), z. 2, s. 143–157. 51 Zaborowska-Musiał J., Obraz miasta ziemskiego i niebiańskiego w Oratio in sollenni corporis divi Casimiri translatione habita Macieja Kazimierza Sarbiewskiego, „Meander” 70 (2015), s. 113–129.